ترجمه و گردآوری: رضا فتاحی
زمانی که نام هواپیماهای ترابری آورده میشود اکثر دوستان به یاد هواپیماهای مشهوری همچون c130 و یا il76 میافتند.هواپیماهای ترابری گرچه سلاح خط مقدم نیستند اما داشتن تدارکات مناسب جزؤ شروط اصلی برای پیروزی در میدان نبرد است. این تدارکات عمدتا از طریق راههای زمینی منتقل میشوند اما بعضی اوقات به دلیل نا امن شدن خطوط زمینی و یا نیاز به حجم انتقال بالای بار و سرعت بالا بایستی از هواپیماها و هلیکوپتر های ترابری استفاده شود
هواپیماهایی همچون ایلیوشین ۷۶ و یا گلوبمستر ستون فقرات ارتشهای روسیه و امریکا در عملیاتهای خارجی هستند و هیچ نیروی نظامی بدون انها از پس رساندن تدارکات از خاک خود به هزاران کیلومتر انطرف تر بر نمیآید. اما نکتهای که وجود دارد این است که ارتش های معدودی توان پرداخت هزینه خرید و نگهداری انها را دارند.از این رو است که هواپیمایی چون سی۱۳۰ با یک سوم توان آنها نزدیک به ۶۰ سال است که در مدلهای مختلف روی خط تولید است و هنوز هم مشتریان پر و پا قرصی دارد.چنین هواپیمایی، توان ترابری تاکتیکی را در اختیار دارنده قرار می دهند اما حتی گاهی اوقات به هواپیماهایی با توان حمل حدود ده تن بار نیاز پیدا میشود. و یا ارتش هایی هستند که توان خرید هواپیمای ترابری در کلاس سی۱۳۰ را هم ندارند اما مجبورند با خرید هواپیماهایی کوچکتر توان ترابری هوایی برای خود دست و پا کنند.cn235 از آن دست هواپیماها است.
شرکت هوافضای کاسا مستقر در اسپانیا است. این شرکت البته امروزه جزوی از ایرباس است و زیرمجموعه ان محسوب میشود. این شرکت همکنون هواپیمای سی۲۹۵ را در خط تولید دارد که بر اساس همین سیان ۲۳۵ توسعه یافته البته با توان بیشتر. داستان سیان۲۳۵ به اواخر دهه هفتاد و اوائل دهه هشتاد برمیگشت. زمانی که شرکتitpn اندونزی و کاسای اسپانیا برای توسعه یک هواپیمای ترابری کوتاه برد با دو موتور توربوپراپ و توان حمل ۶الی۷ تن بار به توافق رسیدند. قرار شد سهم هر کدام از طرفین پنجاه درصد باشد. با این وجود نقش اسپانیا در پروژه پررنگتر بود که به تجربه پائین اندونزی در زمینه هوافضا برمیگشت
نخستین پیشنمونه اسپانیایی پروژه در سال۱۹۸۳ به پرواز درآمد و در دسامبر۱۹۸۳ نیز نسخه تولید اندونزی به پرواز درآمد. هواپیما دارای ظاهری کاملا معمول بود و دارای بال هایی در بالای بدنه بود.
در خصوص موتور اتحاد اسپانیایی- اندونزیایی چند گزینه را بررسی کردند که در نهایت به پیشرانهای ساخت شرکت آمریکایی مشهور جنرال الکتریک رسیدند. سری موتورهای ct7-9 گزینهی مورد نظر برای پیشرانه هواپیما بودند. این موتورها در نسخههای استفاده شده در سیان۲۳۵ بین ۱۷۶۰ الی۱۸۴۰ اسب بخار توان تولید میکنند. هواپیما دارای قابلیت بالایی در فرود و برخاست در باندهای ناآماده و حتی خاکی بود و از این لحاظ در استفاده دارای انعطاف پذیری بیشتری است.
از لحاظ توان حمل بار سازندگان موفق شدند به میزان پیشبینی شده برسند و هواپیما توان حمل نهایتا۶۶۰۰ کیلوگرم بار و یا تا ۴۸ نفر نیرو را دارد. از آنجا که هواپیما دارای اندازهای کوچک است نمیتوان از ان انتظار بالایی داشت و نهایت بردی در حدود ۱۵۰۰ کیلومتر با نهایت بار محقق میشود که برای هواپیمای ترابری با این جثه قابل قبول است. نهایت سرعت نیز با در نظر گرفتن پیشرانههای توربوپراپ این هواگرد چندان بالا نیست و چیزی در حدود ۴۴۵ کیلومتر بر ساعت است که البته برای هواپیمای ترابری تاکتیکی کافی است هرچند که سرعت پائین تری حتی نسبت به سی۱۳۰ دارد. وزن خالی ۸.۸ تن و نهایت وزن تیکاف ۱۶.۵ تن است تولید انبوه از سال۱۹۸۶ آغاز شد.
سیان۲۳۵ در مدل های مختلفی توسط کاسای اسپانیا و iptn اندونزی تولید شد که در اکثر سری ها مدلهای تولید اندونزی تفاوتهای کوچکی با مدل اسپانیایی داشتند
cn235-10:
نسخه اولیه تولید با موتور ct7/9a.پانزده فروند توسط هر یک از طرفین تولید شد.
cn235-100/110:
مدل تولید بعدی که از۱۹۸۸ به خط تولید رفت. نسخه ۱۰۰ ساخت اسپانیا و ۱۱۰ ساخت اندونزی است. موتور این نسخهct7/9c است که دارای آلیاژ پیشرفتهتری است. همچنین سامانه های الکتریکی هواپیما بهبود یافتند.
cn235 200/220:
نسخهای بهبود یافته که دارای دامنه برد کمی بیشتر است. سازه سبکتر شده و همچنین ایرودینامیک بال بهتر شده است.سری۲۰۰ اسپانیایی و سری۲۲۰ اندونزیایی است. سری ۲۲۰ هنوز تولید میشود.
نسخههای ۳۰۰و۳۳۰ دارای الکترونیک بهبود یافته ارتقاء در برخی بخشها بودند. البته برنامه نسخه ۳۳۰ به دلیل مشکلات مالی iptn در۱۹۹۸ لغو شد.
ac235:
نسخهای به تقلید از ایسی۱۳۰ که با همکاری اوربیتال اوتیکا امریکا توسعه یافته است. این نسخه دارای یک سامانه اپتیکی است. دارای دو بالچه ثابت در دو طرف بین بال و دماغه است(البته در پائین بدنه) که به آن اجازه حمل موشک هلفایر و راکت ۷۰مم را میدهد. همچنین دارای یک توپ سی میلیمتری جانبی است. این هواپیما گزینه پیشنهادی برای نبرد با گروه های تروریستی و یا چریکی است زیرا دارای مداومت پروازی بسیار بالای بود و میتواند مدتها بر فراز هدف دست به گشت زنی بزند.این نسخه را میتوان حتی با بمب های هدایت ماهواره ای نیز تجهیز کرد
cn235-10:
نسخه اولیه تولید با موتور ct7/9a.پانزده فروند توسط هر یک از طرفین تولید شد.
cn235-100/110:
مدل تولید بعدی که از۱۹۸۸ به خط تولید رفت. نسخه ۱۰۰ ساخت اسپانیا و ۱۱۰ ساخت اندونزی است. موتور این نسخهct7/9c است که دارای آلیاژ پیشرفتهتری است. همچنین سامانه های الکتریکی هواپیما بهبود یافتند.
cn235 200/220:
نسخهای بهبود یافته که دارای دامنه برد کمی بیشتر است. سازه سبکتر شده و همچنین ایرودینامیک بال بهتر شده است.سری۲۰۰ اسپانیایی و سری۲۲۰ اندونزیایی است. سری ۲۲۰ هنوز تولید میشود.
نسخههای ۳۰۰و۳۳۰ دارای الکترونیک بهبود یافته ارتقاء در برخی بخشها بودند. البته برنامه نسخه ۳۳۰ به دلیل مشکلات مالی iptn در۱۹۹۸ لغو شد.
ac235:
نسخهای به تقلید از ایسی۱۳۰ که با همکاری اوربیتال اوتیکا امریکا توسعه یافته است. این نسخه دارای یک سامانه اپتیکی است. دارای دو بالچه ثابت در دو طرف بین بال و دماغه است(البته در پائین بدنه) که به آن اجازه حمل موشک هلفایر و راکت ۷۰مم را میدهد. همچنین دارای یک توپ سی میلیمتری جانبی است. این هواپیما گزینه پیشنهادی برای نبرد با گروه های تروریستی و یا چریکی است زیرا دارای مداومت پروازی بسیار بالای بود و میتواند مدتها بر فراز هدف دست به گشت زنی بزند.این نسخه را میتوان حتی با بمب های هدایت ماهواره ای نیز تجهیز کرد
تعداد۲۸۴ فروند از این هواپیما تولید شده است که باید به ان حدود ۵۷ فروند نسخه تولید اندونزی را هم اضافه کرد. صنایع هوایی ترکیه نیز ۵۰ فروند را تحت لیسانس جهت نیروی هوایی این کشور تولید کرد.
کاربران:
ترکیه ۵۹ فروند،فرانسه۲۷ فروند،اسپانیا۱۸فروند، کره جنوبی۲۰فروند، ایالات متحده گارد ساحلی۱۸ فروند، اندونزی ۱۳ فروند،
این هواپیما در حدود پانزده کشور دیگر در خدمت است که عمدتا کمتر از پنج فروند در اختیار دارند. همچنین از نسخه هایی از این هواپیما در جهت مسافربری استفاده میشود که چند سانحه نیز داشته. اردن هم از دو فروند ac235 استفاده میکند.
ترکیه ۵۹ فروند،فرانسه۲۷ فروند،اسپانیا۱۸فروند، کره جنوبی۲۰فروند، ایالات متحده گارد ساحلی۱۸ فروند، اندونزی ۱۳ فروند،
این هواپیما در حدود پانزده کشور دیگر در خدمت است که عمدتا کمتر از پنج فروند در اختیار دارند. همچنین از نسخه هایی از این هواپیما در جهت مسافربری استفاده میشود که چند سانحه نیز داشته. اردن هم از دو فروند ac235 استفاده میکند.
مشخصات
طول: 21.40 متر
بلندی:8.18 متر
وزن خالی9.800 کیلوگرم
بیشترین وزن برخاستن:16100 کیلوگرم
موتور: دو دستگاه موتور General Electric CT7-9C3 با هر یک 1750 اسب بخار
بیشترین سرعت:450 کیلومتر بر ساعت
برد انتقالی:4320 کیلومتر
