در اواخر  سال ۱۹۵۱ کلی جانسون سر طراح مشهور لاکهید  به کره جنوبی رفت تا با خلبان نیروی هوایی امریکا  درگیری در جنگ ویتنام در مورد نسل بعدی جنگنده های ارتش امریکا  صحبت کند. وی  می خواست بداند ویژگی جنگنده های نسل بعدی از دید  خلبان نیروی هوایی چگونه است

همه انها جنگنده سبک، سرعت   بالا و  چالاکی بالا می خواستند که با سرعت بالا اوج بگیرید.در  اواخر سال ۱۹۵۲ چندین  طرح توسط لاکهید اماده شد ولی در بین انها طرح مفهومی ال ۲۴۶ که یک طرح بال بال های کوتاه،  دمی تی شکل  و یک موتور قدرتمند جی ۷۹ بود از همه بهتر بود و لاکهید ان را به نیروی هوایی پیشنهاد داد

در ان زمان نیروی هوایی خود درگیری تعداد زیادی  طرح های مختلف  برای جنگنده های اینده بود و یک پیشنهاد از سوی  لاکهید شاید چندان جالب نبود ان هم بدون نیازی اعلام شده از سوی ارتش ولی جنگ در کره و جنگ سرد با شوروی باعث شد که نیروی هوایی  از سادگی طرح لاکهید خوشش بیاد

نیروی هوایی به این جنگنده علاقه مند شد ولی نمی خواست  هیچ جنگنده ای را بدون یک رقابت به خدمت بگیرد  از این رو در سال ۱۹۵۳ خواهان رقابت  لاکهید و نروث روپ بر سر طرح جنگنده جدیدی شد ولی از انجای که لاکهید یک سال زودتر شروع کرده بود خیلی جلوتر بود و عملا   رقابت   را برده بود.لاکهید در ژانویه سال ۱۹۵۳ قرار داد ساخت دو پیش نمونه را با نیروی هوایی امضا کرد  و جنگنده جدید را ایکس اف ۱۰۴ نامید

تونی لیویر خلبان ازمایشگر لاکهید برای پرواز با این هواپیما عجیب و غریب در نظر گرفته شده بود که ویژگی های متفاوتی داشت  ولی در نهایت ایکس اف۱۰۴ در ۴ مارس سال ۱۹۵۴ اولین پرواز خود را انجام داد

ایکس اف104

ایکس اف۱۰۴

ایکس اف۱۰۴ بدنه دارت شکل داشت. تمامی هدف لاکهید در ساعت اف۱۰۴ توان رسیدن به سرعت بالای دو ماخ  و همچنین سرعت اوجگیری  بالا بود. دارای  بدنه ای الومینیومی   که بخش های از جنس تیتانیوم داشت. دارای  یک دماغه نوک تیز  کوچک و کابینی حبابی شکل با میدان دید مناسب بود . از بالهای ذوزنقه ای   شکل باریکی و بسیار  کوتاه بهره می برد که هدف ان کاهش پسای هوا بود. از سه ارابه فرود بهره می برد که دو ارابه فرود زیر بدنه  و یکی در زیر دماغه بود و هر سه تک چرخ بودند.

هواپیما دارای  دمی  تی شکل بود و این مسئله باعث  شده بود که لاکهید برای اینکه در صورت اجکت خلبان، خلبان به دم برخورد نکند  صندلی پرتاب از زیر هواپیما خارج می شود از این رو باید ارتفاع پرتاب بالای ۱۵۰ متر باشد تا خلبان به زمین  برخورد نکند. دلیل قرار دادن دم در بالای  سکان عمودی افزایش فرمان پذیر جنگنده به دلیل بال کوتاه اصلی بود.

از انجای که در سال ۱۹۵۴ هنوز موتور جنرال الکترونیک جی ۷۹ در دستراس نبود   لاکهید ایکس اف۱۰۴ را به موتور جی ۶۵ تجهیز کرد  که یک نسخه امریکایی از موتور انگلیسی ارمسترانگ سیدلی بود که تنها ۷۰% قدرت موتور جی ۷۹ را داشت.برای نمونه جی ۶۵  بدون پس سوز دارای قدرت ۷۸۰۰ پاوند و جی ۷۹ در همین حالت دارای  قدرت ۱۰۳۰۰ پاوند بود. هواپیما دارای دو ورودی هوا  در دو طرف بدنه بود

از ۵ مارس سال  ۱۹۵۴ که اولین پرواز را انجام داد تا سه ماه بعد ده ها پرواز ازمایشی برای ان در نظر گرفت که برای رفع ایرادات قبل از ورود به خدمت بود . با موتور جی ۶۵ در اولین پیش نمونه جنگنده به سختی به سرعت یک ماخ می رسید  ولی  با تعویض  موتور به جی ۶۵- دبیلو – ۷ جنگنده به ۱٫۵ ماخ و در نهایت ۱۵ مارس سال ۱۹۵۵ به ۱٫۷۹ ماخ رسید که در ان زمان برای خود  رکوردی بود

دومین پیس نمونه در ۲ اکتبر سال ۱۹۵۴ اولین رواز خود را انجام داد که از همان اول موتور جی ۶۵ دبلیو ۷ بهره می برد  و دارای  سامانه جنگ افزاری مانند   توپ  گاتلینگ ام ۶۱ و سامانه کنترل اتش ای اس جی -۱۴-۱ تجهیز شد. اف۱۰۴ اولین جنگنده ای بود که از توپ ۲۰ م م  شش لول ام ۶۱ با سرعت اتش ۶۰۰۰ گلوله بر دقیقه بهره می برد . در یکی از ازمایشات تسلیحاتی  توپ منفجر شد  ولی اف۱۰۴ به ارامی به پایگاه بازگشت   و در بازبینی مشخص شد لوله توپ ترکیده است

پیش نمونه دوم تعمیر و به ازمون ها  بازگشت ولی یک بار دیگر در هنگام تست همین توپ به دلیل لرزش  زیاد ،درب کابین از جا کنده شد ولی خلبان که لباس فشار بر تن داشت دوباره  جنگنده را به خانه برگرداند . اولین پیش نمونه از دو پیش نمونه  ایکس اف۱۰۴ در ۱۱ ژوئیه سال ۱۹۵۷ سقوط کرد ولی خلبان در  ارتفاع بالا از ان خارج شد

اف۱۰۴  مخالفان خود را داشت مشکل این بود که اکثر جنگنده های ان دوران بالی پهن  و فضای   درونی مناسب و سوخت بالا داشتند  ولی اف۱۰۴  فضای  فشرده و سوخت کم و بالی کوتاه داشت  از همان اول در حفظ تعادل نیاز به مهمات خلبان داشت ولی نیروی  هوایی از سرعت بالای و قدرت اوجگیری  بالا  خوشش امد و از این رو خواهان اف۱۰۴ شد.

بعد از ارمایشات ایکس اف۱۰۴ نیروی هوایی دست به سفارش ۱۷ فروند وای اف۱۰۴ جهت گذراندن ازمون های  پروازی داشت.اولین وای اف۱۰۴ در ۱۷ فوریه سال ۱۹۵۶ پرواز کرد و مجهز به موتور جدیدی جنرال الکترونیک جی ۷۹ – جی ایی -۳ شد.

 وای اف۱۰۴  به میزان ۱٫۶۸ سانتیمتر کشیده  تر بود  که دلیل ان نصب موتور جی ۷۹ بود که از جی ۶۵ کشیده تر   بود و البته سوخت بیشتری نیز حمل میکرد و برای کنترل هوای ورودی  و جلوگیری   از اشفتگی های ورودی به داخل موتور دارای  نیم مخروطی در ورودی هوا مانند جنگنده های سری میراژ داشت.

 در مارس سال  ۱۹۵۶ نیروی هوایی قرار داد برای تولید اف۱۰۴ در چهار مدل را با لاکهید امضا کرد که شامل   اف۱۰۴ ای(F-104A) نسخه تک سرنشینه   شکاری رهگیر  برای نیروی هوایی، اف۱۰۴ بی نسخه دو سرنشینه  اموزشی نسخه قبلی، اف۱۰۴ سی نسخه جنگنده بمب افکن برای فرمانده ای تاکتیکی  نیروی هوایی و اف۱۰۴ دی نسخه دو سرنشینه  اموزشی اف۱۰۴ سی. در اواخر سال ۱۹۵۶ لاکهید خبر از ساخت نسخه  شناسایی ار اف۱۰۴ نیز  داد ولی در نهایت چند ماه بد این پروژ دست کم برای نیروی هوایی امریکا   لغو شد و نیروی هوایی ار اف۱۰۱ را خریداری کرد.

در فوریه سال ۱۹۵۸ رسما  اف۱۰۴ ای وارد خدمت نیروی هوایی  شد  که مجهز به موتور جی ۷۹- جی  ایی ۳ ای بود که به دلیل مشکلاتی به سرعت با موتور جی ۷۹-جی ایی ۳ بی تعویض شد. اف۱۰۴ ای  تفاوت زیادی با وای اف۱۰۴ نداشت ولی بال هایش  کمی ضخیمتر    و دارای  دو بالچه شکمی  برای حفظ تعادل  سمتی  جنگنده بود .دارای  کابینی انالوگ  با یک سایت گان معمولی و یک صفحه سی ار  تی  گرد برای نشان دادن تصاویر  راداربود و از صندلی  پرتاب شونده رو به پایین بهره می برد.

صندلی  پرتاب شونده رو به پایین در اف104 ای(A)

صندلی پرتاب شونده رو به پایین در اف۱۰۴ ای(A)

 دارای  دو جایگاه تسلیحاتی بر نوک بالها و یک جایگاه در زیر  هر بال بود و می توانست  تا دو موشک سایندوندر نسخه  بی را بر نوک بالها و یا به جای ان دو مخزن سوخت را حمل کند. همچنین دارای  یک توپ داخلی ۲۰ م م ام ۶۱ با ۷۲۵ گلوله بود و می توانست   تا چهار مخزن سوخت خارجی ۷۳۹ لیتری را حمل  کند  .

دارای رادار    AN/ASG-14T-1 FCS با برد ۲۵  تا ۴۰ کیلومتر بسته به اندازه هدف بود و از یک کاونده فروسرخ  در زیر دماغه بهره می برد که کارایی چندانی نداشت و بعدها  حذف شد . در کل اف۱۰۴ جنگنده پیچیده ای از نظر الکترونیک بود و از یک سامانه ناوبری پیشرفته با توان مشخص کردن   موقعیت جنگنده بهره می برد

در مجموع  ۱۵۳ فروند اف۱۰۴ ای ساخته شد که به دلیل سرعت بالا در نیروی هوایی   ملقب به استار فایتر  شد و در سال ۱۹۵۸ اولین جنگنده عملیاتی جهان بود که توانست  با سرعت بیش از دو ماخ پرواز کند

 اولین نسخه  دو سرنشینه   اف۱۰۴ بی در ۱۶ ژانویه ۱۹۵۷  پرواز کرد  این نمونه تفاوت زیادی با اف۱۰۴ ای نداشت فقط سوخت کمتری داشت ولی در مابقی موارد با نسخه تک سرنشینه رزمی فرقی نداشت. در مجموع ۲۶ فروند اف۱۰۴ بی ساخته شد

اف104 بی

اف۱۰۴ بی

نسخه جنگنده بمب افکن اف۱۰۴ سی در ۲۴ ژوئیه سال ۱۹۵۸ اولین پرواز خود را انجام داد . در کل شباهت بسیار با اف۱۰۴ ای داشت ولی بزرگترین تفاوتش  داشتن یک لوله سوختگریی هوایی ثابت  در سمت راست بدنه بود.همچنین دارای  یک جایگاه خارجی  در زیر بدنه برای حمل یک بمب اتمی  تاکتیک بی ۲۸ بود و برخی منابع گفته اند  توان حمل مخزن سوخت نیز زیر بدنه  داشت اگرچه هرگز کسی اف۱۰۴ را با مخزن سوخت زیر بدنه ندید. این مدل دارای  موتور قویتر  جی ۷۹-جی ایی -۷ ای با توان ۱۵۸۰۰ پاوند با پس سوز بود . یکی  دیگر از بزرگتری تغییراتی این مدل داشت  صندلی پرتاب شونده رو به بالا بود. مشکل این بود که اف۱۰۴ به دلیل بال کوچک نتنها در هنگام  فرود زاویه  حمله بالای داشت  بلکه سرعت بالای فرود باعث  شد که یک چهارم  ناوگان ان در زمان فرود از دست بروند  و خروجی اضطراری  خلبان از زیر  نیز خود مشکل بزرگترین بود زیرا خروج در چنین شرایطی  در هنگام فرود  و نزدیک  بودن جنگنده به زمین  با ماندن درون جنگنده تفاوت زیادی نمی کرد!!!!

این نسخه دارای  بیشترین سرعت ۱۸۵۰ کیلومتر بر ساعت و برد با سوخت داخلی ۱۳۷۰ کیلومتر بدون هیچ سلاحی   بود و با دو موشک سایندوندر   و دو مخرن سوخت دارای  برد ۱۰۰۰ کیلومتر بود.

اف۱۰۴ سی به غیر  از سایندوندر توان حمل بمب سقوط  ازاد ۴۵۰ کیلوگرمی  و یا راکت انداز ۱۲۷ م م نیز  داشت.

در مجموع ۷۷ فروند اف۱۰۴ سی ساخته شد که ۲۱ فروند نیز از نسخه  دو سرنشنیه  این مدل با نام اف۱۰۴ دی  ساخته شد

اف۱۰۴ ای / بی /سی و دی تنها مدل های بودند که در ارتش امریکا به خدمت گرفته شدند. نیروی هوایی تعداد محدودی اف۱۰۴ نسبت به دیگر جنگنده های ان دوران به خدمت گرفت و از  سال ۱۹۶۱ هیچ اف۱۰۴ را سفارش  نداد زیرا ۴۹ فروند از ۲۴۰ اف۱۰۴ تولیدی تا سال ۱۹۶۱ از دست رفت که مشکلاتی چون سرعت بالا در هنگام فرود  و مشکلات موتور باعث شد. از سال ۱۹۶۱ در حالی که تنها سه سال از ورود به خدمتش گذشته بود اکثر نسخه های اف۱۰۴ ای به کشور های دیگر به صورت دست دوم فروخته شد .

اف104 سی

اف۱۰۴ سی

همچنین  پرتاب خلبان از پایین خود مشکلات زیادی را ایجاد کرد که باعث  از دست رفتن  برخی از بهترین  خلبان نیروی هوایی  شد. همچنین برد ان محدود و توان حمل تسلیحاتی  کم بود و این ایراد  اساسی به ان بود. در داگ فایت  نیاز به اموزشی زیادی داشت  و به عنوان جنگنده بمب افکن نیز برد کم و توان حمل تسلیحات کمی داشت

در سال ۱۹۶۱ یعنی تنها سه سال بعد از  ورود به خدمت اف ۱۰۴ ای به دیگر کشورهای فروخته شد  و اف۱۰۴ سی نیز  از خدمت  نیروی هوایی خارج شد و به گار ملی سپرده شد تا نقش دفاع هوایی به اف۱۰۶ داده شود. گارد ملی تلاش در استفاده از  استارفایتر در نقش هوا به زمین  کرد ولی این کار تاثیری نداشت. اول خلبان چندان برای پرواز با اف۱۰۴ مشتاق  نبودند و مسئله بعد این بود از برد و توان حمل محموله بگذریم  اف۱۰۴  توان کمی در مقاومت در برابر  پدافند بود و همچنین سرعت بالا باعث کاهش دقت بمب باران میشد و در  ارتفاع پایین بد دست بود.

در سال ۱۹۶۵  این جنگنده به  ویتنام اعضام شد.۲۸ فروند اف۱۰۴ سی به ویتنام رفت و  به اسکورد هواپیما های  اواکس و سوخت رسان و گهگاه اف۱۰۵  دست بزند. البته بارها دست به بمب باران  ویتکنگ ها  البته در ویتنام جنوبی  زد و اولین انها ۲۲ ژوئن سال ۱۹۶۵ از دست رفت همچنین در همان سال یک  اف۱۰۴ بر اثر اتش میگ۱۹ از دست رفت.

در کل ۱۴ فروند اف۱۰۴ در ویتنام از دست رفت که ۹ فروند بر اثر اتش دشمن بود

ولی داستان اف۱۰۴ با تولید  ۲۵۰ فروند برای ارتش امریکا تمام نشد در واقع داستان اف۱۰۴ در خارج امریکا بسیار طول و دراز بود

وقتی که لاکهید فهمید اف۱۰۴ در امریکا مشتری ندارد به سراغ  کشور های عضو ناتو در  اروپا  رفت که   به دنبال  جنگنده ای  برای مقابله با جنگنده جدید شوروی یعنی میگ۲۱ می گشتند.در ان زمان اروپا همچنین  تعداد زیادی اف۸۴ و اف۸۶ داشت که باید جایگزین شود.

تعدادی از تولید کنندگان امریکای شمالی برای رفع این نیاز  پیشنهاداتی را به اروپای ها دادند از جمله  نسخه های جدید اف۱۱ و اف۱۰۰ که البته هیچ کدام شانسی نیاوردند.

المان غربی در خط مقدم نبرد با ارتش سرخ به صورت اینده نگرانه نیاز به یک جنگنده بمب افکن داشت که بتوان عملیات دفاع هوایی تا بمب  باران هوایی و شناسایی را انجام دهد.در سال ۱۹۵۸ خلبانان المان غربی اف۱۱ و اف۱۰۴ را بررسی کردند و  در همان سال اف۱۰۴ برگزیده شد.در سال بعد المان سفارش   خرید اف۱۰۴ را داد  که البته در همان زمان انتخاب بحث برانگیزی بود  زیرا المانها پرواز کمی با اف۱۰۴ ای انجام دادند ولی در کل در ان زمان نیز بهتر از اف۱۰۴ برای المانها وجود نداشت

نسخه  ارتش المان  بر اساس اف۱۰۴ سی  بود که F104 G نامیده شد . با وجود این تغییراتی نسبت به اف۱۰۴ سی داشت که به دلیل کمک به نقش جنگنده بمب افکن  این نمونه بود.

اف۱۰۴ جی  دارای  رادار مشابه رادار اف۱۰۴ سی بود ولی سامانه ناوبری  دقیقتر داشت   و از کابین مشابه بهره می برد و دارای صندلی   پرتاب شونده رو به بالا بود.از موتور قویتر  جی ۷۹- جی ایی-۱۱ ای  با توان  ۱۵۸۰۰ پاوند با پس سوز بهره می برد  و دارای  بدنه ای تقویت شده و البته  سنگینتر  بود.

در اواخر دهه ۱۹۶۰ صندلی پرتاب با صندلی پرتاب صفر صفر  ساخت مارتین بیکر تعویض شد و دارای  لوله سوختگیری هوایی جدا شونده  بود.

از نظر تسلیحاتی  تفاوت  با نسخه  اف۱۰۴ سی  نداشت ولی تسلیحات بیشتری حمل میکرد. در حالی که اف۱۰۴ سی پنج جایگاه تسلیحاتی شامل  دو جایگاه در  زیر هر بال دو عدد  نوک هر بال  و یکی در زیر بدنه بود ولی اف۱۰۴ جی با هفت جایگاه شامل  یکی زیر هر بال، یکی  نوک هر بال و دو تا در زیر بدنه کمی به طرف دماغه و یکی در زیر بدنه ولی در مرکز ان  مجهز بود. در دو جایگاه زیر بدنه توان حمل تا دو سایندوندر را داشت اگرچه به ندرت اف۱۰۴ جی با  دو سایندوندر  در زیر بدنه دیده شد. برد انتقالی این نمونه بدون مخازن سوخت  خارجی  به ۱۷۵۰ کیلومتر  می رسید

اف104 جی ارتش المان مجهز به غلاف شناسایی در زیر بدنه

اف۱۰۴ جی ارتش المان مجهز به غلاف شناسایی در زیر بدنه

برخی کشورهای اروپای دست به سفارش  نسخه شناسایی اف۱۰۴ جی با نام  ار اف۱۰۴ جی زدند  که فاقد توپ بود و دارای چهار دوربین برای شناسایی  زیر ، دو سمت و جلوی هواپیما بود  و بعدها بسیاری از انها به غلاف های شناسایی کارامدی تجهیز شدند که در جایگاه مرکزی بدنه حمل میشدند   و همچنین نسخه  ای  اموزشی  بدون سلاح این نمونه با نام تی اف۱۰۴ جی نیز ساخته شد

المان اولین  مشتری خارجی اف۱۰۴ در سال ۱۹۵۹ دست به سفارش ۳۰  فروند اف۱۰۴ اف زدند که در واقع همان نسخه اموزشی  اف۱۰۴ دی ارتش امریکا بود ولی مجهز به موتور قویتر جی ۷۹- جی ایی-۱۱ ای بود و پیش قراول  برای  دیگر اف۱۰۴ ها برای اموزش خلبان نیروی هوایی المان غربی بود.

المانی ها دهه ۱۹۶۰ در مجموع در یکی از بزرگترین  قرار داد های دفاعی زمان خود ۶۰۵ فروند اف۱۰۴ جی،۱۴۵ فروند ار اف۱۰۴ جی و ۱۳۷ فروند تی اف۱۰۴ جی را سفارش دادند. اف۱۰۴ جی المانی در مرحله عمل مجهز به رادار اف۱۵ای-۴۱ بی بودند که دارای  توان بمب باران رادار،  توان درگیری با اهداف  هوایی را داشت  و از یک سامانه نقشه خان خودکار بهره می برد. اف۱۰۴ جی المان ها  توان پرتاب بمب های اتمی بی ۲۸ را داشت  که توسط  افسران امریکا در ارتش  المان نگهداری  می شوند در کنار ان مسلح به بمب های خوشه ای و راکت و بمب سقوط  ازاد بود.

همچنین نیروی دریایی المان نیز از اف۱۰۴ بهره برد  و از ۱۴۶ فروند اف۱۰۴ جی و۲۷ فروند ار اف۱۰۴ جی در خدمت  استفاده کرد که البته  این اعداد  جزئی    از سفارشاتی است که    در بالا امده هستند. اف۱۰۴ نیروی دریایی المان برای نقش ضد کشتی مجهز به دو موشک هدایت رادیویی  فرانسوی ای اس ۳۰ شدند وبی از سال ۱۹۷۷ به بعد  با موشک ضد کشتی رادار فعال ای اس ۳۴ کورمورن جایگزین شدند که توان اتش و رها داشت

اف۱۰۴ در ارتش المان تلفات بالای داشت . این تلفات اگرچه تا حدی به سرعت بالای  فرود و زاویه حمله زیاد  در هنگام فرود مربوط بود ولی خود نیروی هوایی المان نیز بی عیب نبود. این نیرو  به یکباره طی چند سال تعداد  زیادی   اف۱۰۴ بدون اینکه زیر بنای  لازم را داشته باشد  دریافت کرده بود و اف۱۰۴ ها همواره دچار مشکلات تعمیر و نگهداری  بودند. در مجموع ۳۰% ناوگان اف۱۰۴ المانی یا به عبارت درست تر ۲۷۰ جنگنده از دست رفت که ۱۱۰ خلبان کشته شدند. اف۱۰۴ در دهه ۱۹۸۰ از خدمت خارج شد ولی از  میانه دهه ۱۹۷۰ به تعداد زیادی به صورت دست دوم  به دیگر کشورها فروخته شد . نکته مهم در مورد اف۱۰۴ المانی ها  این است که به غیر از لاکهید  دست کم پنچ شرکت دیگر ر اروپا دست به تولید اف۱۰۴ برای المان تحت امتیاز  لاکهید زدند.

از دیگر مشتریان اف۱۰۴ میتوان به هلند  اشاره  کرد ۹۵ فروند اف۱۰۴ جی،۲۴ فروند ار اف ۱۰۴ جی و ۱۸ فروند تی اف۱۰۴ جی را سفارش داد که انها در فوکر، فیات و لاکهید تولید شدند که ۳۵% انها را از دست داد. بلژیک نیز بین سال های  ۱۹۶۳ تا ۱۹۶۵  توانست ۱۰۱ فروند اف۱۰۴ جی و ۱۲ فروند تی اف۱۰۴ جی را به دست اورد که ۳۷% انها را در حوادث  مختلف از دست رفت

کانادا در سال ۱۹۶۱ دست به سفارش اف۱۰۴ سی با نام سی اف۱۰۴ را در داخل  تولید کرد. کانادا ۲۰۰ سی اف۱۰۴ را در شرکت کانادایر تولید کرد  که دارای  موتوری  مشابه اف۱۰۴ جی بود  و از نظر تسلیحاتی  نیز  دارای  جایگاه های مشابه  اف۱۰۴ جی بود. همچنین کانادا نسخه   اموزشی اف۱۰۴ دی را نیز دریافت کرد و برخی از سی اف۱۰۴ مجهز به تجهیزات  شناسایی در زیر بدنه نیز شدند . کانادا در  ارتقائاتی  در دهه ۱۹۷۰ اف۱۰۴ خود را به هشدار دهنده راداری  تجهیز کرد و در نهایت  در دهه ۱۹۸۰ انها را در حالی که ۴۶ % ناوگان را از دست داده بود  با اف۱۸ جایگزین کرد

اف104 جی نیروی دریایی المان مجهز به موشک ضد کشتی  کورموران

اف۱۰۴ جی نیروی دریایی المان مجهز به موشک ضد کشتی کورموران

فیات در ایتالیا یکی از تولید کنندگان اف۱۰۴ بود که این هواپیما را برای  ارتش ایتالیا و دیگر ملل اروپایی تولید کرد. فیات ۱۲۵ فروند اف۱۰۴ جی   برای  ارتش ایتالیا  تولید که کرد که ۲۰ فروند انها توان شناسایی هوایی نیز داشتند  و ۲۴ فروند تی اف۱۰۴ نیز به دست اورد. ولی ایتالیاها از توان رهگیری اف۱۰۴ جی راضی نبودند

ایتالیا با کمک لاکهید دست به توسعه نسخه جدید اف۱۰۴ با کمک لاکهید زد . نسخه جدید   مجهز به رادار جدید  NASARR  بود  که به ان توان حمل و شلیک موشک رادار نیم فعال  اسپارو را می داد. از این رو اف۱۰۴ جدید ایتالیایی  که اف۱۰۴ اس نامیده می شد توان حمل موشک اسپارو را نیز پیدا کرد  تا نقش یک رهگیر همه گونه هوا با  توان درگیری  فامد را پیدا کنند.برای نصب رادار بزرگتر جدید توپ ام۶۱ از دماغه جنگنده حذف شد

اولین اف۱۰۴ اس در سال ۱۹۶۶ پرواز کرد و ارتش ایتالیا  در مجموع ۲۰۶ فروند اف۱۰۴ اس را دریافت کرد که همگی در فیات ساخته شدند   . فیات همچنین   تعدادی اف۱۰۴ اس نیز برای ترکیه تولید کرد اگرچه اف۱۰۴ اس ترکیه اسپارو حمل نمی کرد . همچنین  نسخه اف۱۰۴  دارای  موتور قویتر جی ۷۹- جی ایی-۱۹ با توان ۱۷۹۰۰ پاوند با پس سوز بود.

در دهه۱۹۸۰ ایتالیا برنامه ارتقاء  شامل  نصب رادار جدیدی فیات ار ۲۱ جی با توان نگاه به پایین  و شلیک به پایین و برد کشف  ۷۰ کیلومتر و همچنین نصب هشدار دهنده راداری را روی اف۱۰۴ اس پیاده کرد که این نمونه اف۱۰۴ اس ای اس ای نامیده شد و توان حمل AIM-7E اسپارو را نیز داشت  و برخی مجهز به موشک ضد کشتی کورمورن  نیز شدند. اف۱۰۴ ایتالیای  تا سال ۲۰۰۴ در خدمت باقی مانده و در نهایت  بازنشستگی  شدند و بدین سان ایتالیا اخرین کشوری  بود که اف۱۰۴  را در خدمت داشت   و ۳۷٫۵% انها را نیز بر اثر حوادث غیررزمی از دست داد

ژاپن نیز ۲۱۰ فروند F104J و ۲۰ فروند  TF-104DJرا دریافت کرد که  که  به غیر از  سه فروند از F104J مابقای در صنایع  میتسابیشی ژاپن تولید شد. اف۱۰۴ ژاپنی مشابه  اف۱۰۴ جی ارتش المان بود و تا دهه ۱۹۹۰ در خدمات باقی ماند که ۱۵% ان بر اثر حوادث رزمی از دست رفت

از دیگر مشتریان اف۱۰۴ میتوان به

تایوان :این کشور ۲۸۲ فروند از تمامی مدلهای اف۱۰۴ را به صورت نو و دست دوم تحویل  گرفت . این کشور  تعداد به صورت دست دوم از انواع ای / بی / سی  و دی در دهه ۱۹۶۰ از امریکا و تعداد از انواع G و J به  صورت دست دوم از ژاپن و المان غربی و بلژیک دریافت کرد. قرار بود با کمک ایتالیا به نسخه  اس  ارتقا یابند  که البته برنامه  لغو شد و تا پایان دهه ۱۹۸۰ همگی از خدمت خارج شدند

دانمارک: در مجموع ۵۱ فروند اف۱۰۴ از انوع جی و سی اف۱۰۴(از کانادا ) دریفات  کرد که بعد از از دست دادن ۲۵% کل ناوگان در دهه ۱۹۸۰ انها را از خدمت خارج کرد.

یونان: این کشور  ۴۵ فروند اف۱۰۴  نوساز و ۸۵ فروند اف۱۰۴ دست دوم از المان نروز و هلند دریافت  کرد و در دهه ۱۹۸۰ از خدمت خارج کرد

اردن:این کشور تعدادی  اف۱۰۴ ای و بی دست  دوم را در دهه  ۱۹۶۰ از  امریکا به دست اورد که البته  بعدها با میراژ اف ۱ انها را جایگزین کرد

نروژ:این کشور ۲۱ فروند اف۱۰۴  جی و جی ار و تی اف۱۰۴  نو از لاکهید و ۲۰ فروند سی اف۱۰۴ از کانادا  دریافت کرد  و  با از دست دادن ۱۳% در دهه ۱۹۸۰ بازنشسته شد

تی اف 104

تی اف ۱۰۴

پاکستان: اولین بار در دهه ۱۹۶۱ دست به دریافت ۱۲ فروند اف۱۰۴ ای و بی از امریکا زد  و در همان دهه چند نوبط   دیگر اف۱۰۴ را دریافت کرد. عملکرد ضعیف در برابر میگ ۲۱ هند باعث جایگزینی انها با میراژ ۳ و ۵ در دهه ۱۹۷۰ شد

اسپانیا: تنها ۲۱ فروند اف۱۰۴ نو را  از لاکهید دریافت کرد ولی حدود ۸۰ فروند دیگر از ایتالیا و المان غربی دریافت کرد و در دهه ۱۹۸۰ از خدمت خارج کرد

ترکیه:یکی از بزرگترین کاربران اف۱۰۴ بعد از المان غربی  بود که  ۴۰۰ فروند اف۱۰۴ را به صورت نو و دست  دوم از امریکا، کانادا، المان، نروژ و  هلند دریافت  کرد  و در نهایت با اف۱۶ جایگزین کرد.

اف۱۰۴ استارفایتر امید ناتو در اروپا  برای برتری هوایی در برابر میگ۲۱ بود ولی ناتو در همان دهه ۱۹۶۰ فهمید روی بد اسبی شرط بسته و اف۱۰۴ عملا کارایی در این نقش ندارد.  اف۱۰۴ به غیر  مشکلات بالا در زمینه ایمنی که باعث از دست رفتم یک چهارم از تمامی  ۲۵۷۸  فروند تولید بود  بلکه دارای چالاکی کم در ارتفاع پایین و برد کم بود و هرگز توان مقابله با میگ۲۱ را نداشت . تنها چیزی که باعث فروش بالای ان شد سرعت و قدرت اوجگیری بالای ان بود که البته این نیز به سرعت توسط جنگنده های دیگر در دهه ۱۹۶۰  به دست امد. تنها چیزی که از اف۱۰۴ باقی ماند القابی چون بیوه کن و تابوت پرنده بود.در دهه ۱۹۷۰ بسیاری از این کشورها اف۱۰۴ را با کمتر از یک دهه سن از خدمت خارج و یا دست  دو فروختند تا میراژ  و اف۵  و اف۴ به خدمت بگیرند

اف104 اس ای اس ای مسلح به اسپارو

اف۱۰۴ اس ای اس ای مسلح به اسپارو

میزان تولید اف۱۰۴

ایکس اف۱۰۴: ۲ فروند هر دو تولید لاکهید

وای اف۱۰۴:۱۷ فروند تولید لاکهید

اف۱۰۴ ای:۱۵۳ فروند تولید لاکهید

اف۱۰۴ بی:۲۶ فروند تولید لاکهید

اف۱۰۴سی:۷۷ فروند تولید لاکهید

اف۱۰۴ دی :۲۱ فروند تولید لاکهید

اف۱۰۴ اف:۳۰ فروند تولید لاکهید

سی اف۱۰۴ : ۲۰۰ فروند تولید در کانادا ایر ،کانادا

سی اف۱۰۴ دی: ۳۸ فروند  تولید در لاکهید

اف۱۰۴ جی:۱۱۲۲ فروند  تولید شد  که در ای میان  ۱۳۹ فروند در لاکهید،۱۴۰ فروند در شرکت  کانادا ایر کشور کانادا، ۱۶۴ فروند شرکت فیات کشور ایتالیا، ۲۳۱ فروند شرکت فوکر کشور هلند، ۵۰ فروند ام بی بی  المان، ۲۱۰ فروند شرکت میشراسمیت کشور المان، ۱۸۸ فروند شرکت SABCA  کشور بلژیک تولید شد

ار تی اف۱۰۴: ۱۹۴ فروند تولید شد که از این تعداد ۴۰ فروند در لاکهید،۳۵ فروند در فیات، ۱۱۹ فروند در  فوکر تولید شد

تی اف۱۰۴ جی:۲۲۰ فروند تولید شد که  از این تعداد ۱۷۲ فروند در لاکهید، ما بقی در فیات و فوکر

F-104J: 210 فروند تولید شد که از این میان ۲۰۷ فروند در میتسابیشی ژاپن و ۳ فروند در لاکهید

F104DJ: 20 فروند در لاکهید

اف۱۰۴ اس:۲۴۵ فروند در فیات ایتالیا

کابین اف104 جی

کابین اف۱۰۴ جی

در مجموع  لاکهید۷۳۸ فروند اف۱۰۴، کانادا ایر ۳۴۰ فروند اف۱۰۴ ،فیات ایتالیا  ۴۴۴ فروند اف۱۰۴ ، ۳۵۰ فروند شرکت فوکر هلند،  ۵۰ فروند ام بی بی  المان ، ۲۰۷  فروند میتسابیشی ژاپن، ۲۱۰ فروند میشراسمیت المان و ۱۸۸ فروند SABCA  اف۱۰۴ تولید کردند

مشخصات اف۱۰۴ استار فایتر
تولید کننده لاکهید،امریکا
تعداد خدمه تک سرنشینه
طول و ارتفاع ۱۶٫۶۶ متر و ۴٫۰۹ متر
وزن خالی ۶۳۵۰ کیلوگرم
بیشترین سرعت ۲٫۱ ماخ برابر با ۲۱۲۵  کیلومتر در ساعت
برد ۲۶۵۰ کیلومتر با بیشترین سوخت قابل حمل
سقف پرواز ۱۵۰۰۰ متر
موتور یک دستگاه موتور جنرال الکتریک جی ۷۹ جی ایی۱۱ ای با توان ۱۰۰۰۰ پاوند بدون پس سوز و ۱۵۶۰۰ پاوند با پس سوز
رادار یک دستگاه رادار داپلر AN/ASG-14T با برد کشف ۴۰ تا ۵۰ کیلومتر
تسلیحات یک دستگاه توپ ۲۰ میلیمتری شش لول ام ۶۱ ،هفت جایگاه تسلیحات  یا توان حمل تا ۱۸۱۴ کیلوگرم بمب و راکت و یا چهار موشک سایندوندر و در مدل ایتالیایی تا دو موشک اسپارو
تعداد تولید شده و قیمت ۲۵۷۸ فروند ،قیمت برای هر فروند ۱٫۴ میلیون دلار به سال ۱۹۶۰

 ترجمه:عبدالحمید تارخ

 

34+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
دسته بندی شده در:    
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.