موشک هوا به زمین هدایت تلوزیونی ای جی ام۶۵ ماوریک را باید اولین موشک ضد تانک ساخته شده برای پرتاب از هواپیما دانست.تاریخچه ماوریک به اوائل دهه ۶۰ میلادی بر می گردد.در ان زمان نیروی هوایی و دریایی امریکا خواهان موشکی هدایت شونده بودند که بتوان ان را بر ضد اهدافی چون تانکها،توپ، سنگرهای سبک وکشتیهای کوچک نظامی استفاده کرد و در خدمت ان را جایگزین موشک بولپاپ کرد که یک موشک هدایت رادیویی در خط دید کاربر بود. کار با بولپاپ  بسیار سخت بود باید تا زمان برخورد موشک خلبان از طریق شعله انتهایی موشک ،موشک را تا برخورد به هدف ،با  در یک راستا  قرار میداد  .نمونه پایه این موشک در سال۱۹۷۲ رسما وارد ارتش امریکا شد.این مدل که ای جی ام۶۵ ای نام داشت دارای هدایت تلوزیونی بود و دارای برد ۳ کیلومتر و توانایی انجام عملیات تنها در روز و در اب هوای مناسب بود.ولی موشکهای هدایت تلوزیونی چون ماوریک چگونه کار می کند.این نوع جنگ افزار دارای یک دوربین بر روی دماغه خود هستند که زیر یک محفظه شیشه ای قرارداده شده است.خلبان هواپیمای خود را به طرف هدف بر گردانده و دوربین سر موشک را روشن می کند.تصاویر به صورت مستقیم(مانند دوربینهای مدار بسته)در درون مانیتور کوچکی در درون کابین پخش می شوند.

خلبان با کمک تصاویر این دوربین که توانایی درشت نمایی تصویر تا فاصله زیادی دارد هدف را پیدا کرده و دوربین را روی ان قفل می کند.بعد از شلیک،موشک به صورت خودکار به طرف هدف هدایت شده و در این لحظه دوربین موشک تنها هدف را در دید خود دارد به هدف خود برخورد می کند.اولین سلاح هوا پرتاب هدایت تلوزیونی بمب ای جی ام۶۲والی بود که به طور گسترده ای در نیروی دریایی امریکا در جنگ ویتنام استفاده شد.تنها مدلهای ای و بی ماوریک دارای هدایت تلوزیونی هستند.در مدلهای دی،جی.اف،این موشک دارای هدایت تصویر بردار فروسرخ است.این روش هدایت(تصویر بردار فروسرخ)در واقع همان هدایت تلوزیونی است با این تفاوت که دوربین دارای سیستم فروسرخ می باشد و می تواند در شب نیز به اتکا به این روش تصاویری با فیلتر فروسرخ در اختیار خلبان بگذارد.

041128-N-5345W-016 Persian Gulf (Nov. 28, 2004) - Aviation Ordnanceman 3rd Class William Miller, assigned to the ÒGunslingersÓ of Strike Fighter Squadron One Zero Five (VFA-105), arms a AGM-65 Maverick laser-guided missile loaded on an F/A-18 Hornet prior to launch from the flight deck of the Nimitz-class aircraft carrier USS Harry S. Truman (CVN 75). The AGM-65 Maverick is an air-to-surface tactical missile designed for close air support, interdiction and defense suppression. It is effective against a wide range of tactical targets, including armor, air defenses, ships, ground transportation and fuel storage facilities. Truman's Carrier Strike Group Ten (CSG-10) and her embarked Carrier Air Wing Three (CVW-3) are currently on a scheduled deployment in support of the Global War on Terrorism. U.S. Navy photo by PhotographerÕs Mate Airman Kristopher Wilson (RELEASED)

مدل  بی ماوریک نیز تنها مدل هدایت لیزری این موشک می باشد.موشکهای هدایت لیزری به وسیله پرتوی لیزری تابیده شده از غلاف  هدف گیری لیزری هواپیما به طرف هدف و دنبال کردن امواج منعکس شده لیزر از هدف توسط موشک، به طرف هدف خود هدایت می شوند.ماوریک دارای مدلهای بسیاری است که شامل

اولین نمونه(۱۹۷۲)  تولیدی با برد ۵٫۵ کیلومتر. این مدل دارای برد ۱۳ کیلومتر بود ولی دوربین اپتیکی ان تنها توان کشف یک تانک را از برد ۵ تا ۳ کیلومتر داشت اگرچه اهداف بزرگتر را از برد بیشتری کشف میکرد

مدل بی (۱۹۷۴)با برد ۸ کیلومتر و توانایی محدود در انجام عملیات در اب هوای بد(برد خود موشک ۱۷ کیلومتر و برد کاونده اپتیکی بر ضد یک تانک ۸ کیلومتر)

مدل دی(۱۹۸۳) نمونه دوربرد تر با برد ۱۶ کیلومتر با هدایت تصویر بردار فروسرخ. هر سه مدل ای ، بی دی دارای کلاهک ۵۷ کیلوگرمی بودند

مدل ایی (۱۹۸۹) مدل هدایت لیزری با برد ۱۶ کیلومتر،مدل اف دارای هدایت تصویر بردار فروسرخ برای نیروی دریایی بابرد ۲۵ کیلومتر،مدل G   مدل دوربرد مدلهای دی و ایی با برد ۲۵ کیلومتر دارای هدایت تصویر بردار فروسرخ، این سه مدل دارای کلاهک ۱۳۶ کیلوگرمی هستند

مدلهای ای و بی و دی قابل بهسازی تا مدل جی هستند که دارای سامانه دید اپتیکی ساده ولی با ارتقا با توان تعقیب اهداف متحرک است

برخی از مدل بی و دی  به مدل اچ ارتقا یافتند که دارای سامانه دید اپتیکی ساده ولی با ارتقا با توان تعقیب اهداف متحرک است

مدل کا نسخه  ارتقا یافته نسخه جی با سامانه هدایت ارتقا یافته با توان کشف هدف از فاصله  بیشتر است

 از سال ۱۹۷۲ تا کنون چهل هزار فروند از این موشک ساخته و به کشورهای زیادی چون ایران(مدل ای در زمان شاه پهلوی)،عربستان،ترکیه،اسرائیل،یونان و تعدادی از کشورهای عضو ناتو صادر شده است. تا کنون ۷۰۰۰۰ تیره موشک ماوریک ساخته شده  است و همچنان تولید ان به صورت محدود ادامه دارد. در میانه دهه ۱۹۹۰ ساخت نسخه رادار میلی موجی ماوریک نیز در دستور کار قرار گرفت که البته کار به جای نبرد و لغو شد.ساخت نسخه ای دیگر با موتور توربوفن  نیز بررسی شد که  جای ان را پنگوئن در خدمت گرفت .این وزن سرجنگنده برای در هم کوبیدن هر تانکی کافی است ولی برای حمله به اهداف مستحکم چون بناهای بتونی یا پلها و اشیانه ها کم است.این موشک توسط جنگندهایی چون ای۷،ای۱۰،اف۴،اف۵اف۱۵،اف۱۶،اف۱۸،جنگنده عمود پرواز ای وی ۸ بی و بالگرد های  اس۷۰ حمل و شلیک می شود.البته هیچ جنگنده ای چون ای۱۰ تاندربلت۲ از این موشک در عرصه جنگ استفاده نکرده است.تاندربلت که یک جنگنده ضد تانک است از ماوریک به عنوان اصلیترین سلاح(البته در کنار توپ عظیم ۳۰ میلیمتری خود) بر ضد تانکها استفاده می کند به صورتی که ۹۰ % ماوریک های جنگ اول خلیج فارس را تاندربولت شلیک کرد .ماوریک تا کنون در جنگهای زیادی چون اعراب اسرائیل ۱۹۸۲،ایران و عراق،جنگهای خلیج فارس۱۹۹۱-۱۹۹۸-۲۰۰۳،و درگیرهای بالکان ۱۹۹۹ استفاده شده است.

041301-F-7709A-008

مشخصات:ای جی ام ۶۵ دی

قطر بدنه:۳۰٫۴۸ سانتیمتر

طول:۲٫۴۹ متر

وزن: ۲۱۸ کیلوگرم

وزن سرجنگنده:۱۳۵ کیلوگرم در مدلهای جی،اف(۵۶ کیلوگرم برای مدلهای ای،بی،دی ،یی)

برد:۱۶ کیلومتر

سرعت:۱۱۵۰ کیلومتر در ساعت

ترجمه:عبدالحمید تارخ

agm-65cutaway

48+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
دسته بندی شده در:            
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.