آخرین بروزرسانی: 2026/09/02

موشک بالستیک لورا

اسرائیل  از دهه 1960 با شروع برنامه دسترسی به سلاح اتمیش دنبال موشک بالستیک رفت. موشکهای سری جریکا از جریکا یک تا سه توسط اسرائیل توسعه یافت که همگی نیز دارای نقش اتمی بودند ولی هرگز  اسرائیل علاقه ای برای استفاده از  موشک بالستیک در نقش زمین به زمین متعارف برای زدن اهداف ثابت دشمن نداشت.این مسئله ریشه در شکل  تحدیدات اسرائیل داشت(بای اشنایی با موشک های بالستیک سری جریکا اینجا را کلیک کنید)

اسرائیل با کشورهای چون مصر و سوریه مشکل داشت کشورهای که در همسایگی اسرائیل بودن و نیروی هایی اسرائیل حتی بدون سوختگیری هوایی میتوانستند دست به حملات  در عمق خاک این کشور ها زده و تمامی اهداف مهم  دوکشوررا پوشش دهد از طرفی اسرائیل همواره دستی باز برای خرید  هواپیماهای مدرن داشت و از این رو علاقه ای برای ساخت  موشک بالستیک نداشت زیرا  موشک بالستیک علاوه بر اینکه گران بودند بلکه برای مدتها همواره  سلاح های کم دقت بودند

از دهه 1980 اسرائیل با رفتم به دنبال سلاح های برد بلند هواپرتاب همچون موشک پوپای، موشک  که  حدود 78 کیلومتر برد داشت  و بعد از ان سلاح های دوربردتری  چون موشک دلیله و بمب های  هدایت ماهواره ای این توان را یافت که اهدافی در خاک سوریه را که همواره طی 40 سال گذشته  هر از گاهی بمب باران می کرد بدون ورود به اسمان این کشور با پرتاب سلاح از اسمان خود اسرائیل و یا لبنان هدف قرار دهد. این تسلیحات کمتر از یک پنجم یک موشک باسلتیک قیمت داشتند و دقت انها بسیار بیشتر هم بود(البته  برخی از این تسلیحات  حتی کمتر از یک دهم موشک بالستیک تاکتیکی قیمت دارد)

در سال 2005 میلادی  صنایع دولتی  هوا فضای اسرائیل برای به دست اوردن جایگاه صادراتی در بخش موشک های زمین به زمین دست به گسترش تعدادی از تسلیحات تاکتیکی زمین به زمین مانند راکت های هدایت شونده 227 و یا 300 م م زد که با کیت هدایت ماهواره ای دقت بالای زیر 10 متر و یا 5 متر داشتند که گهگاه تا 150  کیلومتر نیز برد داشتند ولی مشکل اساسی وزن کلاهک این گونه راکتها  بود که معمولا از رقم  150 کیلوگرم تجاوز نمی کرد از این رو این صنایع  دست به توسعه موشک بالستیک  با نام لورا در داخل اسرائیل زد

 موشک لورا در سال 2007 میلادی  در نمایشگاه پاریس به نمایش در امد شامل  یک موشک  سوخت جامد با وزن 1600 کیلوگرم که شامل  یک موشک به  شکل مخروطه  با چهار بالچه در انتهای بدنه است که در هنگام قرار گیری در محفظه حمل بسته شده و در زمان پرتاب با بیرون امدن از لانچر پرتاب باز می شود.لورا دارای سیستم هدایت اینرسی و ماهواره است . اینرسی سیستم هدایت  اصلی تمامی موشک های بالستیک  جهان است ولی دقت کمی دارد از این رو سامانه هدایت ماهواره ای جی پی اس  برای افزایش دفت  موشک به کار میرود ولی گفته شده برای این موشک ابشن هدایت اپتیکی برای فاز اخر نیز در صورت سفارش  در دسترس است

لورا

موشک دارای دقت 10 متر در بیشترین برد خود است. بیشترین برد این موشک  250 تا 300 کیلومتر بسته به نوع کلاهک است زیرا دو نوع کلاهک  برای این موشک در دسترس است .یکی کلاهک انفجار شدید با 440 کیلوگرم وزن که برد موشک با این کلاهک  رقم 300 کیلومتر است و کلاهک نفوذ کننده هسته سخت برای نفوذ در پناهگاه های  بتونی با وزن 660 کیلوگرم که دارای برد 250 کیلومتر با این کلاهک است.

البته برخی از منابع از این صحبت میکنند  که این موشک را میتوان به برد 400 کیلومتری نیز رساند ولی در مورد جزئیات ان طالعی در دسترس نیست.البته خود صنایع هوا فضای اسرائیل سازنده این موشک در نمایشگاه دفاعی سنگاپور در سال  2017 نیز به این مسئله اشاره کرد که  نسخه ای با این برد را به هند پیشنهاد داده است

لوارا در یک محفظه پلم نگهداری می شود که تا هفت سال میتوان ان را درون این محفظه روی لانچر پرتاب و یا در انبار نگهداشت  ولی بعد از هفت سال  برای سریس باید از محفظه خود بیرون بیاید.  خود لانچر پرتاب متحرک است که شامل یک کاموین  هشت چرخ روسی از نوع کاماز 6350 است که شامل چهار موشک در محفظه پرتاب است . گفته شده اماده سازی و پرتاب موشک شامل مختصاد دهی این موشک ده دقیقه زمان لازم دارد(البته ده دقیقه زمانی که موشک روی کامیون است)

موشک لورا دارای سرعت سه ماخ در فاز نهایی است. حرکت این موشک را میتوان به شکل مایل(مانند موشکی چون فاتح) و یا به شکل عمود(مانند موشک اسکندر ) شلیک کرد جالب اینک کمتر موشکی در جهان چنین قابلیتی  را دارد که بتوان ان را به این شکل شلیک کرد. از این رو این قابلی را دارد که از کنار  یا از بالا روی سر هدف فرود بیاید

لانچر چهارتایی که پشت هر کامیونی قابل نصب است
لورا درون یک محفظه پرتاب با بالچه بسته

لورا در سال 2008 وارد خدمت ارتش اسرائیل شد. اگرچه هدف  از ساخت این موشک  بازار صادراتی بود ولی  نیروی هوایی اسرائیل  و به گفته برخی منابع  نیروی زمینی  اسرائیلی دست به خرید این موشک برای نقش واکنش سریع بر ضد اهدافی  که فرصت عملیات  با کمک نیروی هوایی نیست استفاده کند که بیشتر شامل اهداف  پدافندی است. اسرائیل حتی طی یک تست برای مواقع  خاص موشک لورا به به شکل عمود از یک لانچر سوارشده پست یک کامیون از یک کشتی کانتینر بر نیز شلیک کردو این کار یک تست بود برای ماموریت های خاص و هنوزجنبه عملیاتی ندارد

مشخص نسیت ایا این موشک طی درگیریهای و حملات هوایی اسرائیل به سوری طی چند سال گذشته استفاده شده است و یا نه. شبکه المیادین اعلام کرد،  رژیم صهیونیستی شش موشک به سوی یک پژوهشگاه علمی در منطقه جمرایا در ریف دمشق شلیک کرده  و حتی روسها مدعی شدند دو موشک  از شش موشک لورا شلیک شده توسط سامانه پانتسیر  سوری سرنگون شده ولی سوریه لاشه ای از این موشک رابه نمایش نگذاشتند و از طرفی هیچ منبع مستقلی و یا حتی خود اسرائیلی اصلا به کار گیری  لورا را تا کنون بر ضد هیچ هدفی به شکل رزمی اعلام نکرده اند از این رو به شکل رسمی هنوز اسرائیل از این موشک استفاده نکرده است. در همان مورد استفاده بر ضد یک هدف در جمریا منابع تخصصی خبری نظامی  اعلام  کردند اسرائیل از راکت هدایت شونده  EXTRA   با کالیبر 300 م م  و هدایت ماهواره ای با برد 150 کیلومتر استفاده کرده است

موشک بالستیک لورا
شلیک از روی کشتی کانتینر بر

لورا همکنون تنها غیر اسرائیل در اذربایجان خدمت میکند. این موشک برای اولین بار در یک مراسم بازدید رئیس جمهور اذربایجان در 15 جولای سال 2018 میلادی دیده شد.اذربایجان این موشک را در جواب به خرید موشک بالستیک اسکندر توسط ارمنستان دریافت کرده است

لانچر پرتاب موشک لورا در اذربایجان

 

نسخه هواپرتاب LORA؛ یک موشک بالستیک برای حمله از خارج از برد پدافند

شرکت صنایع هوافضای اسرائیل (IAI) در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار به‌صورت رسمی نسخه هواپرتاب موشک لورا را با نام Air LORA معرفی کرد. این نسخه بر پایه موشک بالستیک تاکتیکی LORA توسعه یافته، اما برای حمل توسط هواپیماهای رزمی و برخی هواپیماهای بزرگ‌تر اصلاح شده است. مهم‌ترین تفاوت Air LORA با نسخه زمینی، روش پرتاب و نحوه استفاده عملیاتی است. در نسخه زمینی، موشک از یک پرتابگر متحرک شلیک می‌شود، اما Air LORA از ارتفاع و سرعت اولیه هواپیما استفاده می‌کند. در نتیجه هواپیما می‌تواند موشک را در فاصله قابل توجهی از منطقه هدف رها کرده و بدون ورود عمیق به محدوده پدافند هوایی دشمن، حمله را انجام دهد.IAI اعلام کرده است که Air LORA پیش از معرفی عمومی، از یک فروند F-16 پرتاب و آزمایش شده بود. این شرکت همچنین اعلام کرده که موشک برای نصب روی طیف گسترده‌ای از هواپیماها طراحی شده و امکان یکپارچه‌سازی آن به‌صورت مستقل یا از طریق سامانه‌های اویونیکی هواپیما وجود دارد. از نظر مأموریتی، Air LORA یک موشک هوا به زمین دورایستا محسوب می‌شود و برای حمله به اهداف با ارزش و حفاظت‌شده طراحی شده است. از جمله اهداف مورد اشاره IAI می‌توان به مراکز فرماندهی، پایگاه‌های هوایی، زیرساخت‌های مهم و حتی شناورها در محیط‌های ساحلی اشاره کرد.

Air LORA از سامانه ناوبری INS/GPS بهره می‌برد و بروشور رسمی IAI به قابلیت‌های ضدجمینگ سامانه ناوبری ماهواره‌ای نیز اشاره می‌کند. این موشک همچنین از هدایت الکترواپتیکی برخوردار است و امکان انتخاب انواع مختلف سرجنگی برای مأموریت‌های متفاوت وجود دارد. IAI برای Air LORA دقتی در سطح کمتر از ۱۰ متر CEP اعلام کرده است. سرجنگی نیز می‌تواند در انواع ترکش‌شونده، چندمنظوره یا نفوذگر برای اهداف مستحکم انتخاب شود.یکی از قابلیت‌های قابل توجه این نسخه، عملیات خودکار در مرحله پایانی است. پس از قفل اپراتور روی هدف، موشک می‌تواند بخش پایانی مسیر را به‌صورت خودکار طی کند. IAI همچنین از قابلیت لغو مأموریت و بازگشت خودکار در شرایط مشخص سخن گفته است.

تبدیل LORA به یک سلاح هواپرتاب، انعطاف عملیاتی آن را به شکل قابل توجهی افزایش می‌دهد. در نسخه زمینی، برد موشک از محل استقرار پرتابگر محاسبه می‌شود، اما در Air LORA هواپیما ابتدا صدها کیلومتر از مبدأ حرکت کرده و سپس موشک را در موقعیتی مناسب رها می‌کند. بنابراین برد مؤثر عملیاتی سامانه، حاصل ترکیب برد هواپیما و برد موشک خواهد بود.از سوی دیگر، سرعت و ارتفاع اولیه هواپیما باعث می‌شود موشک پس از رهاسازی انرژی جنبشی بیشتری در اختیار داشته باشد و بتواند مسیر خود را با سرعت بالا به سمت هدف طی کند. IAI نیز Air LORA را یک سلاح مافوق‌صوت دورایستا معرفی می‌کند.

نخستین پلتفرمی که پرتاب Air LORA از آن به‌طور علنی گزارش شده، F-16 سوفا است. با این حال، IAI اعلام کرده این موشک تنها به جنگنده‌های F-16 محدود نیست و می‌تواند با هواپیماهای بزرگ‌تر نیز یکپارچه شود. در گزارش Janes حتی به امکان استفاده از هواپیماهایی مانند P-8A Poseidon اشاره شده است.

 

نسخه دریایی موشک LORA؛ تبدیل شناورها به سکوی ضربت دوربرد

Naval LORA نسخه دریایی سامانه موشکی بالستیک تاکتیکی LORA ساخت صنایع هوافضای اسرائیل (IAI) است که برای ایجاد قابلیت ضربت دقیق دوربرد از روی شناورهای دریایی توسعه یافته است. این نسخه به یک راهکار متفاوت برای مسلح کردن شناورهای سطحی تبدیل شده و امکان حمله به اهداف زمینی از فاصله‌ای خارج از برد بسیاری از سامانه‌های متعارف دفاع ساحلی را فراهم می‌کند. LORA یک موشک بالستیک تک‌مرحله‌ای با پیشران سوخت جامد است. بر اساس مشخصات رسمی IAI، وزن موشک حدود ۱۶۰۰ کیلوگرم، طول آن ۵.۲ متر و قطر آن ۶۲۴ میلی‌متر است. برد اعلام‌شده برای خانواده LORA بین ۹۰ تا ۴۳۰ کیلومتر قرار دارد و سامانه از هدایت ترکیبی GPS/INS استفاده می‌کند. IAI دقت سامانه را حدود ۱۰ متر CEP اعلام کرده است.تفاوت اصلی Naval LORA در نحوه استقرار و پرتاب است. سامانه برای نصب روی شناورهای دریایی طراحی شده و به گفته IAI به فضای بسیار کمی روی عرشه نیاز دارد. این ویژگی اجازه می‌دهد حتی شناورهایی که ذاتاً برای حمل موشک‌های بالستیک طراحی نشده‌اند، در صورت داشتن فضای مناسب روی عرشه و زیرساخت‌های لازم، به یک سکوی ضربت دوربرد تبدیل شوند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این مفهوم، انعطاف‌پذیری در انتخاب شناور حامل است. برخلاف موشک‌های عمودپرتاب که معمولاً به سلول‌های پرتاب یکپارچه با بدنه شناور نیاز دارند، LORA در یک معماری پرتابگر مستقل و کانتینری قابل استقرار است. این موضوع می‌تواند زمان و هزینه لازم برای افزودن قابلیت ضربت دوربرد به برخی شناورها را کاهش دهد. آزمایش‌های پیشین نیز نشان داده‌اند که سامانه LORA قابلیت استفاده از سکوی دریایی را دارد.

در ژوئن ۲۰۲۰ نیز دو فروند LORA در یک آزمایش عملیاتی در دریا شلیک شدند. یکی از شلیک‌ها در برد ۹۰ کیلومتر و دیگری در برد ۴۰۰ کیلومتر انجام شد و هر دو موشک با موفقیت به نقطه هدف اصابت کردند. نکته مهم این است که در این آزمایش نیز نسخه زمینی سامانه روی شناور قرار گرفته بود؛ بنابراین این آزمایش را نباید با آزمایش اخیر آلمان که با پیکربندی Naval LORA انجام شده، یکسان دانست.

 

مقالات مشابه

توان بالستیک اسرائیل

موشک هوا پرتاب مافوق صوت رمپیچ 

موشک کروز دلیله

مشخصات

وزن:1600 تا 1800 کیلوگرم

قطر:610 م م

طول:5 متر

وزن کلاهک :450 تا 660 کیلوگرم

هدایت: اینرسی و جی پی اس

دقت: 10 متر

برد 300 تا 400 کیلومتر

سقف پرواز:45 کیلومتر

عبدالحمید تارخ

 منابع

http://www.military-today.com/missiles/lora.htm

https://missilethreat.csis.org/missile/lora/