توپ های دریایی

در این نوشتار  مطالبی در مورد توپ های دریایی ساخته شده بعد از جنگ جهانی دوم    خواهید خواند.

اگرچه با ورود به خدمت موشک ها بعد از جنگ جهانی دوم توپ های دریایی چه در نقش دفاع ساحلی و چه در نقش ضد کشتی به شدت جایگاه خود را از دست دادند تا انجایی که از کشتی های که چند ده توپ داشتند دیگر خبری  نیست و تنها امروزه شناور  به  یک یا دو توپ مجهز هستند ولی همچنان همان یک یا دو توپ تاثیر بسیاری دارند. توپها امروزه در چند نقش روی شناورها نصب می شوند .

1- دفاع ضد هوایی:در این نقش از جمله به عنوان حلقه اخر دفاعی ناو بسیار به کار می ایند و اگرچه توپ های کوچکتر با نرخ اتش بالا مانند گایتلینگ های فلانکس ویا ای کی 630 به صورت تخصصی ساخته شده اند ولی حتی توپ های بزرگ تر با نرخ اتش کمتر به دلیل استفاده از هدایت راداری و گلوله های با چاشنی انفجار مجاورتی میتوانند برای دفاع از ناو در برد بیشتری به کار فوند

2- درگیر با اهداف دریایی کم ارزش مانند قایق های تند رو  ویا قایق های دزدان دریایی و یا قاچقچیان

3- گلوله باران اخداف ساحالی  که در برد کمینه توپ قرار دارند. امروه با ورود مهمات های هدیت شونده برد اتش این توپها از 20 تا 30 کیلومتر حتی به بیش از 100 کبومتر رسیده است

امریکا

توپ مارک16

یک توپ 127 م م که درون یک برجک نصب شده بود و در واقع نماینده  شکل جدید از توپ های دریایی برای شناور های  امریکا بعد از جنگ جهانی دوم بود.این توپ در زمان جنگ جهانی دوم توسعه یافت و در جنگ جهانی  دوم در برجک های دو توپ در ناو هواپیما بر میدوی و چند ناوشکن نصب شد.این توپ میتواند لوله خود را تا زاویه 85 درجه برای دفاع هوایی بالا ببرد  و طی جنگ جهانی دوم با چاشنی مجاورتی در نقش دفاع ضد هوایی استفاده  شد ولی بعد از جنگ  کالیبر 127 م م تا دهه 1970 به عنوان بزرگترین  کالبیر توپ های دریایی غربی شناخت شد و برای پشتیبانی  زمینی  استفاده شد. توپ در درون برجک خود 500 گلوله نگهداری میکند که بارگذاری ان به صورت دستی بود و بیشترین  برد ان با زاویه لوله 45 درجه عدد 24 کیلومتر است. این توپ امروزه از خدمت خارج شده است

توپ مارک42

این توپ نخستین  توپ  دریایی طراحی شده در امریکا بعد از جنگ جهانی دوم است که از کالبیر 127 م م بهره میبرد. این توپ شامل  یک توپ درون یک برجک با گلوله گذاری خودکار با سرعت اتش 40 گلوله بر دقیقه است . توپ دارای سامانه اتش رایانه  است و میتوان ان را با رادار به طرف اهداف زمینی  و دریایی و یا هوایی استفاده کرد. لوله  توپ تا زاویه 85 درجه  بالا را پوشش میدهد و با بیشترین برد با  زاویه 45 درجه 23500 متر است

کل  سلاح و برجک 60 تن وزن  دارد  و گلوله پرتابی 31 کیلوگرم وزن دارد و درون برجک 599 گلوله جا میگیرد .  انواع مهمات های انفجار  اچ ایی و انفجار ترکش شونده مجاورتی  را حمل میکند . این توپ بر روی تمامی شناورهای رزمی امریکا که طی دهه 1950 تا 1970 ساخته شد نصب شود

مارک 42

مارک 42

توپ مارک 45

این نسخه  در حال حاضر بهترین توپ و اخرین توپ127 م م  سینه کشتی های جنگی است که بسیار سبکتر از نسخه  قبلی است در حالی که توپ و برجک 60 تن در نسخه مارک42  وزن داشت  در   مارک 45 دارای 21 تا 28 تن بسته  به مدل بود. این نسخه نیز دارای گلوله گذاری خودکار است و برجک دارای  یک اپتیک دید حرارتی برای نشانگیری مستقیم  است ولی میشد با رادار نیز ان را مانند  نسخه قبلی شلیک کرد.

توپ دارای شش خدمه برای گلوله گذاری سامانه گلوله گذاری خودکار است. این سیستم دارای یک بارگذار خودکار است که البته گلوله ها زیر ناو قرار داشته و با یک بالابر هیدرولیک بال امده و لود میشوند  و دارای سرعت اتش 16 تا 20 گلوله بر دقیقه.بیشترین زاویه پوشش ان 65 درجه است و  کمترین زاویه 15 درجه و میتواند یک گلوله 127 م م را تا برد 24 کیلومتر اتش کند اگرچه  مهمات هدایت شونده جدید ولکان با هدایت ماهواره ای و راکت کمکی برای ان ساخته شده که دارای برد 35 کیلومتر است.  این توپ چند مدل دارد که یکی از اخرین  مدلهای ان با لوله بلند تر برای حملات ساحلی دارد و  حتی میتواند یک گلوله معمولی را نیز در برد 37 کیلومتری اتش کند. امروزه  توپ مارک 45 اصلیترین توپ سینه ناوشکن ها و رزم ناوهای ساخت امریکا است که میتوان از بین انها به رزم ناو تیکانداروگو  و ناوشکن  اریک برک  و چند ناوشکن ساخت ژاپن ، کره، استرالیا و ………. اشاره کرد

مارک45

مارک45

فرانسه

توپ 100 م م

این توپ ساخت فرانسه است و در دهه 1950 طراحی شد و هدف ان ساخت یک توپ برای ناوشکن  های فرانسه با سرعت اتش بالا بود که بتوان ان را بر ضد هر هدف در هوا  ،زمین   و دریای به کار برد.  در نسخه های که تا اواخر دهه 1960 تولید میشد گلوله  گذاری دستی بود و برجک دارای دو خدمه بود یکی گلوله  گذار و دیگری  توپچی. توپچی دارای یک دسته جو استیک شلیک برای هدایت توپ بود  ولی از اواخر دهه 1960 نسخه اتوماتیک این توپ ساخته شد که دارای یک خشاب  در زیر کشتی بود که توسط یک سامانه گلوله گذاری هیدرولیک اسنسوری  گلوله را از پایین به درون برجک منتقل می کرد و بعد از شلیک پوکه  از جلوی برجک بیرون انداخته م یشود . توپ دارای سرعت اتش 78 گلوله بر دقیقه است و با  چرحش اب به دور  برجک خنک می شود

این توپ میتواند انواع مهمات های انفجاری  اچ ایی و انفجاری  مجاورتی را حمل کند و توسط اپتیک  ویا رادار کشتی هدایت شود و میتوان ان را برضد اهداف هوایی نیز  با مهمات انفجار مجاورتی به کار برد (البته کیفیت  و دقت   درگیر با اهداف  هوایی در تمامی توپ های سینه  به رادار کشتی بستگی دارد ). بیشترین برد این توپ 18 کیلومتر است اگرچه همکنون فرانسه  در حال تست مهمات هدایت ماهواره ای با راکت کمک با برد 40  کیلومتر نیز است. تمامی شناور های ساخت فرانسه  از این توپ استفاده میکنند

چین بر اساس این توپ ، توپ تایپ 210 را توسعه داده است که به صورت تک لول و دو لول روی یک برجک از ان استفاده میکند

توپ 100 م م فرانسوی

توپ 100 م م فرانسوی

نسخه چینی توپ 100 م م و در پشت سر ان پرتاب کننده موشک اچ کیو7 که ان نیز نسخه چینی موشک فرانسوی کورتال است

نسخه چینی توپ 100 م م و در پشت سر ان پرتاب کننده موشک اچ کیو7 که ان نیز نسخه چینی موشک فرانسوی کورتال است

انگلستان

توپ 4.5 اینچی مارک8

نخستین توپ نوین طراحی شده در انگلستان بعد از جنگ جهانی دوم است  که از کالیبر   113 م م بهره می برد که از سال 1938 در نیروی دریایی انگلستان در مرحله اول برای توپ های دفاع ساحلی  و بعد از ان روی شناور ها نیز استفاده  شد. تا دهه 1970 نیروی دریایی انگلستان از توپ 133 م م بهره میبرد  ولی زمانی که کار روی نسل جدید  توپ های نیروی دریایی شروع شد کمپانی ویکرز کالبیر 113 م م را انتخاب کرد و توپ مارک8 را توسعه داد.

این توپ اولین بار در میانه  در سال 1971 بر روی ناوچه زال برای ارتش ایران نصب شد(بر روی کلاس الوند نیز نصب است) و در میانه دهه  1970 روی ناوچه تایپ 21 نصب شد و از ان به بعد تا کنون حتی روی تایپ 45 نیز این توپ اصلی انگلیسها بوده است. مارک8 دارای دو حالت گلوله گذاری خودکار و دستی است که در حالت خودکار توان اتش  25 گلوله بر دقیقه دارد.  بیشترین برد توپ 22 کیلومتر  است اگرچه مهمات جدید  با برد 27 کیلومتر نیز در دستراس است.میتوان  ان را بر ضد هر هدفی به کار برد و گفته شده به دلیل دقت اتش ناو تایپ 45 حتی میتوان با مهمات های مجاورتی ان را بر علیه موشک های ضد کشتی نیز استفاده کرد. قرار بود با تعویض  لوله توپ و کمی تغییر درون توپ بشود  از این  توپ گلوله 155 م م نیز شلیک کرد ولی طرح در سال 2010 لغو شد

مارک8

مارک8

ایتالیا

توپ 76 م م  OTO Melara

شرکت ایتالیایی OTO Melara یکی از معتبر  ترین شرکت های تولید کننده توپ است  که در ایتالیا چند توپ بسیار  مشهور دریایی را تولید کرده است

این توپ که امروزه شایع ترین توپ دریایی در سراسر جهان است در دهه 1960 در ایتالیا به عنوان یک توپ کوچک برای نصب روی ناوچه های موشک انداز ویا حتی قایق های گشت زنی  سبک طراحی شد  فضای محدودی داستند و نیاز به قدرت اتش بالا نیز داشتند

کل برجک توپ 7.5 تن وزن دارد که بسیار کمتر  از 100 م م فرانسوی  با 21 تن وزن است و میتواند در هر دقیقه توسط یک سیستم گلوله گذاری خودکار چرخفلکی در زیر بدنه 120 گلوله بر دقیقه اتش کند که رقم بسیار بالای است . این سرعت بالا به معنی این است که با ترکیب  با یک سامانه هدایت  راداری  میتواند یک پوشش بالا در برابر حملات  موشکی بدهد. این توپ حتی به خزانه جدا به عنوان توپ خودکششی ضد هوایی نیز بر روی شاسی چرخدار زمینی  نیز استفاده شده است که البته  سرعت اتش کمتری دارد

گوله های انفجاری این توپ 16 کیلومتر و انجار  مجاورتی ان 20 کیلومتر برد دارد و مهمات هدایت شونده ولکان با هدایت ماهواره ای  که برای توپ 127 م م مارک  45 امریکای  نیز طراحی شده دارای  برد 40 کیلومتر است.

ایران این توپ را با نام فجر 27 کپی کرده است

76 م م ایتالیایی

76 م م ایتالیایی

توپ 127 م م (Otobreda 127mm/54 )

این توپ ایتالیایی  در دهه 1970 توسعه یافت که دلیل ان نیز این بود که اگرچه توپ 76 م م سرعت اتش بالای داشت ولی گلوله های کوچکتری شلیک میکرد و  قدرت تخریب لازم دست کم برای ظرفیت یک ناوشکن را نداشت از این رو توپ 127 م م برای نصب روی شناور های بزرگتر طراحی شد . این توپ در واقع همان توپ 76 م م ولی با کالبیر  بزرگتر است و شباهت بسیار با هم دارند. این نسخه دارای سرعت اتش 40  گلوله بر دقیقه است و برد 30 کیلومتر می رسد . یک مهمات جدید  با راکت کمکی برای ان ازمایش شده که حتی تواسنت  به برد 100 کیلومتری برد اگرچه هنوز وارد خدمت نشده است. این  توپ بر روی چندین  شناوری ساخت  چند کشور دیگر نصب شده است

توپ 127 م م Oto Melara 127/64

نسخه  ارتقا یافته مدل قبلی  ولی دارای سامانه تغذیه  متفاوتی  است. این نسخه دارای منبع تغذیه  زیر بدنه ناو است که توسط یک بار گذار  خودکار اسانسوری  مهمات بالا امده و لود میشود  . این نسخه برای پرتاب نسخه ای از والکان با برد 120 کیلومتر  ساخته شده و از سال 2003 روی برخی شناور های نصب شده  که از جمله ناوچه پیشرفته فرانسوی ایتالیایی FREMM و ناوچه المانی اف125

127/54

127/54

سوئد

بوفرز 57 م م

این توپ در دهه 1960 برای نصب بر روی شناورهای سبک ساخته شد و در واقع نسخه بزرگ تر توپ مشهور ضد هوایی بوفورس  40 م م یا همان ال 60 است که یکی از مشهورترین توپ های ضد هوایی جهان است و حتی در نقش حملات زمینی  نیز استفاده شد . بوفروس 57 م م دارای  همان سازکار است و از یک خشاب چرخفلکی  بهره میبرد  اگرچه  نسخه های اولیه با  خشاب های 5  تایی به صورت دسته  گلوله گذاری میشد. این توپ را میتواند بر ضد اهداف زمینی  و دریایی و هوایی  به کار برد اگرچه مهمات ان قدرت تخریب کمتری نصبت به توپ های بزرگتر دارد ولی با سرعت اتش  200 گلوله  بر دقیقه   در نسخه های نسخه و 220 گلوله در نسخه های اخر رکورد سریعترین توپ دریایی جهان را به نام خود کرده است. این توپ به صورت گسترده ای توسط شناورهای اروپایی  و از جمله شناورهای انگلیسی استفاده شده و معمولا به صورت تنها  توپ ناو و  گهکاه کنار توپ های بزرگ استفاده میشود.  بالاترین زاویه پوشش  توپ 78 درجه است وبا زاویه 45 درجه توان اتش به برد 17 کیلومتری را با مهمات اچ ایی دارد اگرچه شلیک در این برد با رایانه  کنترل اتش  ممکن است

جدید ترین نسخه  این توپ مارک 3 دارای یک رادار برای اندازه گیری  سرعت دهانه است که این کار برای انفجار  کنترل شده مهمات های انفجار ترکش شونده است. این روش برای نابود هواپیما و موشک ها و از جمله قایق های تند رو کاربرد زیادی دارد. این توپ طی 40 سال گذشته بر روی بیش از 90 شناور نصب شده و همچنان  در خدمت است

بوفروس 57 م م

بوفروس 57 م م

شوروی

توپ 57 م م دولول SM-24-ZIF

این توپ در واقع نسخه  دریایی توپ پدافندی 57 م م  اس 60 است. توپ اس 60 بعد از جنگ جهانی دوم به عنوان یکی توپ ضد هوایی توسعه یافت و به صورت  تکی کششی ویا در قابل سامانه زد اس یو 57-2 که یک سامانه ضد هوایی دو لول  سوار بر شاسی تغییر یافته تانک تی 55 بود استفاده شده. نسخه دریایی دارای گلوله گذاری دستی است که خدمه در خشابهای 3 تایی توپ را پر می کردند. این توپ کاربرد دفاع  هوایی داشت ولی میشد بر ضد اهداف  دریایی نیز از ان استفاده کرد.برد این سامانه به صورت بالستیک  حدود 8300 متر بود و دیگر از خدمت خارج شده است

توپ 76 م م ای کا -176

در دهه 1950 ناوچه های شوروی همانند اوسا دارای توپ دو لول  25 م م برای دفاع  هوایی بودند  ولی در عمل هیچ کارایی برای  مقابله با اهداف دریایی و یا ساحلی  نداشتند از این رو شوروی برای تجهیز ناوچه های خود دست به طراحی توپ ای کی 176 زد که یک توپ  76 م م با عملکرد مشابه توپ 76 م م ایتالیایی  بود. توپ دارای خشاب گردان با 152 گلوله بود و توان اتش 120 گلوله بر دقیقه را داشت و  نرخ اتش از 5 گلوله تا 120 گلوله بر دقیقه قابل تنظیم بود  و البته همانند  نسخه ایتالیایی  بعد از شلیک 75 گلوله پی در پی عمل شلیک بیشتر به دلیل گرمایی شدید ممکن نبود و 30 دقیقه  باید  منتظر خنک شدن لوله میشد (البته اصلا نیاز به شلیک 75 گلوله توپ به صورت پی در پی وجود ندارد)

توپ  در دهه 1980 ارتقا  یافته و دارای  یک سامانه اپتیکی  و مسافت یاب لیزری شد و البته  با کمک رادار قابل  هدفگیری بود و انواع مهمات های انفجار  شدید و یا ترکش  شونده را حمل میکند. توپ تا 85درجه به طرف بالا حرکت  میکرد و بیشترین برد ان 18 کیلومتر است . این توپ اولین بار روی ناوچه تورنتول در دهه 1970 نصب شد و بر روی چند کلاس   دیگر و همچنان در خدمت است اگرچه توپ اصلی ناوچه های فعلی روسی 100 م م است

ای کی 176

ای کی 176

ای کی -100

ساخت توپ 100 م برای ناوچه های جدید نیروی دریایی در سال 1967 اغاز شد. این توپ روی ناوچه های ناستراشمی و کریواک نصب شد. این توپ بر روی برجک دارای یک سیستم  اتش لئو 114  و رادار تایپ 214 ای بود  که دارای برد 40  کیلومتر بود و به برجک اجازه اتش مستقل را  از ناو میداد  و میشود با مهمات های  ترکش  شونده با کمک رادار خود با اهداف  هوایی درگیر شود . توپ مهمات های مختلف انفجاری و ترکش شونده را حمل  میکند و بیشترین برد ان  به 20 کیلومتر  و سرعت اتش ان بین 50 تا 60 گلوله بر دقیقه است. این اولین توپ دریایی روسها با گلوله گذاری اسانسوری   است تا دیگر توپ های روسی دارای  خشاب چرخفلکی بودند . توپ دارای  یک سامانه  برای خنک  کردن توپ با اب بود تا بتواند بدون مشکل داغ کردن لوله اتش کند و  مهمات انفجار  مجاورتی  راداری توپ توان نابودی یک جنگنده از برد 5 متری و موشک کروز را در فاصله 10 متر را دارد. امروزه  این توپ، توپ اصلی ناوچه  های جدید روسی چون استراگاشی ، گیپارد و بویان می باشد

ای کی 100

ای کی 100

ای کی 130

در اواخر دهه 1950  با در نظر گرفتن حرکت شوروی  به سوی  رزم ناو های سنگین ساخت یک توپ سنگین با سرعت اتش بالا مد نظر فرار گرفت. از انجایی که فرمانده هان  نیروی دریایی توپ سنگین بر سرعت اتش بالا میخواستند در سال 1967 توپ جدید 130 م م طراحی شد که برای به دست  امدن نرخ  بالای اتش مجهز به دو توپ در یک برجک شد .  توپ دارای دو خشاب چرخفلکی زیر برجک  کنار یکدیگر  است که توان اتش 35 گلوله برای هر توپ  در مجموع 70 گلوله  برای  هر برجک را میدهد. این سیستم مشابه توپ ای کی 100 است و هر دو هم زمان   با هم طراحی شدند ولی در سیستم گلوله گذاری با هم فرق دارند. ای کی 130 همانند ای کی 100 دارای سامانه اتش مستقل و سامانه اتش ام ار 184  که شامل  رادار با برد 70 کیلومتر و  دوربین اپتیکی و مسافت یاب لیزری  است . توپ دارای  بیشترین  زاویه 80 درجه  است و بیشترین برد گلوله ان 23 کیلومتر  است. این توپ بر روی رزم ناو های بزرگ  روسی همچون  سورمنی،مریو و سالوا نصب شد .

چین بر اساس این توپ  ، توپ تایپ اچ  پی 38 را تولید کرده که البته تک لول  است

ای کی 130

ای کی 130

توپ های دریایی ساخت امریکا

ناممارک16مارک42مارک45
کشور

امریکا

سال ورود به خدمت194519531971
کالیبر

127 میلیمتر

وزن کل سیستم65 تن60 تن21 تا 28 تن بسته به مدل
برد با زاویه 45 درجه لوله15000 متر23600 متر24100 متر
زاویه حرکت توپ در ارتفاع-10 و +85-15 و +85-15 و 65 +
سرعت اتش20 گلوله بر دقیقه40 گلوله بر دقیقه20 گلوله بر دقیقه
سیستم بارگزاریدستیبارگذاری خودکاربارگذاری خودکار

توپ های دریایی ساخت اروپا

نام100 میلیمتریمارک8OTO Melara 76 mmOtobreda 127mm/54Oto Melara 127/64بوفورز 57 م م ام کا 110
کشورفرانسهانگلستانایتالیاایتالیاایتالیاسوئد
سال ورود به خدمت195319721964197220121966
کالیبر100 میلیمتر113 میلیمتر76 م م127 م م127 م م57 م م
وزن کل سیستم21 تن26 تن7.5 تن37.5 تن33 تن14 تن
برد با زاویه 45 درجه17000 متر22000 متر20000 متر و با مهمات هدایت شونده 40000 متر30000 متر30000 متر و با مهمات هدایت شونده 120 کیلومتر17000 متر
زاویه حرکت توپ-10 و +80-15 و +83-15 و +85-15 و +83-15 و +83-10 و +78
سرعت اتش78 گلوله بر دقیقه25 گلوله بر دقیقه85 تا 120 گلوله بر دقیقه40 گلوله بر دقیقه35 گلوله بر دقیقه200 تا 220 گلوله بر دقیقه
سیستم بارگذاری

بارگذاری خودکار

 

توپ های روسی

نامای کی 176ای کی 100ای کی 130
کشورشورویشورویشوروی
سال ورود به خدمت197919711975
کالیبر76 م م100 میلیمتر130 م م
وزن سیستم18.8 تن35.5تن86 تن
برد در زاویه 45 درجه15500 متر21500 متری23000 متر
زاویه حرکت توپ-15 و +85-15 و +85-12 و 80+
سرعت اتش120 گلوله بر دقیقه50 تا 60 گلوله بر دقیقه70 گلوله برای دو لول در دقیقه
سیستم بارگذاریبارگذاری خودکاربارگذاری خودکاربارگذاری خودکار

گرداوری:عبدالحمید تارخ

http://www.navweaps.com/Weapons/

دسته بندی شده در: