پهپاد مسلح بایراکتار(بیرقدار) ساخت ترکیه

بایراکتار پهپادی (بیرقدار) است که این روزها سر زبانها افتاد. سفارشات  پست سر هم  از مشتریان مختلف باعث شده طی سه سال این پهپاد که10 مشتری خارجی به غیر خود ترکیه پیدا کند و تنها در سال 2021 شش مشتری ان را سفارش دادند.عملیاتهای موثر در عراق و لیبی و نبرد قره باغ  یکی از دلایل این سفارشات بوده است

ساخت یک  پهپاد مسلح  از سال2011 زمانی که ترکیه به دنبال خرید پهپاد مسلح از امریکا بود و امریکا با فروش ان به دلیل نگرانی استفاده از پهپاد ساخت امریکا بر علیه کردها  با فروش موافقت نکرد  اغاز شد.شرکت بایراکتار از سال2012 کار روی پهپاد جدید را غاز کرد. ترکیه از سال 2012 طی تصمیم کمیته دفاعی ارتش به دنبال چندین پهپاد برای انجام عملیات های  مختلف رفت و بر اساس پیشبینی  این کمیته ترکیه باید تا سال2020 یکی از قطب های پهپاد سازی شود

از سال2012 ترکیه چندین برنامه را به شکل موازی اغاز کرد که شرکت اسلسان  و روکتسان  سیستم های اپتیکی ،هدایت  و تسلیحاتی مشترک برای ای پهپاد های در حال توسعه را میسازند

اولین پرواز پهپاد جدید بایراکتارتی بی 2 در اگوست سال2014 اغاز شد. پهپاد جدید بر اساس پهپاد بایراکتارBayraktar Çaldıran   ساخته شده که اولین پهپاد ساخت شرکت باریکتار است  که درسال2011 ساخته شد . شرکت بایراکتاردر مرحله  اول به دنبال  مسلح کرد Çaldıran   بود ولی مقدورات کم پروازی ان  باشه ساخت پهپاد جدید شد

بایراکتاریک پهپاد با بال  و بدنه از مواد کامپوزیت و با بخشهای الومینیومی  است که دارای سه ارابه فرود  ثابت و جمع شونده است .اگرچه در مرحله اول برنامه جمع شدن ارابه های فرود و درون بدنه بود ولی برای به دست اوردن فضای بیشتر برای سوخت این تصمیم لغو شد و تنها ارابه فرود جلوی جمع می شود که دلیل  ان عدم ایجاد مانع برای سامانه اپتیکی رو به جلو است .بالی کاملا صاف دارد و برای کاهش سطح مقطعی دو سکان عمود به هم چسبید دارد که البته نمیتوان  گفت چقدر سطح مقطعی ان تاثیر داشته است .

پهپاد دارای  طول کامل 6.5 متر است ولی فاصله دوبال ان به12 متر می رسد .تلاش شده بال گلایدر شکل داشته باشد تا مداومت پروازی ان افزایش یابد. از یک موتور روتکس 912 ساخت اتریش بهره میبرد که قسمت عقب پهپاد نصب است .این موتور پیستونی 100 اسب  بخاره  ساخت اتریش است  یکی از پرکاربرد ترین موتورهای موجود در پهپاد است که پهپاد اسرائیلی  و ایرانی (مانند پهپاد مهاجر 6 و شاهد) از ان استفاده میکند(البته دو موتور روتکس912 و 914 در ایران استفاده می شود). این موتور برای هواپیماها فوق سبک دو نفره ساخته شده و در بازار به  خوبی در دسترس است وتعمیر نگهداری بسیار راحتی دارد.موتور دارای 5800 دور بر دقیقه است  و از یک ملخ3 تیغه استفاده میکند. روتکس دارای عمر خدمتی1200 ساعت است  بعد از ان باید تعمیرات اساسی رو ان انجام شود

بیشترین سرعت پهپاد220 کیلومتر بر ساعت است اگرچه سرعت اقتصادی ان برای مداومت پرواز بالا 170 کیلومتر در ساعت میباشد و  در یک  گشت پروازی بدون سلاح تنها برای مصارف  شناسایی با 70 درصد قدرت موتور دارای مداومت پرواز 27 ساعت است .

بایراکتار TB2 به یک سیستم الکترواپتیک/مادون قرمز (EO/IR) پیشرفته مجهز است که معمولاً از نوع L-3 WESCAM CMX-15D یا سیستم‌های مشابه است. این سیستم شامل دوربین روز، دوربین حرارتی (مادون قرمز)، مسافت‌یاب لیزری و نشانگر لیزری برای هدایت مهمات است و قادر به شناسایی و ردیابی اهداف از فاصله تا ۱۵ کیلومتری می‌باشد. سیستم هدایت و ناوبری پهپاد ترکیبی از GPS، ناوبری اینرسی (INS) و اتوپایلوت پیشرفته است که پرواز خودکار، مسیریابی از پیش برنامه‌ریزی‌شده و بازگشت به پایگاه را ممکن می‌سازد. انتقال داده و ویدئو از طریق لینک داده دیجیتال با برد عملیاتی حدود ۱۵۰ کیلومتر انجام می‌شود و ایستگاه کنترل زمینی (GCS) توسط سه اپراتور (خلبان، اپراتور حسگر و فرمانده مأموریت) اداره می‌شود. پهپاد همچنین قابلیت شناسایی الکترونیکی (ELINT) و شناسایی ارتباطی (COMINT) را از طریق سیستم BSI-101 دارد.

همچنین بایراکتار دارای  یک سامانه اپتیکی ساده برای  هدایت توسط اپراتور هدایت کننده است که درون محل اتصال دو سکان عمود پهپاد قرار گرفت است و تصویر از بالای پهپاد ارائه می هد

پهپاد بایراکتار TB2 به چهار نقطه اتصال (Hardpoint) زیر بال‌ها مجهز است که می‌تواند ترکیبی از مهمات هدایت‌شونده سبک را حمل کند. در ادامه به معرفی مهمات اصلی قابل استفاده روی این پهپاد می‌پردازیم.

بمب هوشمند میکرو MAM-L

MAM-L شناخته‌شده‌ترین سلاح پهپاد TB2 است که توسط شرکت Roketsan ترکیه توسعه یافته و با وزن حدود ۲۲ کیلوگرم برای پلتفرم‌های با ظرفیت حمل کم طراحی شده است . این مهمات با قطر ۱۶۰ میلی‌متر و طول ۰.۹۵ متر، از یک جستجوگر لیزری نیمه‌فعال برای هدایت در فاز پایانی استفاده می‌کند . برد مؤثر آن حدود ۸ کیلومتر است، اما با افزودن گزینه INS/GPS می‌توان آن را تا ۱۴ کیلومتر افزایش داد . MAM-L به سرجنگی ترکشی انفجاری مجهز است و برای انهدام اهداف سبک، خودروهای زرهی، آنتن‌های رادار و اهداف نرم بسیار مؤثر است . نسخه‌های دیگری از این مهمات با سرجنگی ضدزره و ترموباریک نیز وجود دارد .

بمب هوشمند میکرو MAM-C

نسخه سبک‌تر خانواده MAM، یعنی MAM-C، تنها ۶.۵ تا ۸.۵ کیلوگرم وزن دارد و از نظر ابعاد کوچک‌تر از MAM-L است . این مهمات با قطر ۷۰ میلی‌متر و طول ۰.۹ متر نیز به هدایت لیزری مجهز بوده و برد آن مشابه MAM-L حدود ۸ کیلومتر است . MAM-C برای اهداف سبک‌تر مانند پیاده‌نظام، خودروهای بدون زره یا کم‌زره و اهداف نرم طراحی شده و سرجنگی چندمنظوره (ترکشی، آتش‌زا، ضدزره) دارد . این مهمات در واقع بر پایه فناوری راکت هدایت‌شونده Cirit توسعه یافته است .

مهمات KAYI-30

KAYI-30 یک مهمات مینیاتوری هدایت‌شونده لیزری ساخت TÜBİTAK SAGE است که به صورت سقوط آزاد عمل می‌کند . وزن آن ۲۴ کیلوگرم با قطر ۱۴۰ میلی‌متر و طول ۱۰۰ سانتی‌متر است . سیستم هدایت آن ترکیبی از INS/GPS برای فاز میانی و جستجوگر لیزری نیمه‌فعال (SAL) برای فاز پایانی است . برد آن در ارتفاع ۲۰٬۰۰۰ پایی حدود ۱۵ کیلومتر و در ارتفاع ۲۵٬۰۰۰ پایی تا ۲۵ کیلومتر می‌رسد . دقت آن با CEP کمتر از ۳ متر بسیار بالا بوده و می‌تواند به سرجنگی‌های ضد نفر، نفوذی/ضدزره یا ترموباریک مجهز شود .

مهمات BOZOK

BOZOK نیز یک مهمات مینیاتوری هدایت‌شونده لیزری دیگر از TÜBİTAK SAGE است که به طور خاص برای Bayraktar TB2 بهینه‌سازی شده است . وزن آن ۱۶ کیلوگرم با قطر ۱۲۰ میلی‌متر و طول ۸۰ سانتی‌متر است و از MAM-L سبک‌تر محسوب می‌شود . هدایت آن در فاز میانی با واحد اندازه‌گیری اینرسی (IMU) و در فاز پایانی با جستجوگر لیزری نیمه‌فعال انجام می‌شود . برد آن بیش از ۱۷ کیلومتر گزارش شده و به سرجنگی‌های ضد نفر یا هیبرید (ضدزره + ترکشی) مجهز می‌شود . این مهمات از سال ۲۰۲۶ وارد تولید انبوه شده است .

موشک ضدتانک L-UMTAS

L-UMTAS یک موشک ضدتانک دوربرد هدایت‌شونده لیزری ساخت Roketsan است که برای مقابله با تهدیدات زرهی سنگین طراحی شده است . وزن آن ۳۷.۵ کیلوگرم با قطر ۱۶۰ میلی‌متر و طول ۱.۸ متر است . هدایت آن از طریق جستجوگر لیزری نیمه‌فعال انجام شده و برد مؤثر آن بین ۵۰۰ متر تا ۸ کیلومتر است . سرجنگی آن از نوع تاندم ضدزره با قابلیت نفوذ در زره واکنشی انفجاری (ERA) است و برای اهداف ثابت و متحرک مؤثر می‌باشد . این موشک در ابتدا برای هلیکوپترهای تهاجمی طراحی شده بود اما قابلیت یکپارچه‌سازی با پهپادها را نیز دارد .

راکت هدایت‌شونده Cirit

Cirit یک راکت ۷۰ میلی‌متری هدایت‌شونده لیزری ساخت Roketsan است که بین راکت‌های بدون هدایت و موشک‌های ضدتانک قرار می‌گیرد . وزن آن ۱۵ کیلوگرم با طول ۱.۹ متر است و برد آن بین ۱.۵ تا ۸ کیلومتر می‌باشد . هدایت آن در فاز میانی با IMU مبتنی بر MEMS و در فاز پایانی با جستجوگر لیزری نیمه‌فعال انجام می‌شود . سرجنگی آن چندمنظوره (ضدزره، ضد نفر، آتش‌زا) بوده و برای اهداف زرهی سبک، پیاده‌نظام و سنگرهای سبک مناسب است .

موشک کروز مینیاتوری KEMANKEŞ 1

KEMANKEŞ 1 یک موشک کروز مینیاتوری هوشمند با هوش مصنوعی ساخت Baykar است که برای انهدام اهداف استراتژیک با دقت بالا طراحی شده است . وزن برخاست آن ۴۵ کیلوگرم با ظرفیت محموله ۱۰ کیلوگرم (سرجنگی حدود ۵-۶ کیلوگرم) است . برد عملیاتی آن ۱۰۰ کیلومتر (با قابلیت افزایش تا ۱۵۰-۲۰۰ کیلومتر) و برد ارتباطی بیش از ۸۰ کیلومتر است . سرعت کروز آن حدود ۱۴۰ نات و حداکثر ۱۷۵ نات بوده و برد پروازی آن ۲۰ دقیقه است . سیستم هدایت آن شامل دوربین الکترواپتیکال (EO) با کمک هوش مصنوعی برای شناسایی هدف در فاز پایانی و GNSS است . این موشک توسط موتور جت نیرو می‌گیرد و قابلیت حمل دو فروند روی TB2 را دارد .

خمپاره‌های هدایت‌شونده TOGAN

TOGAN یک خمپاره ۸۱ میلی‌متری هدایت‌شونده ساخت TÜBİTAK SAGE است که با هدایت GPS/INS عمل می‌کند . این مهمات را می‌توان در رک‌های تک، دوگانه یا چهارگانه روی پهپاد نصب کرد. TOGAN برای انهدام اهداف نرم و نیمه‌سخت با دقت بالا طراحی شده است.

 سیستم سلاح دقیق APKWS

Advanced Precision Kill Weapon System (APKWS) یک راکت ۷۰ میلی‌متری هدایت‌شونده لیزری است که به عنوان گزینه‌ای پیشنهادی برای TB2 مطرح شده است. این سیستم در واقع یک کیت هدایت لیزری است که روی راکت‌های استاندارد ۷۰ میلی‌متری نصب می‌شود و دقت آن‌ها را به شدت افزایش می‌دهد.

 تاریخچه عملیاتی پهپاد بایراکتار TB2

پهپاد بایراکتار TB2 از زمان ورود به خدمت در سال ۲۰۱۴ به یکی از پرکاربردترین و مؤثرترین پهپادهای رزمی جهان تبدیل شده و در چندین درگیری مهم نقش تعیین‌کننده ایفا کرده است. این پهپاد ابتدا در عملیات ضدشورش نیروهای مسلح ترکیه علیه PKK و YPG در داخل و خارج از کشور استفاده شد و در عملیات‌هایی مانند شاخه زیتون، سپر فرات و چنگال به کار گرفته شد. در ۱۵ اوت ۲۰۱۸، نیروی زمینی ترکیه با استفاده از TB2 در یک عملیات مشترک با سازمان اطلاعات ملی، اسماعیل اوزدن، از رهبران ارشد PKK را در منطقه سنجار در شمال غرب عراق از پای درآورد. در جریان زلزله ۲۰۲۳ ترکیه و سوریه، ۳۷ فروند TB2 ترکیه‌ای بیش از ۱٬۵۵۱ ساعت پرواز کردند و به تیم‌های امداد و نجات در تشخیص آسیب و هماهنگی عملیات کمک کردند.

نخستین موفقیت بزرگ صادراتی این پهپاد در جنگ دوم قره‌باغ (۲۰۲۰) رقم خورد، جایی که آذربایجان با استفاده از TB2ها توانست توپخانه، مواضع پیاده‌نظام و خودروهای زرهی ارمنستان از جمله BM-30 Smerch، تانک‌های T-72 و نفربرهای BMP-1/2 را منهدم کند. در این جنگ، ۹ سامانه پدافندی اوسا و استرلا-۱۰ نیز توسط پهپادهای آذربایجانی از بین رفت. در جنگ داخلی لیبی (۲۰۱۹-۲۰۲۰)، دولت وفاق ملی (GNA) از TB2ها علیه ارتش ملی لیبی (LNA) استفاده کرد و توانست ۹ سامانه پدافندی پانتسیر-S1 روسی را منهدم کند، هرچند در طول شش ماه حداقل ۱۶ فروند TB2 در لیبی سرنگون یا از دست رفت. در جنگ تیگرای (اتیوپی) نیز این پهپاد علیه جبهه آزادی‌بخش تیگرای به کار گرفته شد.

شهرت جهانی بایراکتار TB2 در جنگ اوکراین (۲۰۲۲) به اوج رسید. اوکراین در سال ۲۰۱۹ قراردادی ۶۹ میلیون دلاری برای خرید ۱۲ فروند TB2 و ۳ ایستگاه کنترل زمینی امضا کرد و نخستین محموله را در مارس ۲۰۱۹ دریافت نمود. در هفته‌های نخست تهاجم روسیه، TB2ها ستون‌های زرهی، خودروهای فرماندهی، سامانه‌های پدافندی Buk و Tor، توپخانه خودکششی و حتی دو قطار سوخت روسی را منهدم کردند. این پهپاد در غرق کردن ناو Moskva (ناو پرچمدار ناوگان دریای سیاه روسیه) نقش طعمه‌سازی داشت و در کمپین بازپس‌گیری جزیره مار نیز مؤثر بود، جایی که دو قایق گشتی Raptor روسی و یک هلیکوپتر Mi-8 را منهدم کرد. با این حال، با تقویت پدافند هوایی و جنگ الکترونیک روسیه، اثربخشی TB2 کاهش یافت و تا ژوئیه ۲۰۲۲ دست‌کم ۱۴ فروند به‌طور بصری تأیید شده از دست رفت. تا فوریه ۲۰۲۵، وبسایت Oryx مجموعاً ۲۶ فروند TB2 منهدم‌شده یا سرنگون‌شده را ثبت کرده است. از اواسط ۲۰۲۳، نقش باقی‌مانده TB2ها از حمله به شناسایی تغییر کرد و از خارج از برد پدافند روسیه برای هدایت سایر پهپادها استفاده می‌شود. با این حال، در سپتامبر ۲۰۲۵ یک TB2 اوکراینی یک قایق تندرو روسی را منهدم کرد و در ژوئن ۲۰۲۶ فیلمی از انهدام قایق‌های بدون سرنشین روسی توسط TB2 منتشر شد که نشان‌دهنده بازگشت محدود این پهپاد به نقش تهاجمی پس از تضعیف پدافند روسیه در کریمه است.

در فوریه سال 2021 ترکیه اعلام کرد نسخه  ناونشین بایراکتار تی بی2 با نام تی بی3 با بال جمع شونده قرار است تا سال2023 پرواز کند که 30 تا 40 فروند ان برای استفاده بر روی اولین ناو ابی خاکی و بالگرد بر ترکها یعنی ناو اناتولی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.این نسخه در میانه سال 2023 پرواز کرد و ازمایشات خود را از می سال 2024 برای عملیات بر روی ناو ابی خاکی انادولو اغاز کرد
پهپاد مسلح «بایراکتار تی‌بی۳» (Bayraktar TB3) یک سامانه هوایی بدون سرنشین ساخت ترکیه است که توسط شرکت بایکار طراحی شده و اولین پهپاد مسلح جهان محسوب می‌شود که توانایی برخاستن و فرود کاملاً خودکار از ناوهای هواپیمابر با باند کوتاه را دارد. این پهپاد با طول ۸.۳۵ متر، دهانه بال ۱۴ متر و حداکثر وزن برخاست ۱۶۰۰ کیلوگرم، قادر به حمل ۲۸۰ کیلوگرم محموله شامل مهمات هوشمند است. تی‌بی۳ از موتور توربودیزل ۱۷۰ اسب بخاری استفاده می‌کند و با سقف پروازی ۲۵ هزار پایی، بیش از ۲۴ ساعت مداومت پروازی دارد. این پهپاد با قابلیت‌های ارتباطی خط دید (LOS) و فراتر از خط دید (BLOS)، برای ماموریت‌های شناسایی، نظارت و تهاجمی در مسافت‌های دور طراحی شده است. تی‌بی۳ تاکنون در رزمایش‌های ناتو از جمله «Steadfast Dart 2026» عملکرد موفقی داشته و با شلیک موشک‌های مام-L و مام-T به اهداف سطحی، توان رزمی خود را در شرایط سخت دریایی به نمایش گذاشته است.

 این پهپاد شاید از بسیار از پهپاد مسلح موجود در جهان چیزی برتر نباشد  ولی مثلا عدم کارایی  لازم سامانه پانتسیر در لیبی و سوریه و اوکراین  شاید هم کارایی کم خدمه ان و عدم وجود یک شبکه منسجم پدافندی در ارمنستان در کنار جنگ الکترونیک ترکها باعث شد بتواند برای خودش پیروزی زیادی کسب کند. بدون شک  بایراکتار پهپاد پیشرفته و موثری است ولی باید قبول کرد کمی شانس هم همراهش بوده…دست کم میتوان دید این پهپاد توانست در برابر برخی از پیشرفته ترین سامانه های پدافندی روسها پرواز کند و انها را هدف قرار دهد ولی سرنگون نشود

کاربران

پهپاد بایراکتار TB2 که توسط شرکت ترکیهای بایکار تولید شده، به یکی از موفقترین محصولات صادراتی صنعت دفاعی ترکیه و پرکاربردترین پهپاد رزمی جهان تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای موجود، این پهپاد تاکنون به بیش از ۳۰ کشور صادر شده و قراردادهایی با مجموع ارزش حدود ۴.۱۱ میلیارد دلار برای آن امضا شده است . ترکیه به عنوان کشور سازنده، بزرگترین ناوگان را با حدود ۱۵۱ فروند در اختیار دارد .

 فهرست کامل کشورهای اپراتور

بر اساس دادههای گردآوریشده از منابع مختلف، کشورهای زیر به عنوان اپراتور یا خریدار پهپاد بایراکتار TB2 شناخته میشوند:

ترکیه (کشور سازنده)، قطر (نخستین مشتری خارجی در ۲۰۱۸ با ۶ فروند)، اوکراین (بزرگترین مشتری خارجی با حدود ۷۷ فروند دریافتی از زمان تهاجم روسیه)، آذربایجان (حدود ۳۴ فروند)، لیبی (دولت وفاق ملی، حدود ۲۰ فروند)، لهستان (۲۴ فروند، نخستین کشور ناتو و اتحادیه اروپا)، مراکش (۱۳ فروند در ۲۰۲۱)، اتیوپی (۴ فروند در ۲۰۲۱)، قرقیزستان (۳ فروند)، سومالی، پاکستان، جیبوتی، بورکینافاسو، رواندا، توگو، تونس، نیجر (۶ فروند)، نیجریه (۴۳ فروند سفارش)، مالی (حداقل ۶ فروند)، امارات متحده عربی (۲۰ فروند تحویلشده و مذاکره برای ۱۲۰ فروند)، عراق (۸ فروند)، ژاپن (خرید در بودجه ۲۰۲۳)، بنگلادش (۶ فروند)، کوزوو (۵ فروند)، رومانی (۱۸ فروند)، آلبانی (۳ فروند)، مالدیو، کنیا (۶ فروند)، کویت (۱۸ فروند با قرارداد ۳۶۷ میلیون دلاری)، بوسنی و هرزگوین (۲ فروند اهدایی و ۶ فروند سفارشی)، کرواسی (۶ فروند با قرارداد ۹۱ میلیون دلاری) و ازبکستان .

مشخصات بایراکتار تی‌بی۲ (نه TB2S) از بایکار دیفنس

مشخصات عمومی
– خدمه: ۰ نفر روی پرنده، ۳ نفر در هر ایستگاه کنترل زمینی
– طول: ۶.۵ متر (۲۱ فوت ۴ اینچ)
– دهانه بال: ۱۲ متر (۳۹ فوت ۴ اینچ)
– حداکثر وزن برخاست: ۷۰۰ کیلوگرم (۱٬۵۴۰ پوند)
– محموله: ۱۵۰ کیلوگرم (۳۳۱ پوند)
– پیشرانه: ۱ × موتور احتراق داخلی ۱۰۰ اسب‌بخاری (۷۵ کیلووات) با انژکتور
– بایکار TM100 (گزینه ۱)
– روتاکس ۹۱۲-iS (گزینه ۲)
– ملخ: دوپره با گام متغیر
– ظرفیت سوخت: ۳۰۰ لیتر (۷۹ گالن آمریکایی)
– نوع سوخت: بنزین

عملکرد
– حداکثر سرعت: ۱۲۰ گره (۲۲۲ کیلومتر بر ساعت)
– سرعت کروز: ۷۰ گره (۱۳۰ کیلومتر بر ساعت)
– برد:
– برد ارتباطی: انتشار خط دید، کمتر از ۳۰۰ کیلومتر (۱۸۶ مایل)
– سقف پرواز: ۲۵٬۰۰۰ فوت (۷٬۶۲۰ متر)
– ارتفاع عملیاتی: ۱۸٬۰۰۰ فوت (۵٬۴۸۶ متر)
– مداومت: بیش از ۲۰ ساعت

تسلیحات
– جایگاه‌های تسلیح: چهار جایگاه با قابلیت حمل ترکیب‌هایی از:
– MAM: بمب‌های هوشمند هدایت لیزری MAM-C و MAM-L
– بمب مینیاتوری هدایت لیزری KAYI-30 سازمان TUBITAK-SAGE؛ یک مهمات هدایت‌شده سقوط آزاد با برد ۱۵ کیلومتر و CEP کمتر از ۳ متر
– مهمات هدایت لیزری BOZOK سازمان TUBITAK-SAGE
– L-UMTAS (سامانه موشک ضدتانک برد بلند)
– Roketsan Cirit (سامانه موشکی ۷۰ میلی‌متری)
– موشک کروز مینی هوشمند Baykar Kemankeş 1
– TUBITAK-SAGE TOGAN: رک تک، دوگانه یا چهارگانه خمپاره‌های ۸۱ میلی‌متری هدایت‌شده GPS/INS
– Advanced Precision Kill Weapon System – راکت هدایت لیزری ۷۰ میلی‌متری (پیشنهادی)

 

مقالات مشابه:

پهپادهای ساخت ترکیه

محصولات نظامی ترکیه

نیروی هوایی ترکیه

نیروی زمینی ترکیه

بررسی تجهیزات نیروی دریایی ترکیه