تانک آلتای

بروزرسانی:شهریور 1405

ارتش ترکیه سال های زیادی از تانک های امریکایی چون ام 48 و ام 60 پاتن و تانک های المانی لئوپارد 1و و2 بهره می برند. این ارتش برای افزایش قدرت زرهی خود در دهه 1990 دست به ارتقاء تانک های ام 48 خود زد و با کمک اسرائیل تانک های ام 60 خود را با استاندارد سابرا رساند که کارایی برابر با تانک مرکاوا نسخه مارک 3 و حتی مارک 4دارند. این ارتش در ادامه تانک لئوپارد 2ای 4 را به صورت دست دوم دریافت کرد و بعد دست به ارتقا انها به نسخه لئوپارد 2 ان جی زد

با وجود این در دهه 1990 ترکها برای جایگزین تانک های قدیمی خود مانند ام48 و لئوپارد1 خواهان تولید یک تانک خارجی در داخل رفتند تا بتواند زیر ساخت لازم برای تولید تانک را به دست اوردند. در مرحله اول تصمیم به خرید بیش از هزار عراده مرکاوا از اسرائیل گرفتند ولی بعد از مدتی لغو شد و در نهایت به سراغ کره جنوبی و پروژه کا2 بلک پانتر رفتند ولی در نهایت تصمیم به توسعه یک طرح جدید با همکار کره جنوبی در داخل گرفتند

برنامه تانک ملی ترکیه با نام MİTÜP (پروژه تولید تانک ملی) در اواسط دهه ۱۹۹۰ میلادی به عنوان یک طرح ابتکاری برای ایجاد زیرساخت مستقل و قدرتمند برای تولید، توسعه و نگهداری تانک‌های اصلی نبرد نیروهای مسلح ترکیه آغاز شد. هدف اصلی این پروژه، بهبود توانایی‌های فنی صنایع دفاعی ترکیه، افزایش سهم داخلی در تولید تجهیزات نظامی و ارائه یک تانک مدرن به ارتش ترکیه بود. در سال ۲۰۰۷، شرکت اوتورکار (Otokar) برنده قراردادی ۵۰۰ میلیون دلاری برای طراحی و توسعه چهار نمونه اولیه شد و بدین ترتیب فاز عملیاتی برنامه آلتای رسماً آغاز گردید. در سال ۲۰۰۸، توافقنامه انتقال فناوری به ارزش ۵۴۰ میلیون دلار با شرکت کره‌ای هیوندای روتم امضا شد که بر اساس آن، طراحی آلتای بر پایه تانک K2 Black Panther کره جنوبی انجام می‌شد. طراحی اولیه در بازه ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۶ تکمیل شد و نخستین نمونه اولیه در نمایشگاه IDEF استانبول در مه ۲۰۱۱ رونمایی گردید. با این حال، به دلیل بروز مشکلات فنی و تحریم‌های صادراتی، روند تولید انبوه با تأخیر مواجه شد و در سال ۲۰۱۸ مسئولیت تولید انبوه از اوتورکار به شرکت BMC منتقل گردید. پس از سال‌ها تأخیر، تولید انبوه سرانجام در ۵ سپتامبر ۲۰۲۵ در مجتمع جدید BMC در آنکارا آغاز شد و نخستین تانک‌ها در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵ با حضور رئیس‌جمهور اردوغان به ارتش ترکیه تحویل داده شدند. آلتای نام خود را از ژنرال فخرالدین آلتای گرفته است که در مرحله پایانی جنگ استقلال ترکیه فرماندهی سپاه پنجم سواره‌نظام را بر عهده داشت.

آلتای از نظر ابعاد یک تانک سنگین و حجیم محسوب می‌شود که وزن آن به ۶۵ تن می‌رسد. طول بدنه آن ۷.۳ متر و طول کل با احتساب توپ به ۱۰.۳ متر می‌رسد. عرض تانک ۳.۹ متر و ارتفاع آن ۲.۶ متر است. طراحی آن شامل یک برجک بزرگ و زاویه‌دار است که در قسمت عقب آن یک محفظه بزرگ برای ذخیره مهمات و تجهیزات الکترونیکی قرار دارد. بدنه تانک از صفحات زرهی ماژولار تشکیل شده که به صورت پنل‌های قابل تعویض در نقاط مختلف نصب شده‌اند. در بالای برجک، یک ایستگاه تسلیحات کنترل از راه دور (RCWS) با مسلسل ۱۲.۷ یا ۷.۶۲ میلی‌متری قرار دارد که توسط توپچی یا فرمانده از داخل تانک کنترل می‌شود. تانک دارای چهار خدمه است: فرمانده، توپچی، بارگذار و راننده. راننده در قسمت جلوی بدنه و سمت چپ قرار دارد و سه خدمه دیگر در برجک مستقر هستند.

توپچی دارای یک سامانه اتش والکان-3 ساخت شرکت Aselsan’s ترکیه است که سامانه اتش بسیاری از تجهیزات نظامی ترکیه از جمله سامانه دید حرارتی و نشان گذار لیزری بالگرد تی 129 را ساخته است. والکان 3 به غیر از طرح التای در برنامه لئوپارد 2 ان جی و برنامه ارتقا لئوپارد1 ترکها نیز نصب استفاده شده که شامل اجرای مختلفی می باشد . این سامانه شامل یک سایت اتش در بالای برجک سمت راست کمی به طرف جلو دقیقا بالای سر توپچی است. این سامانه دارای دوربین دید روزانه و دید حرارتی نسل سوم بر اساس تصاویری که از این سامانه به نمایش گذاشته شده است و مسئولین شرکت اتوکار توان اتش دقیق با توان برخورد گلوله به هدف بالا 90 درصد را در برد 3000 متری در روز و در شب 1700 متری را در شب مدعی هستند . دیگر توانایی های واکان 3 میتوان به اتش به هدف متحرک در حالی که خود التای متحرک است که این کار با هماهنگ تثبیت کننده توپ با سامانه اتش ممکن است، تعقیب خودکار هدف بعد از مشخص کردن هدف برای رایانه، تنظیم لوله تانک برای اتش دقیق به هدف در حالت متحرک و ثابت در حالی که هدف نیز متحرک و یا ثابت باشد، یک مسافت یاب لیزری در سایت اتش با برد 10000 متر، سنسور باد برای تشخیص دمای هوا، رطوبت ، سرعت باد برای هدفگیر بهتر، رایانه اتش دیجیتال ساخت همین شرکت. توپچی به غیر از چشمی برای هدفگیر دارای یک نمایشگر رنگی چند کاره برای دیدن نقشه، تصاویر سایت اپتیکی ویا دیگر اطلاعات است

سیستم‌های الکترونیکی دیگر شامل سیستم هشدار لیزری، سیستم شناسایی میدان نبرد، سیستم نظارت نزدیک، سیستم دید راننده و سیستم ارتباطات داخلی است. آلتای به سیستم ناوبری ماهواره‌ای و سیستم فرماندهی و کنترل (C3I) مجهز شده که امکان تبادل اطلاعات با سایر یگان‌ها در میدان نبرد را فراهم می‌کند. همچنین یک شبیه‌ساز آموزشی داخلی (TMES) در تانک تعبیه شده که به خدمه امکان تمرین در محیط مجازی را می‌دهد.

فرمانده دارای یک دوربین پانورماتیک با چشمی دید حرارتی نسل سوم است که از یک مسافت یاب مستقل بهره می برد. این سامانه در بالای برجک متمایل به سمت چپ قرار دارد و با مسلسل روی برجک هماهنگ است و فرمانده میتواند از درون تانک دست به اتش با مسلسل بزند. این سایت نیز دارای سامانه تعقیب خودکار هدف است و در کنار ان فرمانده به یک نقشه خان خودکار وابسته به جی پی اس بهره می برد و تصاویر سایت پانورماتیک و اطلاعات دیگر روی دو نمایشگر رنگی چند کاره در اختیار فرمانده قرار می گیرد

فرماند نیز توان استفاده از توپ اصلی را دارد و میتواند حتی کنترل توپ ار از توپچی گرفته و خود به صورت مستقل دست به اتش بزند

آلتای در دو مرحله تولید با دو نوع سیستم پیشرانه مختلف ساخته می‌شود. دسته اول (T1) به موتور دیزلی DV27K ساخت HD Hyundai Infracore کره جنوبی مجهز است. این موتور یک دیزل ۱۲ سیلندر خنک‌شونده با آب با آرایش V و وزن خشک ۲۵۵۰ کیلوگرم است که ۱۵۰۰ اسب بخار قدرت تولید می‌کند. گیربکس این دسته از نوع SNT Dynamics EST15K است که یک گیربکس خودکار با ۶ دنده جلو و ۳ دنده عقب محسوب می‌شود و وزن خشک آن ۲۵۰۰ کیلوگرم است. نسبت قدرت به وزن آلتای ۲۳ اسب بخار بر تن است که برای یک تانک ۶۵ تنی مناسب محسوب می‌شود. در دسته دوم (T2)، موتور کره‌ای با موتور بومی BMC Power BATU V12 جایگزین می‌شود. این موتور نیز یک دیزل ۱۲ سیلندر خنک‌شونده با آب با آرایش V است که ۱۵۰۰ اسب بخار قدرت و ۴۶۰۰ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند. گیربکس این دسته BMC Power BATU V12 Cross Drive با ۶ دنده جلو و ۲ دنده عقب است. آزمایش‌های کارخانه‌ای موتور BATU در اواخر سال ۲۰۲۵ با موفقیت به پایان رسید.

فلش مشکی: سامانه دید پانورماتیک فرمانده
فلش قرمز:سایت اتش توپچی
فلش ابی: مسلسل کنترل از درون تانک توسط فرمانده
دایره مشکی:رادار ودر بالای ان سنسور فروسرخ سامانه ضد موشک

آلتای از سیستم تعلیق غیرفعال در بازوی چرخ (In-arm Suspension Unit – ISU) ساخت هیوندای روتم استفاده می‌کند که به همراه سیستم تنظیم خودکار تنش شنی (ATTS)، پایداری و کنترل بالایی را در حرکت در سطوح ناهموار فراهم می‌سازد. حداکثر سرعت این تانک در جاده ۶۵ کیلومتر بر ساعت و در خارج از جاده ۴۵ کیلومتر بر ساعت است. برد عملیاتی آن با یک بار سوخت‌گیری ۴۵۰ کیلومتر گزارش شده است. آلتای قادر است از موانع آبی تا عمق ۴ متر عبور کند. این تانک به دلیل برخورداری از موتور قدرتمند و نسبت قدرت به وزن مناسب، توانایی مانورهای سریع و توقف‌های ناگهانی را دارد که برای اجتناب از حملات موشک‌های ضدتانک در سرعت بالا ضروری است. سیستم تعلیق آن به گونه‌ای طراحی شده که امکان شلیک دقیق در حین حرکت را نیز فراهم می‌کند.

حفاظت آلتای بر پایه یک مفهوم سه‌لایه بنا شده است. لایه اول شامل زره کامپوزیت پایه و تقویت‌های ساختاری است که در قالب بسته ماژولار Roketsan ارائه می‌شود. این زره بر اساس زره ویژه کره‌ای (Korean Special Armor Plate – KSAP) توسعه یافته و معادل ۶۵۰ میلی‌متر فولاد نوردی همگن در برابر تهدیدات جنبشی عمل می‌کند. لایه دوم شامل زره واکنشی انفجاری (ERA) نسل جدید و زره مشبک (Slat Armor) است که برای مقابله با RPG و موشک‌های هدایت‌شونده طراحی شده و به گفته بی ام سی، ۷۵٪ پرتابه‌های RPG را دفع می‌کند. لایه سوم سیستم حفاظت فعال AKKOR ساخت Aselsan است که با قابلیت‌های Hard-Kill و Soft-Kill و رایانه جنگ الکترونیک، یک سپر دفاعی ۳۶۰ درجه در برابر موشک‌های هدایت‌شونده ایجاد می‌کند. AKKOR دارای چهار رادار با دقت بالا است که تمام جهات را پایش می‌کنند و دو پرتابگر برای رهگیری تهدیدات دارد. آلتای همچنین به سیستم‌های اطفاء حریق و سرکوب انفجار در محفظه‌های مهمات، سیستم حفاظت CBRN (شیمیایی، بیولوژیکی، رادیولوژیکی و هسته‌ای) و سیستم نظارت نزدیک ÖRÜMCEK (YAMGÖZ) مجهز است.

نسخه تولیدی نهایی در تصویر به خوبی در کنار برجک زره کامپوزیت ماژولار دیده می شود

11402628_1693169130911006_5485766651808532248_o — 1- پیش نمونه 2- نمونه نهایی

در پیش نمونه های که تا کنون ساخته شده از چهار رادار برای کشف مهمات های که به طرف تانک پرتاب می شوند استفاده شده . این چهار رادار مشابه رادار نصب شده روی کا2 بلک پانتر کره جنوبی است ولی در ترکیه توسعه یافته اند . ترکها خود در داخل سامانه دفاع فعال موثری را توسعه دادند . سامانه دفاع فعال AKKOR ساخت اسلسان ترکیه است و در داخل طراحی شد. این سامانه مشابه سامانه ای چون تروفوی و یا ایرون فست است البته از نظر عملکرد شبیه ایرون فست است.

نمونه ای از تانک آلتای مجهز به سامانه حفاظت فعال (با چهار آرایه راداری در طرفین برجک)، سیستم تشخیص دوست از دشمن بر روی بلوک توپ، مجموعه زرهی قفسی در عقب شاسی و برجک، سیستم تصویربرداری راننده در جلوی شاسی، جایگاه تسلیحاتی کنترل از راه دور، سیستم آگاهی محیطی خدمه و ………. در جریان نمایشگاه IDEF 2019.

نحوه عملکرد این سامانه این است که با کشف راکت و موشک ضد تانک یک پرتابه انفجاری را به طرف مهمات دشمن پرتاب کرده و ان را در اسمان منفجر می کنند. چهار سنسور هشدار دهنده فروسرخ نیز این چهار رادار را پشتیبانی میکند و نزدیک شدن هر گونه سلاح ضد تانک را به تانک هشدار می دهند. عملیات رهگیری و درگیری با پرتابه ضد تانک کاملا خودکار انجام می شود .این سامانه را میتوان روی هر خودروی زرهی نصب کرد و البته التای نیز از ان بهره می برد

سلاح اصلی آلتای یک توپ ۱۲۰ میلی‌متری بدون خان L/55 ساخت MKE (صنایع مکانیکی و شیمیایی ترکیه) است. این توپ نسخه بومی‌شده توپ CN08 کره‌ای محسوب می‌شود که فناوری تولید آن از Hyundai WIA کره جنوبی به ترکیه منتقل شده است. طول لوله توپ ۶.۶ متر و وزن خود لوله ۱۳۲۴ کیلوگرم است. این توپ قادر به شلیک مهمات استاندارد NATO 120×570 میلی‌متری از جمله APFSDS-T (مهمات نفوذگر با باله و پوسته جدا شونده) است و نرخ آتش آن ۶ گلوله در دقیقه گزارش شده است. برد مؤثر توپ با مهمات APFSDS-T حدود ۳۰۰۰ متر و با مهمات هدایت‌شونده TANOK تا ۶۰۰۰ متر می‌رسد. تسلیحات ثانویه شامل یک مسلسل هم‌محور ۷.۶۲ میلی‌متری و یک ایستگاه تسلیحات کنترل از راه دور (RCWS) با مسلسل ۱۲.۷ یا ۷.۶۲ میلی‌متری ساخت Aselsan (مدل SARP) است. ظرفیت مهمات تانک ۴۰ گلوله ۱۲۰ میلی‌متری در محفظه‌های ذخیره‌سازی برجک است.

ترکیه مهمات های این تانک را تولید می کند. نسخه ای مشابه مهمات دی ام33 المانی که حدود 550 م م در 2000 متر قدرت نفوذ دارد و نسخه ای بر اساس دی ام 63 با هسته تنگستنی که برای شلیک از نسخه ال55 این توپ ساخته شد و توان نفوذ در حدود 720 م م زره را دارد که یکی از بهترین مهمات های موجود است. ترکیه پیش از این 12000 عدد از این مهمات را از المان خریده بود .همچنین چند مهمات خرج گود نیز شلیک می کند و ترکها همکنون به دنبال یک موشک لوله پرتاب تاپ اتک(حمله کننده از بالا)برای شلیک از لوله توپ 120 م م این تانک هستند

مهمات اصلی در پشت برجک مانند تانک های غربی به کار می رود که احتمال برخورد مهمات دشمن به ان نقطه بسیار کم است و تعداد مهمات ذخیره نیز در جلوی تانک پشت سر راننده قرار دارد

تانک دارای یک مسلسل 7.62 م م در بالای سر توپ اصلی است و از یک مسلسل 12.7 م م ویا در صورت نیاز 7.62 م م در بالای برجک استفاده میکند. مسلسل روی برجک کنترل شونده از درون برجک توسط فرمانده است و فرمانده با یک دسته هدایت با کمک سایت پانرماتیک خود اقدام به اتش مسلسل در روز وشب میکند

التای می تواند با لوله تنفس تا عمق چهار متری زیر اب حرکت کند

یکی دیگر از نسخه های التای که در سال 2017 میلادی معرفی شد التای – AHT است. این نسخه بر اساس تجارب حضور یگان های زرهی ترکیه درشمال عراق و سوریه و نبرد بر ضد داعش توسعه یافت. این نسخه دارای زره واکنشی دهنده دو طرف شاسی و برجک ، سیستم هشدار دهنده اپتیکی در چهار سمت برجک برای هشدار در مورد نزدیک شدن راکت، یک سیستم اپتیکی روی یک پاییه بلند برای افزایش دید فرمانده به جای سیستم پانرماتیک در نسخه های قبلی ، یک سامانه تسلیحاتی شامل یک مسلسل ریموت کنترل 12.7 م م روی برجک که توسط فرمانده هدایت می شود و دارای سیستم اپتیکی با توان درگیر در شب است و همچنین دارای سیستم شناسایی دوست از دشمن در جلو برجک و یک تیغه بولدوزر در جلوی شاسی است. این نسخه برای عملیات شهری در نظر گرفته شده است

سامانه والکان 3 و اجرایی مختلف ان روی لئوپارد1

برنامه تولید آلتای شامل سه پیکربندی اصلی است. آلتای T1 نسخه پایه تولید انبوه است که ۸۵ فروند اول را شامل می‌شود. این نسخه به موتور کره‌ای DV27K، گیربکس EST15K و سیستم حفاظت فعال AKKOR مجهز است. آلتای T2 نسخه بهبودیافته‌ای است که ۱۶۵ فروند بعدی را تشکیل می‌دهد و شامل زره پیشرفته‌تر، قابلیت شلیک گلوله هدایت‌شونده لیزری، حالت آموزش خدمه، تور camouflage متحرک و سیستم پیشرانه بومی BATU است. آلتای T3 نسخه آینده‌نگرانه‌ای است که با برجک بدون سرنشین و سیستم بارگذاری خودکار طراحی شده و قرار است یک فروند از آن ساخته و ارزیابی فنی شود، اما در مرحله فعلی وارد خدمت عملیاتی نخواهد شد. برنامه تولید اولیه شامل ۲۵۰ فروند در مرحله اول است و در مجموع ۱۰۰۰ تانک در چهار مرحله پیش‌بینی شده است. قیمت هر فروند آلتای T1 حدود ۱۳.۷۵ میلیون دلار و T2 حدود ۱۱.۷۵ میلیون دلار اعلام شده است.

آلتای در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵ رسماً وارد خدمت نیروی زمینی ترکیه شد. پیش از آن، در سال ۲۰۲۳ دو فروند نمونه پیش‌تولیدی برای آزمایش‌های تولید انبوه به ارتش تحویل داده شده بود و بازخورد این آزمایش‌ها در پیکربندی نهایی تولید تأثیرگذار بود. جدول تحویل شامل ۳ فروند در ۲۰۲۵، ۱۱ فروند در ۲۰۲۶، ۴۱ فروند در ۲۰۲۷ و ۳۰ فروند در ۲۰۲۸ است که مجموعاً ۸۵ فروند T1 را تشکیل می‌دهد. آلتای به تدریج جایگزین تانک‌های قدیمی Leopard 1 و M60 ارتش ترکیه خواهد شد. فرماندهی صنایع دفاعی ترکیه (SSB) اعلام کرده که ۸۵ فروند اول در پیکربندی T1 و ۱۶۵ فروند بعدی در پیکربندی پیشرفته‌تر T2 تحویل خواهند شد. آلتای به عنوان ستون فقرات نیروهای زرهی ترکیه در دهه ۲۰۳۰، گامی بلند در جهت خودکفایی صنعت دفاعی این کشور و تقویت جناح جنوبی ناتو محسوب می‌شود.

مشخصات

زره

آلتای به بسته زره کامپوزیت Roketsan مبتنی بر KSAP (زره ویژه کره‌ای) مجهز است. سیستم حفاظت فعال AKKOR ساخت Aselsan با قابلیت Hard-Kill و Soft-Kill و مجموعه جنگ الکترونیک، یک سپر دفاعی ۳۶۰ درجه در برابر موشک‌های هدایت‌شونده ایجاد می‌کند.

تسلیحات

سلاح اصلی: توپ MKE 120 MM 55C، یک توپ ۱۲۰ میلی‌متری بدون خان با طول لوله ۵۵ کالیبر.

تسلیحات ثانویه: یک ایستگاه تسلیحات کنترل از راه دور (RCWS) با مسلسل ۱۲.۷ یا ۷.۶۲ میلی‌متری و یک مسلسل هم‌محور ۷.۶۲ میلی‌متری.

موتور

T1: موتور HD Hyundai Infracore DV27K، یک دیزل ۱۲ سیلندر خنک‌شونده با آب با چهار زمان طولانی، وزن خشک ۲۵۵۰ کیلوگرم، قدرت ۱۵۰۰ اسب بخار (۱۱۱۰ کیلووات).

T2: موتور BMC Power BATU V12، یک دیزل ۱۲ سیلندر خنک‌شونده با آب با چهار زمان کوتاه، قدرت ۱۵۰۰ اسب بخار (۱۱۰۰ کیلووات).

نسبت قدرت به وزن: ۲۳ اسب بخار بر تن (۱۷.۱۵ کیلووات بر تن).

انتقال قدرت

T1: گیربکس SNT Dynamics EST15K با ۶ دنده جلو و ۳ دنده عقب، وزن خشک ۲۵۰۰ کیلوگرم.

T2: گیربکس BMC Power BATU V12 Cross Drive با ۶ دنده جلو و ۲ دنده عقب.

تعلیق

سیستم تعلیق غیرفعال در بازوی چرخ (ISU) به همراه سیستم تنظیم خودکار تنش شنی (ATTS).