هوانوردی غیر نظامی

بوئینگ 737

بوئینگ 737

در سال 1964 بوئینگ  در حال تولید هواپیمای موفق بوئینگ 727 بود که باب جدید در هواپیما های  تجاری  باز کرد ولی بسیاری از خطوط هوایی امریکا و اروپا خواهان یک هواپیمای مسافربری  کوچکتر با برد حدود 1600 کیلومتر بودند تا در مسیر های کوتاه استفاده  شود. در سال 1965 بوئینگ یک طرح با ظرفیت 70 نفر را پیشنهاد داد  ولی از انجای که خطوط  هوایی المان غربی لوفت هانزا  دنبال این طرح البته با ظرفیت 100 نفر بود، بوئینگ طرح خود را کشیده تر کرد

بوئینگ چندنی طرح را بررسی کرد. در ان زمان در  هواپیماهای کوتاه برد نصب موتور در انتهای  بدنه مانند بوئینگ 727 و دی سی 9 مرسوم بود ولی به دلیل اینکه  تعمیر و نگهداری  هواپیمای کمی سخت میشد بوئینگ ترجیه داد تا موتور را زیر بال قرار دهد.

اولین فروند از هواپیمای جدید  با نام بوئینگ 737  در 9 اوریل سال 1967 پرواز کرد  و در 10 فوریه سال بعد تحویل لوفت هانزا المان غربی شد. بوئینگ 737 به سرعت تبدیل به چهره  محبوب مشتریان شد و همچنان تولید می شود و به ان لقب دوردانه بوئینگ  به عنوان پر فروشترین هواپیمای مسافربری جت جهان  دادند

بوئینگ  737 در مدلهای مختلف تولید شد و گفت در مورد ویژکی  کلی  ان کمی سخت است زیرا مدلهای مختلف ویژگی های مختلفی  دارد. بوئینگ 737  در نسخه اولیه دارای  طول 28 متر  بود که از سه خدمه شامل خلبان کمک خلبان و مهندس پرواز استفاده  میکند ولی در مدلهای بعدی طول هواپیما افزایش  یافت و خدمه به دو نفر کاهش یافتند . در نسخه اولیه تا 124 نفر در حالت کلاس اقتصادی  حمل میکرد  که کمترین میزان  در مدلهای بوئینگ است ولی در نسخه های بعدی حتی به 220 نفر نیز افزایش یافت . در نسخه  میانه و اخر یعنی نسخه  های که همکنون تولید می شود یا در اینده وارد خدمت خواهد شدند  برد افزایش یافته و دست  کم چهار مدل مختلف موتور  روی هواپیمای نصب شد. تمامی مدلهای دارای یک راهرو  با دو ردیف صندلی هستند که در هر سمت راهرو سه ردیف صندلی قرار دارد. از انجایی که مدلهای 737 فرق بسیار با هم دارند به سرعت به بررسی مدل ها خواهمیم پرداخت

e713b6c9a5fce5b5f95c270059cb49b6
بوئینگ 737 سری 100 که اولین نسخه تولیدی بود و خطوط هوایی المان اولین مشتری ان

1832725

بوئینگ 737 اورجینال

به دو نسخه  اولیه سری 100 و 200  بوئینگ 737 اورجینال   میگویند.

بوئینگ 737 سری  100

این نسخه  30 فروند از ان بیشتر ساخته نشد نخستین  نمونه تولید بوئینگ 737 است  که دارای ظرفیت 124  نفر بود و  از سه خدمه بهره می برند  در این نسخه  کابین کاملا انلوگ بود و تنها یک نمایشگر سی ار  تی قابل برنامه ریزی  برای دادن داده های پروازی  به هواپیمای بود. این هواپیمای دارای دو موتور Pratt & Whitney JT8D  بود که دارای  روکشی لوله شکل بود. این موتور از نخستین  موتورهای توربوفن  تولید جهان بود که شهرت بسیار در دوران  خود داشت و بر روی هواپیماهای  چون بوئینگ 727 و دی سی 8 نصب شد و دارای   قدرت 14500  پاوند رانش بود. این هواپیما  میتواند  با بیشترین ظرفیت خود به برد 2850 کیلومتر برسد و سوخت داخلی ان 17900 لیتر است

بوئینگ 737 سری 200

اخرین نسخه و پرتولید ترین نمونه بوئینگ 737 اورجینال است   که دارای شکل و فنی مشابه نسخه قبل بود  ولی دو متر کشیده تر شده بود و ظرفیت ان به 30 متر رسیده بود و ظرفیت سوخت داخلی ان به 18100 لیتر افزایش یافته بود تا برد ان با 136 مسافر 3500 کیلومتر افزایش  یافت. کابین مشابه  نسخه قبلی است ولی دارای دو نمایشگر سی ار تی  یکی برای هر یکی از خلبان است   . این نسخه  در سال 1968 وارد خدمت شد و تا پایان  تولید 991 فروند ان تولید شد که همچنان به تعداد محدود در خدمت  است . 104 فروند از  نسخه باری این مدل با نام 737 سری 200 مدل سی ساخته شد که دارای  یک درب بارگیری در سمت  چپ بدنه بود تولید شد که می توانست   تا 14 تن بار را حمل کند

سری 200. به شکل موتور سری 100 و 200 دقت کنید
سری 200. به شکل موتور سری 100 و 200 دقت کنید
کابین سری 200
کابین سری 200

بوئینگ 737 کلاسیک

به سری دوم بوئینگ  737 که شامل مدل های 300 تا 500 میباشد   بوئینگ 737 کلاسیک  می گویند. این نسخه  برای افزایش برد و ظرفیت بوئینگ 737  توسعه یافت  و به دلیل شکل متفاوت موتورش  با مدل قبلی کاملا قابل تشخیص  است

بوئینگ 737 سری 300

این نسخه در سال 1984 اولین  پرواز خود را انجام  داد و  3 متر از نسخه 200 کشیده تر بود و طول ان به 33 متر رسیده بود و می تواند در حالت اقتصادی  149 نفر را حمل  کند . بزرگترین تغییر این نسخه  نصب موتور CFM56-3B-1 ساخت مشترک  فرانسه و امریکا است  که محبوبیت بسیار دارد و روی خانواده ایرباس 320 نیز نصب شده است. این موتور دارای رانش 20000 پاوند بود . این نمونه برد بیشتری داشت  و میزان سوخت داخلی ان به 23170 لیتر سریده بود که در نتیجه برد  به 4200 کیلومتر می رسید. کابین تنها دارای دو خدمه شامل خلبان و کمک خلبان بود  و هر  کدام از خدمه دارای دو نمایشگر رنگی  و دو نمایشگر سی ار تی قابل برنامه ریزی  بودند. تا پایان تولید این مدل  در سال 1999 در مجموع 1113 فروند از  ان ساخته شد

737 سری 300 شرکت اتا. این شرکت سه فروند 737 دارد
737 سری 300 شرکت اتا. این شرکت یک فروند 737 دارد

بوینگ 737 سری 400

این نسخه  برای رقابت با ایرباس  ای 320 ساخته شد که با ورود به خدمت دارای  ظرفیتی بیشتر از سری 300 بوئینگ 737 بود. از این رو سری 400 دارای  3 متر طول بیشتر بود و طول ان به 36 متر رسید  ولی سوخت چنان افزایش نیافته  و ظرفیت سوخت به 23800 لیتر رسید  که حدود  700 لیتر بیشتر بود سری 400 از موتور CFM56-3B-2 با 22000 پاوند رانش بهره می برد  . این نسخه کشیده تر بود و میتواند تا 188 مسافر را حمل کند  و بردی مشابه نسخه قبلی داشت. 486 فروند از این هواپیما بین سالهای 1988 تا 2000  میلادی ساخته شد

سری 400 شرکت اسمان . این شرکت دو فروند سری 400 دارد
سری 400 شرکت اسمان . این شرکت دو فروند سری 400 دارد

بوئینگ 737 سری 500

این نسخه  اخرین نمونه مدل کلاسیک بود . سری 500 برای جایگزینی  بوئینگ 737 سری  200 ساخته شد و البته تلاش  در کاهش هزینه عملیاتی نسبت به سری 200 شد  و در واقع یک نسخه  بهبود یافته سری 400 بود که به دلیل طول کمتر(31 متر طول کل) و وزن کمتر بردش بیشتر شده بود و برد ان به رقم 4444 کیلومتر رسیده  بود  . بین سال 1990 تا1999 رقم 389 فروند از این نمونه ساخته شد

کابین سری 500
کابین سری 500
سری 500
سری 500

بوئینگ 7373  (Next Generation)

هنگامی که در دهه1980 ایرباس خانواده ایرباس  320 را ارائه کرد یک تحول بزرگ در جهان هوانبردی  اتفاق افتاد. این خانواده دارای  ظرفیت های مختلف با برد های مختلف بود و از فناوری دیجیتال  با سیم استفاده میکرد از این رو بوئینگ به این فکر افتاد تا یک نسل جدید از خانواده 737  برای رقابت توسعه دهد . برنامه 737 ان جیدر سال 1993 اغاز شد . هواپیمای دارای  بالی از  نو طراحی شده و داخلی چون بوئینگ 757 بود . مساحت  داخلی  25 درصد و سوخت 30 درصد افزایش یافته بود  و از موتور پیشرفته تر و کابین به روز تر استفاده میکرد. کابین  این نسخ دارای شش نمایشگر رنگی بزرگ بود و از فناوری  دیجیتال با سیم بهره میبرد

بونیگ 737 سری 600

نخستین نمونه  737 ان جی که در سال 1998 وارد خدمت شد. این نسخه   در واقع 737 سری 500 با فناوری های جدید  بود و بین سال 1998 تا 2005 میلادی  در مجموع 69 فروند  از ان ساخته شد. این نمونه از موتور CFM 56-7B20 با توان 22000 پاوند رانش  برخورد دار بود وبا طول 31 متر از همان بدنه سری  500 بهره می برد . برد این نمونه با بیشتری ظرفیت خود یعنی 149 نفر  به رقم 5600 کیلومتر می رسید

سری 600
سری 600

بوئینگ737 سری 700

این نسخه  برای جایگزینی  737 سری 300 ساخته شد و در سال 1998 وارد خدمت شد. این نمونه از موتور قویتر CFM 56-7B26 با توان 26300 پاوند قدرت بیشتر داشت و نصب دو بالچه بر نوک بالها باعث کاهش مصرف سوخت و ایرودینامیک  بهتر شده بود و برد ان 6230 کیلومتر رسیده  بود. این نسخه  2متر کشیده  تر و دارای  طول 33 متر بود ولی ظرفیت ان با مدل قبل تفاوتی نداشت.1189 فروند از این نسخه  ساخته شد و هنوز در خط تولید است . نسخه ای از  این نمونه با نام 737 سری 700 مدل ایی ار  ساخته شد که نسخه دوربرد این پرنده برای مسیر های طولانی ولی کم مسافر بود . این نسخه  40530 لیترسوخت حمل میکند که نسبت به 26000 لیتر نسخه اصلی بسیار بیشتر بود و برد ان را به 10650 کیلومتر رسیده  بود. تعداد کمی از این نسخه تولید شد

سری 700
سری 700

بوئینگ 737 سری 800

سری 800 گل سر سبد خانواده 737 است . این نسخه  نمونه کشیده تر سری 700 است  و در واقع زمانی که مکدانل داگلاس  به مالکیت بوئینگ در امد، بوئینگ  خط تولید هواپیماهای   سری ام دی را بست و برای جایگزینی انها این مدل را توسعه داد. این نسخه نسبت به سری  700 سوخت بیشتری داشت و 32000 لیتر سوخت حمل میکند و ولی تنها 80 درصد یک ام دی در برد مشابه سوخت مصرف میکرد و از موتور CFM 56-7B27 با 27300  پاوند رانش بهره میبرد  . این نسخه  در سال 1998 ساخته شده و تا کنون بیش از 5000 فروند ان ساخته شده که پرتعداد ترین نسخه 737 است و همچنان  تولید می شود

سری 800 و در عقب تصویر بودینگ 747 سری 400
سری 800 و در عقب تصویر بودینگ 747 سری 400
سری 800
سری 800

بوئینگ  737 سری 900

کشیده ترین نسخه  737 که با 42 متر میتوان تا 220  مسافر را حمل کند. این نسخه  دارای موتور مانند نسخه قبلی است و  برد ان به 600 کیلومتر می رسد  . 52 فروند از این نسخه  ساخته شد و از سال 2004 تا کنون سفارشی نداشته است

بوئینگ  737 سری 900 مدل ایی ار

نسخه دوربرد تر سری 900 که  البته 33 متر طول دارد و ظرفیت ان 149 متر است  و برد ان با 2600 لیتر به برد 6080 کیلومتر می رسد  . 489 فروند از این نسخه  تولید شده و همچنان در خط تولید است

سری 900 ایی ار
سری 900 ایی ار

بوئینگ 737 ماکس

این نسخه اخرین نسل بوئینگ 737  است که چند سالی است توسعه یافته  و در سال 2017 وارد خدمت خواهد شده. این نسخه  به تازگی در سال 2016 پرواز کرده است . این نسخه دارای   بالی با نوک بال اصلاح شده دارای  دو بالچه Winglet به طرف بالا و پایین برای کاهش مقاومت و پرواز  ارامتر است  که باعث کاهش مصرف سوخت و افزایش سرعت و برد شده است  این تغییر  باعث کاهش 14 درصدی مصرف سوخت  شده  و با 162 مسافر و 26000 لیتر سوخت دارای  برد 6500 کیلومتر است . کابین ارتقا یافته  و دارای  چهار نمایشگر بزرگ  رنگی  لمسی است و دارای  اچ یو دی  برای خلبان و کمک خلبان است  و از موتور بهبود یافته CFM International LEAP-1B با مصرف کمتر و توان 28000 پاوند رانش است

این نسخه  در دو مدل ماکس 8 با  ظرفیت 180 نفر و ماکس 9 با ظرفیت 220 مسافر است. این نسخه  با قیمت  116 میلیون دلار جایگزین نسخه های  فعلی در تولید می شود و همکنون 3330 سفارش دارد و از سال 2017 عملیاتی می شود

کابین مکس
کابین مکس
سری مکس
سری مکس

مدل های نظامی

بوئینگ 737 مانند اکثر هواپیمای تجاری  ساخت بوئینگ  استفاده نظامی نیز شد

تی-43

این نسخه  بر اساس بوئینگ 737سری 200 برای نقش اموزشی  برای خدمه هواپیماهای  بزرگ در زمینه ناوبری ساخته شد و حتی گهگاه در نقش ارتباطی برای جابجای  پرسنل نیروی هوایی امریکا نیز استفاده شد . 19 فروند از این هواپیما تولید شد  که در سال 1973 تا 2010 میلادی به خدمت گرفته شد

boeing-t43-gator

سی40 کیلپیر: نسخه لجستیک  ساخته شده بر مبنای بوئینگ 737 سری 700سی برای حمل نقل دارای درب  بارگیری کنار  بدنه بود. این هواپیما برای حمل سربازان و تجهیزات  در خود  امریکا استفاده می شود و 21 فروند ان ساخته شد

25172210-roy_usaf_c40_700

نسخه هشدار دهنده بوئینگ 737: چندنی کشور مانند استرالیا ، ترکیه و کره جنوبی با نصب رادار روی بوئینگ 737 سری 700 توسط شرکت  بوئینگ نسخه اواکس این هواپیما را به خدمت گرفتند. تا کنون 14 فروند ان ساخته شده است

پی 8 پوسایدون: نسخه گشت  ضد زیر دریایی ساخته شده برای نیروی دریایی امریکا جهت جایگزینی  با پی 3 اوریون  ساخته شد و تاکنون توسط هند و انگلستان و استرالیا  نیز سفارش  داده شده است. این نسخه  بر اساس  سری 800 ساخته شده است و همکنون در خط تولید است. به زوی مقاله ای در مورد ان خواهیم داشت

A Boeing P-8-A Poseidon is pictured during an air display on the second day of the Farnborough International Air show in Hampshire, England, on July 15, 2014. The biennial event sees leading companies from the aviation industry showcase their latest technology. AFP PHOTO / CARL COURT

بوئینگ 737 پر فروش ترین هواپیمای مسافربری  جهان  است که تا کنون بیش از 9200 فروند ان ساخته شده و 2000 سفارش نیز همکنون دارد( نسخه فعلی البته و بیش از ۳۳۰۰ سفارش برای نسخه مکس) و همچنان با در نظر گرفتن نسخه جدید مکس  نیم قرن اینده نیز در خدمت باقی خواهد ماند

عبدالحمید تارخ

www.boeing.com

 

نوشته های مشابه

بستن