در دهه ۱۹۵۰ نیروی دریایی امریکا به دنبال یک جت سبک تهاجمی با برد مناسب برای جایگزینی هواپیمای موتور پیستونی ای۱ اسکای  ریدر شد. اسکای ریدر یک هواپیمای تک موتور پیستونی بازمانده از جنگ جهانی دوم بود که کارایی بالای داشت از جمله به دلیل موتور پیستونیش زمان پرواز طولانی بر فراز اهداف داشت

در ان زمان کمپانی داگلاس  یک طرح را ارائه داد که توسط یک نفر طراحی شده بود ان فرق شخصی با نام  اد هاینمن بود. این شرکت درسال ۱۹۵۴ طرح  را با نام ای ۴ را پیشنهاد داده بود که دارای  بال دلتا  و  یک موتور بود   و بسیار کوچک  بود. همین کوچکی  در مرحله اول به سرعت باعث پس زدن این طرح شد زیرا به نظر بسیاری این طرح که ان زمان روی کاغذ بود نه برد زیادی داشت و نه می توانست سلاح  زیادی حمل کند. ولی زمانی که اولین نمونه این پرنده در ۲۲ ژانویه سال ۱۹۵۴  پرواز کرد نظر همه  عوض شد.پرنده جدید در سال ۱۹۵۶ وارد خدمت شد و با نام کامل ای ۴ اسکای هاوک شناخته می شود

ای ۴ اسکای هاوک یک  پرنده تمام فلزی  با بدنه ای از جنس الومینوم است . پرنده بسیار کوچک بود و از دو بال دلتا بهره می برد. بال دلتا باعث افزایش  سرعت اوجگیری و همچنین  چالاکی  در ارتفاع بالا می شد و از طرفی  به دلیل پهنایی زیاد  باعث افزایش میزان سوخت قابل حمل می شد .  هواپیما دارای سه ارابه فرود تک چرخ بود که یکی زیر دماغه جمع می شد  و دو ارابه فرود دیگر زیر بالها. هواپیما بر خلاف اکثر هواپیماهای ناو نشین فاقد  بال جمع شوند بود  که دلیل  ان اندازه کوچک ان بود. هواپیما دارای  دو سرعت گیر در دو طرف بدنه در قسمت عقب بود و از یک غلاف  برای گرفتن کابل فرود در قسمت عقب بهره می برد

0731147

هواپیما دارای  یک موتور توربوجت  ویرگیت جی ۶۵  بود که در انتهای بدنه نصب شده بود و از طریق دو ورودی هوا در دو طرف تغذیه می شد  . این موتور فاقد پس سوز بود توان ایجاد  نیروی  معادل ۷۲۳۹ پاوند رانش  را دارد  و موتور کم مصرف و قابل اعتمادی بود و روی چندین هواپیمای نظامی دیگر در دهه ۱۹۵۰ نصب شد.  مخازن سوخت داخلی هواپیما در درون بال و پشت کابین نصب شده بود و در مجموع ۳۰۲۸ لیتر سوخت داخلی حمل میکرد

از نسخهA-4E به بعد هواپیما مجهز به موتور پرات اندویتنی  جی ۶۲ شد که دارای ۹۳۰۰ پاوند رانش بود و قدرت بیشتری داشت

 خلبان در یک کابین حبابی با دید  رو به بیرون بسیار عالی قرار داشت  که  فاقد هر نوع نمایشگر  بود و  تنها یک مکسک الکترونیک برای هدفگیری چشمی بمب و راکت داشت  و تنها تجهیزات الکترونیکی  هواپیما  رادیویی ارتباطی بود و در چندین نسخه  اولیه فاقد جنگ الکترونیک و هشدار دهنده راداری بود . خلبان بر روی یک صندلی پرتاب شونده  ساخت مکدانل   قرار داشت که در ارتفاع صفر  و در سرعت بالای ۷۰ کیلومتر بر ساعت عمل میکرد

سلاح ثابت هواپیما دو توپ  ۲۰ م م مارک ۱۲ بود که دارای سرعت اتش ۸۵۰  گلوله بر دقیقه بود هواپیما داریا دارای پنچ  جایگاه تسلیحاتی بود  که شامل  یکی  زیر  بدنه و دو جایگاه زیر هر بال بود که در مجموع می توانست  تا ۴٫۵ تن سلاح حمل کند.  در یک لود بسیار سنگین می توانست  تا ۲۴ بمب مارک ۸۲ و یا در یک لود رزمی واقعی دو مخزن سوخت  و شش بمب مارک ۸۲ را حمل کند. البته تواند حمل  تا ۱۸ بمب  ۳۴۰ کیلوگرمی  و انواع راکت های ۷۰ و ۱۲۷ م م را داشت

ای ۴ یک جت مادون صوت بود که بیشترین سرعت ان  در نسخه های نسخه  زیر ۱۰۰۰ کیلومتر برد ساعت بود ولی  برد انتقالی ان  با سه مخزن سوخت ۱۱۴۰ لیتری به ۳۳۰۰ کیلومتر می رسید   که برد قابل توجه ای بود. در یک ماموریت با شش بمب  ۲۲۵ کیلوگرمی و دو مخزن سوخت خارجی دارای  برد ۶۵۰ کیلومتر بود. ای ۴ واقعا پرنده جالبی بود کوچک بود ولی توان  حمل سلاح بالای  داشت . در قیاس  با سوخو۷ که در دهه ۱۹۵۰ جت تهاجمی شوروی بود ویا حتی سوخو۱۷ و میگ۲۷ که در دهه بعد در شوروی امد نتنها برد بیشتری داشت  بلکه  سلاح بیشتری حمل  میکرد(اگرچه روی کاغذ میگ۲۷ و سوخو۱۷  مشابه  ای ۴ از نظر وزنی سلاح حمل میکردند ولی به صورت واقعی سلاح کمتری حمل میکردند ) در امریکا از جتی  مانند فانتوم نیز در این زمینه برتر بود و تنها زمانی که در دهه ۱۹۶۰ ای ۷ کروسیدر وارد خدمت شد  یک پرنده  با برد و تسلیحات بیشتر  وارد خدمت شد. انقدر بردش در زمان خودش مناسب بود که مجهز  به غلاف سوخت رسانی زیر بدنه برای سوخت رسانی یار به یار شد

Douglas-A-4-airborne-with-bombs-Danang-South-Vietnam-1967-69 A-4BFAAammo

ای ۴ در  نسل دوم خود توان حمل موشک  ضد رادار شرایک،  موشک   اپتیکی  ماوریک و بمب های هدایت شونده اپتیکی  هامبوس و والی  و موشک  هدایت رادیویی بولپاپ را داشت  . همچنین  برخی مدلها توان حمل بمب اتمی تاکتیکی را نیز داشتند

مدل های مختلف

A-4A: نخستین نمونه تولیدی  مجهز به موتور توربوجت ویرگیت جی ۶۵ دبلیو ۴  که در سال ۱۹۵۶ وارد خدمت شد و ۱۶۶ فروند ان ساخته شد. بعدها موتور این مدل برای ایجاد نیرو معادل ۸۵۰۰ پاوند ارتقا یافت

A-4B: مشابه نسخه قبلی ولی دارای سامانه ارتقا یافته برای پرتاب بمب بود  و می توانست  موشک های هدایت رادیویی  بولپاپ را حمل کند  و سامانه  ناوبری  جدید بود. این نسخه دارای  یک  لوله سوختگیری هوایی ثابت در سمت راست دماغه بود که در همه نسخه های بعدی نیز وجود داشت و می توانست در زیر بدنه یک  غلاف سوخت رسانی را حمل کند . این نسخه  مجهز به موتور  جی ۶۵ دبلیو ۱۶  با توان ۷۷۰۰ پاوند رانش بود  و مصرف کمتری داشت. ۵۴۲ فروند از این نمونه ساخته شد که ۵۰ فروند تحویل ارژانتین شد

A-4C: مشابه نسخه قبلی  ولی دارای  تجهیزات  برای پرواز در اب و هوایی بد از جمله برای اولین بار یک رادار ناوبری  ساده در دماغه بود. این نمونه دارای  خلبان خودکار بود  و دارای رایانه   پرتاب بمب در ارتفاع پایین بود. این نسخه  در سال ۱۹۵۹ عملیای شد. ۶۲۵ فروند از این نسخه ساخته شد

A-4E: این نسخه  دارای موتور کاملا متفاوتی  پرات اندویتنی جی ۵۲ بود  که ۹۲۰۰ پاوند رانش    فراهم میکرد و به دلیل قدرت بیشتر این موتور این نسخه ۲۷%  محموله بیشتری حمل میکرد . این نسخه  مجهز به صندلی بهبود یافته بود و  در سال ۱۹۶۲ وارد خدمت شد. ۴۹۹ فروند از این نسخه  تولید شد که ۴۳ فروند تحویل اسرائیل شد

A-4A

A-4A

A-4C

A-4C

A-4E

A-4E

در این مرحله برای مدتی  خط تولید بسته شد زیرا  نیروی دریایی نیازهای خود را تامین کرده بود. در سال ۱۹۶۴ نیروی دریایی خواهان یک هواپیمای تهاجمی برای جایگزینی ای ۴ اسکای هاوک شد . دو  طرح به نیروی دریایی پیشنهاد شد یکی نسخه بهبود یافته ای ۴ با سامانه الکترونیک نوین و دیگری ای ۷ کروسیدر. نیروی  دریایی اگرچه  در نهایت ای ۷ را جایگزین  ای ۴ کرد ولی نسخه بهبود  یافته ای ۴ را نیز خریداری کرد . درگیر در جنگ ویتنام  و قیمت پایین این نسخه  و کارایی مناسب  باعث شد تا نیروی دریایی  نسل دوم ای ۴ را در کنار ای ۷ خریداری کند

 A-4F: این نسخه  نسل دوم  اسکای هاوک بود و  از موتور جی ۵۲ –پی۸ پی با توان ۹۳۰۰ پاوند رانش بهره می برد. این نمونه دارای  صندلی پرتاب شونده صفر صفر بود  و دارای  صفحه های  زرهی برای افزایش  مقاومت در برابر برخورد گلوله های  توپ ضد هوایی بود.این نسخه  دارای یک برامدگی در پشت بدنه خود بود که در تمامی مدل های بعدی نیز وجود اشت که محل قرار گیر سامانه های  الکترونیک نوین برای بمب باران ، ناوبری و جنگ الکترونیک بود. این نسخه دارای  سامانه جنگ الکترونیک درونی و هشدار دهنده رادار با پوشش ۳۶۰ درجه بود. این نسخه  در سال ۱۹۶۶ پرواز کرد و در سال ۱۹۶۸ وارد خدمت شد. ۱۶۸ فروند از ان ساخته شد

A-4F

A-4F

TF-4F: نسخه دو سرنشینه  اموزشی که ۷۱ سانتیمتر کشیده تر بود و البته ۳۷۹ لیتر سوخت کمتری حمل می کرد زیرا بخشی از  مخزن سوخت توسط کابین عقب گرفته شده بود. این نسخه  توان رزمی  داشت ولی فاقد  محل برجسته  تجهیزات الکترونیک روی بدنه بود. ۲۴۱ فروند از این  نمونه ساخته شد

A-4G: این نسخه برای نیروی هوایی استرالیا ساخته شد  و  مشابه نسخه F ولی بدون کوهان  پشت کمر. هشت فروند برای استرالیا  ساخته شد و  بعد  ۱۴ فروند نیز برای نیروی هوایی نیزولند  تولید شد. این نمونه توان حمل موشک هوا به هوای سایدواندر  را نیز داشت. دو فروند نیز نسخه  اموزشی  TA-4G که مشابه TA-4F بود نیز ساخته شد

A-4H: نسخه ای بر اساس A-4F ساخته شده برای اسرائیل.این نمونه دارای دو توپ فرانسوی ۳۰ م م دفا ساخت فرانسه  جای توپ ۲۰ م م امریکایی بود و بعدها توان حمل موشک سایدواندر نیز پیدا کرد . دسته اول شامل  ۴۸ فروند بین سال های   ۱۹۶۷ تا ۱۹۶۸ تحویل شد

TA-4H: نسخه  اموزشی رزمی برای اسرائیل. ۲۵ فروند از این پرنده ساخته شد که با ارتقا الکترونیک شامل نصب اچ یو دی و ارتقا کابین و ناوبری همچنان در نقش اموزشی  در خدمت است ولی در سال ۲۰۱۶ از خدمت خارج خواهد شد

TA-4J: نسخه اموزشی   بر اساس TA-4F . این نسخه به سفارش مرکز  اموزش هوایی نیروی دریایی امریکا ساخته شد  و هدف از ان اموزش خلبانان نیروی دریایی بود. این نمونه   فاقد تمامی تجهیزات ناوبری و بمب باران بود و فقط برای اموزش غیر مسلح استفاده می شد . این نمونه تا سال ۲۰۰۳ در خدمت تا اینکه  با تی ۴۵ جایگزین شد

TA-4J

TA-4J

A-4K:  این نسخه  برای نیروی هوایی نیوزلند  بر اساس ای۴ اف ساخته شد .

KAHU:  این پروژه  در دهه ۱۹۹۰ در نیوزلند انجام شد که شامل ارتقا تعدادی از ای ۴ کا، جی و سی (دست دوم از  ارتش امریکا تحویل گرفته بود)  میشد که شامل نصب رادار  ای پی جی ۶۶ جنگنده اف ۱۶، نصب پرتاب گر چف و فلر،  دو نمایشگر رنگی درون کابین، اچ یو دی، خط ارتباط داده، سامانه ناوبری  پیشرفته ماهواره ای، هشدار دهنده رادار جدید  می شد. این نسخه همچنین توان حمل و شلیک موشک ماوریک، بمب لیزری جی بی یو۱۶  و موشک سایدواندر  نسخه ال را پیدا کرد . این نسخه  تا سال ۲۰۱۲ در خدمت بود و با خروج از خدمت این هواپیما ارتش نیزولند فاقد هر گونه جت جنگی است (استکبار  با نیوزلند  کاری نداره)

اسکای هاوک ارتقا یافته مجهز به ماوریک و بمب لیزری

اسکای هاوک ارتقا یافته مجهز به ماوریک و بمب لیزری

کابین ای4 نیوزلندی قبل و بعد از ارتقا

کابین ای۴ نیوزلندی قبل و بعد از ارتقا

A-4M اسکای هاوک ۲: این نسخه شبیه نسخهF بود ولی دارای  موتور  جی ۵۲ پی ۴۰۸ با توان ۱۱۲۲۰ پاوند بود  و دارای  شیشه جلوی بزرگتر و ضد گلوله بود. افزایش قدرت موتور توان هواپیما را تا ۳۰% افزایش داده بود  و دارای رایانه   محاسبه پرتاب بمب و  اچ یو دی  بود. این نمونه دارای   سامانه شناسایی دوست از دشمن و پرتاب کننده  فلر بود و می تواسنت  بمب های  اپتکی والی و هامبوس و موشک ضد رادار شرایک  را حمل کند. ۱۵۸ فروند از این نسخه تولید شد که پیشرفته ترین نسخه  ای ۴ اسکای هاوک بود و تا اوائل دهه ۱۹۸۰ در ارتش  امریکا خدمت کرد

A-4N: نسخه برگرفته شده از  A-4M برای ارتش اسرائیل. این نسخه توان شلیک موشک ضد رادار و  موشک ماوریک را داشت و ۱۱۷ فروند از ان برای اسرائیل تولید شد

A-4KU:  نسخه بر اساس نسخهM برای کویت. ۳۰ فروند برای کویت  ۲۰ فروند برای برزیل ساخته شد

A-4M

A-4M

دیگر مدلها

A-4L:  ارتقا ۱۰۰ فروند A-4C به نسخه F ،  A-4P: نسخه ای بر اساس ای ۴ بی برای ارژانتین، A-4Q : نسخه بر اساس نسخه B برای نیری دریایی ارژانتین، A-4PTM: نسخه برای نیروی هوایی  مالزی، در واقع این نسخه  نمونه های سی بودند که بعدها به نسخه M ارتقا یافتند، A-4S: نسخه بر اساس A-4B برای نیروی هوایی سنگاپور، ۵۰ فروند از این نسخه ساخته شد ،  AF-1 : نسخه ای از A-4KU برای نیروی دریایی برزیل

A-4AR:  یک ارتقا بر روی ۳۶ فروند اسکای هاوک ارتش ارژانتین توسط لاکهید مارتین امریکا. این ارتقا شامل  نصب رادار ای پی جی ۶۶ متعلق به اف۱۶، صندلی پرتاب شونده  صفر صفر، دو نمایشگر رنگی و یک اچ یو دی، خط ارتباط  داده ،سامانه هدایت ماهواره ای ، توان حمل غلاف خارجی جنگ الکترونیک  و نصب جنگ الکترونیک داخلی ای ال کیو ۱۲۶ و ۱۶۲،پرتاب کننده فلر و چف و سامانه شناسایی دوست از دشمن، هماهنگی  غلاف نشان گذاری لیزری  و نصب تسلیحات جدید هدایت شونده

A-4AR

A-4AR

A-4 SU: سنگاپور دست کم تعداد ۱۵۰ فروند ای۴ سی و بی دریافت  کرد که در  اواخر دهه ۱۹۷۰ و دهه۱۹۸۰ انها را ارتقا داد. ارتقا ای ۴ سنگاپوری  که  در دو بخش اموزشی و رزمی انجام شد. نسخه اموزی توسط لاکهید توسعه یافت که از تبدیل تعدادی از نسخه های تک سرنشیه قبلی به دست  امد. در این ارتقا طول بدنه  به میزان  ۷۱ سانتیمتر  افزایش یافت  و کابین دومی برای اموزش قرار داده شد که که کلا از کابین اول جدا بود و ترکیبی شبیه  نسخه موزشی  میگ۲۵ ویا یو ۲ و اس ار ۷۱ پیدا کرد. هر دو کابین دید بسیار  بهترین نسبت به نسخه دو  سرنشینه اموزشی معمولی اسکای هاوک داشتند  . همچنین نسخه تک سرنشینه جدید با نام A-4SU نیز از ارتقا اسکای هاوک  های بی و سی در خدمت به  وجود امد که  دارای موتور توربوفن جنرال الکترونیک اف ۴۰۴ مورد استفاده در جنگنده اف۱۸ بود. این موتور قدرت اسکای هاوک را ۳۰ درصد افزایش داد و طول باند مورد نیاز برای نشست و برخاست را کاهش داد  و همچنین الکترونیک هواپیما کاملا ارتقا یافت و دارای هشدار  دهنده راداری، اچ یو دی  و رایانه چند ماموریتی شد  و توان حمل موشک ماوریک و بمب لیزری را پیدا کرد. در مجموع ۱۵۰ فروند ای ۴ اسکای هاوک به این مدل ارتقا یافتند که سوپر اسکای هاوک   نیز به انها گفته شد. از این میزان حدود ۷۰ فروند نسخه دو سرنشینه تبدیل شد

نسخه اموزشی A-4SU و نسخه رزمی تک سرنشینه

نسخه اموزشی A-4SU و نسخه رزمی تک سرنشینه

1298623

سابقه رزمی

سپاه تفنگدار دریایی امریکا و نیروی دریایی امریکا تعداد زیادی ناو هوایما بر داشت که از دوران جنگ جهانی دوم برایش به جا مانده بود. این ناو هوای کوچک مجهز به منجنیق برای پرتاب جت های بعد از جنگ شده بودند ولی کوچک بودند و با ورود جتهای چون اف۸ و اف۴ فانتوم دیگر نمی شد از انها استفاده کرد  ولی اسکای هاوک کوچک بود و به صورت گسترده ای در این ناوها مستقر شد و در ویتنام نیز  استفاده شد. اگرچه تا سال ۱۹۸۴ تمامی اسکای هاوک های نیروی دریایی از خدمت باقی ماند ولی تا اوائل دهه ۱۹۹۰ در خدمت سپاه تفنگدار دریایی خدمت کردند و در نقش اموزشی  TA-4J تا سال ۲۰۰۳ در خدمت باقی ماند.نیروی دریایی  از اسکای هاوک در  تیم اکروجت خود یا همان فرشتگان ابی استفاده کرد و ان را جایگزین اف۴ فانتوم کرد زیرا ای ۴ از فانتوم چالاکتر بود و حتی در مدرسه رزم هوایی تاپ گان نقش جنگنده تمرینی معمولا در نقش میگ۲۱ ایفای نقش میکرد

بزرگترنی میدان نبرد اسکای هاوک ویتنام بود

ای ۴ از جمله نسخه سی از اولین هواپیماهای  ارتش امریکا بود که در ویتنام به کار گرفته شد و از اکوست  سال ۱۹۶۴ تا پایان جنگ در ویتنام خدمت کرد. در اوت همان سال اولین   ای ۴ مورد هدف قرار گرفت و سرنگون شد  و اخرین انها در فوریه سال ۱۹۷۳٫ در این میان ای ۴به عنوان یک جنگنده تهاجمی حتی دو پیروزی هوایی در برابر میگ۱۷   به دست اورد که  یکی با توپ ۲۰ م م و دیگری  با راکت غیر هدایت شونده زانی به دست امد . از سال ۱۹۶۵ برخی از اسکای هاوک ها برای حمل موشک سایدواندر ارتقا یافتند و حتی یک جایگاه  اضافی زیر بال برای حمل این موشک در نظر گرفته شد ولی هرگز با این موشک پیروزی به دست نیاورد

ای ۴ برای اسرائیلها  طی چند  جنگ جنگید .اسکای هاوک اولین جنگنده امریکای در خدمت ارتش اسرائیل بود و در جنگ سال ۱۹۶۷ به خدمت گرفته  شد در حالی که تنها چند ماه از تحویلش  گذشته بود عملکرد ان بسیار عالی بود و اسرائیل  جنگنده فرانسوی و انگلیسی با چنین قابلیتی در عملیات تهاجمی نداشت. کارایی ان پرنده انقدر راضی کننده  بود که برای دو دهه تبدیل به ستون فقرات تهاجمی ارتش اسرائیل شد و این ارتش در مجموع  ۳۴۹ فروند اسکای هاوک را نو و دست دوم دریافت کرد که تبدیل به بزرگترین مشتری اسکای هاوک در  جهان  شد. اسرائیل از این پرنده در سال ۱۹۷۳ و ۱۹۸۲ نیز استفاده کرد .  اسرائیل نیز دو پیروزی هوایی با اسکای هاوک به دست  اورد اگرچه چند فروند انها قربانی میگ۲۱ شدند.

2769199 tumblr_nn3k4mUXDt1tf36dpo1_1280 air_275a_020

ارژانتین در جنگ  فالکلند از این جنگنده علیه  انگلستان استفاده کرد و چندین بار دست به  بمب باران ناوهای انگلیسی  با اسکای هاوک زد . در ان زمان ارزانتین ۴۸ فروند اسکای هاوک داشت که بیشترین جنگنده های این کشور را تشکیل می داد و دست کم با بمب باران های هوایی شجاعانه  خلبانان خود یک ناوشکن  انگلیسی  را غرق کنند که البته باید این مسئله را نیز بیان کرد که در ان دوران نیز از شانس خلبانان ارژانتینی  سامانه های پدافندی ناوها  پیشرفت انچنانی  نکرده بود مگر جز این بود انها نمی توانستند  انقدر نزدیک شوند که با پرتاب بمب سقوط  ازاد ناو را هدف قرار دهد. در مجموع ۲۲ اسکای هاوک از دست رفت که هشت فروند شکار  جنگنده سی هارییر شد، هفت فروند سامانه های پدافندی  ناو ها،سه فروند بر اثر  پدافند زمینی  و سه فروند بر اثر مشکلات  فنی

کویت نیز از ای۴ در نبرد خلیج فارس استفاده کرد زمانی که ارتش کوچک کویت در برابر ارتش بزرگ عراق  توان مقاومت نداشت ،  اسکای هاوک ها به عربستان گریختند وبا جمع شدن نیروی های اعتلاف انها  نیز بر علیه عراق وارد عملیات شدند

اسکای هاوک در ۱۱ کشور جهان به خدمت گرفته شد که همکنون در برزیل ، ارزانتین  و سنگاپور(البته در نقش اموزشی  ) در خدمت است

مشخصات

طول:۱۲٫۲۲ متر

 بلندی:۴٫۵۷ متر

وزن خالی:۴۷۵۰ کیلوگرم

بیشترین وزن برخاستن:۸۳۱۸ کیلوگرم

موتور: یک موتور توربوجت پرات اندویتنی جی ۵۲ با توان ۹۳۰۰ پاوند

سرعت:۱۰۸۳ کیلومتر بر ساعت

برد انتقالی:۳۳۰۰ کیلومتر

شعاع رزمی :با شش بمب ۲۲۵ کیلوگرمی و دو مخزن سوخت ۸۰۰ کیلومتر

ارتفاع پروازی:۱۲۸۸۰ متر

تسلیحات: دو توپ ۲۰ م م و پنج جایگاه خارجی با توان حمل ۴٫۵ تن سلاح

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع:

http://www.skyhawk.org

717px-A4ABCweb A4EFMweb

40+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.