تانک ام1 ابرامز

تانک ام1 ابرامز

بروزرسانی : اذر 1404

در میانه دهه 1960 تانک ام60 تانک اصلی میدان نبرد ارتش امریکا بود. این تانک از تمامی تانک های غربی زمان خود برتر بود ولی در همان زمان نیز تردید بسیار در مورد برتری ان در برابر نسل نوین  از تانک های شرقی چون تی 62 و تی 64 وجود داشت.مسئله بعد این بود حتی طی یک حمله ارتش سرخ به اروپای شرقی این ارتش عملا  دو برابر ارتش های ناتو  تانک داشت. وزیر دفاع امریکا در  سال 1962 علاقمند به طرحی با نام ام بی تی 70 برای یک تانک جدید بود که در دهه 1970 وارد خدمت شود.ام بی تی 70 یک طرح مشترک ببین المان  و امریکا بود  و مک ناوارا  متعقد بود تمامی  کشورهای عضو ناتو می توانند در   توسعه ان همکاری کنند ولی در نهایت هزینه بالا باعث لغو این پروژه شد و المان به دنبال لئوپارد 2و امریکا به دنبال تانک جدید رفت.

زمانی که در سال 1972  پروژه ام بی تی 70 لغو شد ارتش امریکا یک سال بعد بررسی برای تانک جدید انجام داد. قرار شد وزن بالا ولی در عوض سطح حفاظت زره افزایش یاب . تانک جدید ام1 و لقبش ابرامز گذاشته شد و قرار شد در سال 1980 وارد خدمت شود و جایگزین ام60 شود.

تانک دارای چهار خدمه است.راننده در جلوی تانک زیر لوله توپ قرار دارد  و با سه پیرسکوپ رو به بیرون دید دارد که یکی دارای  چشمی دید شبانه است. زاویه دید رانند رو به جلو با این سه پیرسکوپ 120 درجه است و یک پنل در جلوی خود دارد که نشان گرهای مختلف موتور روی ان است . فرمانده و توپ چی در برجک  سمت راست قرار دارند. توپ چی جلو  و پاینتر و فرمانده عقب و بالاتر  قرار دارد و سمت چپ برجک نیز گلوله گذار که بین این سه نفر نیز  توپ قرار دارد.

توپچی دارای  یک  سایت اتش نصب شده بر روی برجک سمت راست است که دارای  دو چشمی دید روزنه و دید شبانه نسل اول  است و توان درشت نمایی تا 10 ایکس را دارد. در ام1 ای1  سامانه دید حرارتی نسل اول بود ولی در ام 1 ای2  سامانه دید حرارتی نسل دوم نصب شد. این سامانه اجازه اتش  دقیق را تا برد 3500  متری در روز   میداد اگرچه در جنگ اول  توپچی های ابرامز در برد 4000 متر نیز در روز شکار داشتند و در شب  تا برد 2500 متری را پوشش میداد  . فرمانده نیز  دارای شش پیرسکوپ برای دید   رو به بیرون است  و پوشش 360 درجه برای دید فرمانده میدهد . همچنین فرمانده تانک توان گرفتن کنترل توپ اصلی را از توپچی دارد (به کمک یک خط ارتباطی متصل  به سایت اتش توپچی) و اجرای اتش را دارد.

تانک دارای  برجکی کوتاه و مستطیلی  شکل  است که در  پشت سر برجک محل ذخیره سازی مهمات است . بر روی برجک دو دریچه برای بیرون   امدن گلوله گذار و فرمانده است که میتونند با کمک دو   مسلسل بر  روی برجک اجرای اتش کنند.

تانک دارای   یک موتور توربین گازی چند سوخت  لیکومینگ ای جی تی 1500 است که دارای  قدرت 1500 اسب بخار است شش سرعت   شامل  چهار دنده  رو به جلو و دو دنده رو به عقب است که البته  گیربوکس تانک اتوماتیک  است.تانک توان حرکت با سرعت 97 کیلومتر بر ساعت را دارد اگرچه برای اسیب  نرسیدن به موتور و گیربوکس سرعت معمول سرعت 72 کیلومتر بر ساعت است . ام1 در مدل های مختلف رانش به وزن مختلفی داشت  برای  نمونه در ام1 ای1  دارای  رانش به وزن 26.9 اسب بخار بر تن و 23.8 اسب بخار بر تن در نسخه ام1 ای 2  بود

موتور می تواند سوختهای چون بنزین، نفت سفید ، سوخت دیزل  ویا سوخت جت جی پی 8 و جی پی 4 (که هر دو سوخت جت است) استفاده کند . موتور توربین گازی  ابرامز نشان داد در خدمت بسیار قابل اعتماد است  ولی مصرف  سوختش بسیار بالا بود به صورت که   6 لیتر در 1.5 کیلومتر سوخت مصرف می کرد. همچنین صدای ایجاد شده موتور بسیار کمتر از تانکهای معاصر دیزل بود و دیرتر صدای تانک شنیده میشد

همکنون هانویل در حال توسعه یک موتور جدید توربین گازی است که جایگزین موتور فعلی  شود. این موتور قویتر، کم صدا تر و فاقد اگزوز است   و همچنین 33% مصرف سوخت کمتری دارد.همچنین جنرال دینامیک بر روی یک موتور دیزل برای  ابرامز کار میکند که هزینه عملیات ان بسیار کمتر از موتور توربین گازی است . مخزن سوخت و محفظه موتور دارای  یک سامانه خودکار اتش  خاموش کن است  و محفظه خدمه نیز دارای  یک سامانه اتش  خاموش کن دستی است

ابرامز دارای زرهی مشابه زره چابهام انگلیسی  است که شامل چند لایه از الیاژهای مختلف است . این الیاژ ها شامل فولاد، سرامیک، کائوچو ، مواد ترکیبی و کولاراست. این ترکیب میزان مقاومت را در برابر مهمات انرژی جنبشی و خروج گود بالا می برد و هر کدان در برابر یک نوع مهمات مقاومت  میکند.در اواخر دهه 1980  نسخه جدید ام 1 ای 1 اچ ای (نسخه از ام1 ای 1)ساخته شد که در ناحیه جلوی  برجک دارای   یک لایه اورانیوم  برای  حفاظت  بیشتری  بود و بعدها در نسخه ام 1 ای 2 نسل دوم زره اورانیومی  بود که  معادل 610 م م  فولاد مقاومت ایجاد کرد  اگرچه چهار تا پنچ تن به وزن تانک اضافه کرد. همچنین بر اساس تجارب نبرد در عراق دست کم دو بار طی ارتقائاتی بر روی دو طرف بدنه و در مورد دیگر در دو طرف برجک و بدنه از زره  های واکنش دهند استفاده  شد تا ان را در برابر  مهمات های خرج گود  وشامل  موشک و راکت بمب های کنار جاده ای  محافظت کند.

در جدول زیر میزان مقاومت نسخه های مختلف ابرامز را میتوان دید

مدل	ام1	ام1ای1	ام1ای1اچ ای	ام1 ای2
جلوی بدنه  قسمت پایین در برابر مهمات انرژی جنبشی	400 م م	470 م م	580 م م	580 م م
جلوی بدنه  قسمت پایین در برابر مهمات خرج گود(موشک)	700 م م	900  م م	800 م م	800 م م
جلوی بدنه  قسمت بالا  در برابر مهمات انرژی جنبشی	350 م م	450   م م	560 م م	560  م م
جلوی بدنه  قسمت بالا  در برابر مهمات خرج گود(موشک)	700 م م	800 م م	510  م م	510 م م
از جلوی برجک در برابر مهمات انرژی جنبشی	400 م م	450 م م	880 م م	940 م م
از جلو برجک در برابر مهمات خرج گود	800 م م	900  م م	1310  م م	1320 تا 1610  م م

در جدول زیر نیز مقاومت دو نسخه ارتقا یافته قابل مشاهده است

مدل	M1A1-AIM	M1A2-SEP
جلوی بدنه  قسمت پایین در برابر مهمات انرژی جنبشی	650  م م	650 م م
جلوی بدنه  قسمت پایین در برابر مهمات خرج گود(موشک)	970 م م	970 م م
جلوی بدنه  قسمت بالا  در برابر مهمات انرژی جنبشی	590 م م	690  م م
جلوی بدنه  قسمت بالا  در برابر مهمات خرج گود(موشک)	1050  م م	1050 م م
از جلوی برجک در برابر مهمات انرژی جنبشی	900 م م	960 م م
از جلو برجک در برابر مهمات خرج گود	1620 م م	1620 م م

البته دو مدل در بالا ذکر شده بهسازی های دیگری  نیز داشته اند که در ادامه  در بخش  مدلها به ان اشاره  می کنیم

با در نظر گرفتن جول بالا کافی است به چند نکته اشاره شود

موشک های ضد تانکی چون ای تی 14 دارای  قدرت نفوذ 1200 م م، موشک ضد تانک تاو 2 دارای قدرت نفوذ  1000 م م و مهمات انرژی جنبشی شلیک شوند از تانک تی 90 روسی دارای قدرت نفوذ  750  م م می باشد . از این رو عملا با در نظر گرفتن اعداد در جدول در نسخه های ارتقا یافته  چه برای موشک های ضد تانک(خرج گود) و چه مهمات انرژی جنبشی میتواند دریافت که عملا نفوذ در زره ابرامز دست کم از روبرو برجک  بسیار سخت است

برای  دفاع از خود دارای  شش نارنجک انداز دود زا در هر دو طرف برجک بود و دارای مولد دود ایجاد پرده  دود است.همچنین دارای  سامانه اختلال گر فروسرخ  AN/VLQ-6 برای فریب موشک های هدایت نیم خودکار چون تاو و یا ای تی 6 و ای تی 9 که با تعقیب خروجی موتور به صورت فروسرخ  هدایت می شوند  را با ایجاد امواج پارازیت  فروسرخ فریب دهد. این سامانه 12 درجه رو به بالا و 40 درجه در  دو سمت را پوشش میداد  و گفته شده میتواند زمانی که موشک 50% مسیر را از شلیک کننده را  طی کرده روی ان ایجاد اختلال کند.همچنین تانک دارای  هشدار دهنده لیزری برای هشدار در مورد قرار گرفتن لیزر بر روی تانک است  که البته سامانه دفاعی  به صورت خودکار دست  به پرتاب نارنجک انداز  دود زا میزند.

توپ اصلی در اولین نسخه  تولیدی  یعنی ام1 ابرامز توپ 105 م م ام68 بود که بر روی تانک های چون ام60 و ام 48 ای5 نیز نصب  شد. ولی این توپ خان دار با وجود اینکه در زمان خود یکی از بهترین ها  بود ولی در دهه 1980 دیگر سلاح کارامدی بر ضد زره های مدرن  واکنش  دهنده چون کنتاکت 1 و تانک های چون تی 80 نبود .

از این رو در نسخه بعد یعنی ام 1ای1 ازتوپ  ام256 استفاده شد. این توپ المانی  و ساخت شرکت رمینگتال بود که  بر روی تانک لئوپارد2 نصب شده بود و کارایی خوبی داشت  از این رو این توپ تحت  امتیاز  در امریکا تولید شد. توپ 120 م م ال44  میتوان طیف  وسیعی از مهمات های مختلف را حمل کند که شامل انواع مهمات خرج گود و انرژی جنبشی و یا انفجار ترکش شونده است .برد موثر ان در روز 3500 متر است اگرچه ابرامز حتی شکار در 4000 متر نیز با این توپ در سال 1991 داشته است. توپ توسط رایانه کنترل اتش که شامل  مسافت  یاب لیزری ، یک حسگر محیطی برای سنجش سرعت باد، میزان دمای هوا، زاویه حرکت تانک و زاویه قرار گرفتن لوله توپ و چندین فاکتور دیگر است هدفگیری میشود. مهمات های این توپ بر اساس سطح تحدیدات توسعه یافته است برای نمونه اصلیترین سلاح ابرامز امریکا در نبرد ضد زره مهمات های اورانیومی  ام 829 است. این مهمات از دهه 1980 بر روی ابرامز  استفاده شد که دارای  هسته اورانیومی  است. قدرت نفوذ این مهمات  در مدل های  مختلف از 540 م م در 2000 متر تا 800 م م در 2000 متر  افزایش یافته  است . همواره قدرت نفوذ  این مهمات به زره تانک های شوروی بستگی داشته  برای نمونه مهمات ام 829 ای1 توان نفوذ  در 570 م م در 2000 متر بود ولی ورود زره واکنش دهنده  کنتاکت 5 در شوروی و نصب ان روی تی 80 باعث  به وجود امدن نسخه ام 829 ای 2 با توان نفوذ  730 م م در 2000 متر را به دست  اورد. در جدول زیر مهمات های شلیک از ابرامز امده است

نام	نوع	سرعت (متر بر ثانیه)	میزان نفوذ  در 2000 متر
ام 829	انرژی جنبشی اورانیومی	1670	540 م م
ام 829 ای1	انرژی جنبشی اورانیومی	1575	570 م م
ام829 ای2	انرژی جنبشی اورانیومی	1680	720 م م
ام 829 ای3	انرژی جنبشی اورانیومی	1555	800 م م
ام 830 و ام 830 ای1	مهمات خرج گود	1140 و 1400	600 تا 750 م م

همچنین ابرامز یک  نمونه مهمات اچ ایی یا همان مهمات انفجاری ترکش شونده برای مقابله با اهدافی چون ساختمانها  و نیروی پیاده از نوع ام 908 را حمل میکند. یک مهمات شات گان مانند  بر اساس تجارب نبرد در عراق نیز با نام ام 1028  نیز ساخته شد که شامل 1500  ساچمه است که به طرف اهداف شهری تا برد 700 متری  شلیک میشود

همچنین  چنیدن نمونه مهمات انرژی  جنبشی جدید همچون مهمان ام 829 ایی 4 در حال توسعه است. این توپ میتوان موشک ضد تانک هدایت شونده  لوله  پرتاب را نیز پرتاب کند . امریکا  نسخه ای  با نام ایک ام  1111 را توسعه دادند که شامل  یک موشک  لوله پرتاب هدایت لیزری  با  برد12  کیلومتر بود که البته  پروژه با وجود ازمایش لغو شد

M1147 Advanced Multi-Purpose (AMP) یکی از مهم‌ترین مهمات جدید توپ ۱۲۰ میلی‌متری تانک‌های آبرامز است که برای جایگزینی چند نوع مهمات تخصصی و ساده‌سازی زنجیره تأمین طراحی شده است. این مهمات با توپ‌های ۱۲۰ میلی‌متری M256 تانک‌های خانواده آبرامز سازگار است و قابلیت انجام چند مأموریت مختلف را در یک گلوله فراهم می‌کند. M1147 در اصل قرار است جایگزین مهمات ضدزره M830A1 و مهمات چندمنظوره M830 و همچنین مهمات ضدبتن M1028 شود و خدمه تانک را از حمل انواع مختلف گلوله برای مأموریت‌های متفاوت بی‌نیاز کند. ویژگی اصلی M1147 استفاده از فیوز قابل برنامه‌ریزی است که به خدمه اجازه می‌دهد پیش از شلیک، حالت عملکرد مهمات را انتخاب کنند؛ از جمله انفجار در نقطه برخورد، انفجار پس از نفوذ و انفجار هوایی. در برابر خودروهای زرهی سبک و اهداف سخت، مهمات می‌تواند با اثر انفجاری و ترکش‌زایی خود هدف را درگیر کند و در برابر اهدافی مانند نیروهای پیاده، مواضع سبک و پهپادهای کوچک نیز امکان استفاده از حالت انفجار هوایی وجود دارد. یکی از ویژگی‌های مهم این مهمات، توانایی ایجاد انفجار هوایی در مقابل اهداف پشت پوشش یا در فضای باز است؛ به این معنا که گلوله الزاماً برای اثرگذاری نیاز به برخورد مستقیم با هدف ندارد. M1147 همچنین برای مقابله با اهدافی مانند خودروهای سبک، ساختمان‌ها، مواضع مستحکم و موانع طراحی شده و به همین دلیل مفهوم «چندمنظوره» در نام آن اهمیت زیادی دارد. این مهمات بخشی از تلاش ارتش آمریکا برای کاهش تعداد انواع مهمات مورد استفاده تانک آبرامز است؛ به‌جای آنکه برای هر نوع هدف گلوله‌ای جداگانه انتخاب شود، یک مهمات با قابلیت انتخاب حالت انفجار می‌تواند طیف وسیعی از مأموریت‌ها را پوشش دهد. M1147 در کنار مهمات ضدزره انرژی جنبشی مانند M829A4، مجموعه اصلی مهمات مدرن توپ ۱۲۰ میلی‌متری آبرامز را تشکیل می‌دهد و به تانک اجازه می‌دهد بدون تغییر اساسی در توپ، در برابر طیف بسیار گسترده‌تری از تهدیدات و اهداف به کار گرفته شود.

همچنین یک مسلسل  7.62 م م هماهنگ  با توپ اصلی  ، یک مسلسل 12.7 م م بر روی برجک و یک 7.62 م م دیگر بر روی برجک همواره در دسترس خدمه  است .توپ اصلی در نسخه ام1 ای1  دارای  40 گلوله در نسخه ام1 ای 2 دارای 42 گلوله است . همچنین 900 گلوله برای مسلسل 12.7 م م و 10400 گلوله برای مسلسل 7.62 م م وجود دارد.

مدل های مختلف:

 M1مدل پایه

مدل اصلی و اولیه آبرامز که از سال ۱۹۸۰ وارد خدمت ارتش آمریکا شد و در مجموع ۳٫۲۷۳ فروند از آن بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۵ تولید شد. این تانک به توپ ۱۰۵ میلی‌متری M68A1نسخه لایسنس‌شده توپ بریتانیایی Royal Ordnance L7 مسلح بود که ۵۵ گلوله حمل می‌کرد. زره آن از نوع کامپوزیت چابهام بود که نخستین بار در این تانک به کار رفت و از لایه‌های فلز و سرامیک تشکیل می‌شد. وزن آن ۶۰ تن کوتاه (حدود ۵۴ تن متریک) بود و موتور توربین گازی AGT1500 با توان ۱٫۵۰۰ اسب بخار آن را به حرکت درمی‌آورد. خدمه آن چهار نفر (فرمانده، تیرانداز، بارگذار و راننده) بودند و حداکثر سرعت آن در جاده ۷۲ کیلومتر بر ساعت بود. مدل M1 اولین تانک آمریکایی بود که از سیستم کنترل آتش کامپیوتری، ذخیره‌سازی جداگانه مهمات در محفظه انفجاری و سیستم حفاظت NBC برخوردار بود.

 IPM1 (M1 Improved)

نسخه بهبودیافته‌ای که به‌طور مختصر در سال ۱۹۸۴ تولید شد و شامل ارتقاء زره و برخی بهبودهای جزئی دیگر بود. این مدل به عنوان یک راه‌حل موقت پیش از معرفی M1A1 طراحی شد تا قابلیت بقاپذیری تانک را در برابر تهدیدات نوظهور افزایش دهد. زره این نسخه نسبت به M1 پایه تقویت شده بود، هرچند جزئیات دقیق آن محرمانه باقی مانده است. توپ اصلی آن همچنان همان M68A1 ۱۰۵ میلی‌متری بود، اما مهمات جدیدتر و قوی‌تر برای آن توسعه یافت. IPM1 عمدتاً به عنوان بستری برای آزمایش فناوری‌های جدید پیش از تولید انبوه M1A1 عمل کرد. تعداد محدودی از این مدل تولید شد و امروزه همگی از خدمت خارج شده‌اند. این نسخه نشان‌دهنده مسیر تکاملی آبرامز به سمت تانکی سنگین‌تر، محافظت‌شده‌تر و مرگبارتر بود که در M1A1 به اوج خود رسید.

 M1A1

مهم‌ترین و پرشمارترین نسخه آبرامز که حدود ۵٫۰۰۰ فروند از آن بین سال‌های ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۲ تولید شد. این مدل به توپ ۱۲۰ میلی‌متری M256 اسموس‌بور (نسخه لایسنس‌شده راینمتال آلمان) مسلح شد که ۴۰ گلوله حمل می‌کرد و قدرت آتش آن به‌مراتب بیش از توپ ۱۰۵ میلی‌متری بود. زره آن با افزودن اورانیوم تخلیه‌شده (Depleted Uranium) به‌طور چشمگیری تقویت شد که چگالی آن ۱٫۷ برابر سرب است و حفاظت در برابر پرتابه‌های انرژی جنبشی را به شدت افزایش می‌داد. سیستم حفاظت NBC (هسته‌ای، بیولوژیکی، شیمیایی) با سیستم فشار مثبت برجک بهبود یافت. وزن آن به ۶۳ تن کوتاه (حدود ۵۷ تن متریک) افزایش یافت. M1A1 نخستین نسخه‌ای بود که در نبرد واقعی (جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱) شرکت کرد و برتری قاطع آن در برابر تانک‌های عراقی مانند T-72 به اثبات رسید. این نسخه پایه‌ای برای بسیاری از ارتقاءهای بعدی مانند M1A1HA، M1A1HC، M1A1D و M1A1 AIM شد.

 M1A1HA (Heavy Armor)

نسخه‌ای از M1A1 با زره سنگین نسل اول اورانیوم تخلیه‌شده که از اکتبر ۱۹۸۸ وارد تولید شد. این زره به صفحه پشتی آرایه‌های زره برجک اضافه می‌شد و حفاظت در برابر پرتابه‌های انرژی جنبشی را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌داد، هرچند وزن تانک را نیز بالا می‌برد. بر اساس تخمین‌های استیون زالوگا، زره جلویی این نسخه در برابر APFSDS حدود ۶۰۰ میلی‌متر و در برابر HEAT حدود ۱٫۳۰۰ میلی‌متر بود که تقریباً دو برابر حفاظت مدل پایه M1 است. نخستین تانک‌های M1A1HA در آلمان مستقر شدند و گردان‌های مستقر در آمریکا پیش از عملیات طوفان صحرا به‌صورت اضطراری به این زره مجهز شدند. تمام M1A1های فعال در خدمت نیز به این استاندارد ارتقاء یافتند. این نسخه در جنگ خلیج فارس عملکرد درخشانی داشت و هیچ M1A1HAای با آتش دشمن منهدم نشد.

 M1A2

نسخه‌ای که بهبودهای اساسی در زمینه الکترونیک و آگاهی موقعیتی را به ارمغان آورد. مهم‌ترین ویژگی آن، نمایشگر حرارتی مستقل فرمانده (CITV) است که به فرمانده اجازه می‌دهد مستقل از تیرانداز، اهداف را شناسایی کرده و به او پاس دهد. این سیستم دارای  قابلیت چرخش 360 درجه است . تجهیزات ناوبری موقعیت‌یاب، ایستگاه سلاح و مجموعه کاملی از کنترل‌ها و نمایشگرها که از طریق گذرگاه داده دیجیتال به هم متصل می‌شوند، از دیگر ویژگی‌های آن هستند. سیستم کنترل آتش آن نیز بهبود یافت و دقت و سرعت درگیری را افزایش داد. وزن آن به ۷۱٫۲ تن کوتاه (حدود ۶۴٫۶ تن متریک) در نسخه SEPv2 رسید. M1A2 به‌طور یکنواخت از زره اورانیوم تخلیه‌شده نسل دوم استفاده می‌کند. این نسخه پایه‌ای برای خانواده SEP (System Enhancement Package) شد که تا امروز ادامه یافته است.

 M1A2 SEP (System Enhancement Package)

بسته ارتقاء سیستم که نقشه‌های دیجیتال، سیستم ارتباطی FBCB2 (Force XXI Battle Command Brigade and Below) مبتنی بر لینوکس برای فرماندهان و سیستم خنک‌کننده بهبودیافته برای جبران گرمای تولیدشده توسط سیستم‌های کامپیوتری اضافی را اضافه کرد. زره آن از اورانیوم تخلیه‌شده نسل سوم همراه با پوشش گرافیتی تشکیل شده است. بر اساس تخمین‌ها، حفاظت زره جلویی برجک آن در برابر APFSDS حدود ۹۴۰ تا ۹۶۰ میلی‌متر و در برابر HEAT حدود ۱٫۳۲۰ تا ۱٫۶۲۰ میلی‌متر است. این نسخه به عنوان پایه‌ای برای پل تهاجمی سنگین M104 Wolverine نیز عمل می‌کند. M1A2 SEP همچنان ستون فقرات زرهی ارتش آمریکا را تشکیل می‌دهد و انتظار می‌رود تا پس از سال ۲۰۵۰ در خدمت باقی بماند.

 M1A2 SEPv2 (Version 2)

نسخه دوم بسته ارتقاء که پشتیبانی از ایستگاه سلاح از راه دور که روی برجک نصب شده و مجهز به یک مسلسل 12.7 میلیمتری است  CROWS (Common Remotely Operated Weapon Station) یا CROWS II، نمایشگرهای رنگی، رابط‌های کاربری بهتر، سیستم‌عامل جدید، زره جلویی و جانبی بهتر و گیربکس ارتقاءیافته برای دوام بیشتر را اضافه کرد. این نسخه همچنین به سیستم حفاظت فعال ترفوی ساخت اسرائیل  مجهز شد که می‌تواند راکت‌های RPG و موشک‌های هدایت‌شونده ضدتانک مدرن را رهگیری کند. وزن آن به ۷۱٫۲ تن کوتاه (۶۴٫۶ تن متریک) رسید. ارتش آمریکا قراردادی به ارزش ۱۹۳ میلیون دلار برای تحویل سیستم Trophy به لئوناردو DRS اعطا کرد و تا ژانویه ۲۰۲۱ تحویل چهار تیپ زرهی کامل شد. M1A2 SEPv2 در آلمان و سایر نقاط جهان مستقر شده و همچنان در حال خدمت است.

 M1A2 SEPv3 (Version 3)

جدیدترین نسخه تولیدی که وزن آن به ۷۳٫۶ تن کوتاه (۶۶٫۸ تن متریک) افزایش یافته و گران‌ترین تانک جهان با قیمت صادراتی ۲۴ میلیون دلار در سال ۲۰۲۲ است. ضخامت خط دید (LOS) زره برجک و جلوی بدنه در این نسخه افزایش یافته است، هرچند میزان دقیق حفاظت اضافی محرمانه باقی مانده است. این نسخه شامل بهبودهای متعدد در سیستم‌های الکترونیکی، قدرت و فضای داخلی برای پذیرش سیستم‌های آینده است. ارتش آمریکا هدف خرید ۲٫۲۰۴ فروند M1A2 SEPv3 را تعیین کرده که تاکنون بودجه ۲٫۰۹۳ فروند آن تأمین شده است. این نسخه قرار است استاندارد اصلی ارتش و گارد ملی آمریکا شود. تولید آن همچنان ادامه دارد و به عنوان پلتفرم پایه برای ارتقاءهای آینده مانند M1E3 عمل می‌کند.

 M1A1 AIM (Abrams Integrated Management)

برنامه‌ای برای بازگرداندن تمام M1A1ها به وضعیت نو (like-new condition) از طریق بازسازی کامل. در این فرآیند، تانک‌ها به استاندارد M1A2 ارتقاء می‌یابند و شامل سیستم‌های دیجیتال، زره اورانیوم تخلیه‌شده و سایر بهبودها می‌شوند. این برنامه به‌عنوان راهی مقرون‌به‌صرفه برای حفظ ناوگان M1A1 در سطح فناوری روز طراحی شد. نسخه استرالیایی M1A1 AIM SA از سوخت دیزل استفاده می‌کند زیرا JP-8 در ارتش استرالیا رایج نیست. این ارتقاء شامل سیستم دید حرارتی برای مسلسل کالیبر ۵۰ فرمانده نیز می‌شود. M1A1 AIM نشان‌دهنده رویکرد ارتش آمریکا برای حفظ قابلیت رزمی ناوگان قدیمی‌تر به جای تولید تانک‌های کاملاً جدید است.

 M1A1HC (Heavy Common)

نسخه‌ای با زره سنگین نسل دوم اورانیوم تخلیه‌شده که برای افزایش همسانی (commonality) قطعات بین ارتش و تفنگداران دریایی آمریکا طراحی شد. این نسخه در واقع ترکیبی از ویژگی‌های M1A1HA و M1A2 است. تفنگداران دریایی آمریکا از این نسخه در جنگ خلیج فارس استفاده کردند. زره آن نسبت به M1A1HA بهبود یافته و شامل نسل دوم اورانیوم تخلیه‌شده است. سیستم‌های الکترونیکی آن نیز ارتقاء یافته تا با استانداردهای ارتش هماهنگ باشد. M1A1HC گامی مهم در جهت استانداردسازی ناوگان آبرامز بین شاخه‌های مختلف نیروهای مسلح آمریکا بود.

 M1A1D (Digital)

بسته ارتقاء دیجیتال برای M1A1 که شامل سیستم‌های دیجیتال مشابه M1A2 می‌شود. این نسخه برای افزایش آگاهی موقعیتی و قابلیت‌های شبکه‌محور طراحی شد. M1A1D شامل نمایشگرهای دیجیتال، سیستم ناوبری بهبودیافته و قابلیت‌های ارتباطی بهتر است. این ارتقاء به M1A1ها اجازه می‌دهد تا در محیط‌های نبرد شبکه‌محور مدرن‌تر عمل کنند. بسیاری از M1A1های فعال از طریق این برنامه به استانداردهای نزدیک به M1A2 ارتقاء یافتند. M1A1D نشان‌دهنده اهمیت روزافزون جنگ‌افزارهای شبکه‌محور و اشتراک اطلاعات در میدان نبرد است.

M1A2S نسخه صادراتی ویژه عربستان سعودی از تانک آبرامز است که بر پایه پیکربندی M1A2 SEP ارتش آمریکا ساخته شده و عناصری از برنامه‌های M1A2 SEP و M1A1 AIM را در خود جای داده است . عربستان سعودی در سال ۲۰۰۶ درخواست ارتقاء ناوگان آبرامز خود به استاندارد M1A2S را ارائه کرد و جنرال داینامیکس از حداقل سال ۲۰۰۹ مواد اولیه و کیت‌های تبدیل این برنامه را تولید کرده است .

 M1A2 SEPv4(لغو شده)

نسخه‌ای که قرار بود ارتقاءهای بیشتری در زمینه سیستم‌های هدف‌گیری، ارتباطات و بقاپذیری داشته باشد، اما در سپتامبر ۲۰۲۳ لغو شد. ارتش آمریکا تصمیم گرفت منابع را به جای این نسخه، به سمت M1E3 هدایت کند. این تصمیم نشان‌دهنده تغییر رویکرد از ارتقاء تدریجی به سمت طراحی نسخه‌ای با تغییرات بنیادی‌تر است. لغو SEPv4 گامی استراتژیک برای جهش به نسل بعدی به جای بهبودهای تدریجی بود.

 M1E3 (نسخه آینده آبرامز)

M1E3 جدیدترین و پیشرفته‌ترین نسخه در حال توسعه آبرامز است که در سپتامبر ۲۰۲۳ پس از لغو برنامه M1A2 SEPv4 اعلام شد و ارتش آمریکا منابع را به جای آن به سمت این نسخه هدایت کرد. این برنامه بر اساس گزارش «ارزیابی مستقل میدان نبرد ۲۰۴۰ و پیامدهای آن برای خودروی رزمی نسل پنجم (5GCV)» هیئت علمی ارتش شکل گرفت؛ گزارش توصیه کرد برنامه‌ای ۲٫۹ میلیارد دلاری و هفت‌هشت‌ساله برای توسعه یک «خودروی رزمی نسل پنجم» راه‌اندازی شود. M1E3 شامل معماری سیستم‌های باز ماژولار (MOSA) است و قرار است ۲۰ تن کاهش وزن داشته باشد و به ۶۰ تن برسد که تحرک‌پذیری و قابلیت حمل‌ونقل استراتژیک را به‌طور چشمگیری بهبود می‌دهد. خدمه آن به سه نفر کاهش می‌یابد و برجک آن بدون سرنشین خواهد بود. سیستم پیشرانه آن ترکیبی-الکتریکی ا ست که از موتور  و گیربکس SAPA تشکیل شده و بازده سوخت بالاتری دارد. بارگذار خودکار و توپ اصلی جدید نیز از ویژگی‌های کلیدی آن هستند که نیاز به بارگذار انسانی را حذف می‌کنند. هوش مصنوعی برای رتبه‌بندی تهدیدها، هدف‌گیری و کنترل آتش در آن به کار می‌رود، و قابلیت شلیک موشک‌های هایپرسونیک مانورپذیر و هدایت‌شونده از لوله توپ را نیز خواهد داشت. سیستم حفاظت فعال یکپارچه، قابلیت‌های بهبودیافته فرمان‌دهی، کنترل و شبکه‌سازی، توانایی شبکه‌سازی با پهپادها و خودروهای رباتیک، و قابلیت استتار برای کاهش اثرات حرارتی و الکترومغناطیسی از دیگر ویژگی‌های پیشنهادی این نسخه هستند.

یک پیش‌نمونه اولیه که در نمایشگاه خودرو دیترویت ۲۰۲۶ به نمایش گذاشته شد، یک موشک FGM-148 Javelin روی یک پایه سقفی داشت، اما احتمالاً این موشک در نسخه نهایی حضور نخواهد داشت. برنامه اولیه این بود که نخستین یگان‌ها در سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ به این تانک مجهز شوند. یک پیش-پیش‌نمونه در اواسط دسامبر ۲۰۲۵ تحویل داده شد و در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۶ به‌صورت عمومی رونمایی شد. ارتش آمریکا اعلام کرده که پیش‌نمونه M1E3 را برای آزمایش به لشکر اول سواره‌نظام  خواهد فرستاد و این لشکر نیز در پاسخی در شبکه‌های اجتماعی تأیید کرد که پیش‌نمونه‌های M1E3 و XM30 را دریافت و ارزیابی خواهد کرد تا بازخورد لازم برای توسعه آرایش‌های زرهی آینده ارتش را فراهم کند. M1E3 نشان‌دهنده جهشی بنیادین از ارتقاءهای تدریجی به سمت طراحی نسل جدیدی از تانک است که با تهدیدات میدان نبرد آینده، از جمله پهپادها و موشک‌های هایپرسونیک، مقابله کند.

 TUSK (Tank Urban Survival Kit)

بسته‌ای از بهبودها برای افزایش قابلیت بقا و جنگیدن در محیط‌های شهری که شامل زره واکنشی (ERA) در کناره‌ها، زره مشبک (slat armor) در عقب، سپر تفنگ شفاف برای مسلسل بارگذار و ایستگاه سلاح از راه دور برای فرمانده می‌شود. TUSK در پاسخ به آسیب‌پذیری‌های مشاهده‌شده در جنگ شهری عراق توسعه یافت. این بسته شامل تلفن خارجی برای ارتباط پیاده‌نظام پشتیبان با فرمانده تانک نیز می‌شود. در اوت ۲۰۰۶، جنرال داینامیکس قراردادی ۴۵ میلیون دلاری برای ۵۰۵ کیت TUSK دریافت کرد. TUSK نشان‌دهنده تطبیق‌پذیری آبرامز با تهدیدات نامتقارن و محیط‌های شهری است.

ابرامز تروفوی

سیستم حفاظت فعال ترفوی  ساخت اسرائیل که در سال ۲۰۱۶ توسط ارتش و تفنگداران دریایی آمریکا آزمایش شد و می‌تواند راکت‌های RPG و موشک‌های هدایت‌شونده ضدتانک را با اخلال‌گری یا شلیک پرتابه‌های کوچک رهگیری کند. برنامه‌ریزی شده بود که یک تیپ با بیش از ۸۰ تانک مجهز به Trophy در سال ۲۰۲۰ به اروپا اعزام شود. قرار است تا ۲۶۱ فروند آبرامز به این سیستم مجهز شوند که برای چهار تیپ کافی است. تحویل به چهار تیپ زرهی تا ژانویه ۲۰۲۱ تکمیل شد. Trophy نشان‌دهنده اهمیت روزافزون سیستم‌های حفاظت فعال در برابر تهدیدات موشکی مدرن است.

AbramsX

یک نمایشگر فناوری برای توسعه یک نسل جدید از ابرامز است که بتواند ابرامز های فعلی را جایگزین شود. این ابرامز در سال2022 رو نمایی شد. AbramsX دارای یک برجک خودکار بدون سرنشین است و گلوله گذاری به شکل خودکار انجام شده و سه خدمه درون تانک قرار میگیرند ، یک بسته قدرت دیزل-الکتریک هیبریدی که 50 درصد راندمان سوخت  را بیشتر می کند، یک توپ زنجیری 30 میلی متری در یک سیستم تسلیحاتی ریموت کنترل روی برجک  که قدرت بالای اتش را برای پشتبانی از پیاده نظام میدهد، سیستم های حفاظت فعال برای نابودی موشک ها و راکت های که به سمت ان میایند ، واقعیت مجازی که شامل نصب نمایشگر روی کلاه فرمانده است که با کمک دوربینها و سنسورهای دور تانک  ید دید 360 درجه را به کاربر فرمانده میدهد ،دارا بودن  حالت بی صدا در هنگام کار با نیروی الکتریکی، امکان به روز رسانی آسان تر از تانک های موجود، توانایی استفاده از مهمات پرسه زن مانند پهپاد انتحاری سویچ بلید  و همچنین پهپاد های نظارت.

خودروی زرهی خط شکن ام 1150

این خودرو بر اساس شاسی تانک ابرامز بر اساس تجارب عملیات در افغانستان و عراق برای پاکسازی میادین مین و یا بمب های کنار جاده ای ساخته شده است .این خودرو دارای برجکی ثابت و فاقد توپ است و برجک با زره واکنشی برای مقابله با انفجار مین و بمب های کنار جاده ای پوشانده شده است .در جلوی خودرو چند سنسور برای کشف و فعال سازی مینهای مغناطیسی و مین روب نصب است و میتوان ان را به یک تیغه بولدوزر  نیز تجهیز کرد .بر روی برجک خود دارای دو پرتاب گر متحرک است که در حالت عادی روی برجک قرار میگیرد که درون انها دو راکت متصل به یک نوار انفجاری حاوی مواد انفجاری برای باز کردن میادین مین به شکل خطی است در واقع این راکت شلیک شده بعد حدود 100 متر زمین میخورد، نوار متصل به ان که از تانک تا محل برخورد به زمین ، کشیده شده روی زمین قرار گرفت و منفجر می شود و یک معبر 100 متری امن باز میکند که هر مینی در نزدیکی منطقه انفجار این نوار فعال و منفجر می شود.این نسخه درسال 2010 در افغانستان برای اولین بار استفاده شد و تا کنون 39 فروند ان برای نیروی زمین امریکا ساخته شد است

تجارب عملیاتی

اولین حضور عملیاتی ابرامز  در جنگ اول خلیج فارس در سال 1991 بود.

1848 عراده ام1 ای1 به عربستان اعضام شدند تا در عملیات زمینی  علیه  صدام شرکت کنند.در سه روز پایانی نبرد ابرامز ها وارد میدان نبردش شدند . عراق  از تانک های تی 55،تی62 و تی 72 بهره می برد  انها شانسی نداشتند  زیرا پیشرفته ترین تانک عراق  نیز نسخه اصلی نبود(تی 72)  و نسخه صادراتی ام1 و ام بود که سامانه دید شبانه   درست حسابی نداشت  و فاقد سامانه های پیشرفته  بودند. در جریان جنگ اول تانک های عراقی در شب تنها تا برد 1500 متری توان رزم در شب داشتند ولی این میزان برای  ابرامز  2500 متر بود. در  این نبرد طی دو روز تانک های  ابرامز دست کم 1000 تا 1300 تانک و نفربر  عراقی را نابود کردند و حتی توانستند  در شب در 2500 متری و در روز در 4000 متری دست به اتش  بزنند. مهمات های اورانیومی  انها به خوبی در زره تانک های  عراق  نفوذ کرد در حالی که هیچ کدام از مهمات های تانک های عراق  توان نفوذ در زره ابرامز را دست کم از روبرو نداشتند.

23 ابرامز در جنگ اول خلیج فارس 1 اسیب دیدند  که 9 عراده انها کالا نابود  شدند که 7 عراده ان در اتش  خودی از بین رفتند.

حضور بعدی   سال 2003 در عراق  بود.به غیر از مرحله  اولی عملیات که دو هفته نیز ادامه نیافت طی حضور نه سال ابرامز در عراق هیچ  تانکی در  برابر ابرامز قرار نداشت  ولی تعداد زیادی موشک و بمب کنار جاده ای به ابرامز  تاختند. دست کم 50 تانک ابرامز  بر اثر بمب های کنار جاده ای و موشک های  ضد تانک  صدمه دیدند ولی کمتر 15 عراده از خدمت خارح شدند..اگرچه این رکورد شامل ابرامزهای عراقی و عربستانی نمی شوند که فاقد زره اورانیومی هستند. اساس تجارب همین  بمب ها بود که  کیت تی اس یو کا بر روی ابرامز برای  مقابله با بمب های کنار جاده ای بر روی ابرامز نصب شد(البته گذارشی وجود دارد که در سپتامبر سال 2007 در یک درگیر بر اثر برخورد ار پی جی 29 از کنار به بدنه ویا برجک یک ابرامز باعث کشته شدن دو خدمه و زخمی شدن یک نفر دیگر شده است).

جنگ روسیه و اوکراین
تهاجم روسیه به اوکراین
در ژانویهٔ ۲۰۲۳، جو بایدن رئیس‌جمهور ایالات متحده اعلام کرد که این کشور ۳۱ دستگاه تانک M1 آبرامز به اوکراین ارسال خواهد کرد. این طرح به‌عنوان بخشی از یک بسته کمک نظامی بزرگ‌تر تأیید شد. سخنگوی پنتاگون، سابرینا سینگ، مشخص کرد که این تانک‌ها از نوع M1A2 خواهند بود، اما به‌دلیل موجود نبودن مازاد این مدل در انبارهای ارتش آمریکا، قرار شد از طریق «ابتکار کمک امنیتی به اوکراین» (USAI) خریداری شوند که ممکن بود تا دو سال طول بکشد تا ساخته و تحویل داده شوند. در مارس ۲۰۲۳، پنتاگون برای تسریع تحویل اعلام کرد که مدل‌های به‌روزشده M1A1SA از ذخایر ارتش آمریکا خارج و بازسازی می‌شوند تا تا پاییز تحویل شوند. این تغییر همچنین تضمین می‌کرد که تحویل M1A2های جدید به متحدان آمریکا مختل نشود.

در سپتامبر ۲۰۲۳، اوکراین شروع به دریافت این تانک‌ها کرد که پیش‌تر در خدمت سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده بودند. این تانک‌ها که از سال ۱۹۸۶ وارد خدمت شده بودند، به استاندارد M1A1SA (آگاهی موقعیتی) ارتقا یافته بودند.

در فوریه ۲۰۲۴، گزارش شد که یک دستگاه M1A1 در اوکراین از دست رفته است. پنل‌های انفجاری محفظه مهمات آن فعال شده بودند که نشان می‌داد مهمات منفجر و آتش گرفته است. این تانک توسط یک پهپاد انتحاری چهارپره FPV مدل Piranha 10 منهدم شد.

در آوریل ۲۰۲۴، مقامات پنتاگون گزارش دادند که تانک‌های آبرامز اوکراینی از خط مقدم خارج شده‌اند. استفاده روسیه از پهپادهای «شکارچی-قاتل» باعث شده بود که کار با این تانک‌ها «بیش از حد دشوار» شود، به‌ویژه با وجود زمین گل‌آلود که مانع مانورپذیری می‌شد. یک شرکت اوکراینی مجموعه جدیدی از «صفحات فولادی ضدپهپاد» را معرفی کرد که حدود ۴۳۰ کیلوگرم وزن داشت. این صفحات طوری طراحی شده بودند که از تانک محافظت کنند بدون اینکه عملکرد آن را مختل کنند و همچنین از زره واکنشی انفجاری قدیمی شوروی نوع Kontakt-1 بهره می‌بردند. این حفاظ‌ها از بخش بالای برجک، عقب، طرفین و سایر نقاط آسیب‌پذیر محافظت می‌کردند، اما برای پرتابگرهای نارنجک دودزا، دریچه فرمانده و بخش‌های دیگر باز گذاشته شده بودند. به گفته شرکت سازنده، تاکنون ۷ مجموعه از این زره‌ها برای آبرامزهای اوکراینی ساخته شده است.

در ماه مه ۲۰۲۴، یک دستگاه آبرامز توسط روسیه به غنیمت گرفته شد و به‌عنوان غنیمت جنگی در مسکو به نمایش درآمد.

در اکتبر ۲۰۲۴، استرالیا اعلام کرد که ۴۹ دستگاه تانک M1A1 که به‌تازگی بازنشسته شده‌اند را به اوکراین منتقل می‌کند، زیرا ارتش استرالیا شروع به دریافت مدل‌های جدید M1A2 کرده بود.

تا ۱ ژوئیه ۲۰۲۵، وب‌سایت Oryxspioenkop اعلام کرد که اوکراین به‌طور تصویری تأیید کرده است که از مجموع ۳۱ دستگاه آبرامز آمریکایی، ۲۲ دستگاه را از دست داده است (۱۰ دستگاه منهدم شده، ۱ دستگاه آسیب دیده، ۱۰ دستگاه رها شده و ۱ دستگاه به غنیمت گرفته شده).

در ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۵، استرالیا اعلام کرد که اوکراین بیشتر تانک‌های M1A1 آبرامز خود را دریافت کرده است که طبق گزارش روزنامه سیدنی مورنینگ هرالد، تعداد آن‌ها حدود ۴۰ دستگاه بوده و باقی تانک‌ها در ماه‌های آینده تحویل خواهند شد.

انتظار  می رود با دور جدید ارتقائات با نام ام1 ای3  شامل توپ120 م م جدید و سامان اتش  جدید  تا سال 2040 در خدمت باقی بماند.

به  غیر از ارتش امریکا که همچنان 5000 عراده ابرامز از انواع  ای1 ای1، ای1 ای 2 را در خدمت دارد 

فهرست کشورهای بهره‌بردار تانک M1 Abrams

• مراکشارتش مراکش حدود ۲۲۲ دستگاه M1A1SA (نسخه ارتقاء‌یافته «آگاهی موقعیتی») در سال ۲۰۱۵ سفارش داد که تحویل آنها بین ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ انجام شد.
• لهستان
  • ۱۱۶ دستگاه M1A1 (منقول از سپاه تفنگداران دریایی آمریکا) که اولین محموله آن در ژوئن ۲۰۲۳ رسید و تحویل کامل تا ژوئن ۲۰۲۴ انجام شد.
  • ۲۵۰ دستگاه M1A2 SEPv3 نیز سفارش داده و قرار است تا اوایل ۲۰۲۵ تحویل شود. همچنین ۲۸ دستگاه M1A2 SEPv2 برای آموزش اجاره شده بودند.
• عربستان سعودیحدود ۵۷۵ دستگاه M1A2S در سال ۲۰۲۴ در اختیار ارتش سعودی است.
• تایوان (جمهوری چین)۱۰۸ دستگاه M1A2T سفارش داده شده‌اند؛ اولین دو دستگاه در ژوئن ۲۰۲۲ و ۳۸ دستگاه دیگر در دسامبر ۲۰۲۴ تحویل شده‌اند.
• مصرتانک‌های M1A1 به‌صورت مشترک تولید می‌شوند: تعداد مشخصی در سال ۲۰۱۰ و تعداد دیگری در ۲۰۱۱ سفارش داده شده‌اند. (جزئیات دقیق تعداد در منابع فرانسوی موجود است.)
• عراقبین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۱ تعداد M1A1M (نسخه بدون زره با اورانیوم باز) در حدود ۱۴۰ دستگاه تحویل داده شده‌اند.
• ایالات متحده
  • ارتش آمریکا: در اختیار حدود ۴۳۹۳ دستگاه M1A1 و ۱۱۷۴ دستگاه M1A2 است.
  • سپاه تفنگداران دریایی آمریکا: تعداد ۲۲۱ دستگاه تحویل داده شده؛ از این تعداد، حدود ۱۷۹ دستگاه در انبار هستند اما فعال نیستند.
• استرالیابه‌عنوان دارنده تانک‌های M1A1 سفارش‌ داده شده از آمریکا در سال ۲۰۰۷؛ همچنین قرارداد برای خرید ۷۵ دستگاه M1A2 SEPv3 در ژانویه ۲۰۲۲ بسته شد.
• اوکراین
  • ۳۱ دستگاه M1A1-SA هدیه‌ای از ایالات متحده در سال ۲۰۲۳.
  • علاوه بر آن، ۴۹ دستگاه M1A1 از استرالیا نیز تحویل گرفته که طبق خبرها، بیشتر آنها دریافت شده‌اند.

مشخصات

نام	M1	M1IP	M1A1	M1A2	M1A2SEP
سال  تولید	1979-1985	1984	1986-1992	1992-1998	؟
طول	9.77 متر
ارتفاع	2.37 متر
بیشترین بهینه	72 کیلومتر بر ساعت		66.8 کیلومتر بر ساعت		68 کیلومتر بر ساعت
برد	500 کیلومتر بر ساعت		468 کیلومتر بر ساعت	391 کیلومتر بر ساعت
بیشترین زون	61.5 تن	62.8 تن	67.6 تن	68.4 تن	69.5 تن
سلاح اصلی	105م م (ام68)	120  م (ام256)
خدمه	چهار نفر.راننده، فرمانده، توپچی، گلوله گذار

ترجمه:عبدالحمید تارخ