هواپیماهای اموزشی توربوپراپ پی سی 7 / 9 /21 و تی 6

شرکت پیلاتوس سوئیس یکی از بزرگترین و موفقترین شرکتهای جهان در زمینه  ساخت هواپیماهای کوچک توربوپراپ برای نقش های ارتباطی و اموزشی است. این شرکت در میانه دهه 1940  با ساخت هواپیمای موتور پیستونی اموزشی  پی سی 2 کار خود را اغاز کرد که دارای ترکیب  خدمه پشت سر هم بود . یک  دهه بعد دست به ساخت پی سی 3 زد که با ترکیبی جدید و به روز ولی باز با موتور پیستونی  مهندسی پیلاتوس را نشان داد این شرکت چند طرح نظامی غیر نظامی چون هواپیمای  ارتباطی توروپراپ پی سی 6 را تولید کرد که به شدت بر وجه کاری این شرکت افزود و هنر ان را در طراحی توربوپراپ های کم مصرف و کاربردی به همگان نشان داد. ولی یک از درخشانترین طرح های این شرکت  هواپیماهای اموزشی پی سی 7 است

پی سی 7

در اوائل دهه 1960 اشرکت پیلاتوس تلاش کرد با نصب یک موتور قویتر توربوپراپ بر روی طرحی  با بدنه شبیه به پی سی 3 یک هواپیما اموزشی مقدماتی قدرتمند خلق کند.طرح جدید قرار بود پی سی 3 بی نامیده شود ولی بعد از مدتی پی سی 7 نامیده شد.

پی سی 7 هواپیمای بود با بالی صاف و بدون پس گرایی و دو خدمه در پشت سر هم  و کابینی  حبابی شکل بود . هوپیما از یک موتور توربوپراپ  پرات اندویتنی کانادا پی تی 6 ای -20 با توان 550 اسب بخار قدرت میگرفت   که از سه تیغه ملخ  متغیر بهره می برد . پی سی7 اولین پرواز خود را در مه سال 1975 انجام داد و در سال 1978 رسما عملیاتی شد. پی سی 7 دارای بیشترین سرعت 500 کیلومتر بر ساعت است اگرچه سرعت پیمایش ان 412 کیلومتر در ساعت است و برد ان با دو مخزن سوخت خارجی با 2600 کیلومتر می رسد

پی سی 7 و در زیر بال غلاف مسلسل دوتایی 7.62 م م

پی سی 7 و در زیر بال غلاف مسلسل دوتایی 7.62 م م

کابین خلبان تحت فشار بود ولی فاقد صندلی پرتاب شونده است . هواپیما توان محدود از پشتیبانی هوایی نزدیک برخوردار بود و دارای سه  جایگاه  جنگ افزاری در زیر هربال (در مجموع 6 عدد) با توان حمل 1040 کیلوگرم سلاح شامل  تا چهار بمب 119 کیلوگرمی مارک 81 و یا تا چهار راکت انداز 7 لول  68 م م ویا تا دو غلاف مسلسل شامل غلاف های مسلسل متوسط 7.62 م م ویا 12.7 م م و یا دو مخزن سوخت خارجی یا  ترکیبی از این تسلیحات را حمل کند.

هر دو خدمه توان هدایت هواپیما را داشتند ولی تنها خلبان جلو توان اتش را داشت که البته فاقد هر سامانه موثر نشان روی است و  اتش کاملا چشمی انجام میشد .هر دو کابین دارای نشان دهنده های انالوگ  هستند و فاقد اچ یو دی

نسخه دیگری  از پی سی 7 با نام پی سی 7 مارک 2 در دهه 1980 برای نیروی هوایی افریقای جنوبی توسعه یافت. این نسخه دارای بدنه ای مشابه پی سی 9 بود ولی از موتور قویتر پی تی 6-25 سی با توان 700 اسب بخار بهره میبرد اگرچه به دلایل سیاسی  روی ان جایگاه حمل سلاح نصب نشد.این نمونه در هر کابین دو نمایشگر رنگی چند کاره نصب شده بود

کابین پی سی 7

کابین پی سی 7

تا کنون حدود 620 فروند پی سی 7 ساخته شده که به یکی از محبوب ترین توربوپراپ های اموزشی تبدیل شد و به 25 ارتش جهان فروخته شد. از جمله برخی از مشتریان این هواپیما میتوان به:

انگولا :25 فروند پی سی 7 سفارش داد و از انها در درگیری های داخلی نیز بهره برد

هند. این کشور خواهان تولید 106 فروند پی سی 7 مارک 2 در داخل شد که تا کنون حدود 80 فروند را تحویل گرفته است

ایران: در دهه 1980 این کشور 35 فروند پی سی 7 را تحویل گرفت که هواپیمای  اموزشی پاییه نیروی هوایی است

عراق:در دهه 1980 توانست  52 فروند را به دست اورد که در جنگ با ایران از انها برای حمله به نیروی زمینی ایران ویا شکار بالگردها استفاده کرد

و برخی مشتریان بزرگ :مالزی 44 فروند، مراکش 88 فروند…….

1244026

پی سی 9

موفقیت پی سی7 باعث  توسعه رقیبانی برای این هواپیما شد که میتوان از بین انها به توکانو برزیلی اشاره کرد.از این رو پیلاتوس دست به توسعه یک نسخه قدرتمند تر پی سی 7 با نام پی سی9 زد. هواپیمای جدید در مه 1984 اولین پرواز خود را انجام داد.

پی سی 9 بسیار شبیه پی سی7 است اگرچه تفاوت های در شکل تاج کابین و محل قرار گرفتن کابین عقب است. در پی سی9 کابین عقب کمی بالاتر  است و دید بسیار بهتری رو به جلو دارد .هواپیما از یک موتور توربوپراپ  پی تی 6- ای 62 با توان 950 اسب بخار قدرت میگیرد و از یک ملخ چهار تیغه بهره می برد. بیشترین سرعت پی سی 9  رقم 593 کیلومتر بر ساعت بود. هر دو خلبان بر  روی صندلی پرتاب شونده صفر صفر  قرار میگرفتند از این رو مشکل نبودن صندلی پرتاب شونده برای خدمه در پی سی7 حل شد. همچنین کابین جلو و عقب هر کدام دارای دو نمایشگر رنگی  برای  نمایش نشانگر به صورت دیجیتال  است اگرچه پنچ نمایشگر اصلی در درون  هر دو کابین به شکل انلوگ نیز وجود دارد . این نمونه نیز یک اچ یو دی در کابین جلو داشت

پی سی 9ام

پی سی 9ام

همانند پی سی7 دارای شش جایگاه خارجی جنگ افزاری بود  که در چهار  جایگاه توان حمل 250 کیلوگرم و در دو   جایگاه توان حمل 110 کیلوگرم سلاح را داشت و ترکیب تسلیحاتی مشابه پی سی7 را دارا  بود ولی توان حمل تا دو بمب 225 کیلوگرمی مارک 82 و یا دو راکت انداز 19 لول 68 م م را داشت

 یکی دیگر از نسخه های پی سی 9 نسخه  پی سی 9 ام است . این نمونه دارای  سکان عمودی بزرگتر برای ثبات طولی بیشتر، کابین برروز تر شامل یک  نمایشگر بزرگ چند کاره در دو کابین و مجهز بودن با اچ یو دی با توان نشان گذاری  تسلیحات در کابین جلو است .

پی سی9 نیز توانست مشتریان زیادی برای خود دست پا کند.دست کم به 10  ارتش جهان صادر شد که از جمله برخی مشتریان ان میتوان به استرالیا 67 فروند،عربستان 50 فروند،تایلند 23 فروند  اشاره کرد

کابین پی سی 9 ام

کابین پی سی 9 ام

پیجکرافت  تی 6 تکسان 2

هواپیمای توربوپراپ بیجکرافت تی 6 تکسان 2 در نیروی  هوایی امریکا جایگزین جت اموزشی  تی 37 در خدمت شد. این هواپیما در واقع همان  پی سی9 ام مارک 2 بود . در واقع در سال 1990 نیروی هوایی امریکا با پیلاتوس بر سر توسعه یک نسخه از پی سی 9 برای این نیرو به توافق رسید که نسخه جدید در سال 1993 وارد خدمت شد.تا سال 1996 ازمون های پروازی ادامه داشت و البت چند تولید کننده دیگر از جمله شرکت برزیلی امبرایر با هواپیمای توکانو  نیز وجود داشت که در نهایت منجر به انتخاب پی سی 9 ام شد.

هواپیما در امریکا تی 6 تگزان 2 نامیده شد و در این کشور  تولید شد. نخستین  نمونه در سال 1998 وارد خدمت شد . اگرچه بسیار شبیه پی سی 9 ام بود ولی تنها 30% اشتراکات داشت .

تی 6 دارای بدنه ای تقویت شده  با موتور قویتر  پی تی 6 –ای 68  با توان 1708 اسب بخار است  اگرچه قدرت مورد استفاده 1100 اسب بخار است . کابین شامل  عناصر دیجیتال  و تمامی  عناصر  ان طی 8 نمایشگر شامل  دو نمایشگر  رنگی چند کاره دیجیتال  هستند و فاقد اچ یو دی بود.  هواپیما دارای  سامانه ناوبری جی پی اس بود .

تی 6 ای تگزان 2

تی 6 ای تگزان 2

چندین نمونه از این هواپیما توسعه یافت.اولین نمونه تی 6 ای تکزان 2 است که نسخه اموزشی پاییه است که  شامل دو   نسخه است که در نیروی دریایی و هوایی خدمت کرد

تی 6 بی هگزان 2 نسخه اموزشی  پیشرفته مجهز به کابین شیشه ای شامل  سه نمایشگر رنگی چند کاره بزرگ در دو کابین و یک اچ یو دی در کابین جلو  است. کابین با دوربین دید شبانه هماهنگ شده است

نسخه دیگری به عنوان نسخه مسلح تی 6 ساخته شد که ای تی 6 نامیده شد. ای تی 6 بی بر اساس تی 6 بی ساخته شد و توان حمل تسلیحات  دارد. این نمونه دارای سه جایگاه جنگ افزاری در زیر هر بال است و میتواند تا 1.5  تن سلاح شامل  انواع بمب سقوط ازاد و هدایت شونده و موشک های هدایت شونده  و راکت و غلاف مسلسل را حمل کند.

ای تی 6 مسلح به بمب لیزری جی بی یو12

ای تی 6 مسلح به بمب لیزری جی بی یو12

همچنین این نمونه در زیر بدنه دارای یک سامانه نشانه گذار لیزری  با توان دید حرارتی است که اجازه پرواز شبانه و نشانگذاری لیزری را می دهد . در واقع چیزی که ای تی 6 بی را با پی سی9 و یا نسخه اموزش متفاوت  میکند توان حمل تسلیحات هدایت شونده است. این هواپیما توان حمل تا چهار بمب 225 کیلوگرمی هدایت لیزری جی بی یو 12 ویا  نسخه های 225 کیلوگرمی  با کیت هدایت پیویی 3و 4 را دارد  و میتواند   به واسطه گیرنده ماهواره ای توان پرتاب بمب هدایت ماهواره ای 225 کیلوگرمی اس دی بی  را دارد. همچنین میتواند تا هشت موشک لیزری هلفایر  را نیز حمل کند و یا   برای دفاع از خود توان حمل موشک سایندوندر را نیز در زیر بال دارد .

موتور ان  از نوع  پی تی 6-68 دی با توان 1600 اسب بخار است . هواپیما دارای بیشترین سرعت 585 کیلومتر بر ساعت است و برد ان با دو مخزن سوخت خارجی 2779 کیلومتر است .

9 کشور نسخه تی 6 را سفارش داده اند که از این میان میتوان به عراق و اسرائیل  که  نسخه تی 6 ای  را سفارش داده و هنوز سفارشی برای ای تی 6 بی ثبت نشده اگرچه در حال بازار یابی ان است

ای تی 6 مسلح به موشک هلفایر.در زیر بدنه سامانه نشان گذاری لیزری و دوربین حرارتی قابل دیدن است

ای تی 6 مسلح به موشک هلفایر.در زیر بدنه سامانه نشان گذاری لیزری و دوربین حرارتی قابل دیدن است

پی سی 21

در اواخر دهه 1980 پیلاتوس به دنبال  یک توربوپراپ اموزشی بود که شبیه ساز کامل پرواز با جنگنده های اموزش چون هاوک و الفاجت باشد. در واقع هدف این بود که شما هواپیمای داشته باشید که به غیر از نقش اموزش پاییه با یک توربوپراپ بلکه نقش یک هواپیمای جت اموزشی مانند الفاجت را نیز بازی کند.در مرحله اول تلاش شد با تغییر پی سی 9 به این نتیجه برسند  که پی سی 9 ام نتیجه همین تلاش بود ولی در نهایت  در اواخر دهه 1990 پلاتوس به دنبال طرحی جدید رفت

پی سی 21 شبیه پی سی 9 ام است ولی دارای بدنه کشیده تری است تا حدی تلاش شد تا ایرودینامیکی بهتر به این نسخه داده شود. موتور  همان نسخه به کار رفته در ای  تی6 است یعنی موتور پی تی 6 ای 68 بی با  توان 1600 اسب بخار قدرت،  که دارای یک ملخ پنچ تیغه  از جنس کامپوزیت می باشد  و در عملکرد کلی تاثیر بسیار داشته است

پی سی 21

پی سی 21

هواپیما در کابین دارای سه نمایشگر رنگی بزرگ 15 تا 20 سانتیمتری  بود  که با وجود عدم داشتن رادار میتواند  حالت های مختلف رادار را برای دانشجو  شبیه سازی کند و یا میتواند پرتاب انواع  سلاح ها را در نمایش گر های خود شبیه سازی کند  از جمله سلاح های لیزری. هر دو کابین دارای  اچ یو دی هستند   کابین و با دوربین دید در شب هماهنگ است .

خدمه روی صندلی پرتاب شونده صفر  صفر قرار داشتند و در پنج جایگاه خارجی میتواند تا 1150 کیلوگرم سلاح شامل  بمب ، اکت و غلاف مسلسل را حمل کند.

بیشترین سرعت این نمونه به 685 کیلومتر بر ساعت می رسد و برد ان با سوخت داخلی 1333 کیلومتر است

از جمله مشتریان این نمونه میتوان به عربستان با 55 فروند،امارات 25 فروند و قطر با 24 فروند اشاره کرد

کابین پی سی 21

کابین پی سی 21

نامپی سی 7پی سی 9 امتی 2 ای تکزان2پی سی 21
طول9.7 متر10.14 متر10.16 متر11.23 متر
ارتفاع3.2 متر3.2 متر3.2 متر3.7 متر
وزن خالی1330 کیلوگرم1725 کیلوگرم2135 کیلوگرم2270 کیلوگرم
بیشترین وزن2700 کیلوگرم2350 کیلوگرم2948 کیلوگرم4250 کیلوگرم
موتورپی تی 6ای-25 ایپی تی 6 ای -62پی تی 6 ای -68پی تی 6-ای 68 بی
قدرت موتور550 اسب بخار1149 اسب بخار1100 اسب بخار1600 اسب بخار
بیشترین سرعت500 کیلومتر بر ساعت593 کیلومتر بر ساعت586 کیلومتر بر ساعت685 کیلومتر بر ساعت
سرعت کروز412 کیلومتر بر ساعت556 کیلومتر بر ساعت515 کیلومتر بر ساعت600 کیلومتر بر ساعت
برد2630 کیلومتر با سوخت داخلی و خارجی1537 کیلومتر با سوخت داخلی1667 کیلومتر با سوخت داخلی1333 کیلومتر با سوخت داخلی
ارتفاع پروازی10060 متر11580 متر9449 متر11580 متر
سلاحتا شش جایگاه خارجی  با توان حمل انواع راکت بمب و غلاف مسلسلتا شش جایگاه خارجی  با توان حمل انواع راکت بمب و غلاف مسلسلدر نسخه رزمی  توان حمل بمب های هدایت لیزری  و موشکهای ضد تانک هلفایر  و انواع بمب و راکت و غلاف مسلسلپنچ جایگاه خارجی خارجی  با توان حمل انواع راکت بمب و غلاف مسلسل

گرداوری:عبدالحمید تارخ

 

دسته بندی شده در: