سلاح تهاجمی G-36
در اواخر دهه 1950 المان غربی سلاح ژ3 را به عنوان سلاح سازمانی خود انتخاب کرد.ژ3 با کالیبر 7.62 با پوکه 51 م م سلاح دقیق و قدرتمندی بود ولی در حالت رگبار لگد زیادی داشت و به گرد غبار و گرد باروت بعد از شلیک حساس بود همچنین سلاح سنگینی نیز بود. در قیاس با سلاح ای کی 47 که در پیمان ورشو استفاده می شد سلاح دست پا گیری بود و بیشتر در نقش یک سلاح تک تیر انداز به کار می امد. ارتش المان از دهه 1960 زمانی که ارتش های ناتو به سراغ کالیبر 5.56 رفتند به دنبال سلاح جدید برای جایگزینی ژ3 رفت.
مدتی شرکت معظم هکلر اند کخ بروی طرحی با نام جی 11 کار میکرد. سلاح نوین با کالیبر 4.73 م م جدید که دارای مکانیزمی برای شلیک گلوله بدون پوکه بود. این سلاح واقعا از زمان خود جلو بود ولی برای به خدمت گیری به عنوان سلاح زمانی زیادی پیچیده و گران بود. اگرچه حدود هزار قبضه تولید شد ولی سلاح سازمانی نشد . مدتی المانها تلاش به خدمت گیری اچ کا33 نسخه از سلاح ژ3 با کالیبر 5.56 م م گرفتند که دارای خشاب 30 فشنگه و سرعت اتش بیشتر بود ولی در سال 1991 شرکت هکلر اند کخ به دنبال طرح جدید برای جایگزین صدها هزار قبضه ژ3 و ای کی 47 بازمانده از ارتش المان شرقی رفت. طرح نهایی در سال 1995 اماده شد و در سال 1997 وارد خدمت شد
جی 36 یک سلاح ساخته شده از میزان زیادی مواد ترکیبی کامپوزیت(پلاس تیک فشرده) با بخش های متحرک درونی فلزی است. این سلاح با فشار مستقیم گاز باروت مسلح شده و دارای بخش های ماژولار است که میتوان به راحتی با زدن چند پین لوله را باز ویا تمامی بخش های بدنه را از هم جدا کرد
سلاح دارای لوله ای به طول 480 م م است که دارای شعله پوشی دارای چهار شکاف روی خود است . لوله توسط یک روپوش پلاستیک محافظت می شود که روی روپوش شش شکاف از هر سمت برای خنک کردن لوله با هوا و خروج گاز ناشی از گرمایی لوله است
سلاح دارای وزن 3.36 کیلوگرم در نسخه استاندارد و طول کامل 999 م م با قنداق باز و 758 م م با قندان تا شده است . جی 36 سرعت اتش 750 گلوله بر دقیقه و برد موثر 600 متر با سایت اتش استاندارد است
سلاح دارای یک دستگیری حمل در بالای سر خود است که البته اندازه ان از نظر طول و ارتفاع در مدلهای مختلف فرق دارد و میتواند از ان به عنوان ریل برای نصب دوربین های مختلف استفاده کرد. زیر این دستگیر حمل گلنگدن قرار دارد. گلنگدن روی سلاح قرار گرفته تا بتوان به راحتی با هر دو دست ان را کشید و افراد چپ و راست دست مشکلی نداشته باشد . گلنگدن دارای یک زبانه است که به راست و چپ میتوان ان را چرخاند که با گرفتن و گشدین گلنگدن به عقب ، سلاح مسلح می شود.
دریچه پوکه پران به شکل استاندارد در سمت راست قرار دارد. برگه ناظم آتش نیز از هر دو سمت اسلحه تنها با انگشت شصت قابل دسترسی است. بر روی برگه ناظم حرف S به حالت ضامن ، حرف E حالت نیم خودکار و حرف F به معنی اتش به شکل رگبار است اگرچه بسیاری از آنها نیز با شکل این علامتها را نشان داده اند. میتوان بسته به سفارش حالت سه تیز نیز به سلاح اضافه کرد
سلاح دارای یک خشاب 30 فشنگ پلیمری شفاف است که میتوان تنها با نگاهی به خشاب تعداد فشنگ را درون سلاح دید . این سلاح را میتواند به خشاب مدل C با ظرفیت 100 فشنگ شامل دو خشاب قابلمه ای چسبیده به هم نیز مجهز کرد
سلاح در نسخه تحویلی به ارتش المان دارای یک سایت اتش با دو دوربین است که روی هم نصب شده اند. دوربین بالای از نوع نقطه قرمز برای اتش در برد 200 متری است که وقتی درون ان نگاه میکنید یک نقطه قرمز به عنوان مرجع هدفگیری قرار دارد. دوربین پایینی درجه بندی شده و اجازه اتش موثر از 200 تا 800 متر را میدهد . نسخه صادراتی تنها دارای یک دوربین اپتیک 1.5 ایکس است ولی باز بسته به سفارش مشتری دارد. میتواند انواع دوربین ها را روی این سلاح نصب کرد
سلاح دارای یک قنداق تاشو است. نسخه قندان ثابت جی 36 هم تولید شد ولی بسیار محدود و همه نمونه های تولیدی دارای قنداق تا شونده از پهلو هستند . قنداق از نوع پلیمری است و به سمت راست جمع می شود . میتوان سلاح را به سرنیزه، دوربین ، نشان گذار لیزری و زیر لوله به چراغ قوه ویا نارنجک 40 م م مجهز کرد
مدل های مختلف
G-36A1: نسخه تولیدی برای ارتش المان که در بالا به ان اشاره شد
G-36V: نسخه صادراتی مشابه نسخه قبلی ولی مجهز به یک دوربین روزانه 1.5 تا 3 ایکس و فاقد دوربین شبانه
MG-36: نسخه مسلسل پیاده نظام دارای یک لوله قابل جدا شدن یک دو پایه در زیر بدنه است و میتوان ان را میتوان به خشاب 30 و یا 100 فشنگ در نقش مسلسل پیاده نظام تجهیز کرد
G-36K: نسخه لوله کوتاه دارای لوله ای با طول 318 و طول کل 860 م م . این نسخه دستگیر حمل متفاوتی دارد که برای نصب تجهیزات مختلف است و دستگیره اتش نیز تفاوت دارد. معمولا این نسخه که برای نیروی های ویژه ساخته شده و نسخه کاربین جی 36 است برای نیروی های ویژه یا پلیس در نظر گرفته شده است. این نسخه 3.3 کیلوگرم وزن دارد
G-36KV: نسخه صادراتی G-36K
G-36C: کوتاه ترین نسخه جی 36 با طول لوله 228 م م و طول کل 720 م م. این نسخه دارای دستگیر حمل کاملا متفاوت است که دارای یک ریل برای نصب هر نوع تجهیزات اپتیکی است و میتوان ان را به صدا خفه کن تجهیز کرد
G-36A2: نسخه به روز شده برای ارتش المان دارای سامانه نقطه قرمز پیشرفته تر،روپوش لوله بهینه برای نصب تجهیزات اضافی، استفاده از بخش های الومینومی به جای پلاستیکی در برخی قسمت برای کاهش گیر کردن بر اثر گرما
مشکلات
در آوریل ۲۰۱۲ گزارشهایی منتشر شد که تفنگهای G36 در افغانستان در درگیریهای طولانی پس از شلیک چند صد گلوله داغ میکنند و همین گرمای زیاد دقت آن را کاهش میدهد؛ بهطوریکه اصابت به اهداف بالای ۱۰۰ متر سخت میشود، بالای ۲۰۰ متر بیاثر میگردد و شلیک مؤثر بالای ۳۰۰ متر ممکن نیست. فرماندهان عملیاتی این سلاح را برای نبردهای طولانی نامناسب خواندند و توصیه کردند بین دورههای شلیک سریع، اسلحه خنک شود. در فوریه ۲۰۱۴ وزارت دفاع آلمان اعلام کرد که نقص گرمشدن G36 ناشی از طراحی سلاح نیست، بلکه از مهمات است. گزارش ارتش آلمان در ۲۱ فوریه ۲۰۱۴ گفت یک تولیدکننده مهمات، روکش مسی گلولهها را بسیار نازک میسازد. آن تولیدکننده این موضوع را تأیید کرد، اما کارشناسان مخالف بودند و گفتند مشکلات دقت از سال ۲۰۱۰ برای وزارت دفاع شناختهشده بود. در ۲۲ ژوئن ۲۰۱۴ گزارش شد وزارت دفاع آلمان سفارشهای جدیدی به ارزش ۳۴ میلیون یورو (۴۵ میلیون دلار) را به دلیل نگرانی درباره دقت متوقف کرده و ارتش آلمان از مؤسسه فرانهوفر و پلیس جنایی فدرال مشورت گرفته است. در ۳۰ مارس ۲۰۱۵ وزیر دفاع، اورزولا فون در لاین، به آسوشیتدپرس گفت ریشه مشکل، طراحی کاهشوزن بوده است. این اظهارنظر بر پایه نامه بازرس کل، فولکر ویکر، به کمیتههای دفاع و بودجه پارلمان و نیروها پیش از انتشار گزارش بود. گزارش در ۱۹ آوریل ۲۰۱۵ توسط مؤسسه فرانهوفر و مرکز فنی دفاعی ۹۱ منتشر شد. بر اساس این گزارش ۳۷۲ صفحهای، نرخ اصابت سلاح عمدتاً پلاستیکی با لوله شناور آزاد در دمای ۳۰ درجه سانتیگراد بالاتر، در ۱۰۰ متر به فقط ۷ درصد کاهش مییابد، در حالی که ارتش آلمان نرخ اصابت ۹۰ درصدی در آن فاصله را الزامی کرده بود. در ۲۲ آوریل ۲۰۱۵ فون در لاین اعلام کرد G36 از ارتش آلمان کنار گذاشته میشود و گفت این تفنگ در وضعیت فعلی آیندهای در ارتش آلمان ندارد. او این سلاح را بیفایده دانست و گفت ارتش از تفنگ تهاجمیای که با افزایش دما یا گرم شدن در نبرد مستقیم شلیک نمیکند، استفاده نخواهد کرد. در سال ۲۰۱۶ وزارت دفاع تلاش کرد از هکلر و کخ شکایت کند و گفت آنها باید تفنگهای معیوب G36 را تعمیر کنند، اما دادگاه منطقهای کوبلنتس شکایت را رد کرد، زیرا ارتش آلمان مشخصات سلاح را در آغاز فرآیند خرید بهاندازه کافی روشن نکرده بود. دادگاه حکم داد هکلر و کخ نباید برای ۱۶۷ هزار قبضه از بیش از ۱۷۶ هزار G36 خریداریشده خسارتی بپردازد. ارتش آلمان از سال ۲۰۱۷ برنامه «سیستم تفنگ تهاجمی ارتش آلمان» را برای جایگزینی G36 آغاز کرد. در سال ۲۰۲۰ شرکت C.G. Haenel با MK 556 برنده شد، اما قرارداد لغو شد؛ سپس G95A1 (HK416 A8) انتخاب شد و قرار است از ۲۰۲۶ تحویل ۱۱۸٬۷۱۸ قبضه آغاز شود.
با وجود این مشکلات بسیاری از کشورها از جی 36 بسیار استقبال کردند . این اسلحه در 40 ارتش جهان به خدمت گرفته شده اگرچه سلاح سازمانی دو کشور است و در اکثر کشورها به عنوان سلاح نیروی های ویژه استفاده می شود. پیشمرگان کرد این سلاح را به میزان 8000 قبضه تحویل گرفتند و همکنون بر ضد داعش از انها استفاده می کنند
جی36 سلاح خوبی است ولی نتوانست به اندازه سلاحی چون ام16 و یا سری ای کی به خدمت گرفته شود و اکثرا نیروی های ویژه از ان بهره بردند
مشخصات
وزن سلاح:3.6 در نسخه اصلی
طول لوله:480 م م
طول اسلحه:999 م م
کالبیر :5.56 م م
سرعت دهانه:920 متر بر ثانیه
برد موثر:600 تا 800 متر بسته به سایت
سرعت اتش:750 گلوله بر دقیقه
خشاب:30 و 100 فشنگه
ترجمه: عبدالحمید تارخ
منابع:
http://www.heckler-koch.com/en/products/military/assault-rifles/g36/g36/overview.html
