بروزرسانی:شهریور 1405
ساخت جنگنده چند منظوره جی 10 (J-10) به اوائل دهه 1980 بر میگردد که چین برای مقابله با نسل جدید از جنگنده های شوروی مانند میگ29 و سوخوی27 نیاز به یک جنگنده جدید داشت. طرح به تیم طراحی جنگنده اف7 داده شد . در مرحله اول قرار بود جنگنده جدید یک طرح شکاری رهگیر باشد ولی بعد قرار به این شد که طرح جدید یک طرح چند منظوره باشد تا طیف وسیعی از عملیاتها را انجام دهد
در دهه 1980 دفتر طراحی دولتی 611 در چین برنامه جدید پروزه 8810 را برای ساخت جنگنده جدید اغاز کرد.سر طراح طرح جنگنده جدید خود سر طراح جنگنده جی 7 در چین بود و یکی از اهداف این طرح نیز جایگزینی جنگنده جی 7 بود. در مرحله اول مبنای طرح جدید بر روی جنگنده جی9 قرار داده شد. جی 9 یکی از پروژه های لغو شده چینی ها در دهه 1970 بود که یک جی 8 با بالی دلتا و کانارد بود. جنگنده جدید شباهات بسیاری به ان داشت.
در دهه 1980 زمانی که چین در حال کار روی جی 10 بود اسرائیل نیز بر روی جنگنده لاوی کار میکرد. لاوی جنگنده ای بر اساس بسیاری از فناوریهای اف16 بود و درسال 1986 اولین پرواز خود را انجام داد و با وجود کارایی بسیار بالا ، طرح این جنگنده به دلیل سیاست های تحمیل شده به اسرائیل از سوی امریکا این پروژ ه لغو شد زیرا ممکن بود یک خطر جدی در بازار جهانی برای اف16 باشد.گفته شده در دهه 1980 اسرائیل برخی از فناوری های به کار رفته در لاوی را به چین فروخت ویا به چین در طراحی لاوی کمک کرد ولی چیزی که در این میان است هر دو طرف به شدت در مرحله نخست این مسئله را رد کردند و سر طراح پروژه جی 10 اعلام کرد کرد جی10 بر اساس جی9 ساخته شده ولی در میانه دهه 1990 فاش شد که اسرائیل در طراحی جی10 نقش داشته اگرچه اسرائیل تنها کمک کننده نبود و روسها نیز مشاوره بسیار در دهه 1990 به چین دادند. در نهایت اگرچه جی 10 از نظر ظاهر به لاوی شباهت داشت ولی از درون چینی و روسی بود. حتی از نظر ظاهر تفاوتهای بین این دو طرح وجود دارد برای نمونه بال هر دو اگرچه دلتا شکل است ولی شکل متفاوتی را دارد و محل قرار گیری کانارد نیز متفاوت است. ورودی هوا نیز در لاوی مانند اف16 دایره ای شکل و ثابت است و به ورودی هوای مربع شکل متحرک در جی10 تفاوت دارد و بدنه نیز کشیده تر شد است
در سال 1993 یک ماکت فلزی یک در یک (ماکتی در ابعاد واقعی) برای ازمایش تونل باد ساخته شد که البته به سرعت ضعف های زیاد در ان پیدا شد. این ضعف ها شامل عدم پایداری مناسب در سرعت کم، زاویه حمله پایین و دست یابی به بیشترین سرعت بود. دلیل این مشکلات این بود که در میانه طراحی جی 10 تصمیم گرفته شد تا جنگنده جدید از یک شکاری به یک جنگنده چند منظوره تبدیل شود . از این رو در طرح یک بازنگری کلی دیگر انجام شد.
سرانجام با تاخیر فراوان برای طراحی مجدد جنگنده جدید در سال 1996 پرواز کرد و شش پیش نمونه تا سال 1999 برای ازمایشات مخالف ساخته شدند. هر شش فروند در ازمایشات وظایفی داشتند برای نمونه پیش نمونه سوم برای ازمایش سامانه پرواز دیجیتال با سیم،پیش نمونه چهارم برای ازمایش سلاح ، پیش نمونه پنجم برای ازمایش موتور.پیش نمونه دوم در سال 1997 طی ازمایشات از دست رفت که این مسئله باعث یک وقفه بین تولید پیش نمونه دوم و سوم شد . با پایان ازمایشات در سال 2000 این جنگنده در سال 2003 وارد وارد خدمت ارتش چین شد.
جی 10 جنگنده ای است بال دلتا که بال ان در انتهای ورودی موتور در قسمت انتهای بدنه نصب شده است و دارای کانارد در زیر کابین کمی متمایل به عقب است .این ترکیب بدنه شبیه دیگر جنگنده های نسل چهارم مانند رافال، تایفون و گرپین دارای همین ترکیب هستند که باعث افزایش چالاکی چنگنده در سطح قابل قبولی است. جنگنده دارای یک سکون عمودی و دو بالچه پایداری سمتی در زیر بدنه بود.دارای کابینی با دید حبابی 360 درجه بود که در جنگنده های چینی قبلی چنین زاویه دیدی وجود نداشت. کابین دارای عناصر دیجیتال مانند یک اچ یو دی بر روی پنل اصلی و سه نمایشگر رنگی چند کاره در درون کابین است.خلبان بر روی یک صندلی صفر صفر ساخت چین قرار دارد و از یک سامانه نمایشگر بر روی کلاه خلبان بهره می برد. کابین همانگ با دوربین دید شبانه است. هواپیما دارای یک سامانه چهار کاناله پرواز دیجتال با سیم (FBW) برای پایداری در هنگام پرواز است.
جی 10 از موتور روسی ای ال 31 اف ان نصب شده بر روی سوخوی 27 بهره میبرد . این موتور با وجود مشکل عمر کوتاه نسبت به انواع غربی ولی دارای قدرت بالایی است و قدرت 17300 پاوند بدون پس سوز و 27530 پاوند با پس سوز فراهم میکند .این موتور بر روی جی 11 ارتش چین نیز نصب است .از انجایی که در اواخر دهه 1980 رابطه چین با غرب خوب بود انتظار می رفت یک موتور غربی روی جی10 نصب شود ولی در اوائل دهه 1990 بعد از ماجرای میدان تیان در پکن (در سال 1989) رابطه با غرب خراب و در عوض رابطه تیره سه دهه با روسیه به گرمی گراید که در نهایت باعث انتخاب ای ال 31 شد. این تغییر موتور باعث پیش امدن مشکلاتی شد زیرا موتور روسی بزرگ بود وباید تغییراتی در بدنه انجام می شد .روسیه با تولید تحت امتیاز موتور جی ال 31 در چین مخالفت کرد دلیل ان نیز این بود که انها می ترسیدند که با تولید این موتور ، چین دست به صادر نسخه چینی سوخوی27 (جی11) بزند از این رو چین دست به خرید مستقیم این موتور از روسیه زده است . چین خود بر اساس موتور ای الی 31 دست به ساخت موتور دبلیو اس 10 زد که ان نیز قابلیت نصب بر روی جی 10 و جی11 را دارد. روسها همکنون به چین پیشنهاد فروش نسخه پر توان تر همین موتور را داده که 2500 پاوند نیروی بیشتری را فراهم میکند و عمر خدمتی بیشتری نیز دارد
جی10 می تواند رادار های مختلفی را حمل کند. این بسته به سفارش خارجی دارد ولی نسخه در خدمت ارتش چین دارای رادار کی ال جی 10 است. این رادار دارای برد 100 تا 110 کیلومتر بر ضد یک جنگنده است و میتواند با موشک رادار فعال همزمان با چهار هدف درگیر شود(گفته شده برد کشف بر ضد یک هدف با اندازه سه متر مربع 150 کیلومتر است). از توان کشف اهداف زمینی و دریایی برخوردار است ولی هنوز دیگر ویژگی های ان شناخته نشده است. می توان در صورت سفارش خارجی بر روی این هواپیما رادار اسرائیلی مشهور ایی ال 2032 و یا ایی ال 2035 ،رادار ایتالیایی گریف 2000 ویا ژوک 10 روسی را نصب کرد که به نظر می اید هر سه کارایی کلی بهتری از نسخه چینی دارند. در نسخه جی10سی یک رادار ارایه فازی فعال نصب شده که مقاله مربوط به این نسخه اشاره شده است
بر اساس تصاویر هواپیما دارای هشدار دهنده راداری، هشدار دهنده فروسرخ است ولی از نوع و توان انها همچنان اطلاعی در دست نیست.
جی10 تنوع تسلیحات خوبی دارد و همچون جی اف17 می توان تسلیحات غربی و شرقی را روی ان نصب کرد. دارای یک توپ ثابت دو لول 23 م م است که بر روی تمامی جنگنده ها طراحی شده در چین نصب است . دارای 11 جایگاه خارجی شامل سه عدد زیر هر بال، و پنج عدد در زیر بدنه است. می تواند 6 تن سلاح را حمل کند در بخش رزم هوایی در یک لود سنگین توان حمل تا هشت موشک هوا به هوای رادار نیم فعال پی ال 11 و یا موشک رادار فعال میان برد پی ال 12 را دارد اگرچه چنین لودی سنگین است. چنین لودی شامل چهار موشک زیر بال و چهار موشک در کنار ورودی های هوا زیر بدنه است. موشک پی ال 11 یک موشک رادار نیم فعال است و موشک پی ال12 یک موشک رادار فعال با برد 70 کیلومتر که نسخه جدید ان در چین در حالت توسعه است و بیش از 100 کیلومتر برد خواهد داشت.نسخه جی 10سی توان حمل موشک پی ال15 با برد بیش از 200 تا300 کیلومتر را دارد . همچنین می تواند تا شش موشک فروسرخ مانند موشک پی ال 8 و یا پی ال 10 (با سامانه تصویر ساز فروسرخ و قابلیت درگیر در تمام جهات) و 5 را حمل کند . در تهاجم زمین به غیر از توان حمل بمب های 225 کیلویی و 500 کیلویی سقوط ازاد میتواند بمب هدایت لیزری ال تی 2 (نسخه چینی بمب روسی هدایت لیزری کاب500 ال) و بمب هدایت اپتیکی ال اس 6 (نسخه هدایت لیزری کاب 500 تی روسی ) را حمل کند. نسخه چینی موشک ضد رادار خا 31 و یا موشک های ضد کشتی اف ال10 و سی 802 را با خود حمل میکند. همچنین برای حملات با سلاح های لیزری می توان غلاف نشان گذاری لیزری بلو اسکای را حمل کند. بلو اسکای یک غلاف ناوبری و نشان گذار لیزری است که دارای توان نقشه برداری از سطح زمین به صورت روزنه ساختگی است و برد رادار ان برای شناسایی زمینی 20 کیلومتر و برد سامانه دید حرارتی ان برای کشف اهداف زمینی 15 کیلومتر است. این غلاف می تواند تصاویر رادار و دوربین دید حرارتی را به صورت زنده ارسال کند.
همچنین دست کم5 مدل مختلف بمب های هدایت ماهواره ای از وزن 100 تا 500 کیلوگرم نیز توسط این جنگنده قابل حمل است
همچنین این جنگنده توان حمل غلاف نشان گذاری لیزری فیلات را دارد . این سامانه می تواند از 20 کیلومتر هدف را کشف و از 15 کیلومتر ان را نشان گذاری لیزری کند.همچنین جی 10 توان حمل غلاف شناسایی کی زد 900 با توان شناسایی شبانه و غلاف جنگ الکترونیک کی جی 300 جی را حمل کند.
میتوان بر روی جی10 سلاح های روسی و یا اسرائیل و غربی را نیز نصب کرد
همچنین جی10 توان حمل دو مخزن سوخت خارجی 1600 لیتری در زیر بال ها و یک مخزن سوخت 800 لیتری در زیر بدنه است و دارای لوله سوختگیریی هوایی است
برد انتقالی جی10 به سه مخزن سوخت خارجی 3000 کیلومتر، و شعاع رزمی ان با چهار موشک و سه مخزن سوخت 1400 کیلومتر و با دو تن سلاح و یک مخزن سوخت خارجی عدد 550 کیلومتر برای حمله در ارتفاع پایین ، یورش در ارتفاع بالا و بازگشت در ارتفاع پایین است
در میان اعضای خانواده جی-۱۰، دو مدل بعد نسخه پاییه یعنی دو مدل جی-۱۰ بی و جی-۱۰ سی نقطه عطفی در تکامل این جنگنده به شمار میروند. در حالی که جی-۱۰ ای پایه و اساس این خانواده را بنا نهاد، این دو نسخه بودند که با تغییرات بنیادین، جی-۱۰ را به سطحی از توانمندیهای رزمی مدرن ارتقا دادند که با رقبای غربی خود رقابت کند.
جی-۱۰ بی (J-10B):
مدل جی-۱۰ بی را باید یک جهش تکاملی قابل توجه نسبت به نسل قبلی خود، جی-۱۰ ای، دانست که تمرکز آن بر بهبود آیرودینامیک، کاهش سطح مقطع راداری و ارتقاء چشمگیر سیستمهای الکترونیکی بود. برخی منابع آن را اولین جنگنده چینی در رده “نسل ۴++” میدانند.
مهمترین تغییرات جی-۱۰ بی عبارت بودند از:
ورودی هوای فوقمدرن (DSI): بارزترین تغییر ظاهری، جایگزینی ورودی هوای متداول با یک ورودی هوای مافوقصوت بدون جداکننده یا “DSI” (که به ورودی “برآمده” نیز معروف است) بود. این طرح که ابتدا بر روی جنگنده افسی-۱ آزمایش شده بود، ضمن کاهش قابل توجه وزن سازه، سطح مقطع راداری (RCS) هواپیما را نیز به طرز چشمگیری کاهش میداد و آن را برای رادارهای دشمن کمتر قابل رویت میساخت.
رادار و سنسورهای پیشرفته: جی-۱۰ بی به رادار جدیدی مجهز شد که در برخی منابع از آن به عنوان رادار آرایه اسکن الکترونیکی غیرفعال (PESA) یاد شده است. این گامی بزرگ به سوی رادارهای مدرن محسوب میشد. علاوه بر این، یک سامانه جستجو و ردیابی فروسرخ (IRST) و مسافتیاب لیزری در جلوی کابین خلبان نصب شد که به خلبان امکان میداد بدون فعال کردن رادار (و در نتیجه افشای موقعیت خود)، اهداف را شناسایی و رهگیری کند.
موتور و پیشرانه: این مدل در ابتدا با موتور روسی AL-31FN به پرواز درآمد و به تولید رسید. اگرچه نمونههایی با موتور بومی WS-10 نیز آزمایش شدند، اما برای دسته تولید اولیه انتخاب نشدند. یک نمونه ویژه و مشهور از این مدل، نمایشگر جی-۱۰ بی با کنترل بردار رانش (TVC) بود که در نمایشگاه هوایی ژوههای ۲۰۱۸ با انجام مانورهای تماشایی مانند “کبرا”، توانمندیهای فوقمانورپذیری خود را به نمایش گذاشت.تولید جی-۱۰ بی حدوداً از سال ۲۰۱۳ آغاز و در سال ۲۰۱۵ متوقف شد و تعداد محدودی (حدود ۵۳ تا ۵۴ فروند) از آن ساخته شد.
جی-۱۰ سی (J-10C): بلوغ و برتری میدان نبرد
مدل جی-۱۰ سی، در واقع نسخه تکاملیافته و نهایی جی-۱۰ بی است که با رفع نقاط ضعف و بهرهگیری از جدیدترین فناوریها، به عنوان مدرنترین و توانمندترین عضو عملیاتی این خانواده شناخته میشود و در رده جنگندههای نسل ۴.۵ قرار میگیرد.
برتریهای کلیدی جی-۱۰ سی نسبت به جی-۱۰ بی:
رادار AESA بومی: مهمترین ارتقاء جی-۱۰ سی، نصب یک رادار آرایه اسکن الکترونیکی فعال (AESA) کاملاً بومی به جای رادار PESA نسل قبل است. رادار AESA پیشرفتهترین فناوری راداری برای جنگندهها محسوب میشود که برد تشخیص بسیار بیشتر، مقاومت فوقالعاده در برابر پارازیتهای الکترونیکی و قابلیت رهگیری همزمان اهداف متعدد را فراهم میآورد.
موتور بومی WS-10B: جی-۱۰ سی از موتور توربوفن بومی WS-10B بهره میبرد. این تغییر علاوه بر کاهش وابستگی به فناوریهای خارجی (موتورهای روسی)، کارایی و عملکرد بهتری را برای جنگنده به ارمغان آورده است.
تسلیحات پیشرفتهتر: این جنگنده برای حمل مدرنترین موشکهای هوابههوای چین، از جمله موشک دوربرد PL-15 با برد بیش از 200 تا 300 کیلومتر و موشک کوتاهبرد با جستجوگر تصویربردار فروسرخ PL-10، طراحی و بهینهسازی شده است. موشک PL-15 با برد بلند خود، نقش کلیدی در برتری هوایی جی-۱۰ سی ایفا میکند.
سیستمهای جنگ الکترونیک و شبکهمحور: جی-۱۰ سی به سیستمهای جنگ الکترونیک (EW) پیشرفتهتر و سیستمهای انتقال داده (دیتا لینک) به روزتری مجهز است که آن را به یک گره مؤثر در میدان نبرد شبکهمحور (Network-Centric Warfare) تبدیل میکند.
عملکرد چشمگیر جی-۱۰ سی در رزمایشهای بینالمللی، جایگاه آن را به عنوان یک جنگنده قدرتمند تثبیت کرده است. بر اساس گزارشها، جنگندههای جی-۱۰ سی متعلق به نیروی هوایی پاکستان در یک رزمایش مشترک با نیروی هوایی قطر، توانستند برتری قاطعی (با نسبت ۹ به صفر در برخی سناریوها) در برابر جنگندههای یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon) که از مدرنترین جنگندههای اروپایی است، کسب کنند. این موفقیت به ترکیب رادار AESA، موشک PL-15 و سیستمهای الکترونیکی پیشرفته این جنگنده نسبت داده شده است.
امروزه جی-۱۰ سی به عنوان یکی از “سه تفنگدار” نیروی هوایی چین، در کنار جنگنده سنگین جی-۱۶ و جنگنده نسل پنجم جی-۲۰، ستون فقرات نیروی هوایی این کشور را تشکیل میدهد. نسخه صادراتی آن، جی-۱۰ سی ای (J-10CE)، با استقبال کشورهایی مانند پاکستان مواجه شده است و در عرصه رقابت با جنگندههای غربی نظیر اف-۱۶ وی و رافال مطرح میشود.
تصویر بالا جی 10 سی و تصویر پایین جی 10 بی
مدلهای مختلف جی 10:
خانواده جنگنده چنگدو جی‑۱۰ شامل مدلهای گوناگونی است که هر کدام برای مأموریت خاصی توسعه یافتهاند.
اولین و پایهترین مدل،J-10A است که یک جنگنده تکسرنشین معمولی محسوب میشود و در بازار صادراتی با نامهای اف‑۱۰ ای یا افسی‑۲۰ شناخته میشود. از همین پایه، سه زیرمدل دیگر بیرون آمده: جی‑۱۰ ای اچ که نسخه مخصوص نیروی دریایی است، جی‑۱۰ ای وای که برای نمایشهای آکروباتیک و تیمهای هوایی طراحی شده، و همچنین جی‑۱۰ اس که یک نسخه دو سرنشینه با چیدمان پشت سر هم برای آموزش خلبانان است. خود جی‑۱۰ اس هم یک نسخه دریایی به نام جی‑۱۰ اس اچ دارد.
بعد از آن، نسل ارتقاءیافتهای به نام جی‑۱۰ بی وارد میدان شد که در ابتدا “سوپر‑۱۰” لقب گرفته بود. این مدل تغییرات اساسی پیدا کرد: ورودی هوای مافوقصوت بدون جداکننده که هم سبکتر است و هم رادارگریزی بهتری دارد، دماغه درازتر برای نصب رادار پیشرفته از نوع آرایه اسکن الکترونیکی فعال، افزودن سنسور هدفیابی الکترواپتیکی شامل فروسرخ و مسافتیاب لیزری، و نصب یک محفظه جدید برای هشدار الکترونیکی یا جنگال روی بالک عمودی. موتور این هواپیما در ابتدا مدل روسی آل‑۳۱افان اموان بود؛ هرچند که یک نمونه در ژوئیه ۲۰۱۱ با موتور بومی دبلیواس‑۱۰ ای هم پرواز کرد، ولی در نهایت آن موتور برای خط تولید اولیه انتخاب نشد. نخستین پرواز جی‑۱۰ بی حداکثر تا دسامبر ۲۰۰۸ انجام گرفته است. همچنین یک نمونه ویژه از این مدل به نام جی‑۱۰ بی تیویسی ساخته شد که به موتور بومی دبلیواس‑۱۰ بی با نازل کنترلشونده بردار رانش مجهز بود و به خلبان این امکان را میداد که مانورهای فوقمانورپذیری مانند حرکت معروف “کبرا” را اجرا کند.
گام بعدی، مدل جی‑۱۰ سی است که در واقع نسخه بهروز شده جی‑۱۰ بی به حساب میآید. این مدل از یک رادار کاملاً بومی از نوع آرایه اسکن الکترونیکی فعال بهره میبرد، موتور آن دبلیواس‑۱۰ بی است، و به موشکهای پیشرفتهای مانند پیال‑۱۰ با جستجوگر فروسرخ تصویربردار و پیال‑۱۵ مجهز شده است. نخستین پرواز جی‑۱۰ سی در دسامبر ۲۰۱۳ انجام شد و تولید انبوه آن از سال ۲۰۱۵ آغاز گردید. کارشناسان هوانوردی این جنگنده را در رده نسل ۴.۵ قرار میدهند. از روی این مدل، دو زیرنسخه دیگر هم ساخته شده: جی‑۱۰ سی ای که نسخه صادراتی است و در نمایشگاه هوایی ژوههای ۲۰۲۴ به نمایش درآمد، و جی‑۱۰ سی وای که نسخه آکروباتیک جدید است و جایگزین جی‑۱۰ ای وای قدیمی شده است.
در نهایت، مدل جی‑۱۰ دی به عنوان یک نسخه احتمالی برای مأموریتهای جنگ الکترونیک مطرح شده است. این مدل تغییرات ظاهری مشخصی دارد از جمله ستون فقرات صاف و بلندشده در بالای بدنه که احتمالاً برای نصب تجهیزات اضافی یا سوخت بیشتر استفاده میشود، یک کاناپی یکتکه برای کاهش بازتاب امواج رادار، و بالهایی که برای بهبود آیرودینامیک دوباره طراحی شدهاند.
اپراتورها (استفادهکنندگان)
نقشهای که استفادهکنندگان فعلی جی-۱۰ را به رنگ آبی نشان میدهد.
چین
نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق:
– ۲۳۶ فروند جی-۱۰ ای
– ۵۵ فروند جی-۱۰ بی
– ۲۲۰ فروند جی-۱۰ سی
– ۷۷ فروند جی-۱۰ اس
(تا سال 2025)
پاکستان
نیروی هوایی پاکستان:
– ۲۰ فروند جی-۱۰ سی ای (به علاوه ۱۶ فروند دیگر در دستور خرید/سفارش داده شده)
(تا می ۲۰۲۵)
ازبکستان
نیروی هوایی و دفاع هوایی ازبکستان:
– حداقل شش فروند در حال خدمت هستند
(تا آگوست ۲۰۲۶)
جنگنده جی-۱۰ در حال حاضر توسط سه کشور به صورت عملیاتی مورد استفاده قرار میگیرد.
نیروی هوایی چین (نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق) بزرگترین کاربر این جنگنده است و تا سال ۲۰۲۳، مجموعاً ۵۸۸ فروند از مدلهای مختلف جی-۱۰ را در اختیار داشته است. این ناوگان شامل ۲۳۶ فروند جی-۱۰ ای (مدل پایه تکسرنشین)، ۵۵ فروند جی-۱۰ بی (نسخه ارتقاءیافته میانی)، ۲۲۰ فروند جی-۱۰ سی (پیشرفتهترین نسخه عملیاتی) و ۷۷ فروند جی-۱۰ اس (نسخه دو سرنشینه آموزشی) میشود. چین به عنوان کشور سازنده، بیشترین تعداد و متنوعترین مدلهای این جنگنده را در اختیار دارد و از آن برای مأموریتهای مختلف از جمله برتری هوایی، پشتیبانی نزدیک، آموزش خلبانان و (با مدل جی-۱۰ سی) مأموریتهای پیشرفته شبکهمحور و جنگ الکترونیک استفاده میکند.
نیروی هوایی پاکستان دومین کاربر مهم جی-۱۰ محسوب میشود. این کشور تا میسال ۲۰۲۵، ۲۰ فروند از نسخه صادراتی پیشرفته یعنی جی-۱۰ سی ای را تحویل گرفته و علاوه بر آن، ۱۶ فروند دیگر نیز سفارش داده است که در دستور خرید قرار دارد. پاکستان با خرید این جنگندهها، توان هوایی خود را به طور قابل توجهی ارتقاء داده است. جی-۱۰ سی ای پاکستانی که به رادار AESA و موشکهای پیشرفته PL-15 مجهز است، به عنوان یک جنگنده نسل ۴.۵ در کنار اف-۱۶های این کشور عمل میکند و در رزمایشهای بینالمللی عملکرد بسیار خوبی از خود نشان داده است. استقبال پاکستان از این جنگنده، نشاندهنده رقابتپذیری آن با جنگندههای غربی در بازارهای صادراتی است.
نیروی هوایی ازبکستان جدیدترین کاربر جی-۱۰ به شمار میرود. بر اساس گزارشها تا آگوست ۲۰۲۶، حداقل شش فروند از این جنگندهها در خدمت این کشور هستند. هرچند مشخص نیست که ازبکستان دقیقاً کدام مدل (احتمالاً جی-۱۰ سی ای یا نسخههای قدیمیتر) را دریافت کرده است، اما ورود جی-۱۰ به آسیای مرکزی نشاندهنده گسترش نفوذ چین در بازار تسلیحات و همچنین تمایل کشورهای منطقه به تنوعبخشی به ناوگان هوایی خود با استفاده از تجهیزات غیرغربی است.
به طور کلی، حضور جی-۱۰ در سه کشور با سطوح مختلف توسعهیافتگی نظامی، گواه بر قابلیتهای بالای این جنگنده و موفقیت چین در تبدیل آن به یک محصول صادراتی رقابتی در بازار جهانی است.
برخی از مشخصات جی 10 ای عبارت اند از طول و ارتفاع 49 .15 و 5.43 متر ،وزن خالی 9750 کیلوگرمی ،بیشترین سرعت 2.2 ماخ ،شعاع رزمی با شش یا چهار موشک و سه مخزن سوخت1600 کیلومتر ، سقف پرواز 18000 متر .این هواپیما از یک دستگاه موتور توربوفن ای ال 31 اف و یا نسخه چینی ان دبلیو اس 10 با توان 17860 پاوند بدون پس سوز و 28000 پاوند با پس سوز . جی 10 دارای ک توپ داخلی 23 م م دو لول، 11 جایگاه جنگ افزاری که شامل شش عدد زیر هر بال، یک عدد نوک هر بال و پنچ جایگاه در زیر بدنه با توان حمل 6 تن سلاح شامل موشکهای فروسرخ چینی پی ال 8و 9 و موشک های رادار فعال پی ال 12 ،بمب ها و موشکهای هوا به زمین چینی هدایت لیزری اپتیکی در کنار موشک ضدکشتی سی802 و سی 803، رانش به وزن با موتور روسی ای ال 31 عدد 1.024 و با موتور چینی 1.085
برای عضویت در اینستاگرام جنگاوران اینجا را کلیک کنید
ترجمه:عبدالحمید تارخ
