کار بر روی موشک جدید شانه پرتاب برای جایگزینی  موشک  ردایی۲ در سال ۱۹۶۷ توسط جنرال دینامیک اغاز شد. ارتش در سال ۱۹۷۱ طرح  جدید را پذیرفت  و به ان نام FIM-92   استینگر داد. موشک در سال ۱۹۷۵ وارد مرحله تست شد و در سال ۱۹۷۸ رسما وارد  خط تولید شد و  تا در سال ۱۹۷۹ وارد  خدمت شد.

موشک  FIM-92A استینگر یک موشک فروسرخ  شانه پرتاب قابل حمل توسط نفرات پیاده است. موشک دارای   یک کاونده فروسرخ  بر روی سر موشک است  و خود موشک  در یک لانچر لود می شود. از زمان کشف هدف تا قفل موشک بعد از چکاندان ماشه در مرحله  نخست  ۶ ثانیه  زمان لازم است . زمانی که  کاونده روی هدف قفل کرد یک صدای بوق به گوش می رسد   و برای  دومین بار کاربر برای  اتش موشک ، ماشه را می فشارد …..۱٫۷ ثانیه  بعد موشک شلیک شده و در مرحله اول خرج سوخت جامد پرتاب موشک را از درون لوله به بیرون پرتاب کرده  و چهار بالچه تعادل در جلو  و چهار بالچه هدایت در انتهای موشک  باز شده.  بلافاصله بعد از شلیک موشک ،مرحله اول موشک  که سوختش در همان درون لانچر پرتاب تمام شده ، از موشک جدا شده  و موشک  در فاصلع ۵۰ متری تیر انداز موتور اصلی پرواز را روشن کرده و به طرف هدف روانه می شود. موشک  توان رسیدن  به سرعت ۲٫۲ ماخ و در شرایط مناسب حتی ۲٫۶ ماخ را دارد  و درصورت برخورد نکردن به هدف در عرض ۱۷ ثانیه  بعد از شلیک  موشک در اسمان منفجر میشود.

لانچر پرتاب دارای  سامانه شناسایی  دوست از دشمن “ای ان /  پی پی ایکس –۱ ”  بود که انهدام  هواگرد های  خودی را طی جنگ به کمترین میزان  ممکن می رساند . موشک دارای  یک کلاهک  برخورد مستقیم ۳ کیلوگرمی بود  و کمترین  برد درگیر ان ۲۰۰ متر و بیشترین برد ان ۴ کیلومتر  بود.

موشک۱٫۵۲ متر طول  و خود موشک  ۱۰ کیلوگرم  وزن دارد و با وزن پرتابگر  به ۱۵ کیلوگرم می رسد. لانچر چند بار مصرف است و دارای   یک یاطری برای تامین نیروی کاونده موشک در زیر لانچر است و همچنین  می توان یک دوربین را نیز روی لانچر نصب کرد

در سال ۱۹۷۷ جنرال دینامیک  در حالی که FIM-92A تازه وارد  خط تولید شده بود ، دست به ارتقائات  برای  ساخت نسخه بعدی استینگر زد.این نمونه دارای  یک کاونده دوبل با توان تشخیص دیف  رنگی  اجسام داغ برای کارایی   بهتر در برابر شراره های پرتابی از هواگرد ها  است . این نسخه با نام FIM-92B  در سال ۱۹۸۱ وارد خدمت شد . نسخه بعد در اواخر دهه ۱۹۸۰  وارد خدمت شد که  استینگر نسخه  سی بود . این نسخه دارای  پردازنده های دیجیتال  و نرم افزاری بهتر برای  افزایش سرعت  قفل بود. در میانه دهه ۱۹۹۰ نسخه سی با ارتقاء  برای مقابله   بهتر با شراره به نسخه دی ارتقای یافت  و در سال ۲۰۰۲ نیز با ارتقا دیگری به نسخه G ارتقا یافتند.  نسخه G و دی در واقع نسخه های به روز رسانی شده انواع ای / بی و سی بودند.

تصویر تاز شلیک موشک استینگر .. در تصویر مرحله اول موشک بعد از اتمام سوخت از موشک جدا شده

تصویر تاز شلیک موشک استینگر .. در تصویر مرحله اول موشک بعد از اتمام سوخت از موشک جدا شده

در سال ۱۹۹۲ نسخه جدید در خط تولید جایگزین  استینگر  نسخه سی شد. این نمونه FIM-92E بود. این نمونه شامل  نرم افزاری جدید بود که میتوانست  با پیش بین بهتر مسیر پیش روی هدف، خود را به ان نقطه رسانده و از این رو مدل پروازی بهتری نسبت به مدلهای قبلی داشت . هدف از ساخت این نمونه درگیری با هداف کوچک مانند هواپیما های بدون سرنشین بود.این نسخه در سال ۱۹۹۵ وارد خدمت شد و در دهه بعد با ارتقاء  نرم افزار  به نسخه اف ارتقا یافتند

در سال ۱۹۹۶  پیشرفته ترین نسخه استینگر  یعنی نسخه ار ام پی بلاک ۲ توسعه یافت. این مدل به  جای کاونده  فروسرخ دارای یک کاونده تصویر ساز فروسرخ  بود که دقت بسیار بالا در مقابله با اهداف داشت  و برد ان دوبرابر بود و به ۸۰۰۰ متر می رسید  ولی این طرح در سال ۲۰۰۲ لغو شد.

اولین بار استینگر  در نسخه A در سال ۱۹۸۲ در فارکلند استفاده شد. این موشک توسط  نیروی ها انگلیسی  معمولا نیروی  های ویژه به کار رفت و دست کم دو فروند بالگرد پومای ارتش ارژانتین را به زیر کشید

در دهه ۱۹۸۰ از سال ۱۹۸۵ به بعد سیا سازمان امنیت  امریکا موشک  استینگر را برای مقابله مجاهدین با بالگرد های شوروی به مجاهدین  در افغانستان تحویل داد و از انجا استینگر  شهرت زیادی کسب کرد. در ۲۵ سپتامبر سال ۱۹۸۶ استینگر  توانست  اولین بالگرد روسها را در نزدیکی جلال اباد به زیر کشید . در مجموع امریکا ۵۰۰ تیره موشک  استینگر و به راویتی ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ تیره را به مجاهدین تحویل داد.

این که استینگر چقدر پیروزی به دست  اورد دقیقا مشخص نیست ولی  در منابع مختلف بین ۱۲۰ تا ۲۶۹ هواگرد شوروی عمدتا بالگردها امده است . البته این موج تلفات تا میانه سال ۱۹۸۷ بود و بعد از ان با تجهیز بالگرد های  شوروی به جیمینگ   فروسرخ  و پرتاب کننده شراره  این تلفات به میزان چشمگیری   کاهش یافت

امریکا بعد از جنگ  در سال  ۱۹۹۰ دست به جمع اوری دوباره استینگر ها زد ولی دست  کم ۶۰۰ تیره از این موشک ها  هرگز پیدا نشد که تعداد  نیز از افغانستان خارج شده بودند.

همچنین در نبرد های دیگر در افریقا  و اسیا و حتی امریکا جنوبی بین ۲۰ تا ۴۰ بالگرد و هواپیما  دیگر قربانی موشک  استینگر شده است.

استینگر به صورت یک سلاح قابل حمل استفاده  میشد ولی به شکل های دیگر بر روی شاسی های مختلف نیز نصب شد . برخی از این سامانه ها تنها از استینگر بردند   که مشهور ترین انها سامانه امریکایی اونجر است که ترکیبی از هشت موشک  استینگر بر روی یک چیپ هاموی  است. ولی نسخه های دیگیر   نیز وجود دارد . مانند خودروی ام ۶ لیباکر که یک نسخه از نفربر برادلی برای  دفاع هوایی متشکل از یک توپ۲۵ م م و چهار پرتاب کننده موشک استینگر   بود. بسیاری  از سامانه های توپ های ضد هوایی   کششی نیز به موشک استینگر تجهیز شده تا در  کنار توپ از توان  این موشک  نیز بهره ببرند.

FIM-92

AIM-92

به نسخه  هوا به هوای FIM-92  ، AIM-92 می گوند. این نسخه در دهه ۱۹۸۰ برای پرتاب از بالگردها توسعه یافت ولی تا میانه دهه ۱۹۹۰   عملیاتی نشد.این نمونه  اولین تست  خود را در ۱۹ نوامبر سال ۱۹۹۶ با شلیک از یک فروند او اچ ۵۸ دی و سرنگونی یک فروند نسخه بدون  سرنشین بالگرد  یو اچ۱ انجام داد.

تمامی نسخه های هوا به هوای استینگر بر اساس FIM-92C  بلاک ۲ که البته کاونده ان ارتقا یافته بود  و دارای  باطری جدید تر با طول عمر بیشتری بود ساخته شده اند . همچنین  برد این نمونه به ۸ کیلومتر  می رسد  که بیشتر از نسخه زمین پرتاب با برد ۴٫۸ کیلومتر است . همچنین نسخه هوا پرتاب این قابلیت را دارد که  کاونده موشک را به طرف هدف قبل از شلیک متوجه کرد  و تا به سرعت بیشتری هدف را کسب کند. در این روش  به جای اینکه کاونده بخواهد تمامی   محیط  روبرو را دنبال هدف بگردد ، تنها با متوجه کردند کاونده  به  منطقه حضور هواگرد دشمن سرعت قفل را بیشتر می کنند

نسخه هوا به هوا بر روی  بالگرد های چون یو اچ ۶۰ بلک هاوک، او اچ ۵۸، ای اچ ۶۴ اپاچی  و  بالگرد تایگر و ای ۱۲۹ قابل نصب است . همچنین از چندین  هواگرد بدون سرنشین  از جمله ام کیو ۱  قابل پرتاب است. در سال ۲۰۰۲  یک ام کیو ۱ که در حال گشت زنی در اسمان عراق  بود با یک میگ۲۵ ارتش عراق  روبرو می شد . ام کیو ۱ اقدام به شلیک استینگر  کرد که البته به هدف برخورد نکرد  ولی میگ۲۵  دست به اتش با موشک  ار ۴۰ زد و ام کیو ۱ را سرنگون کرد.

AIM-92

AIM-92

نام FIM-92C AIM-92A
طول: ۱٫۵۲ متر ۱٫۵۲ متر
قطر ۷۰ م م ۷۰ م م
وزن موشک ۱۰٫۱ کیلوگرم ۱۰٫۱ کیلوگرم
وزن با لانچر ۱۴ کیلوگرم ۱۶ کیلوگرم
وزن کلاهک ۳ کیلوگرم ۳ کیلوگرم
سرعت پرواز ۷۵۰ متر بر ثانیه ۷۵۰ متر بر ثانیه
برد ۴۵۰۰ متر ۴۵۰۰ متر تا ۸۰۰۰ متر بسته به سرعت و ارتفاع پرتاب
ارتفاع قابل دستراسی ۳۰۰۰ متر ۳۰۰۰ متر

52+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar