تاریخچه ناوهای هواپیمابر شوروی

ترجمه و گردآوری : الیاس امراء

نیروی دریایی شوروی در ابتدا وارث دار نیروی دریایی سلطنتی روسیه بود و پس از انقلاب اکتبر و جنگ بلشویک ها با روسیه سفید ، این نیرو حرفی برای گفتن نداشت .
نیروی دریایی سلطنتی روسیه که خود در جریان جنگ جهانی اول ضربات سختی خورده بود در جریان انقلاب اکتبر کاملا از پا درآمد .
پس از پایان جنگ بلشویک ها با روسیه سفید و ایجاد ساختار های منظم ارتش شوروی بخشی از توان نیروی دریایی سلطنتی روسیه برای شوروی احیاء شد.
اما این نیرو متناسب نیاز شوروی کافی نبود .
رهبر وقت شوروی ژوزف استالین با آگاهی از این موضوع
در سال ۱۹۳۰ دستور بازسازی نیروی دریایی شوروی را داد .
باز سازی ها از همان ابتدا با سرعت کم پیش میرفت و هدف ساخت تعدادی زیر دریایی و رزمناو بود و ادامه برنامه نوسازی در سال ۱۹۴۱ به کلی از پا در آمد .
با حمله آلمان به شوروی بخشی از نیروی دریایی از بین رفت و پروژه های نوسازی از دور خارج شدند . نیاز شوروی به سرباز باعث شد تعداد زیادی از ملوانان نیروی دریایی از دریا به خشکی آورده شوند تا در مقابل آلمان بجنگند و باعث وارد شدن ضربه های بزرگی به نیروی دریایی شوروی شد .
پس از پایان جنگ جهانی دوم نیروی دریایی شوروی فقط معطوف به قایق های توپ دار کوچک و تعدادی زیر دریایی بود.
پس از پایان جنگ جهانی دوم و در سال ۱۹۴۶ طرح بازسازی نیروی دریایی شوروی مجددا آغاز شد .
در آغاز بازسازی های جدید زیردریایی ها در اولویت اول قرار داشتن و نیرو های سطحی در اولویت سوم . زیرا شوری در اولویت دوم به دنبال موشک های ضد کشتی بود .
دلیل در اولویت اول قرار گرفتن نیروی زیر سطحی ، تاثیری بود که زیردریایی های آلمان بروی سران شوروی گذاشته بودند و سران شوروی را مجذوب خود کرد بود و شوروی پس از جنگ به سرعت به سمت زیر دریایی هایی مشابه آلمانی رفتند و در این میان از طرح های آلمانی بدست آمده از جنگ استفاده کردن .
این درحالی بود که در غرب آمریکا جز قدرت های جهانی دریایی بود و در طول جنگ جهانی دوم با استفاده ناوگان قدرتمند خود به عنوان نیروی اصلی مبارز علیه آلمان و ژاپن ایستادگی کرد و زیر دریایی های آلمانی بدون داشتن پشتیبانی سطحی و هوایی مناسب به سرعت توسط نیروی دریایی ایالات متحده از پا در آمد و بار اصلی این فرایند بر دوش ناوهای هواپیمابر ایالات متحده بود.

شوروی عملا در طول جنگ سرد نیروی سطحی درحد نیروی سطحی دریایی ایالات متحده نداشت اما در نیروی زیر سطحی یک رقابت تغریبا پایاپای داشتند .

اما آمریکا در نیروی دریایی خود با درک موضوع خطر نیروی زیر سطحی شوروی برگ برنده دیگری را در اختیار دارد .
ناو هواپیمابر
ناو هواپیمابر که نتها نقطه اتکای آمریکا جهت مبارزه با نیروی زیر سطحی شوری بلکه برگ برنده آمریکا در برابر نیروی های سطحی شوروی بود.
آمریکا به خوبی متوجه ضعف نیروی سطحی و زیر سطحی را در مقابل حملات هوایی بود و با استفاده از همین اصل بر نیروی دریایی ژاپن و نیروی زیر سطحی آلمان به پیروزی رسیده بود.

در سمت دیگر ماجرا یعنی در شوروی در اواسط دهه شصت میلادی شوروی با درک خطر جدی توان زیر سطحی آمریکا و نداشتن هیچ پشتیبانی از ناوگان های خود ، سعی برای رفع نیاز نکرد.
شوروی قصد داشت از همان سیستم آمریکا جهت مقابله با زیردریایی ها استفاده کند و برای این کار نیاز به یک ناو جدید داشت .

طرح شوروی استفاده از یک ناو هلیکوپتر بر جهت ایجاد پشتیبانی لازم از ناوگان با استفاده از هلیکوپتر های ضد زیردریایی همچون کاموف-۲۵ بود .

این طرح باعث ساخته شدن ناو هلیکوپتر بر کلاس مسکوا شد.

در سال ۱۹۵۶ در آمریکا طرح ساخت یک موشک اتمی زیردریایی پرتاب جدید آغاز شد و موشک جدید در سال ۱۹۶۰ با نام یو جی ام-۲۷ پولاریس وارد خدمت نیروی دریایی شد و زنگ خطر را برای شوروی به صدا درآورد . پولاریس بردی معادل ۴۵۰۰ کیلومتری و توانایی حمل ۳ کلاهک جدا شونده هرکدام با قدرت ۲۰۰ کیلو تی ان تی داشت .
خطر این موشک باعث شد دریا سالار سرگئی گورشن کف دستور ساخت یک کلاس ناو هلیکوپتر بر بدهد .
این کلاس اولین کلاس هلیکوپتر بر شوروی بود و طراحی آن به صنایع کشتی سازی نیکولایف داده شد .
نیکولایف ساخت اولین ناو از این کلاس را در سال ۱۹۶۲ آغاز کرد و آن را در ۱۴ ژانویه ۱۹۶۵ به آب انداخت . این ناو با نام مسکوا در ۲۵ دسامبر ۱۹۶۷ پس از بارگیری تسلیحات و انجام تست های مورد نیاز وارد خدمت نیروی دریایی شوروی شد .
ساخت دومین ناو هلیکوپتر بر از این کلاس در ۱۵ ژانویه ۱۹۶۵ آغاز شد و در ۳۱ ژوئیه ۱۹۶۸ به آب انداخته شد و در ۲ ژوئن ۱۹۶۹ با نام لنینگراد وارد خدمت شد .
ساخت سومین ناو هلیکوپتر بر از این کلاس در ۱۹۶۷ آغاز شد اما به دلایلی ازجمله طراحی یک کلاس جدید تر و هزینه‌های ساخت در ۱۹۶۸ لغو شد .

6

ناو هلیکوپتر بر کلاس مسکوا

در مجموع ناوهای هلیکوپتر بر کلاس مسکوا
دارای ۱۸۹ متر طول ، ۲۲ متر عرض ، ۱۳ ارتفاع ، ۱۴۹۵۰ تن وزن ، ۸۵۰ خدمه ، حداکثر سرعت ۵۷ کیلومتر در ساعت و حداکثر برد ۲۵۹۰۰ بود.
ناو های کلاس مسکوا از چهار دیگه تحت فشار بخار متصل به دو توربین بخار و دو شیفت با توان ۱۰۰۰۰۰ اسب بخار استفاده میکردند.
این ناو ها جهت دفاع از خود در مقابل هواگرد ها از دو لانچر ام-۱۱ اشتورم (نام گذاری ناتو : AS-N-3 goblin)
و همچین جهت مقابله با زیردریایی ها ۱ پرتاب گر موشک کوتاه برد ضد زیردریایی آر پی کا-۱ ویچر (نام گذاری ناتو : SUW-N-1) با برد ۲۴ کیلومتر و کلاهک اتمی با قدرت ۵ یا ۱۰ کیلو تی ان تی و دو پرتاب گر راکت های ضد زیردریایی آر بی یو-۶۰۰۰ اسمرچ ۲
آر بی یو-۶۰۰۰ یک پرتاب گر دوازده تایی شبیه به نعل اسب و که با راکت های ۲۱۲ میلیمتر آر جی بی-۶۰ پر میشد .
آر جی بی-۶۰ یک راکت ۲۱۲ میلیمتر با طول ۱/۸۳ متری و وزن کلی ۱۱۰ کیلوگرم و سر جنگی ۲۵ کیلوگرمی بود و محدوده عملیاتی ۳۵۰ متر تا ۵۸۰۰ متری و عمق عملیاتی ۱۰ تا ۵۰۰ متری داشت.

آر بی یو-۶۰۰۰ همچنین مجهز به راکت های ارتقاع یافته و جدید نیز شد .
راکت جدید که با نام ۹۰آر شناخته می شود و توانایی درگیری شدن با اژدرها و غواصان را نیز دارد .
همچنین زمان پاسخ گویی سیستم جهت حمله تا ۱۵ ثانیه کاهش پیدا کرد بود .
دارای ۱۱۲/۵ کیلوگرم وزن و یک کلاهک ۱۹/۵ کیلوگرمی و دارای طول ۱/۸۳ متر و کالیبر ۲۱۲ میلیمتر بود .
برد درگیری ۶۰۰ متر تا ۴۶۰۰ متر داشت و عمق عملیاتی صفر تا ۱۰۰۰ متری را دارد.

هردو نوع پرتابه علاوه بر درگیری با زیردریایی ها توانایی استفاده شدن به عنوان راکت های ساحل کوب را نیز داشتن.

همچنین دو ردیف پنج تایید تیوپ شلیک اژدر های ۵۵۳ میلیمتری

و دو توپ دوقلو ۵۷ میلیمتری

اما سلاح اصلی ناو الیه زیردریایی های دشمن هلیکوپتر های ضد زیردریایی همچون کاموف-۲۵ بود

کاموف-۲۵ یک هلیکوپتر بر اساس کاموف-۲۰ بود .
کاموف ۲۵ مخصوصا جهت رفع نیاز متنوع نیروی دریایی شوروی طراحی شد . و نسخه پی ال آن مخصوص مقابله با زیردریایی بود . کاموف-۲۵ پی ال دارای چهار خدمه بود و مجهز به یک رادار. و سونار و همچنین ای ام دی (حسگر های الکترو مقناطیسی) و مسلح به اژدر های نامتعارف اتمی و یا متعارف بود .
و محدوده رزمی ۴۰۰ کیلومتری داشت .
این ناو هلیکوپتر بر در حالی وارد خدمت شد که در آمریکا ناوهای هواپیمابر همچون کلاس فوراستال و کیتی هاوک در خدمت بودند که عملیات های ضد زیردریایی را وسیع تر و بهتر از کلاس مسکوا انجام میداد.

%d0%9b%d0%b5%d0%bd%d0%b8%d0%bd%d0%b3%d1%80%d0%b0%d0%b4

ناو هلیکوپتر بر کلاس مسکوا

شاید برای شما سوالی طرح شود که چرا نامتعارف اتمی ؟
جواب اینست که سال ۱۹۶۲ شوروی و آمریکا بیش از پیش تا مرز یک جنگ اتمی پیش رفتند .
در بحران موشکی کوبا مشخص شد نیروی دریایی شوروی آن چیزی که ادعا میشود نیست و در واقع نیروی دریایی شوروی در آن زمان بیشتر شبیه یک نیروی دفاع ساحلی بود تا یک نیروی دریایی مهاجم . از این رو شوروی به این نتیجه رسیده بود توانایی مقابله متعارف با نیروی دریایی شوروی ندارد . از این جهت بار اصلی مقابله با نیروی دریایی آمریکا بر عهده موشک ها و اژدر های نامتعارف اتمی بود . این استراتژی فقط معطوف به بعد بحران کوبا نیست بلکه شوروی از قبل آن هم متوجه ضعف خود بود قبل از بحران موشکی بخاطر ضعف هایی که در نیروی سطحی داشت اصلی ترین راه مقابله با نیروی دریایی آمریکا بمب افکن های استراتژیک مجهز به موشک های متعارف و نامتعارف بود و دلیل این کار برای افزایش احتمال اصابت یک موشک نامتعارف به هدف بود .

اما این استراتژی فقط جنبه دفاعی داشت و با روی کار اومدن طرح ساخت یک رهگیر قدرتمند برای پاسخ به بمب افکن های شوروی در آمریکا این استراتژی دیگر کارایی مناسب را نداشت و شوروی بعد از بحران موشکی کوبا خواهان یک نیروی سطحی با قدرت مناسب جهت مقابله با نیروی سطحی آمریکا در یک بحران مشابه بحران موشکی کوبا بود . از این جهت پروژه های ساخت رزمناو هایی همچون اسلاوا و رزمناو سنگین کایروف را آغاز کرد اما شوروی مشکلات بد و عمیقی اقتصادی توانایی تولید این ناو ها در تعداد مورد نیاز جهت مقابله متعارف با ناوگان های سطحی آمریکا نداشت . از این جهت از همان ابتدا با درک موضوع رزمناوهای جدید را برای جنگ های نامتعارف آماده کردند .
و واقعا هم عالی کار کردند اما بازهم یک نیروی سطحی بدون پشتیبانی هوایی بسیار آسیب پذیر بود از این جهت شوروی اولین ناو هواپیمابر خود را طراحی کردند. سران شوروی بخوبی به کارایی ناوهای هواپیمابر کلاس کیتی هاوک آمریکا آگاه بودند از این جهت خواهان یک ناو هواپیمابر با کارایی مشابه ولی سبکتر و کوچکتر بودند از این جهت پروژه ۱۱۴۳ را جهت طراحی اولین ناو هواپیمابر شوروی آغاز کردند .

قبل از پروژه ۱۱۴۳ شوروی طرح جاه طلبانه ۱۱۵۳ اورل را مد نظر داشتن که یک ناو هواپیمابر بزرگ با راکتور های اتمی با توانایی حمل ۷۰ هواپیما و ۲۴ سیلوی عمودی جهت پرتاب موشک های ضد کشتی بود . اما وقتی یک برآورد از این پروژه انجام شد مشخص شد شوروی نه توانایی مالی ساخت این ناو هواپیمابر بلکه دانش کافی جهت ساخت همچنین ناوی را ندارد در همین جهت پروژه ناو هواپیمابر کوچک تری با نام پروژه ۱۱۴۳ آغاز شد.
طراحان جهت کاهش هزینه های ساخت ناو هواپیمابر آن را مستقیما از روی یک رزمناو طراحی کردند . خطر ناوگان های سطحی و هوایی آمریکا باعث شده بود که طراحان سعی کنند که ناو هواپیمابر را در جنگ های نامتعارف که در استراتژی شوروی تعریف شده بود حفظ کنند . از این جهت ناو هواپیمابر جدید را نه تنها مستقیم از روی یک رزمناو طراحی کردند بلکه آن دو را ترکیب کردن .
ترکیب رزمناو با ناو هواپیمابر چیز جدیدی نبود و داستان این کار به جنگ جهانی دوم بر میگردد.
در طول جنگ اقیانوس آرام و پس از عملیات موفق ژاپنی ها در پرل هاربر و موفقیت های بعدی آنها در اقیانوس آرام تا جایی رسید که آمریکا تنها یک ناو هواپیمابر جهت دفاع از اقیانوس آرام در اختیار داشت . در این برهه زمانی طرحی به دفتر ریس جمهور وقت فرستاده میشود که طبق آن اجازه اجرای یک طرح جهت باز یابی توان هوایی آمریکا در اقیانوس آرام بود . طرح این بود که تعدادی از رزمناوهای آمریکایی با حفظ کارایی نسبی خود تبدیل به ناوهای هواپیمابر شوند که از طرف ریس جمهور وقت رد شد . اما فقط در آمریکا نبود و ازین دسته رزمناوهای هواپیمابر در طول جنگ جهانی دوم زیاد بودند .
ناو هواپیمابر ساخته شده شوروی کلاس کیف نام گذاری شد .

46748

ناو هواپیمابر کلاس کیف

طراحی و ساخت ناو هواپیمابر کلاس کیف بر عهده صنایع بزرگ کشتی سازی نیکولایف بود و و نیکولایف بعد از گرفتن اولین سفارش فرایند ساخت اولین ناو هواپیمابر از کلاس کیف را در ۲۱ ژوئیه ۱۹۷۰ آغاز شد و ۲۶ دسامبر ۱۹۷۲ به آب انداخته شد و در ۲۸ دسامبر ۱۹۷۵ پس از بارگیری تسلیحات و انجام تست های لازم با نام ناو هواپیمابر کیف وارد خدمت شد .
ساخت دومین ناو هواپیمابر از این کلاس در ۲۸ دسامبر ۱۹۷۲ آغاز شد و در ۳۰ سپتامبر ۱۹۷۵ به آب انداخته شد و در ۲۷ سپتامبر ۱۹۷۸ پس از گذراندن تست های لازم و بارگیری تسلیحات با نام مینسک وارد خدمت شد .

ساخت سومین ناو هواپیمابر از کلاس کیف در ۳۰ سپتامبر ۱۹۷۵ آغاز شد و در ۲۶ دسامبر ۱۹۷۸ به آب انداخته شد و پس از بارگیری تسلیحات و انجام تست های لازم در ۱۴ سپتامبر ۱۹۸۲ با نام نووروسییسک وارد خدمت شد.

ساخت چهارمین ناو هواپیمابر کلاس کیف با نام باکو در ۱۷ فوریه ۱۹۷۸ آغاز شد و در ۱ آپریل ۱۹۸۲ به آب انداخته شد و در ۱۱ دسامبر ۱۹۸۷ وارد خدمت شد .
دلیل این دیرکرد ارتقاع هایی بود که بر روی آن انجام شده بود .

8

ناو هواپیمابر باکو کلاس کیف

وارد خدمت شدند کلاس کیف زمانی بود که آمریکا ناوهای هواپیمابر همچون کلاس اینترپرایز را در اختیار داشت و اولین ناو هواپیمابر کلاس نمیتز خود را وارد خدمت کرده بود .
اما کیف که برای پشتیبانی هوایی از نیرو های سطحی شوروی ساخته شده بود توانایی حمل جنگنده های متوسط و سنگینی همچون میگ-۲۹ و سوخو-۲۷ را نداشت . دلیل آن نداشتن مکانی برای پرواز این جنگنده ها بود . تنها جنگنده ای که توانایی نشستن بر روی ناو هواپیمابر کلاس کیف را داشت جنگنده سبک و عمود نشین یاکولف یاک-۳۸ بود .
یاک-۳۸ مخصوصا برای کلاس کیف در نظر گرفته شده بود و در سال ۱۹۷۵ وارد خدمت شد.
اما در این زمان رهگیر قدرتمند اف-۱۴ تامکت در حال ورود به خدمت بود.
شوروی از همان ابتدا میدانست که ناو هواپیمابر جدیدش توانایی ایجاد پشتیبانی مناسب هوایی برای نیروی سطحی را ندارد .
اما این ناو برای شروع بد نبود .
در مجموع ناوهای هواپیمابر کلاس کیف داری ۲۷۳ متر طول ، ۵۳ متر عرض ، ۱۰ متر ارتفاع بود . همچنین دارای یک باند نشت و برخاست زاویه دار با طول ۵۳ متر داشت . دارای وزن متوسط ۳۶۰۰۰ تن و حد اکثر وزن ۴۳۵۰۰ تن بود .
نیروی مورد نیاز این ناو توسط ۸ دیگ تحت فشار بخار برای به گردش در آوردن ۴ توربین بخار متصل به چهار شیفت با قدرت ۲۰۰۰۰۰ اسب بخار تامین می شد. این موتور قدرتمند بخار حداکثر سرعت ۵۴ کیلومتر در ساعت و برد عملیاتی برابر ۷۴۰۰ کیلومتر را فراهم می کرد .

این کلاس جهت دفاع از خود در برابر هواگرد ها و موشک ها
از دو لانچر ام-۱۱ اشتورم (نام گذاری ناتو : AS-N-3 goblin)
دو لانچر ۹کا۳۳ اوسا (نام گزاری ناتو : SA-8 Gecko) اوسا یک موشک پدافندی کوتاه برد بود که نتها بروی ناو های شوروی بلکه یک سامانه پدافند هوایی زمین پایه نیز بود.
هشت سامانه دفاع نزدیک ای کا-۶۳۰
ای کا-۶۳۰ یک سامانه دفاع نزدیک مجهز به مسلسل های گاتلینگ ۳۰ میلیمتری است . این سامانه آخرین خط دفاع ناو های شوروی بود و تا امروز نمونه های بروز شده آن همچنان فعال است.
همچنین دارای دو توپ ای کا-۷۲۶ بود.
ای کا-۷۲۶ یک توپ دولول ۷۶ میلیمتری است که علاوه بر درگیری با اهداف سطحی توانایی درگیری با هواگرد ها را نیز دارد .
رزمناو هواپیمابر های کلاس کیف جهت دفاع از خود در برابر زیر دریایی ها ۱ پرتاب گر موشک کوتاه برد ضد زیردریایی آر پی کا-۱ ویچر (نام گذاری ناتو : SUW-N-1) با برد ۲۴ کیلومتر و کلاهک اتمی با قدرت ۵ یا ۱۰ کیلو تی ان تی در اختیار داشتند.
همچنین مجهز به ۱۰ تیوپ شلیک اژدر های ۲۱ اینچی بودند .
همچنین کلاس کیف جهت درگیری با نیروهای سطحی دارای چهار پرتاب گر دوتایی موشک پی-۵۰۰ بازالت بود .
پی-۵۰۰ بازالت ( نام گذاری ناتو : SS-N-12 Sandbox) یک موشک ضد کشتی اتمی دور برد با برد ۵۰۰ کیلومتر بود و یک کلاهک اتمی با قدرت۳۵۰ کیلو تی ان تی در اختیار داشت .
دقت کنید که برد موشک ربطی به برد شناسایی ندارد . چه بسا موشک بازالت ۵۰۰ کیلومتر برد دارد اما بخاطر شکل زمین رادار های ناو های هواپیمابر کلاس کیف در فاصله کمتر از ۱۲۰ کیلومتر توانایی شناسی ناوگان های آمریکایی را داشتند.

اما اسلحه اصلی ناو هواپیمابر کلاس کیف هواپیما های یاکولف یاک-۳۸ و بالگردهای کاموف-۲۵ و یا کاموف-۲۷ بود .

440px-aircraft_carrier_baku_in_1988

یاک-۳۸ و کاموف-۲۷

یاکولف یاک-۳۸ در سال ۱۹۷۵ وارد خدمت شد و عملا یک جنگنده نسل اولی در زمان جنگنده های نسل ۴ بود در این زمان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در حال جای گزین کردن اف-۴ های خود با اف-۱۴ ها بود . و یاکولف یاک-۳۸ که یک جنگنده سبک عمود نشین که حتی رادار هم نداشت هیچ شانسی در مقابل جنگنده های نیروی دریایی آمریکا نداشت . یاکولف یاک-۳۸ حتی از لحاظ رزمی توان برابر با میگ نوزده نسل دومی هم نداشت .
در سمت دیگه هرچقدر از کاموف-۲۷ به عنوان یک هلیکوپتر چند منظوره موفق یاد کنیم باید با دست دیگه بزنیم توسر یاک-۳۸
کاموف-۲۷ بر اساس تجربیات کاموف-۲۵ ساخته شد و میتوان از آن به عنوان یکی از طراحی های خوب شوروی دانست .
کاموف-۲۷ مدل پی ال که نسخه ضد زیردریایی کاموف-۲۷ بود یک ایونیک بهتر نسبت به کاموف-۲۵ دار و شکل آن مشابه کاموف-۲۵ است اما از آن بزرگتر است .
همانند کاموف-۲۵ مجهز به رادار ، سونار و حسگر های الکترو مقناطیسی است و مدل هایی گوناگون از زد زیر دریایی تا ترابری دارد .
کاموف-۲۷ جهت مبارزه با زیردریایی ها مجهز به اژدر APR-2E بود که یک اژدر اتمی با قدرت ۸۰ کیلو تی ان تی بود و همچنین توانایی حمل بمب های ضد زیر دریایی را نیز داشت.

در مجموع ناوهای هواپیمابر کلاس کیف توانایی حمل ۱۲ تا ۱۳ جنگنده یاک-۳۸ و یا ۱۴ تا ۱۷ هلیکوپتر کاموف-۲۵ و یا کاموف-۲۷ و یا ترکیبی از این ها را حمل کند .

اما باکو که نسخه ارتقاع یافته نسبی کلاس کیف بود از رادار های آرایه فازی بهره می برد و از دیگر تغییرات این ناو با دیگران بیشتر شدن پرتاب گران موشک پی-۵۰۰ از ۴ پرتاب گر دوتایی تایید به شش پرتاب گر دوتایی (از ۸ موشک به ۱۲ موشک) و تعویض موشک های پدافند اوسا و اشتورم با موشک پدافند کوتاه برد ۹کا۳۳۰ تور ( نام گذاری ناتو : SA-15 Gauntlet)
تور نیز همانند اوسا علاوه بر دریا یک سامانه پدافند زمینی نیز بود و همچنان در چندین کشور فعال است.

همچنین موشک های ویچر با دو پرتاب گر راکت های ضد زیردریایی آر بی یو-۶۰۰۰ اسمرچ ۲ و دو توپ دوقلو ۷۶ میلیمتری با دو توپ ۱۰۰ میلی متری تعویض شدند.

باکو که بعد از فروپاشی شوروی که به آدمیرال گروشنکف تغییر نام داده شده بود در سال ۱۹۹۴ با انفجاری در اتاق دیگ بخار خود تا سال ۱۹۹۵ جهت تعمیر از خدمت خارج شد . پس از ورود بخدمت روسیه متوجه عدم توانایی این کشور از تامین هزینه های این ناو هواپیمابر شد و درنهایت در سال ۱۹۹۶ آن را برای فروش گذاشت . و به نیروی دریایی هند فروخت . هند پس از خرید آدمیرال گروشنکف یک قرارداد ارتقاع سنگین هم با روسیه بست و پس از ارتقاع در سال ۲۰۱۳ ناو هواپیمابر خود را تحویل گرفت و آن را در سال ۲۰۱۴ بانام ای ان اس ویکرام آ دی تیا وارد خدمت کرد.
این ارتفاعات شامل برداشتن کامل تسلیحات جلوی ناو و طراحی یک سکوی رمپ برای پرواز جنگنده های متوسط میگ-۲۹ کا بود . و همچین تعداد سامانه های دفاع نزدیک ای کا-۶۳۰ از هشت به چهار کاهش پیدا کرد.

و موشکهای پدافند هوایی تور از روی آن باز شد و با موشک های باراک-۱ و باراک-۸ جایگزین شد .

ins-vikramaditya-seatrial-01

ای ان اس ویکرام آ دی تیا

اگر بخواهیم از کارایی کلاس کیف در مقابل ناوهای هواپیمابر ایالات متحده حرف بزنیم بایدبه بگم عملا هر چهار ناو هواپیمابر کلاس کیف توانایی رزمی یک ناو هواپیمابر کلاس فور استایل را نداشتند و کلاس فور استایل بسیار کارآمدتر و توانایی رزمی بسیار بیشتری داشت . حال کیتی هاوک و اینترپرایز و نمیتز که در آن زمان در خدمت بودند بمانند.

شوروی سابق بازهم با درک ضعف های بزرگ کلاس کیف طرح ساخت ناو هواپیمابر جدیدی را جهت رفع نیازهای نیرو های سطحی خود آغاز کرد .

شوروی که بعد از ساخت کلاس کیف به ضعف های آن پی برده بود . و به هدف خود که در دو پروژه ۱۱۵۳ و ۱۱۴۳ نرسیده بود مجددا هدف خود را در پروژه ۱۱۴۳/۵ تکرار کرد.

طراحی ناو هواپیمابر جدید در اواخر دهه هفتاد و در دفتر طراحی صنایع بزرگ نیکولایف انجام شد .
طرح کلی ناو هواپیمابر جدید از همان کلاس کیف مشتق شده بود و فقط بزرگتر شده بود .
همچنین جای گاه توپ ها برداشته شده بود و به جای آن یک سکوی رمپ با زاویه ۱۲ درجه قرار گرفته .
رمپ یا سکوی پرش یک شیوه جدید تر نسبت به منجنیق است که توسط مهندسین انگلیسی جهت استفاده بروی ناو های هواپیمابر کوچک که توانایی در اختیار داشتن منجنیق را نداشتن ابداع شد . شیوه رمپ به اینگونه است که جنگنده با یک سرعت مناسب و قرار گیری در یک زاویه مناسب بخشی از نیروی خود را به بردار عمود وارد کند و بدون نیاز به منجنیق از روی باند کوتاه ناو بلند شود .
این شیوه خود مزایا و معایبی دارد.
ناو هواپیمابر جدید دارای یک عرشه فرود زاویه دار نیز بود . این نوع عرشه هم توسط مهندسین انگلیسی طراحی و آزمایش شد که طبق آن باند فرود از باند برخاستن جدا میشد و به ناو فضای بیشتری جهت پارک جنگنده‌ها میداد همچین با جدا بودن قسمت فرود و برخاستن از محل پارک جنگنده‌ها خطر فرود و برخاستن از روی ناو هواپیمابر کمتر شده بود . این نوع عرشه که بعد جنگ جهانی دوم ظهور کرد پای ثابت اکثر کلاس ناو های هواپیمابری شد که بعد آن طراحی و ساخته شد .

در ابتدای باند فرود دارای یک ردیف رشته های سیم جهت فرود با گیره است .

این ناو هواپیمابر در طول زمان نام های فراوانی داشته . در ابتدای پروژه نام این ناو ریگا بود سپس به لئونید برژنف و بعد آن به تفلیس تغییر نام داد . این کلاس از ناو های هواپیمابر شوروی با نام کلاس کوزنتسف شناخته می شه .

russian_aircraft_carrier_admiral_kuznetsov

ناو هواپیمابر تفلیس (آدمیرال کوزنتسف) کلاس کوزنتسف

اولین ناو از این کلاس همان طور که گفته شد دارای نام های زیادی بود .
ساخت آن در ۱ آوریل ۱۹۸۲ آغاز شد و در ۶ دسامبر ۱۹۸۵ به آب انداخته شد و در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۰ پس از گذراندن آزمایشات و تجهیز شدن وارد خدمت شد .
این ناو هواپیمابر پس از فروپاشی شوروی به وارث دار اصلی آن یعنی روسیه رسید . و نام آن به آدمیرال کوزنتسف تغییر کرد .

ساخت دومین ناو هواپیمابر کلاس کوزنتسف در ۶ دسامبر ۱۹۸۵ آغاز شد و در ۴ دسامبر ۱۹۸۸ به آب انداخته شد . این ناو هواپیمابر که ابتدا با نام ریگا و بعد آن وریاگ شناخته می شد پس از تکمیل فرایند ساخت و به آب اندازی به کمبود بودجه خورد و فرایند تکمیل آن کند شد . در نهایت ناو تکمیل نشد و شوروی تجزیه شد . ناو تغریبا تکمیل در بارانداز صنایع نیکولایف در اوکراین ماند و ناو به اوکراین رسید . دولت تازه تاسیس اوکراین که توانایی مالی تکمیل کردن و حتی هزینه های معمول عملیاتی کردن این ناو هواپیمابر را نداشت آن را در نهایت فروخت . فروشی که بسیار عجیب بود و در نهایت ناو سر از چین درآورد .
ناو در چین تکمیل شد و با نام لیائونینگ در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۲ وارد خدمت شد.

story

ناو هواپیمابر وریاگ در بارانداز شماره ۴۴۴ صنایع نیکولایف در اوکراین

در مجموع ناوهای هواپیمابر کلاس کوزنتسف دارای ۳۰۵ متر طول ، ۷۲ متر عرض و ۱۱ متر ارتفاع است .

دارای طیف گسترده ای از رادار های و سونار ها جهت شناسایی اهداف احتمالی .
دارای کمترین وزن ۴۳۰۰۰ تن و حد اکثر وزن ۶۷۰۰۰ تن

نیروی این ناو هواپیمابر را دیگ های بخار تحت فشار تولید میکنند که قدرتی معادل ۲۰۰۰۰۰ اسب بخار تولید میکنند.
این موتور قدرتمند حداکثر سرعت ۵۴ کیلومتر در ساعت را برای آدمیرال کوزنتسف فراهم می‌کند . آدمیرال کوزنتسف در این حالت دارای برد عملیاتی ۷۰۰۰ کیلومتر است و اگر سرعت خود را تا ۳۳ کیلومتر در ساعت کاهش دهد برد عملیاتی آن به ۱۵۷۰۰ کیلومتر میرسد.

آدمیرال کوزنتسف برای دفاع از خود در مقابل هواگرد ها و موشک ها مجهز به مجهز به موشک های پدافندی ۹کا۳۳۰ تور (نام گذاری ناتو : SA-15 Gauntlet)
تور یک سامانه پدافندی کوتاه برد است که علاوه بر نمونه دریا پایه نمونه زمین پایه نیز دارد.
و در برد نزدیک مجهز به هشت سامانه دفاع نزدیک کاشتان و شیش سامانه دفاع نزدیک ای کا-۶۳۰ است .

همچنین ناو هواپیمابر آدمیرال کوزنتسف دارای ۱۲ پرتاب گر عمودی موشک پی-۷۰۰ گرانیت (نام گذاری ناتو : SS-N-19 Shipwreck) است .
گرانیت یک موشک ضد کشتی دور برد و اتمی با برد ۶۰۰ کیلومتر و قدرت کلاهک ۵۰۰ کیلو تی ان تی است . موشک گرانیت یکی از خطرناکترین موشک های ضد کشتی است که توسط شوروی طراحی شد و تا امروز هم یک موشک بسیار خطرناک است.

آدمیرال کوزنتسف همچنین جهت دفاع از خود در مقابل زیردریایی ها از سامانه یو دی ای وی-۱ (UDAV-1) بود .
یو دی ای وی-۱ یک سیستم کامل و چند لایه جهت مقابله با زیردریایی هاست که با پرتاب راکت های ضد زیردریایی سعی در دفاع از ناو دارد .

اسلحه اصلی آدمیرال کوزنتسف جنگنده های متوسط و سنگینی بود که میتوانست حمل کند . در واقع آدمیرال کوزنتسف اولین ناو هواپیمابر کامل شوروی بود . اما بازهم بیشتر از آنکه ناو هواپیمابر باشد رزمناو هواپیمابر بود.

جنگنده ها و هلیکوپتر که آدمیرال کوزنتسف می تواند حمل کند شامل جنگنده های سوخو-۲۷ کا (سوخو-۳۳ فلانکر دی{su-33 Flanker-d}) و میکویان میگ-۲۹ کا (فالکرم-دی { Fulcrum-D}) و هلیکوپتر های کاموف-۲۷ و کاموف-۳۱ است.
در مجموع ۱۸ تا ۳۲ جنگنده از مدل میگ-۲۹ و یا سوخو-۳۳
و ۱۷ تا ۲۴ هلیکوپتر از نوع کاموف-۲۷ و یا ترکیبی از اینها را حمل کند.

varyag-kuznetsov

تصویری تاریخی از ناو هواپیمابر وریاگ (درحال ساخت) در کنار ناو هواپیمابر تفلیس (آدمیرال کوزنتسف) در بار انداز شماره ۴۴۴ صنایع نکولایف در اوکراین

در زمان شوروی دو طرح آواکس ناو نشین یاکولف یاک-۴۴ و جنگنده عمود نشین یاکولف یاک-۱۴۱ نیز برای ناو هواپیمابر کلاس کوزنتسف طراحی شدند اما بعد از فروپاشی و نبود بودجه کافی هر دو طرح توسط روسیه لغو شدند .

کلاس کوزنتسف جهت جبران ضعف های کلاس کیف و در جهت همان هدف قبلی خود یعنی یک ناو هواپیمابر با کارایی مشابه کلاس کیتی هاوک آمریکا اما کوچکتر و سبکتر ساخته شد.
کلاس کیف اولین ناو هواپیمابر شوروی در جهت این فعالیت بود اما موفقیتی بدست نیاورد اما برای شروع بد نبود و شوروی تجربیات خوبی از کلاس کیف گرفت . تجربیاتی که در کلاس کوزنتسف پیاده کردند . اما در حقیقت بازهم کلاس کوزنتسف فاصله زیادی با کلاس کیتی هاوک آمریکایی داشت . اما به خوبی به هدفی که برای آن طراحی شده بود رسید . اما مشکل دوم نیروی سطحی شوروی کمبود های اقتصادی بود که باعث شد تعداد مورد نیاز از کلاس کوزنتسف تولید نشود . حتی شوروی با تجربیات کلاس کوزنتسف ناو هواپیمابر جدید خود را طراحی کرده بود و فرایند اولیه ساخت ناو هواپیمابر را در ۱۹۸۸ آغاز کرده بود .
ناو هواپیمابر جدید در واقع همان طرح ۱۱۵۳ جاه طلبانه دهه ۷۰ بود . شوروی در آن برهه زمانی دانش و تجربه کافی جهت ساخت همچنین ناوی را نداشت اما بعد بدست آوردن این تجربیات از کلاس کیف و کوزنتسف مجددا بدنبال طرحی مشابه رفت.
ناو جدید یک ناو هواپیمابر با پیشرانه اتمی بود و قرار بود اولین ناو هواپیمابر اتمی شوروی باشد . و بسیار بزرگتر از کوزنتسف بود و توانایی حمل ۷۰ جنگنده بروی آن پیش بینی شده بود .
این ناو هواپیمابر جدید ابتدا با نام سیمبیرسک شناخته میشد سپس به ولادیمیر لنین و بعد آن به اولیانوسک تغییر نام داد .
فرایند ساخت آن به دلیل مشکلات مالی بسیار کند پیش میرفت و در نهایت پس از فروپاشی شوروی اسکلت اصلی بدنه کشتی که در آن زمان بخشی از آن کامل شده بود در بارانداز صنایع نیکولایف ماند و در نهایت اوراق شد.
اگر اولیانوسک ساخته میشد احتمالا اولین ناو هواپیمابر شوروی میشد که به توان رزمی کلاس کیتی هاوک آمریکایی نزدیک میشد .

p-txt

تصویری خیالی از شمایل احتملا نهایی ناو هواپیمابر اولیانوسک

همانطور که در متن بالا خواندید بر خلاف یک باور غلت در میان انسانها، راه چندین چند ساله یکشبه بدست نمی آید.
اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی سابق با درک موضوع سعی کرد با سرعتی که توانایی آن رادارد حرکت کند و باید گفت برای کشوری همچون شوروی که موفق شد از مسکوا به کوزنتسف برسد و حتی اولین گام ها برای یک حرکت جدید را پیموده بود بسیار هم عالی بود .
با این حال مجالی برای شوروی برای ساخت یک ناو هواپیمابر هم طراز رزمی با کیتی هاوک نماند اما نباید از تلاش های شوروی چشم پوشی کرد و طوری فکر کرد که انگار ناوهایی همچون کیتی هاوک و یا کوزنتسف یکشبه و از آسمان برای آمریکا و شوروی افتاده.

امیدوارم مفید واقع شده باشه

مشخصات کلی ناو هلیکوپر مسکوا و ناو هواپیمابر کلاس کیف و کلاس کوزنتسف به همراه ناو هواپیمابر کلاس کیتی هاوک آمریکایی.

کلاس

مسکوا

کلاس

کیف

کلاس

کوزنتسف

کلاس

کیتی هاوک (آمریکا)

طول (متر) ۱۹۶٫۶ ۲۷۳ ۳۰۵ ۳۲۰٫۶
عرض (متر) ۳۵ ۵۳ ۷۲ ۳۹٫۶
ارتفاع (متر) ۷٫۶ ۱۰ ۱۱ ۱۱٫۴
حداکثر وزن (تن) ۱۷۵۰۰ ۴۵۰۰۰ ۶۷۵۰۰ ۸۱۴۳۰
پیشرانه توربین بخار ۱۰۰۰۰۰ اسب بخار قدرت توربین بخار ۲۰۰۰۰۰ اسب بخار قدرت توربین بخار ۲۰۰۰۰۰ اسب بخار قدرت توربین بخار ۲۸۰۰۰۰ اسب بخار قدرت
حداکثر سرعت (کیلومتر درساعت) ۵۷ ۵۹ ۵۴ ۵۹
حداکثر برد عملیاتی (کیلومتر) ۲۵۹۲۸

در سرعت ۲۲ کسلومتر در ساعت

۷۴۰۰ با حداکثر سرعت ۷۰۰۰ با حداکثر سرعت

۱۵۷۰۰

در سرعت ۳۳ کسلومتر در ساعت

۱۹۳۰۰
خدمه ۸۵۰ ۱۶۰۰ ۱۹۶۰ ۳۱۵۰
تسلیحات دفاعی ۱*آر پی کا-۱ ویچر/۲*آر بی یو-۶۰۰۰ اسمرچ ۲/۲*ردیف۵تایی توپ اژدر۵۵۳ میلیمتری/۲*توپ دوقلو ۵۷ میلیمتری ۲*ام-۱۱ اشتورم/۲*۹کا۳۳ اوسا/۸*ای کا-۶۳۰/۲*ای کا-۷۲۶ توپ دولول ۷۶ میلیمتری/۱*آر پی کا-۱ ویچر/۱۰*تیوپ اژدرهای ۲۱ اینچی/۴ویا۶*پرتاب گر دوتایی موشک پی-۵۰۰ بازالت ۲۴*پرتاب گر موشک های پدافندی ۹کا۳۳۰ تور/۸* سامانه دفاع نزدیک کاشتان /۶* سامانه دفاع نزدیک ای کا-۶۳۰ /۱۲* پرتاب گر عمودی موشک پی-۷۰۰ گرانیت/ سامانه یو دی ای وی-۱ ۲۴*پرتاب گر سی اسپارو و یا ریم-۱۱۶/۳-۴*سامانه دفاع نزدیک فالانکس
هواگردها ۱۸ هلیکوپتر کاموف-۲۵ و یا میل-۸ تا۱۲*جنگنده یاک-۳۸ ویا ۱۶*هلیکوپتر کاموف-۲۵ یا کاموف-۲۷ ۱۸-۳۲*جنگنده سوخو۳۳ یا میگ۲۹ و یا ۱۷-۲۴* هلیکوپتر کاموف-۲۷ تا ۹۰ جنگنده ویا هلیکوپتر

تمام جنگنده ها و هلیکوپترهای نیروی دریایی آمریکا که از سال ۱۹۶۱ تا ۲۰۰۹ فعال بودن

تعداد ساخته شده ۲ ۴ ۲ ۴
سال ورود به خدمت ۱۹۶۷ ۱۹۷۵ ۱۹۹۰ ۱۹۶۱
وضعیت هر دو خروج از خدمت و اوراق تا سال ۱۹۹۱ ۲*فروخته شده به چین و خارج از خدمت/۱*خارج ازخدمت و اوراق/۱*فروخته شده به هند با یک ارتقاع سنگین در حال خدمت ۱*ئر نیروی دریایی روسیه فعال/دیگری توسز اوکراین ناقص فروخته شد و در چین تکمیل شد و فعال هر ۳ تا خارج از خدمت از سال۲۰۰۹/یکی به عنوان هدف قرق شد در سال ۲۰۰۵

منابع
http://www.military-today.com
http://www.militaryfactory.com
http://survincity.com
http://worldweapon.ru
http://www.naval-technology.com

31+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar

94 دیدگاه

  • باسلام و تشکر ،درکل زیردریایی کلاس نووروسیسک برتر است یا کلاس لادا واینکه بهترین زیردریایی دیزل-الکتریک برای ایران کدام زیر دریایی است .

    • سلام لادا بهتر است و در حال حاظر هم واقعا ایران زیر دریایی به این بزرگی نیمخوادهد الا که برای عملیات در اب های بین الملی بخواهد

  • ،  Buyan-M class بهتر است یا ناوچه کلاس  Boraباسلام و تشکر در کل ناوچه    واینکه بهترین ناوچه روسیه و چین چیست ؟

  • سلام و خسته نباشید.در ادبیات نظامی روس به ناو هواپیمابر رزم ناو سنگین حامل هواپیما گفته میشود.خبرگزاری المسیره نوع موشک ضد کشتی را سی ۸۰۲ ا اعلام کرده و اطلاعات هدف را از کشور جیبوتی به دست اورده فکر میکنم ارتباط مستقیم با رزمایش عربستان در خلیج فارس داره چون اکثر موشکهایایران از همین خانواده هستن

  • با سلام – در سایت های فارسی  نظامی نوع موشکی که ناو سوفیت اماراتی رو هدف گرفته موشک نور می دونند حالا اگر موشک های ضد کشتی ما مثل نور یا C802 در ارتفاع ۲۰ متری پرواز می کنند و با کلاهک نیمه زرهی ۱۶۰ کیلوگرمی نتونند ناو پشتیبانی مثل سوفیت رو غرق کنند وای به حال روزی که با ناوهای جنگی کشورهای عربی  و نه امریکا درگیر بشیم

  • با سلام – در انهدام ناو پشتیبانی سوفیت اماراتی انفجار مهیبی رخ داده ایا ناو غرق شده و یا با آسیبی که دیده به امارات رفته؟ و طبق گفته منابع یمنی حدود ۲۰ امارتی کشته شدند ایا این رقام کشته شدگان درست هست؟

  • می تونن از یاک ۴۱ هم به جای یاک ۳۸ که ارتقا یافته یاک ۳۸ هست هم استفاده کنن

  • خانوم مینا گلرو آمریکا هم در ویتنام شکست خورد و آبروش رفت والبته توی رسانه های ایرانی میگه آمریکا از افغانستان و عراق و لیبی هم شکست خورد شاید منظورش شکست سیاسی باشه پس شوروی هم که از افغانستان شکست خورد انقدرها هم ضعیف نبود و بی آبرو نشد

    • با سلام خدمت شما دوست محترم من کاری به رسانه های ایران ندارم چون خیلی حرفها میزنن و میگن حماس اسراییل را به زانو در آورده ولی آیا واقعا این جوریه؟ببین دوست گرامی فلسفه آمریکا باشوروی متفاوت هستش شما نگاه کنید از بعد از جنگ جهانی دوم آمریکا در چند جنگ درگیر بوده جنگ کره -جنگ ویتنام-جنگ گرانادا-جنگ لیبی -جنگ افغانستان -جنگ خلیج فارس در دو دوره -جنگ پاناما-جنگ نیکاراگوآ و آشغال این کشور-بحران موشکی کوبا-جنگ با ایران در اوج جنگ نفتکش ها در در قالب عملیاتهای فرصت برجسته-یخچال شکننده و عملیات کمانگیر چابک بجز جنگ ویتنام که در حقیقت آمریکا بدون هیچ استراتژی وارد آن شد در بقیه این جنگها پیروز شده است و هیچکدام از این جنگها علیرغم پر هزینه بودن بعلت اقتصاد پرقدرت این کشور تاثیری نداشت ولی شوروی در تنها جنگی که بعد از جنگ جهانی دوم در آن درگیر شد آنچنان دچار تبعات شکست آن شد که از هم پاشید بله دوست محترم مشکل شوروی سابق که اینک گریبانگیر وارث آن یعنی روسیه نیز میباشد این بود که این کشور صاحب قدرت نظامی بالا ولی اقتصاد پایین بود و به هیچ وجه اقتصاد ضعیف این کشور پشتوانه مناسبی برای قدرت نظامی این کشور نبود از آن گذشته شکست یا پیروزی در یک جنگ درصد محقق شدن اهدافی است که یک کشور با هدف دستیابی به آن وارد نبرد شده است و نه تعبییر کشورهای دوست و دشمن در عملیات الدورادو هدف گوشمالی قزافی بود که ریگان به آن دست پیدا کرد اصلا هدف آشغال لیبی نبود خوب این یک پیروزی بحساب می آید پیروزی که فقط آشغال کردن یک کشور نیست

    • سلام.به نظر من نه امریکا در ویتنام و نه شوروی در افغانستان از بعد نظامی شکست نخوردن اگر چه تلفات بالایی داشتن مثلا امریکا ۸۵۰۰ هواگرد به دلایل مختلف از دست داد که بیشترش نقص فنی بود,در ویتنام امریکا در تمامی عملیاتها پیروز شد و عملیات تت هم که غافلگیر شدن بعد از نیم ساعت پیروز شدن مشکل حکومت فاسد جنوب بود که فقط فکر پر کردن جیباشون بودن بعد هم فرار کردن,یا شوروی در افغانستان فقط با یک سپاه حمله کرد و هدفش حمایت از دولت کمونیستی بود نه مثل قرن ۱۸ به رور سر نیزه حکومت کنه

  • آقای تارخ اگه از لحاظ تعداد حساب کنیم ما ۲۱ ناوهواپیمابر داریم و اگر از لحاظ کلاس حساب کنیم بعد از فورد کلاس و نیمیتز کلاس مقام سوم را دارد

  • آقای تارخ من دارم با چوب بستنی یک ناوهواپیمابر می سازم و چند ساله که دارم روش کار می کنم البته نه به طور پیوسته،تفریحی روش کار می کنم و روند پیشرفت کار هم به عوامل مختلف بستگی داره اول می خواستم یه قایق کوچیک به صورت کار دستی بسازم اما هی بزرگترش کردم و شکل یک لنج شد بعد تصمیم گرفتم ناوهواپیمابرش کنم و شکل مدل انگلیسی و روسی با رمپ درست کردم بعد تصمیم گرفتم شکل رادرفورد کلاس(FORD CLASS) بسازم و خیلی بزرگ و قشنگ شد و امسال یا سال دیگه تمومش می کنم و برای تزیین البته می تونم یه کاریش کنم که روی آب هم بتونه حرکت که و چون خیلی بزرگه رودخانه یا دریا یا یه دریاچه مصنوعی باید باشه توی یه تشت جا نمیشه و توی حوض های بزرگ هم جا میشه

  • به نظر من چون در جنگ افزارهای اتمی شرق و غرب به تعادل رسیده بودند سایر تسلیحات مثل همین ناو هواپیما بر بیشتر برای تقابل در مناطقی که دارای تضاد بودند کارایی داره والا کشورهای مثل ایران ، ژاپن و………… در برابر تسلیحات اتمی کاری از پیش نمی برند نمونه بمباران اتمی ژاپن در جنگ جهانی دوم اصولا” با ورود جنگ افزارهای اتمی صحنه ی جنگ دارای تغییرات بنیادی شده

  • سلام و خسته نباشیددر تصویر حمله موشکی یمنی ها و حمله حزب الله به کشتی اسراییلی که از موشک های ایرانی استفاده کرده اند اصابت تقریبا به موازات عرشه انجام شده است چرا حمله در نزدیکی آب برای سوراخ کردن بدنه و غرق شدن احتمالی انجام نشده.آیا موشکهای ما هدایت خودکاربرای حرکت در حالت نزدیک تر به آب را ندارند یا دلیل دیگری داشته؟انفجار کشتی اماراتی قوی تر بوده آیا از موشک دیگری بجز نور استفاده شده؟

    • سلام موشک نور نبوده از قرار نصر و یا کوثر بوده کلاهکش خیلی بزرگ نبوده ولی ناو نیز دارای بدنه الومینیومی بوده است …ذر مورد نحوه پرواز موشک هم مانند ناوچه ساعر این موشک حدود چهار تا شش متری اب پرواز می کند و هرگز موشک ها دقیقا به خط اب خور نمیخورند

  • من فکر میکرم ناو هواپیمایر آدمیرال کوزنتسف دارای پیشران هسته ای باشه حالا که نیست نوعش چیه و چه سوختی مصرف میکنه ؟

  • سلام این صنایع کشتی سازی نیکلایف در اکراین هنوزم هست و کار میکنه یا به تاریخ پیوسته ؟

    • با سلام خدمت شما دوست گرامی اگه اشتباه نکنم از چهار دیگ بخار بهره میبره که به دوشفت پروانه متصل هستش و از سوخت مازوت هم استفاده میکنه که مقدار نه هزار و خرده ای تن سوخت مازوت برای سوخت ناو حمل میکنه البته قراره گوش شیطان کر اگر نفت گران بشه وباز اگر بعلت گرانی نفت دست وبال روسها باز بشه و باز هم اگر تاسیسات و زیر ساخت های تولید و تعمییر شناورهای فوق سنگین رو که در اکراین موند رو تو روسیه هم تدارک ببینند و باز هم اگر بودجه برای این کار اختصاص بدن و بازهم اگر مشکل خاصی پیش نیاد قراره بروز رسانی هایی روی این شناور انجام بشه و اونو هسته ای کنن البته با تعداد زیادی اگر همراه هستش

      • البته ناگفته نماند که ناو کوزنتسف قرار نیست مجهز به پیشران هسته ای شود. چرا که اولا در طراحی این ناو قابلیت تعبیه رآکتور اتمی در آینده برای آن پیش بینی و تعبیه نشده است. در ثانی کوزنتسف ارزش این کار را ندارد. ثالثا این ناو احتمالا آخرین ارتقای خود را پشت سر خواهد گذاشت و پس از آن در خلال سالهای ۲۰۲۵ الی ۳۰ از رده خارج خواهد شد. مثلا ببینید ناو هواپیمابر ملکه الیزابت انگلستان در حال حاضر از توربین گاز استفاده میکند و فاقد کاتابولت است. اما تدابیر لازم برای تعبیه این تجهیزات بر روی آن اجرا شده است و این ناوها را میتوان در آینده در صورت نیاز به پیشران اتمی و منجنیق تجهیز نمود. اما این قابلیت برای کوزنتسف وجود ندارد.

    • اگه اشتباه نکنم بله هنوز فعال هستش و کشتی های تجاری وکانتینر بر و نفتکش تولید میکنه

  • مقاله فوق العاده ای بود به جرات میتونم بگم جز این سایت جای دیگه مقالات تحلیلی به این خوبی ندیدم دو نکته نظرم رو جلب کرد یکی غلط های املایی که در شان سایت وزین جنگاوران نیست و بیشتر از بی دقتی منشا میگیره و دومی هم اینکه چون نیکولایف توی اکراین هست شاید روسها دسترسی بهش ندارن و به همین خاطر به فرانسه سفارش دادن

    • سلامدوبار توش گشتم و اصلاح کردم اما مثل اینکه چندتای از دستم در رفته . شما منو ببخش بزن به پای تازه کاری

    • با سلام خدمت شما دوست گرامی و بل اجازه استاد تارخهدف از ساخت ناوبالگرد بر و بالگردهای آن کشف و انهدام زیر دریایی قبل از شلیک موشک بود و گرنه بعد از شلیک که دیگه از بالگرد کاری ساخته نبود و در حقیقت وظیفه ناوگروه گشت زنی در آبهای دور از سواحل کشور وبرد موشکها و نابودی زیر دریایی ها قبل از رسیدن به منطقه ایده آل جهت شلیک موشکها

  • سلام استاد من اوایل متن رو منوجه نشدم : آمریکا موشک ضد کشتی زیردریایی پرتاب پولاریس رو ساخت و شوروی برای مقابله با اون ناو هلیکوپتر بر مسکوا خب در متن آمده که برد اون موشک ضد کشتی هسته ۴۵٠٠ کیلومتره مگه هلیکوپتر های اون ناو هلیکوپتر بر میتونند زیر دریایی امریکایی رو در بیشتر ۴۵٠٠ کیلومتری کشف و نابود کنند ؟

      • تلاش مزبوهانه و قابل تقدیری بود طبق جدول ناوی که شوروی در دهه ٩٠ میلادی ساخته قابل رقابت با ناوی که آمریکا در دهه ۶٠ میلادی ساخته نیست !

  • یه سوال عجیب برام یپش اومده به نظرتون ارتش شوروی در برابر ارتش امریکا در چه وضعیتی بود ضعیف تر بود یا قویتر ؟منظورم در سال ۱۹۹۰ هستش که تقریبا آخرین سال وجود شوروی هستش

      • البته جناب تارخ در چند سال آخر حکومت شوروی بعلت مشکلات اقتصادی و نابسامانی اجتماعی و درگیری و اختلافات داخلی قدرت بین سیاستمداران و صاحبان قدرت در شوروی باعث از هم گسیختگی ارتش و تضعیف شدید ارتش شوروی شده بود و همچنین عملکرد ضعیف این ارتش سبب از بین رفتن ابهت پوشالی که بدلیل تبلیغات گسترده شوروی برای ارتش سرخ بدست آمده بود شد و نام ارتش سرخ که روزی لرزه به اندام نیروهای نظامی هر کشوری می انداخت در حد یک ارتش درمانده در مقابل یک مشت شبه نظامی پابرهنه افغان  نزول پیدا کرد و در حقیقت اشتباهی که شوروی در مداخله نظامی در افغانستان انجام داد همانقدر که به اقتصاد ضعیف این کشور صدمه زد ابرو و ابهت ارتش سرخ نیز از این شکست ضربه خورد و در حقیقت شکست در افغانستان اعتبار شوروی را در همه زمینه ها خدشه دار کرد و برای جهانیان روشن شد که اقتصاد شوروی هرگز توان لازم برای شرکت این کشور در یک جنگ تمام عیار را نداشته و ارتش این کشور هم یک ارتش شکست ناپذیر نبوده و همین موضوع سبب فروپاشی شوروی شد 

      • خب یعنی چی برایی مثال اگر در سال ۱۹۹۰ جنگی به بزرگی جنگ جهانی در میگرفت چی میشد ؟تاسیسات اتمی رو هم حساب کنید 

  •  با سلام به استاد عزیز این ناو هواپیما بر کلا ۱۴ تا ۱۵ هواپیما  توش جا نمیگیره تازه ۱۲ تا سوخوی ۳۳ هستش که ازاوایل تولید تا الان هیچ بروز رسانی نشدن.

  • درودآقای تارخ فیلم شناور اماراتی که گذاشتید موقع برخورد موشک انفجار خیلی شدیدی بود این انفجار کلاهک موشک بود یا اینکه مهماتو سوخت همراه شناور بوده؟

    • سلام انفجار خیلی هم قوی نبود بدنه الومنیومی است باعث اتش سوزی می شود… این شناور رزمی نیست زره هم نداشت برای همین اینشکلی اتش گرفت

      • یک سوال اول اون فیلم تو روز بود ولی موقع اصابت توی شب وبدرستی معلوم نبود که نااوی که هدف قرار گرفته واقعا همون ناو بود اصلا چی هدف قرار گرفته بود

  • با درود به شما یک پرسش داشتم اگه روسیه قادر به ساخت ناو هلیکوپتر بر میباشد چرا درخواست ساخت ۲ ناو هلیکوپتر بر را به فرانسه داده بود البته به خاطر تحریم های غرب لغو شد. با سپاس از شما. 

    • سلام بیشتر دلیل اقتصادی داشت تا فنی … البته جالب اینکه اینها به دنبال رزم ناو اتمی هستند که از ان هم گرانتر است

    • سلام البته جدا از سخن استاد تارخ دلیل دیگر اینکار باز هم به دور بودن صنایع نیکولایف از روسیه هستش . طراحی و ساخت ناوهای هواپیمابر و هلیکوپتر بر و حتی رزمناو های شوروی که امروز در اختیار روسیه هستن توسط صنایع نیکولایف انجام شده و صنایع نیکولایف در اوکراین هستش . و روسیه حتی بعد فروپاشی مشکلاتی در نگهداری رزمناو های سنگین کایرف و ناو هواپیمابر آدمیرال کوزنتسف داشت و هنوزم در برخی مسایل همچنان مشکلاتی در زیر ساخت داره.

      • سلام دوست عزیز. البته ناگفته نماند که تمامی ناوهای بالگردبر و هواپیمابر شوروی در حوضچه های مجتمع کشتی سازی نیکولایف در جنوب اوکراین ساخته میشد. ناوشکنها ، ناوچه ها و رزمناوهای شوروی مثل همین رزمناوهای کلاس کایروف تماما در حوضچه های دوگانه مجتمع کشتی سازی بالتیک در سن پترزبورگ واقع در خود خاک روسیه ساخته میشد. مجتمع بالتیک هم توانایی ساخت کشتی هایی با حداکثر وزن مرگ ۶۵ هزار تن را دارا میباشد. به همین دلیل است که بنده قبلا گفته بودم که روسها نمی توانند ناو هواپیمابر سنگین بسازند. چون از نظر سخت افزاری امکانات آنرا ندارند. همین مجتمع بالتیک هم با آنکه به صورت اسمی دارای ظرفیت مرگ ۶۵ هزار تن است ، اما با این حال قادر نیست دو رزمناو کایروف را به طور همزمان پذیرا باشد. روسها اگر بخواهند ناوی در حد نیمیتز بسازند ، باید ابتدا یک حوضچه جدید در حد و اندازه حوضچه نیکولایف اوکراین بسازند که ساخت چنین حوضچه عظیمی برای روسها غیرممکن است. بودجه مورد نیاز ساخت چنین مجتمعی از بودجه نظامی روسیه بسیار فراتر است. مشکل دیگر روسها در اینکه نمی توانند ناو هواپیمابر بسازند و یا حتی یک ناو ۱۶۵۰۰ تنی مثل میسترال را خودشان نمیتوانند بسازند ، این است که هیچ تجربه ای در این زمینه ندارند و پرسنل مهندسینی که ناوهای کلاس کیف و کوزنتسف و … را طراحی و ساخته بودند ، تماما اوکراینی بودند و هم اینک ساکن اوکراین هستند و خود روسها تجربه و دانش ساخت چنین ناوهایی را ندارند.

  • دروداوون عکس پهبادی که تو تلگرام گذاشتین با عقل جور در نمیاد ۴ تا موشک اصن میگیم hightech, خیلی سبک حمل کنه با اوون جثه کوچیک.اینا مارو فیلم میکنن احتمالا…..

    • سلام احتمالا این نسخه هم ماکت بوده در اینده تکمیل میشه مثل نسخه اولیه کوچک ار کیو ۱۷۰ که دو سال پیش نشان دادند ولی نسخه ابعاد واقعی امروز نمایش داده شد..باید دو سالی صبر کرد تا تکمیل شود

      • دقیقا با شما هم عقیده هستم اقا حمید دوسال دیگه نمونه واقعیش ساخته میشه. اون موقع هم وقتی نمونه ارکیو ایرانی رو نشون دادن در ابعاد واقعی پروازش رو نشون ندادن ولی امروز در ابعاد یک یکم پرواز کرد. باید دو سال صبر کنیم. فقط اقا حمید کسی داستان اون پهباد ام کیو وانو نمیدونه چیه. 

      • یعنی واقعا خط تولیدش راه افتاده آخه این بال پرندست وبه پرواز در آوردنیش سخته ونیاز به سیستم های پروازی پیشرفته تری داره

      • آقای تارخ یعنی ما به طور کامل تونستیم RQ170 واقعی را بسازیم و حتی از اون بهتر؟آیا تونستیم از تکنولدژی اون در دیگر پهبادهامون استفاده کنیم و عیب هاشم بر طرف کنیم؟

        • سلام نگاه کنید ار کیو ۱۷۰ یک پهپاد بدون سرنشین خودکار است … ما یک بون سرنشین ساختیم که از راه دور کنترل می شود..حالا از اون بهترش از کجا امد ؟

  • با سلام خدمت جناب آقای استاد تارخ عزیز و همکاران محترم شون واقعا مقاله بسیار زیبایی بود من فکر کنم اخرای شب هم یکبار دیگه بخونمشجناب تارخ به نظر شما یاک۱۴۱جنگنده مناسبی هست بدرد نبردهای امروزی میخورن یا مثل پدرش یاک ۳۸ یک طرح بدرد نخور هستش وایا روسیه توان بخدمت گرفتن ناوهای هواپیمابر بیشتر را دارد

    • سلام البته مقاله نوشته کس دیگری است و نه من
      و خوب یاک۱۴۱ یک نسل چهارم بود در کل وضعیتش بهتر از یاک۳۸ بود شاید بشود ان را با میگ۲۹ اس و یا اس ایی قیاس شود در نبرد هوایی

  • باتشکر از مقاله خوبتون میشه بیشتر از ویژگیهای کلاس اولیانوفسک بگید اینطور که من در چند منبع خوندم ودرعکسی که شما گذاشتید بنظر میاد از ترکیب دوروش منجنیق واسکای جامپ برای نشست وبرخواست جنگنده هاش استفاده میکرده بخصوص که آواکس یاک۴۴ که یک هواپیمای توربو پراپه نمیتونه از روی اسکای جامپ بپره در مورد برنامه کلاس اشتورم چی به کجا رسیدبنظرتون در توان روسها هست؟

    • سلامکلاس اولیانوسک اطلاعات بسیار کمی در خصوصش وجود داره . و طبق برخی منابع هم از رمپ و هم منجنیق استفاده میکرده . اطلاعات این ناو هواپیمابر همچنان در حاله ای از ابهام قرار داره و چندین سناریوی براش وجود داره طبق یکی از اونها ک محتمل تره تمام اسناد مربوط به این ناو هواپیمابر توسط کاربران گ ب نابود شده و بعد اون روسیه جهت اوراق سریع این اسکلت اصلی ناو به اوکراین فشار آورده .اما روسیه فعلی چه در اقتصاد و چه در زیر ساخت توانایی ساخت ناو هواپیمابر دیگری رو نداره یعنی فعلا نداره . از اونجایی که زیر ساخت اصلی ساخت ناو های سنگین شوروی در اوکراین بود و روسیه دستش از این بار انداز ها کوتاهه پس به این زودی نمیشه بر روی روسیه حساب کرد دست کم تا زمانی ک زیر ساخت لازم رو فراهم کنه که خود اون باز به اقتصاد روسیه در آینده و حال بر میگرده .

      • نکته جالب اینه که درطرح کلاس اشتورم با وجوداین که طرح از لحاظوزن وطول بزرگتر از کلاس اولیانوفسکه ولی قرار نیست آواکس ناونشین داشته باشه البته اگر اجرا بشه که بعیده

    • دیگه باید قبول کرد که روسیه دیگه شوروی نیست و توانایی‌ها کمتر نسبت به شوروی داره چه در اقتصاد چه در ارتش

  • با سلام و خسته نباشید.من شنیده بودم که ناوشکن های اتمی آمریکا با یک بار سوخت گیری تا ۱۶سال نیازی به سوخت گیری مجدد ندارن آیا درسته

    • آمریکا در جریان جنگ سرد چندین فروند رزمناو اتمی در کلاس بلکنپ ، ویرجینیا ، لانگ بیچ و … داشت که پس از فروپاشی شوروی دیگر نیازی به اونها نداشت و از رده خارج شون کرد. اما هیچوقت ناوشکن اتمی نداشت

  • سلام. دست شما درد نکنه. مقاله فوق العاده ای بود. شاید اگر شوروی نابود نشده بود ، در همین سالهایی که اکنون در آن قرار داریم ، ناو هواپیمابر اولیانوفسک ، اولین ناو هواپیمابر اتمی روسها به توان کامل عملیاتی میرسید. البته بعید به نظر میرسید که آواکس های ناونشین آن حتی تا به همین امروز هم عملیاتی میشدند. یعنی به عبارتی در حالیکه آمریکا در حال عملیاتی کردن ناوهای هواپیمابر کلاس فورد خودش با آواکس های ادونسد هاوک آی و جنگنده های سوپرهورنت و لایتنینگ و جنگنده های جنگ الکترونیک گراولر است ، شوروی تازه موفق میشد ناو هواپیمابر در حد و اندازه فورستال و کیتی هاوک عملیاتی کند. البته اگر هم اولیانوفسک تاکنون عملیاتی میشد ، باز هم بخش مهم آن که بخش هوابرد ناو و جنگنده ها و هواپیماهای آن است حتی تاکنون هم به مرحله بهره برداری نمیرسید. حقیقتا فاصله تکنولوژیکی و فنی و مالی شوروی با آمریکا فاصله بین زمین تا آسمان است. و اینکه در آینده نزدیک کشوری بتواند در این زمینه از آمریکا جلو بزند ، تقریبا غیرممکن است. خواهشا چین را هم مثال نزنید که قرار است در آینده چنین و چنان کند. 

    • سلام واقعا خدایش دیگر اخلاف انها شاید ده سال باشد ولی از زمین تا اسمان نبود..شوروی مشکلاتی در زمینه فناوری داشت ولی نه انقدر که شما میگوید

      • استاد تارخ عزیز بعقیده من چیزی که مانع از تحقق چنین پروژه هایی بود مشکل تکنولوژی نبود چون در واقع بعد از ساخت ناوهای کیف و کوزینتسف شوروی تجربیات بسیار خوبی بدست آورد و قادر به ساخت شناورهای سنگین تر از اینها بود ولی مشکل اساسی نبود بودجه و مشکل مالی بود که مانع از تداوم ساخت اولیانوفسک و شناورهای مشابه شد و از طرفی هم نبود برنامه ریزی مناسب برای اولویت بندی نیازهای دفاعیشون بود و زمانیکه ناوگان این کشور نیاز مبرم به پوشش هوایی و ناو هواپیمابر داشت مبالغ هنگفتی صرف ساخت ناو های کایروف شد ولی بعد از ساخت فهمیدن که حتی چنین رزم ناوهای بدون پوشش هوایی شانس بقا ندارن

  • با سلام یه خسته نباشید به مترجم و گردآورنده مقاله باید گفت برای مقاله مفید ایشون 

  • سلام، بسیار عالی. فکر میکنم اگر شوروی به روندش ادامه میداد و فرو نمیپاشید الان نیروی دریایی آمریکا یه مشکل جدی داشت 

      • اتفاقا استاد گورباچف تمام تلاش خودش رو انجام داد تا بتونه سیستم رو عوض کنه تحت دو برنامه پرستوریکا و گلاسنوس ولی جامعه شوروی حکم دندانی را داشت که بعلت نگهداری اشتباه کرم خورده و خراب شده بود تازه شروع کرده بودن به مسواک زدن که از بین نره و خود مسواک زدن بی موقع بیشتر باعث نابودیش شد و فروپاشی و اضمحالش رو جلوتر انداخت 

        • سلام نگاه کنید گرباچوف تلاش خود را کرد ولی این تلاش هماهنگ نبود و مخالفین داخلی زیادی نیز داشت و از طرفی خیلی دیر شروع شد

      • اگر می خواست سیستم اقتصادیشو تغییر بده مخالف با عقاید کمونیستی بود و باید حکومت را تغییر می داد

    • لنین اعتقاد به کمونیست همانند امروز چین بود استالین اون مدل که در نهایت سقوط کرد رو ساخت ولی نکتهای که من خوشم میاد اینه که شوروی با قلدر بازی تا ۲۰ سال دیگه هم میتونیت حکومت کنه ولی وقتی شکست خوردن دیگه شروع به تفسیر کردن حرفای کارل نکردن و مثل بچه ادم رفتن پی کارشون,گورباچف  اصلا نمیدونست شوروی یعنی چی نمیدونست اصلاحات به معنی دادن شرق اروپا نیست و خودشون به شوروی محدود کرد و یه ابرقدرتو نابود,در بعد نظامی از تجهیزات غرب شکست نخورد از الکترونیک شکست خورد و در شرایط بد اقتصادی ۲۰ میلیارد دلارهزینه عملیات چرنوبیل شد به غیر از تجهیزاتی که از بین رفت هلیکوپترایی که در عملیات بودن و….و چون حکومت انقلابی بود و کلی دروغ گفته بود و به مردم ظلم کرده بود شکست خورد.

  • آقای تارخ اگه آمریکا به ایران حمله کنه روسیه و چین از ایران دفاع نمی کنند زیرا چین که اصلا آمریکا اینقدر کارخونه تو چین زده که اگه آمریکا این کارخونه ها را جمع کنه میلیون ها چینی بیکار میشن روسیه هم که اگه بخاطر ایران با آمریکا بجنگه آخرش به جنگ اتمی کشیده می شه و روسیه به خاطر ایران حاضر نیست کشورش نابود بشه و این که این همه به عراق و یوگوسلاوی و ویتنام کمک کرد اونم شوروی که ابر قدرت بود چند بار روسیه به طور مستقیم با آمریکا درگیر شد شوروی جرعت حمله به آمریکا را نداشت و نابود شد روسیه که دیگه ابر قدرت نیست و هیچ وقت هم این کار را نمی کنه اونم به خاطر ایران از روسا …..تر خودشونن

    • روسیه و چین از ایران حمایت کنن؟ مگه ما موافقت نامه دفاعی داریم که بخوان از ما حمایت کن مرد مومن چین نزاشت عضو گروه ۲۰ بشه . گفت با ورود ایران به این گروه غرب علیه گروه جبهه میگیره اون وقت بیاد از ایران دفاع کنه؟ یا همین روسا ۱۰ سال کشید تا اس ۳۰۰ هارو دادن. الان رو نگا نکن یه خورده به خاطر سوریه یه شلام علیکی پیدا کرده با ما. وگرنه کیه که شاهکارای روسیع رو یادش بره. اون از فروش تی ۷۲ و که وسط راه دبه کرد اون از پشتیبانی از میگای فروخته شده که مثل اب خوردن گفت پشتیبانی نمیکنم اون از پشتیبانی از زیر دریایی های فروخته شده . و …. این که با این و اون رابطه داشته باشیم عالیه ولی باید واقعیت هارو دید

    • این که بگیم روسیه از ایران حمایت می کنه ی ادعای پوچهاگه کار ب اشغا نطامی ایران برسه باور کن روسیه بخاطر خطر نزدیک شدن ناتو ب دریای خزر با ناتو نمی جنگهاز روابط پشت پرده این دو کشور نه کسی خبر داره و نه کسی می تونه پیش بینی کنهحتی ممکنه روسیه ب امریکا بگه شما عقب وایستا من بخاطر مناقع تو نطام ایرانو سرنگون می کنم کشورایی مثل امریکا و روسیه هیچ وقت با هم وارد جنگ نی شناین تفکر تو کشورای جهان سوم هس که ی روز این دو ابر قدرت وارد جنگ علیه هم مشن و همو نابود می کنن

  • فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا(ص) با اشاره به ساخت سامانه «باور ۳۷۳» ادامه داد: برد این سامانه ۱٫۵ برابر «S300» بوده و باور ساخت این تکنولوژی برای دشمن غیر ممکن است.

      • شلیک موشک از ۷۵۰کیلومتری واختلاف پنج مترم برای خیلی ها غیرقابل باور بود زمانی موشک های بالستیک پانصدکیلومتری هزارمتر اختلاف هدف داشتن 

        • سلام البته امروزه موشک های بالستیک در چین و هند هم دارای دقت مشابه در چنین بردی هستند؟شما دقیقا کی میگید ۳۰ سال پیش؟

      • پاسخ به rezairani • مهر ۱۱, ۱۳۹۵ در ۱۹:۱۹ ………… همین الان هم علی رغم ادعای بعضی کشورها به دسترسی به این دقت خیلی نمیتوان به صحت آن اعتماد داشت به چند دلیل. اول اینکه این موشکها معمولا صادر نمی شوند و خریدار نمی آید چند تای آن را تست کند که ببیند مثلا دقت آن ۵ متر است یا ۵۰ متر، چرا که قیمت زیادی دارند. دوم اینکه با توجه به هدف موشکهای میانبرد که حمل کلاهک های غیر متعارف است چنین دقتی نیاز ندارند. در آخر هم برای من به شخصه بسیار جای تعجب است که بمبهای هدایت ماهواره ای با بالچه های بزرگ و سرعتهای بسیار پایین تر از موشکهای بالستیک که باعث هدایت بهتر آنها میشود در فاصله پرتاب  ۱۰۰ کیلومتری دقتی در حدود ۵ متر داشته باشند و یک موشک بالستیک با بالچه های کوچک و باهدایت اینرسی و سرعت بالا پس از ۷۵۰ کیلومتر همین دقت را داشته باشد.