در دهه ۱۹۸۰ سامانه جاسوسی امریکا خواهان یک هواپیمای بدون سرنشین شناسایی کوچک و کم سر صدا بود تا بتواند بدون جلب توجه به عمق خاک دشمن نفوذ کند.در اوائل دهه ۱۹۹۰ سیا علاقمند به طرحی با نام AMBER شده بود که توسط یک شرکت کوچک طراحی شده بود. رئیس این شرکت یک اسرائیل و طراح سابق نیروی هوایی اسرائیل بود که در اواخر دهه ۱۹۷۰ وارد امریکا شده بود.سیا خواهان خرید این هواپیما با اسم جدید پرداتورشد.

توسعه هواپیما بین سال های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ ادامه داشت و در سال ۱۹۹۵ سیا دوازده فروند از این هواپیما و سه ایستگاه کنترل را سفارش داد.در اواخر سال ۱۹۹۵ اولین بار در عملیات برضد یوگسلاوی شرکت داشت.

هواپیمای جدید که ار کیو ۱ پرداتورنام گرفت یک هواپیما موتور پیستونی با طول ۸٫ ۲۲ متر و وزن خالی ۵۱۲ کیلوگرم بود. دارای دو بال بدون پس گرا و دو سکان به صورت وی شکل در زیر بدنه بود.موتور با توان ۱۱۵ اسب بخار می تواند پرنده را به سرعت ۲۱۷ کیلومتر بر ساعت نیز برساند و بیشترین برد ان ۱۱۰۰ کیلومتر بود . تا قبل از سال ۲۰۰۰ و موارد استفاده در یوگسلاوی ، خدمه و خلبان در یک خودروی ون در نزدیکی باند فرودگان مستقر می شد . خلبان در درون نمایشگر خود می توانست تصاویر سامانه اپتیکی با توان دید حرارتی در زیر دماغه هواپیما ببیند و با این تصاویر هواپیما را کنترل کند.هواپیما با کمک امواج رادیویی از روی باند بلند می شود و بعد از ارتفاع گرفتن هواپیما ارتباط با ماهواره با مرکز کنترل برقرار میشد.ولی در سال ۲۰۰۰ با ارتقائات انجام شده ارتباط با ماهواره از همان اول بر روی باند برقرار میشد و با این کار می شد حتی هواپیما را از اول تا اخر پرواز حتی از پنتاگون نیز هدایت کرد.این روش در نبرد در افغانستان به کار رفت که هواپیما بر فراز افغانستان بود و هدایت کننده ان در درون  سیا در لانگلی نشسته بود .

هواپیما در زیر دماغه دارای سامانه دید اپتیکی ای ای اس ۵۲ است . این دوربین نتنها دارای چشمی دید اپتیکی رنگی است بلکه دارای چشمی دید حرارتی نیز است و از این رو توان پرواز در روز و شب را دارد و میتوان دست به نشانگیری لیزری نیز بزند.تصاویر به صورت رنگی همزمان ارسال می شود ولی دقت ان در اب هوایی بد پایین است . قرار بود یک رادار روزنه ساختگی برای اب هوایی نامناسب نیز روی پرداتورنصب شود ولی به دلیل وزن بالای رادار این کار لغو شد. لینک ارتباط داده انقدر قوی است که تصویر چشمی دید حرارتی و تصاویر دید اپتیکی رنگی را با هم ارسال کند ولی به دلیل اینکه هر دو روی یک برجک نصب شده اند هر دو تنها در یک زمان میتوانند به یک هدف نگاه کنند.

هواپیما را میتوان به راحتی به شش بخش تقسیم و جدا کرد و به سرعت دوباره سر هم کرد. خودروی کنترل با طول ۶ متر به راحتی با یک سی۱۳۰ قابل حمل و نقل است .ارتباط ماهواره ای با هواپیما از طریق دیشی که بر روی برامدکی قسمت جلوی هواپیما است برقرار می شود . ایجاد توان کنترل از راه دور به این معنی است که بدون استقرار خودروی کنترل تنها این هواپیما در هر جای دنیا روی باند کوچک قرار میدهد و مابقی کار از هزاران کیلومتر ان سوتر اجرا میشود.

تا کنون دو نمونه شناسایی ار کیو ۱ ساخته شده اند که شامل ار کیو ۱ ای نسخه پیش تولید و ار کیو ۱ بی نسخه تولید اصلی

ار کیو 1

ار کیو ۱

نیروی هوایی امریکا نیز به پرنده سیا علاقمند شد و خواهان نسخه مسلح ان برای گشت هوایی و عملیات واکنش سریع شد و در همان زمان سیا خوان نسخه مسلح ار کیو ۱ بود تا بتواند با ان اسامه بن لادن را شکار کند .در سال ۲۰۰۱ ازمایشاتی به سرعت انجام شد و با تجهیزات کیو ۱ به دو تیره موشک هدایت لیزری هلفایر با برد ۸ کیلومتر و یا نسخه هوا به هوای استینگره تجهیز کرد . نسخه جدید رزمی ام کیو۱ متولد شد. به دلیل توان کم حمل سلاح بر اساس این نمونه ام کیو ۹ ریاپر ساخته شد.

ام کیو ۱ چندین مدل دارد

ام کیو ۱ای :اولین نسخه تولید توان حمل دو موشک هلفایر و یا چهار موشک هوا به هوای استینگر

ام کیو ۱ بی:نسخه اصلاح شده با سامانه ارتباطی پیشرفته تر

ام کیو ۱ بی بلک ۱۵:نسخه در حال تولید فعلی دارای سامانه های پیشرفته ارتباطی و سامانه دید حرارتی اصلاح شده

پرداتورایکس پی: نسخه صادراتی

تاریخچه عملیات

اولین حضور عملیاتی ارکیو ۱ به سال ۱۹۹۵ در بوسنی بر میگردد.دو فروند ار کیو ۱ در این ماموریت شرکت داشتند که یکی از انها نیز به اتش صربها سرنگون شد. در سال ۱۹۹۹ در جریان عملیات بر علیه یوگسلاوی دوباره به کار رفت که سه فروند انها از دست رفت. یکی بر اثر نقش فنی و دو فروند بر اثر اتش دشمن

استفاده از ار کیو ۱ در افغانستان به قبل از ۱۱ سپتامبر بر می گردد زمانی که درسال ۲۰۰۰ طی عملیات چشم افغان قرار شد تا اسامه بن لادن پیدا و کشته شود. طی یک همکاری بین نیروی هوایی و سیا قرار شد ار کیو ۱ بن لادن را کشف و با موشک های کروز و حملات هوایی کشته شود. در سال ۲۰۰۰ دست کم ۶۰ روز پرواز بر فراز مناطق مختلف افغانستان انجام شد که دو ابار در نزدیکی قندهار در محل های که سیا فکر می کرد بن لادن حضور دارد مردی با ظاهر بن لادن دید شد ولی قبل از اینکه کار به جای مهم برسد به دلیل شرایط اب و هوایی بد عملیات لغو شد و پرواز بیشتر انجام نشد.

بعد از ۱۶ فوریه سال ۲۰۰۱ و تست موشک هلفایر روی ار کیو ۱ و تولد ام کیو ۱ ازمایشات در نوادا بر روی خانه ای که شبیه ساز خانه بن لادن بود انجام شد و نشان داد برخورد یک هلفیار نیز باعث کشته شده هر کسی در اتقاق میشد.در ۴ سپتامبر سال ۲۰۰۱ قرار شد پروازها ای نبار با ام کیو ۱ از ازبکستان از سر گرفته شود که با حوادث ۱۱ سپتامبر عملیات را به سوی دیگری کشاند .با اغاز عملیات در افغاسنتان این هواپیما در این کشور مستقر شد و تا کنون هموار در کنار ام کیو ۹ دشت به کشت هوایی در مناطق تحت کنترل طالبان زده و انهارا با موشک هلفایر هدف قرار می دهد.گفته شده ام کیو ۱ به تنهایی از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۳ تواسنته ۲۰۰۰۰ ساعت پرواز در افغانستان انجام دهد.همچنین از سال ۲۰۰۴ ام کیو ۱ در پاکستان مستقر شد و بارها بر علیه طالبان در شمال پاکستان به کار رفت که بارها باعث کشته شد غیر نظامیان شد.

ام کیو۱ از سال ۲۰۰۲ بر فراز عراق پرواز می کرد.در ۲۳ دسامبر سال ۲۰۰۲ یک ام کیو ۱ مسلح به موشک استینگر با یک میگ ۲۵ عراقی درگیر شد و علیرقم شلیک موشک استینگر نتوانست میگ ۲۵ را سرنگون کند و قربانی موشک های ار ۴۰ میگ ۲۵ عراق شد.یعد از اشغال عراق همراه بر فراز مناطق شهری و بیابانی عراق پرواز داشت و بیش از ۲۰۷۳ پرواز که شامل ۳۳۸۳۳ ساعت پرواز بود شرکت کرد . همچنین ام کیو ۱ در سال ۲۰۱۴ بر علیه نیروهای داعش در عراق به کار رفته است

هچنین ام کیو ۱ در یمن بر ضد عوامل القائده، در لیبی بر ضد ارتش غزافی ، سومالی بر علیه مراکز اموزش القائده

ام کیو 1

ام کیو ۱

همچنین در ۱ نوامبر سال ۲۰۱۲ یک فروند ام کیو ۱ توسط دو سوخوی۲۵ سپاه پاسداران ایران برفراز خلیج فارس کشف شد که با وجود شلیک توپ ۳۰ م م سوخوی۲۵ ام کیو ۱ توانست از دست ایرانها فرار کند. همچنین در ۱۲ مارس ۲۰۱۳ یک فروند ام کیو ۱دوباره بر فراز اب های خلیج فارس توسط دو فانتوم اف۴ ایرانی رهگیری شدند که باعث واکنش سریع دو فروند اف۲۲ برخواسته از پایگاه هوایی ال دفرا امارات شدند اف۲۲ بدون دیده شدن به فانتوم ها نزدیک و فانتوم ها مجبور به دست کشیدن از رهگیری ام کیو ۱ شدند.

نیروی هوایی امریکا همکنون ۱۶۵ فروند ام کیو ۱ را در خدمت دارد و در کنار تعداد محدودی ار کیو ۱ بیش از ۲ میلون ساعت پرواز انجام داده است . از سال ۲۰۰۸ ام کیو ۱ مسلح به موشک ای جی ام ۱۷۶ با توان هدایت لیزری و ماهواره ی با برد ۲۰ کیلومتر است .

ار کیو ۱ به غیر از نیروی هوایی و سیا در خدمت گارد مرزبانی امریکا نیز برای گشت مرزی نیز قرار دارد. همچنین ترکیه شش فروند ام کیو ۱ را خدمت دارد،ایتالیا نیز ۶ فروند ارکیو ۱ را به خدمت گرفته و همین میزان ام کیو ۹ در خدمت دارد، امارات نیز در سال ۲۰۱۳ ام کیو ۱ را سفارش داده است

ارتش امریکا در مارس سال ۲۰۱۷ اعلام کرد تصمیم دارد ام کیو۱ را از خدمت خارج و به جای ان از ام کیو۹ استفاده کند

مشخصات ام کیو ۱

طول:۸٫۲۲ متر

ارتفاع:۲٫۱ متر

وزن خالی:۵۱۲ کیلوگرم

بیشترین وزن: ۱۰۲۰ کیلوگرم

موتور:یک دستگاه موتور روتاکس ۹۱۴ اف با توان ۱۱۵ اسب بخار

بیشترین سرعت:۲۱۷ کیلومتر

سرعت کروز:۱۶۵ کیلومتر

برد :۱۱۰۰ کیلومتر

سقف پرواز:۷۶۲۰ متر

تسلیحات: دو مقر تسلیحاتی با توان حمل دو موشک ضد تانک لیزری هلفایر و یا چهار موشک استینگر ویا تا شش موشک هوا به زمین  هدایت لیزری و ماهواره ای گریفین

ترجمه:عبدالحمید تارخ

منبع:http://www.globalsecurity.org/intell/systems/predator.htm

دسته بندی شده در:    
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.