آخرین بروزرسانی: 2026/10/01

موشک بالستیک تاکتیکی PrSM ساخت امریکا

بروزرسانی:شهریور 1405

موشک بالستیک  (PrSM) یک موشک سطح به سطح نسل اینده  است که برای خنثی کردن و انهدام اهداف از طریق شلیک غیرمستقیم ساخته شده است. این موشک  عمدتاً برای ارتش ایالات متحده توسط شرکت هوافضا و دفاعی لاکهید مارتین در حال توسعه و تولید است.

PrSM پیشرفتی نسبت به موشک های موجود سامانه موشکی تاکتیکی ارتش امریکا یعنی  (ATACMS) دارد . این سلاح جایگزین موشک های  ATACMS منطبق با سیاست مهمات خوشه ای خواهد شد.

موشک بالستیک جدید توانایی خنثی کردن طیف وسیعی از تهدیدات دشمن از جمله پرتابگرهای موشکی، سامانه‌های پدافند هوایی، مناطق تجمع و استقرار نیروها، مراکز فرماندهی و کنترل  و اهداف مهم  را در اختیار ارتش‌ها قرار می‌دهد.

PrSM

لاکهید مارتین در دسامبر 2019، پس از تکمیل اولین آزمایش پرواز نمونه اولیه خود در محدوده موشکی وایت سندز، نیومکزیکو، قرارداد ساخت این موشک را دریافت کرد

این شرکت سه آزمایش نمونه اولیه موفقیت آمیز را تا آوریل 2020 انجام داد. همه آزمایش ها با استفاده از پرتابگر سیستم موشکی  و راکت توپخانه ( هیمارس ) ساخت لاکهید مارتین انجام شد.

ارتش ایالات متحده دو قرارداد برای تولید قابلیت عملیاتی اولیه  و توسعه مهندسی و ساخت این  موشک را  در سپتامبر 2021 منعقد کرد. آزمایشی در پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ کالیفرنیا، در اکتبر 2021 انجام شد. که پنجمین پرواز آزمایشی موفق این موشک بود.

لاکهید مارتین موشک آزمایشی را در تاسیسات خود در کمدن، آرکانزاس تولید کرد.این موشک در پاییز سال 2023 تحویل ارتش امریکا شد

موشک PrSM دارای طراحی استوانه‌ای صاف و پاکیزه است که حدود ۴ متر طول و ۴۳۰ میلی‌متر قطر دارد و در یک غلاف مهر‌ومهرشده آماده پرتاب قرار می‌گیرد که با هر دو پرتابگر M142 هایمارس و M270A2 MLRS سازگار است. هر غلاف پرتابگر دو موشک را در خود جای می‌دهد که ظرفیت بارگذاری را نسبت به سیستم ATACMS (که یک موشک در هر غلاف حمل می‌کرد) دو برابر می‌کند و این پیکربندی دوگانه، حجم آتش هر پلتفرم را به‌ویژه در عملیات پرتاب سریع و متوالی به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. بدنه موشک از مواد کامپوزیت سبک‌وزن پیشرفته ساخته شده که برای حفظ یکپارچگی ساختاری تحت تنش‌های حرارتی و آیرودینامیکی بالا مهندسی شده است. باله‌های کنترلی ثابت در عقب، کنترل آیرودینامیکی را در طول پرواز فراهم می‌کنند و نیاز به بال‌های بازشو یا درها را حذف می‌کنند که این انتخاب طراحی، قابلیت اطمینان مکانیکی را بهبود بخشیده و نیازهای نگهداری در میدان را کاهش می‌دهد. چون موشک کاملاً کانتینری و آماده شلیک است، آماده‌سازی پرتاب حداقل بوده و بارگذاری مجدد می‌تواند به‌سرعت با خودروهای لجستیکی استاندارد انجام شود.

موشک PrSM توسط یک موتور راکتی تک‌مرحله‌ای سوخت جامد نیرو می‌گیرد که برای مأموریت‌های با سرعت بالا و برد دوربرد توسعه یافته است. سیستم پیشرانه برای شتاب سریع در پرتاب و کروز مافوق صوت پایدار به سمت منطقه هدف بهینه‌سازی شده و از ترکیب پیشرانه جامدی استفاده می‌کند که به‌طور خاص برای بازدهی انرژی و قابلیت ذخیره‌سازی مهندسی شده تا موشک بتواند برای مدت‌های طولانی بدون تخریب آماده بماند. در پیکربندی اولیه (Increment 1)، PrSM بردی فراتر از ۴۰۰ کیلومتر را نشان داده که تقریباً دو برابر برد ATACMS است. Increment 2 که در مرحله توسعه مهندسی و تولید (EMD) قرار دارد، این برد را به بیش از ۵۰۰ کیلومتر افزایش داده و قابلیت‌های هدف‌گیری جدیدی اضافه می‌کند و Increment 3 که انتظار می‌رود در اواخر دهه ۲۰۲۰ بیاید، ممکن است برد سیستم را از طریق پیشرانه ارتقاءیافته، آیرودینامیک بهینه و مواد ساختاری سبک‌تر به 1000 کیلومتر یا بیشتر برساند. مسیر موشک تنها توسط باله‌های دم آیرودینامیکی کنترل می‌شود و نیازی به سیستم بردار رانش ندارد که معماری پیشرانه را ساده کرده، پیچیدگی مکانیکی را کاهش داده و میانگین زمان بین خرابی‌ها را افزایش می‌دهد.

ناوبری و هدف‌گیری توسط یک سیستم ترکیبی بسیار مقاوم و دقیق انجام می‌شود. PrSM از یک سیستم ناوبری اینرسی (INS) کمک‌گرفته از GPS استفاده می‌کند که قابلیت هدف‌گیری افزونه و در همه شرایط جوی را با مقاومت در برابر اخلال و جعل فراهم می‌آورد. در محیط‌های دارای اخلال GPS، سیستم INS پایداری مسیر و آگاهی موقعیتی را از طریق ردیابی پیشرفته ژیروسکوپی و شتاب‌سنج تضمین می‌کند. در شرایط عادی، سیستم GPS هدف‌گیری دقیق با CEP زیر یک متر (احتمال خطای دایره‌ای) را ممکن می‌سازد و این سطح از دقت، PrSM را برای ضربه به اهداف سخت یا نقطه‌ای با حداقل آسیب جانبی بسیار مؤثر می‌کند. از Increment 2 به بعد، PrSM به یک جستجوگر چندحالته پایانه مجهز می‌شود که قادر به درگیری اهداف متحرک یا قابل جابه‌جایی است و گزینه‌های در حال توسعه شامل رادار فعال، مادون قرمز تصویری (IIR) و لیزر نیمه‌فعال (SAL) هستند. این قابلیت‌ها به نسخه‌های آینده موشک اجازه می‌دهد تا سیستم‌های دفاع هوایی متحرک، کشتی‌های دشمن یا خودروهای فرماندهی متحرک با ارزش بالا را حتی در محیط‌های پیچیده یا شلوغ به‌طور خودمختار ردیابی و هدف قرار دهند. ادغام سیستم‌های هدایت پیشرفته همچنین PrSM را قادر می‌سازد تا در محیط‌های چنددامنه‌ای عمل کرده و با دارایی‌های ISR هوایی یا فضایی برای به‌روزرسانی میان‌مسیر یا هدف‌گیری مجدد پویا هماهنگ شود.

موشک PrSM در حال حاضر به یک سرجنگی واحد انفجاری قوی (HE) مجهز است که برای انهدام اهداف ثابت با ارزش بالا با حداکثر کشندگی و دقت بهینه شده است. اگرچه مشخصات دقیق آن طبقه‌بندی‌شده باقی مانده، اعتقاد بر این است که سرجنگی آن تکامل یافته‌ای از سرجنگی MGM-140 ATACMS است که اثرات انفجاری و عملکرد ترکشی بهبودیافته‌ای ارائه می‌دهد. این سرجنگی که برای شکست اهداف نرم و نیمه‌سخت طراحی شده، انرژی انفجاری متمرکز و ترکش جهت‌دار را در لحظه برخورد آزاد می‌کند و آن را در برابر زیرساخت‌هایی مانند پناهگاه‌های فرماندهی، ایستگاه‌های رادار، انبارهای لجستیکی و پناهگاه‌های هواپیما مؤثر می‌سازد. به لطف دقت پایانه بالا که معمولاً در محدوده CEP زیر یک متر است، موشک اثرات کشندگی کارآمد را با یک ضربه تضمین کرده و نیاز به آتش‌های پیگیری را به حداقل رسانده و آسیب جانبی را کاهش می‌دهد. نسخه‌های آینده PrSM ممکن است محموله‌های جایگزین از جمله سرجنگی‌های چنداثره یا محموله‌های مبتنی بر مهمات زیرجنگی را در خود جای دهند که مشروط به الزامات عملیاتی در حال تحول و معاهدات بین‌المللی مهمات هستند و انعطاف‌پذیری و مقیاس‌پذیری بیشتری برای مجموعه‌های مختلف هدف ارائه می‌دهند.

موشک PrSM برای پرتاب از دو پلتفرم اصلی توپخانه ارتش آمریکا طراحی شده است: M142 HIMARS و M270A2 MLRS. این پرتابگرهای بسیار متحرک و شبکه‌ای دیجیتال به PrSM اجازه می‌دهند تا به‌طور یکپارچه در ساختارهای پشتیبانی آتش موجود و شبکه‌های فرماندهی و کنترل مشترک ادغام شود. استفاده از غلاف‌های پرتاب کانتینری دوگلوله‌ای به هر پرتابگر اجازه می‌دهد دو موشک حمل و شلیک کند و در نتیجه حجم ضربه را نسبت به سیستم‌های قبلی مانند ATACMS که تنها یک موشک در هر غلاف حمل می‌کرد، دو برابر می‌کند. این افزایش مهمات روی‌برد، سرعت عملیاتی را افزایش داده و آتش‌های انبوه را بدون نیاز به پلتفرم‌های پرتاب اضافی ممکن می‌سازد. خود پرتابگرها از طریق سیستم داده تاکتیکی توپخانه میدانی پیشرفته (AFATDS) ارتش عمل می‌کنند که پردازش سریع مأموریت آتش، هدف‌گیری دیجیتال و ادغام زمان‌واقعی با دارایی‌های مشترک و ائتلافی را ممکن می‌سازد. پس از پرتاب، موشک می‌تواند ضربات دوربرد را با امضای پرتاب حداقلی و زمان سریع تا هدف اجرا کند و دارایی‌های اولویت‌دار دشمن را بسیار فراتر از خطوط مقدم هدف قرار دهد. تحرک هر دو سیستم HIMARS و M270A2 به یگان‌های مجهز به PrSM اجازه می‌دهد تا تاکتیک‌های «شلیک و فرار» را به کار گیرند؛ یعنی به‌سرعت شلیک کرده و سپس برای جلوگیری از شناسایی و ضربه ضدباتری جابه‌جا شوند و در نتیجه بقاپذیری را در محیط‌های پرتهدید افزایش دهند.

از نظر کاربرد عملیاتی، PrSM برای انهدام طیف گسترده‌ای از اهداف با ارزش بالا و حساس به زمان بهینه شده است که شامل سیستم‌های دفاع هوایی یکپارچه، تأسیسات فرماندهی و کنترل دشمن، پرتابگرهای موشک یا راکت مستقر در جلو، گره‌های لجستیکی و تأمین، فرودگاه‌ها، تأسیسات راداری و سایر زیرساخت‌های حیاتی میدان نبرد می‌شود. سرجنگی واحد انفجاری قوی آن برای خنثی‌سازی اهداف نرم و نسبتاً سخت با دقت طراحی شده و آسیب جانبی را به حداقل رسانده و اثربخشی علیه اهداف واقع در terrain پیچیده یا غیرنظامی را افزایش می‌دهد. موشک همچنین قادر است در همه شرایط جوی، روز یا شب مستقر شود و دسترسی عملیاتی ۲۴ ساعته را تضمین کند. با استقرار Incrementهای آینده موشک، به‌ویژه آن‌هایی که دارای جستجوگرهای چندحالته هستند، PrSM کاربرد رزمی خود را برای درگیری اهداف متحرک یا دریایی گسترش خواهد داد و این تحول به موشک اجازه می‌دهد تا از آتش‌های میان‌دامنه در محیط دریایی پشتیبانی کرده و به ارتش یک قابلیت ضدکشتی زمین‌پایه که پیش‌تر در اختیار نیروهای زمینی نبود، ارائه دهد. در نهایت، PrSM به فرماندهان یک سلاح ضربت عمیق دقیق می‌دهد که قادر به شکل‌دهی به فضای نبرد پیش از درگیری نزدیک است و سرکوب دفاع هوایی دشمن، اخلال در شبکه‌های فرماندهی و انهدام زیرساخت‌های لجستیکی حیاتی را از خارج از دسترس دشمن ممکن می‌سازد. در تئاتری مانند هندو-پاسیفیک یا اروپای شرقی که قابلیت‌های ضربت از راه دور ضروری هستند، PrSM گزینه‌ای مقیاس‌پذیر، بقاپذیر و بسیار کشنده برای خنثی‌سازی سریع اهداف استراتژیک و حفظ ابتکار عمل در میدان نبرد ارائه می‌دهد.

تصویری از موشک PrSM در حال پرتاب از سامانه هیمارس

در اینده با ورود این موشک سامانه چون هیمارس میتواند راکت 227 م م هدایت ماهواره ای تا برد 150 کیلومتری، موشک PrSM با برد 500(موشک وسطی) و موشک اتکامس (موشک پاینی) با برد 300 کیلومتر را شلیک کند

 گونه‌های موشک Precision Strike Missile (PrSM)

Increment One (افزایش یک): نخستین نسخه عملیاتی PrSM که در حال حاضر در خدمت ارتش آمریکا و ارتش استرالیا (از ژوئیه ۲۰۲۵) است و به‌تدریج جایگزین موشک تاکتیکی MGM-140 ATACMS می‌شود. برد این نسخه به‌دلیل محدودیت پیمان INF برابر ۵۰۰ کیلومتر (۳۱۰ مایل) است و سیستم هدایت آن از INS + GPS تشکیل شده اما فاقد جستجوگر چندحالته است. مأموریت اصلی آن حمله به اهداف ثابت زمینی است و از پرتابگرهای M270 MLRS و M142 HIMARS شلیک می‌شود. هزینه هر فروند کمتر از ۳٫۵ میلیون دلار گزارش شده و طول آن ۴ متر و قطر آن ۴۳۰ میلی‌متر است. سرجنگی آن از نوع انفجاری ترکشی (HE fragmentation blast) با وزن حدود ۹۱ کیلوگرم است. این نسخه نخستین بار در جنگ ۲۰۲۶ ایران توسط آمریکا در جنگ استفاده شد، هرچند به دلیل موجودی کم، استفاده از آن محدود بود.

Increment Two (افزایش دو): نسخه‌ای با قابلیت ضدکشتی که مجهز به جستجوگر چندحالته شامل فرکانس رادیویی (RF) و مادون قرمز تصویری (IIR) است تا بتواند در محیط‌های ضد دسترسی/ضد ورود (A2/AD) عمل کند. مأموریت اصلی آن، حمله به اهداف متحرک دریایی و همچنین اهداف زمینی قابل جابه‌جایی است و به‌عنوان یک سیستم موشک ضدکشتی زمین‌پایه (LBASM) عمل می‌کند. نخستین آزمایش شلیک زنده این نسخه در ۲۰۲۶ انجام شد و قابلیت عملیاتی اولیه آن برای سال مالی ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است. در آوریل ۲۰۲۶، این نسخه برای ارتش استرالیا انتخاب شد و در رقابت با سیستم استرالیایی StrikeMaster (مسلح به Naval Strike Missile) پیروز شد. استرالیا در توسعه این نسخه شریک آمریکا است و ۵۴ میلیون دلار در آن سرمایه‌گذاری کرده است. برد این نسخه احتمالاً مشابه Increment One (۵۰۰ کیلومتر) است اما با قابلیت درگیری اهداف متحرک.

Increment Three (افزایش سه): نسخه‌ای که بیشتر فناوری‌های Increment One و Two را حفظ می‌کند اما تمرکز اصلی آن بر تنوع مهمات و سرجنگی است. این نسخه به‌عنوان یک سلاح ضداستحکامات طراحی می‌شود و قادر به انهدام سازه‌های مستحکم‌تر خواهد بود. به گفته لاکهید مارتین، سرجنگی جدیدی در این نسخه گنجانده می‌شود و ارتش آمریکا در حال بررسی قابلیت‌های مهمات زیرجنگی شامل خانواده پهپادهای Coyote ساخت ریتیون و بمب‌های گلایدر مینیاتوری Hatchet ساخت Orbital ATK است. زمان دقیق procurement این نسخه مشخص نیست اما احتمالاً پس از Incrementهای یک، دو و چهار در دسترس قرار می‌گیرد. مأموریت اصلی آن انهدام استحکامات، سازه‌ها و اهداف سخت است. سیستم هدایت آن احتمالاً ترکیبی از INS/GPS و جستجوگرهای پیشرفته‌تر خواهد بود.

Increment Four (افزایش چهار): نسخه‌ای با تمرکز اصلی بر افزایش برد که بیشتر فناوری‌های Incrementهای یک، دو و احتمالاً سه را حفظ می‌کند. هدف این نسخه افزایش برد از ۵۰۰ کیلومتر به 1000 کیلومتر یا بیشتر است که با پیشرفت در فناوری پیشرانه و آیرودینامیک محقق می‌شود. رقابت برای قرارداد این نسخه بین لاکهید مارتین و تیم مشترک ریتیون-نورثروپ گرومن در جریان است. در ژوئن ۲۰۲۶، شرکت L3Harris Technologies یک راه‌حل پیشرانه بالقوه را برای لاکهید مارتین با موفقیت آزمایش کرد و لاکهید مارتین قصد دارد آزمایش پروازی را در اواخر ۲۰۲۶ انجام دهد. این نسخه همچنین برای پرتاب از سیستم پرتاب عمودی Mark 41 روی شناورهای سطحی در نظر گرفته شده است. استرالیا در توسعه این نسخه نیز شریک است و آزمایش پروازی آن در استرالیا برنامه‌ریزی شده است.

Increment Five (افزایش پنج): نسخه‌ای که کار اولیه بر روی آن در دسامبر ۲۰۲۴ آغاز شده و یک ابتکار توسعه علمی و فناوری آن در سال مالی ۲۰۲۶ شروع می‌شود. ایده اصلی این نسخه طراحی موشکی است که بتواند از خودروی خودمختار شلیک شود. به گفته سرتیپ روری کروکس، مدیر تیم Cross Functional Fires دوربرد، اگر پرتابگر بدون کابین و خودمختار باشد، می‌توان از موشکی بلندتر از ۴ متر (طول فعلی PrSM) استفاده کرد. این نسخه هنوز در مراحل اولیه مفهومی قرار دارد و جزئیات فنی آن منتشر نشده است. مأموریت آن احتمالاً حمله دوربردتر و انعطاف‌پذیرتر از پلتفرم‌های خودمختار خواهد بود. برد آن احتمالاً بیش از 1000 کیلومتر خواهد بود و سیستم هدایت آن احتمالاً شامل فناوری‌های پیشرفته‌تر مانند هوش مصنوعی برای انتخاب هدف خواهد بود.