نفربر زرهی مسلح ACV-15 و ACV-300 ساخت ترکیه
نفربر اصلی ارتش ترکیه نفربر بومی ACV-15 است که کاربرد های بسیاری در ترکیه. ترکیه به شکل سنتی به دلیل درگیر چند دهه با کردها در جنوب کشور نیاز زیادی به خودروی زرهی دارند و البته امروز یکی از پیشرفته ترین کشورها در بخش زرهی از جمله نفربر و خودرو های زرهی در جهان است.ترکیه در دهه 1970 بیش از 2300 عراده نفربر ام113 در خدمت داشت که ستون اصلی فقرات نفربرهای زرهی این کشور را تشکیل میداد . در دهه 1990 ترکیه خواهان جایگزینی این نفربر با یک نفربر بومی شد و از این رو شرکت FNSS در سال 1992 نفربر ای سی وی 15 را ارائه کرد
ACV-15 یک خودروی زرهی رزمی شنی‌دار ساخت ترکیه است که توسط شرکت FNSS توسعه یافته و از سال 1992 وارد خدمت ارتش ترکیه شده است. این خودرو بر اساس خودروی جنگی پیاده‌نظام پیشرفته (AIFV) آمریکایی طراحی شده و AIFV نیز خود از نفربر زرهی M113A1 مشتق شده است، بنابراین ACV-15 را میتوان نسخه عمیقاً بهبودیافته و بومی‌سازی‌شده خانواده M113 در ترکیه دانست. FNSS تاکنون بیش از 2500 دستگاه ACV-15 در انواع مختلف تولید کرده است که بیش از 500 دستگاه از آن‌ها به کشورهای دیگر صادر شده است .
بدنه ACV-15 از صفحات آلیاژ آلومینیوم بالستیک ساخته شده و ضخامت صفحات در بخش‌های مختلف متفاوت است تا الزامات حفاظت بالستیک مختلف را برآورده کند. بدنه با جوش کامل ساخته شده و ساختار آب‌بند دارد و دریچه‌ها و درها همگی دارای نوارهای آب‌بند هستند. سطح حفاظت استاندارد آن مقاومت در برابر گلوله‌های زره‌شکن 14.5 میلی‌متری است . مخازن سوخت در قسمت عقب خودرو قرار دارند و با صفحات زرهی از بدنه جدا شده‌اند تا ضمن توزیع وزن، ایمنی خدمه را افزایش دهند . خودرو به طور استاندارد مجهز به سیستم حفاظت NBC (هسته‌ای، بیولوژیکی، شیمیایی) است و پرتاب‌کننده نارنجک دودزا (12 عدد استاندارد، 24 عدد اختیاری)، سیستم اطفای حریق خودکار (اختیاری) و تهویه مطبوع/گرمایش (اختیاری) قابل نصب است .
ACV-15 مجهز به موتور دیزل Detroit Diesel 6V-53T با قدرت 300 اسب بخار و گیربکس اتوماتیک Allison X200-4 است . حداکثر سرعت در جاده 65 کیلومتر بر ساعت و حداکثر برد 490 کیلومتر است . این خودرو توانایی شنای کامل را دارد و با استفاده از شنی‌ها در آب حرکت میکند؛ حداکثر سرعت در آب در داده‌های رسمی FNSS 6.3 کیلومتر بر ساعت ذکر شده، اما برخی منابع 4.3 کیلومتر بر ساعت نیز آورده‌اند . توانایی عبور از موانع شامل عبور از شیب 60 درصد، شیب جانبی 30 درصد، مانع عمودی 0.74 متر و خندق 1.83 متر است .
طول بدنه 5.56 متر، عرض 2.90 متر، ارتفاع کل 2.97 متر (ارتفاع بدنه 2.01 متر) و وزن رزمی 14 تن است . ظرفیت حمل بسته به نوع مدل متفاوت است: مدل نفربر زرهی (AAPC) میتواند 13 نفر (شامل راننده، فرمانده، تیرانداز و 10 سرنشین) را حمل کند؛ مدل خودروی جنگی پیاده‌نظام (AIFV) 11 نفر (شامل 3 خدمه و 8 سرنشین) را حمل میکند .
پیکربندی تسلیحات استاندارد، برجک یک‌نفره یا بدون سرنشین SABER با سیستم تثبیت‌کننده است که به توپ خودکار 25 میلی‌متری و مسلسل هم‌محور 7.62 میلی‌متری مجهز بوده و زاویه شلیک افقی 360 درجه و زاویه ارتفاع از 8- تا 48+ درجه دارد . مدل نفربر زرهی (AAPC) به برجک بدون سرنشین SANCAK یا مسلسل 12.7 میلی‌متری مجهز است . برنامه ارتقای عمیق در حال انجام، برجک قدیمی را با برجک بدون سرنشین NEFER جایگزین میکند که همچنین به توپ 25 میلی‌متری مجهز بوده و زاویه ارتفاع آن به 10- تا 60+ درجه افزایش یافته و به کامپیوتر بالستیک و سیستم ردیابی خودکار هدف مجهز شده است .
ACV-15 خانواده کاملی دارد که نیازهای مختلف میدان نبرد را پوشش می‌دهد: AAPC نفربر زرهی (13 نفر)؛ AIFV خودروی جنگی پیاده‌نظام (برجک 25 میلی‌متری، 11 نفر)؛ SPM81 خمپاره‌انداز خودکششی 81 میلی‌متری (5 نفر)؛ ARV خودروی بازیابی زرهی (مجهز به جرثقیل هیدرولیکی و وینچ)؛ FITTERS خودروی تعمیر و نگهداری؛ AESV خودروی مهندسی؛ CPV خودروی پست فرماندهی (6 نفر)؛ AMEV آمبولانس زرهی (قابل حمل 2 برانکارد + 4 نشسته یا 8 نشسته)؛ AFOV خودروی دیده‌بانی توپخانه؛ Anti-Armor TOW خودروی نصب موشک ضد تانک TOW .
ای سی وی بدون برجک با یک مسلسل 12.7 م م
مدل های مختلف
ACV-15 IFV: نسخه نفربر مجهز به برجک حاوی توپ25 م م و مسلسل 7.62 م م که در بالا به ان اشاره شد
ACV-15 AAPC: نسخه نفربر که به جای برجک مجهز به توپ25 م م دارای یک مسلسل 12.7 م م با سپر محافظ روی نفربر است
ACV-15 SPM 120mm : نسخه مجهز به خمپاره انداز 120 م م که در واقع دارای یک سقف قابل باز شدن است که لوله خمپاره انداز را بیرون اورده و اجرای اشت میکنند
ACV-15 SPM 81mm نسخه مجز به خمپاره انداز 81 م م
AVC-15 ARV: نسخه ریکاوری که مجهز به یک جرثقیل در پشت خود است که میتواند تا 1.5 تن بار را بلند کند
ACV-15 AIRDEFENCE: نسخه دفاع هوایی مجهز به یک برجک شامل دو لانچر چهارتایی در مجموع هشت موشک فروسرخ ارتفاع پست استنیگر که در میان این دو لانچر مجموع اپتیکی شامل دوربین حرارتی و مدار بسته و یک مسافت یاب لیزری وجود دارد . در کنار مجموعه اپتیکی یک مسلسل 12.7 م م نیز نصب است
ACV-15 ANTI TANK:نسخه نفربر که دارای یک لانچر پرتاب موشک تاو و یا هر موشک ضد تانک دیگری روی بدنه است و هشت موشک نیز درون بدنه حمل میکند
AVC-15 TOW : نسخه ای مجهز به یک برجک با دو موشک تاو و سیستم هدفگیر موشک تاو درون برجک بین دو موشک که هشت موشک نیز درون بدنه حمل میکند. این نسخه توان حمل سرباز ندارد
همچنین این نفربر دارای یک نسخه امبولانس نیز است
ACV-300
خودروی ACV-300 در واقع نام خانواده‌ای از خودروهای زرهی رزمی است که توسط شرکت دفاعی ترکیه FNSS توسعه یافته و شامل دو گونه اصلی نفربر زرهی (APC) و خودروی جنگی پیاده‌نظام (IFV) می‌شود. این خودرو از خودروی جنگی پیاده‌نظام پیشرفته (AIFV) آمریکایی مشتق شده که خود آن بر پایه شاسی M113 ساخته شده است و اولین نمونه آزمایشی آن در سال 1992 تولید شد . در نیروی زمینی ترکیه، مالزی (که در مالزی به آن “Adnan” می‌گویند)، فیلیپین و امارات متحده عربی در خدمت است .ACV-300 نسخه بهبود یافته خانواده ACV15 است
بدنه ACV-300 از صفحات آلیاژ آلومینیوم بالستیک تمام‌جوش ساخته شده است که ضخامت آن در بخش‌های مختلف متفاوت است تا الزامات بالستیک مختلف را برآورده کند. بدنه آب‌بند است و تمام دریچه‌ها و درها دارای نوارهای آب‌بند هستند . سطح حفاظت استاندارد آن مقاومت در برابر گلوله‌های زره‌شکن 14.5 میلی‌متری است . در صورت نیاز میتوان بسته زره اضافی و آستر ضد ترکش داخلی نصب کرد تا سطح حفاظت به مقاومت در برابر گلوله‌های 30 میلی‌متری و راکت‌های ضد زره RPG-7 با کلاهک جنگی تاندیش (HEAT) ارتقا یابد . این خودرو به طور استاندارد مجهز به سیستم حفاظت NBC (هسته‌ای، بیولوژیکی، شیمیایی)، پرتاب‌کننده نارنجک دودزا (12 عدد، قابل افزایش به 24 عدد) و سیستم اطفای حریق خودکار اختیاری است .
ACV-300 مجهز به موتور دیزل Detroit Diesel 6V-53T با قدرت 300 اسب بخار و گیربکس اتوماتیک Allison X200-4 (4 دنده جلو و 1 دنده عقب) است . حداکثر سرعت در جاده 65 کیلومتر بر ساعت، حداکثر برد 490 کیلومتر، ظرفیت سوخت 416 لیتر است . این خودرو دارای قابلیت شنای کامل است و در آب با سرعت حداکثر 6.3 کیلومتر بر ساعت با استفاده از حرکت شنی پیشروی میکند . توانایی عبور از موانع شامل عبور از شیب 60 درصد، شیب جانبی 30 درصد، مانع عمودی 0.74 متر و خندق 1.83 متر است .
پیکربندی تسلیحات استاندارد، برجک یک‌نفره Sharpshooter با توپ خودکار 25 میلی‌متری M242 Bushmaster و مسلسل هم‌محور 7.62 میلی‌متری است. این برجک دارای سیستم تثبیت‌کننده است و میتواند در حین حرکت شلیک کند و به دوربین حرارتی و فاصله‌یاب لیزری برای دید در شب مجهز است . همچنین میتوان بر اساس نیاز مشتری، برجک‌های دیگر مانند برجک بدون سرنشین SABER (قابل تجهیز به مسلسل 12.7 میلی‌متری یا نارنجک‌انداز خودکار 40 میلی‌متری) را نصب کرد . برخی از گونه‌های خودروی جنگی پیاده‌نظام مالزی به سیستم موشک ضد تانک Baktar Shikan پاکستانی نیز مجهز شده‌اند .
طول بدنه 5.26 متر، عرض 2.83 متر، ارتفاع 2.88 متر، وزن 14 تن است . ظرفیت حمل بسته به گونه متفاوت است: گونه نفربر زرهی میتواند 13 نفر (شامل راننده، فرمانده، تیرانداز و 10 سرنشین) را حمل کند؛ گونه خودروی جنگی پیاده‌نظام 11 نفر (شامل 3 خدمه و 8 سرنشین) را حمل میکند .
تفاوت با ACV-15
ACV-300 و ACV-15 در واقع یک خانواده از خودروها هستند و ACV-300 نسخه ارتقا یافته ACV-15 است. ACV-15 محصول اولیه FNSS است که در سال 1992 تحویل داده شد و بیش از 2500 دستگاه تولید شده است . ACV-300 بر پایه ACV-15 توسعه یافته و عمدتاً برای صادرات به مالزی و سایر کشورها استفاده می‌شود و در اصل همان پیکربندی ACV-15 است که بر اساس نیاز مشتری سفارشی‌سازی و نام‌گذاری شده است. به عنوان مثال، نسخه مالزیایی ACV-300 Adnan مجهز به سیستم ناوبری GPS، هشدار لیزری، سیستم دید در شب و غیره است . از نظر پیکربندی موتور و زره، تفاوت اساسی بین این دو وجود ندارد؛ ACV-300 نیز از موتور دیزل 6V-53T با قدرت 300 اسب بخار استفاده میکند و سطح حفاظت زره نیز مشابه است . به زبان ساده، ACV-15 نام عمومی FNSS برای این خانواده از خودروها است و ACV-300 یک نسخه خاص (یا نام صادراتی) بر اساس آن است که پیکربندی آن ممکن است بسته به نیاز مشتری متفاوت باشد، اما پلتفرم پایه یکسان است.
همچنین چندین مدل پیشنهاد برای صادرات نیز وجود دارد . برای نمونه نسخه ای با برجک بی ام پی2 روسی مجهز به توپ30 م م و مسلسل 7.62 م م یا نسخه ای با برجک بی ام پی3 مجهز به توپ100 م م در کنار توپ 30 م م و مسلسل 7.62 م م
مشتریان
اردن: 100 دستگاه ACV-S
ACV-S (خودروی زرهی رزمی-کشیده) نسخه کشیده ACV-15 است که یک چرخ جاده‌ای در هر طرف اضافه شده و بدنه بلندتر و عریض‌تر شده است تا فضای داخلی بیشتر و قابلیت نصب برجک دو نفره فراهم شود. اردن سفارش خرید این نسخه را داده و در حال خدمت است. وزن رزمی آن به حدود 20 تن می‌رسد، موتور دیزل Detroit Diesel 6V-53T با قدرت 350 اسب بخار (یا 400 اسب بخار اختیاری)، حداکثر سرعت در جاده 65 کیلومتر بر ساعت و برد 490 کیلومتر است.
مالزی: 267 دستگاه ACV-300 Adnan
ACV-300 در واقع نام خانواده خودروهای زرهی FNSS است و نسخه مالزیایی به نام “Adnan” شناخته می‌شود. مالزی در مجموع 211 دستگاه سفارش داده و بعداً تعداد را افزایش داده است. از سال 2024، DEFTECH مالزی و FNSS به طور مشترک نمونه اولیه ارتقای Adnan را نمایش داده‌اند که شامل برجک Sharpshooter 25 میلی‌متری جدید، فاصله‌یاب لیزری، دوربین حرارتی، سیستم هشدار لیزری، سیستم آگاهی موقعیتی 360 درجه، واحد توان کمکی، سیستم تهویه مطبوع، سیستم اطفای حریق خودکار، آستر ضد ترکش داخلی و سیستم دید راننده است و برنامه‌ریزی شده حدود 200 دستگاه ارتقا یابد.
فیلیپین: 6 دستگاه ACV-300
فیلیپین در سال 2009 شش دستگاه ACV-300 را برای نیروی زمینی این کشور تحویل گرفت و علاوه بر آن در سال 2004 یک دستگاه خودروی بازیابی زرهی (ARV) خریداری کرد. این تعداد نسبتاً کم است و عمدتاً برای آزمایش و آموزش استفاده می‌شود.
ترکیه: 2,249 دستگاه ACV-15
ACV-15 نام پایه و رسمی FNSS برای این خانواده خودروها است و ترکیه بزرگترین کاربر آن است و بیش از 2,500 دستگاه در مجموع تولید شده است. تفاوت اصلی بین ACV-15 و ACV-300 در این است: ACV-300 در اصل یک نام دیگر یا نسخه صادراتی ACV-15 است و پلتفرم پایه یکسان است (هر دو بر اساس AIFV آمریکایی و شاسی M113)، اما ACV-300 ممکن است در پیکربندی برجک و تجهیزات بسته به نیاز مشتری متفاوت باشد. ACV-S نسخه کشیده ACV-15 است که بدنه آن بزرگ‌تر و ظرفیت حمل بار بالاتری دارد. از سال 2016، ترکیه بخشی از ACV-15 را به ارتش آزاد سوریه (FSA) ارائه کرده است که در عملیات “سپر فرات” علیه داعش و YPG استفاده شده است.
امارات متحده عربی: 133 دستگاه ACV-15
امارات متحده عربی یکی از کاربران اولیه ACV-15 است. FNSS در مجموع 136 دستگاه به امارات تحویل داده است (فهرست شما 133 دستگاه ذکر کرده که ممکن است شامل خودروهای از دست رفته یا اختلاف آماری باشد).
لیبی: حداقل 50 دستگاه (استفاده توسط GNA)
در ژانویه 2020، کشتی باری MV Bana از مرسین ترکیه به طرابلس لیبی حرکت کرد و یک دستگاه ACV-15 در کشتی توسط پنل کارشناسان سازمان ملل شناسایی شد. بعداً در مارس 2020، این خودرو در منطقه عین زاره در جنوب شرقی طرابلس توسط نیروهای ارتش ملی لیبی (LNA) کشف و ضبط شد و در آن زمان توسط دولت وفاق ملی (GNA) استفاده می‌شد. سازمان ملل متحد این انتقال را نقض قطعنامه 1970 (2011) اعلام کرد. بر اساس گزارش‌ها، در حملات طرابلس در سال‌های 2019-2020، GNA تعداد قابل توجهی ACV-15 (حداقل 50 دستگاه) مستقر کرد، اما در نبردها به دلیل استفاده نامناسب و ناکافی بودن ضخامت زره، خسارات و تلفات خودروها و ضبط آن‌ها توسط LNA رخ داد.
لیبی مورد استفاده دولت وفاق ملی در طول حمله 2019-2020 طرابلس (حداقل 50 مورد)
عبدالحمید تارخ
مقالات ماشابه
