تانک PT-91

لهستان یکی از قدرتمند ترین کشورهای اروپای شرقی در زمان جنگ سرد بود. این کشور تانک های شوروی چون تی ۵۵، تی ۶۲ و تی ۷۲ را در داخل تولید کرد. تی ۷۲ اخرین و پیشرفته ترین تانک شوروی بود که در داخل لهستان تولید شد. این کشور دو نمونه تی ۷۲ را تولید کرد. اول تی ۷۲ ام نسخه صادراتی T-72A که از سال ۱۹۸۱ تولید شد و دیگری تی ۷۲ ام۱ نسخه پیشرفته تر و زره پوش تر ان که در سال ۱۹۸۶ وارد خط تولید شد. در مجموع ۱۶۱۰ عراده تی ۷۲ ام و ام۱ در داخل لهستان تولید شد(برای اشنایی با تی ۷۲ اینجا را کلیک کنید)

در اواخر همان دهه لهستان دست به ارتقائاتی روی تی ۷۲ خود زد و در حالی که برنامه مذاکره برای خرید تانک تی ۸۰ از شوروی ادامه داشت با تغییرات سیاست در سال ۱۹۸۹ در اروپای شرقی که باعث فروپاشی حکومت های کمونیست دوست اتحاد جماهیر شوروی شد مذاکرات متوقف شد و لهستان به دنبال یک طرح بومی رفت

هدف اصلی طراحی تانکی بر مبنای تی ۷۲ بود تا مشکلات تی ۷۲ برای نبرد های مدرن همچون زره کم، تحرک پایین ، سایت اتش ضعیف و همچنین نداشتن سامانه دید شبانه کارامد نسل دوم برطرف شود. همچنین این برنامه به شکلی پیش رفت تا نتنها این مشکلات در تانک جدید برطرف شود بلکه حتی بتوان تی ۷۲ ها قبلی را نیز به این مدل ارتقا داد

تانک PT-91

نسخه نخست پی تی ۹۱ که برای ارتش لهستان در نظر گرفته شده بود در واقع ارتقاء سطح بالای روی تی ۷۲ موجود در خدمت بود

برنامه ساخت تانک جدید در سال ۱۹۹۱ اغاز شد و در سال ۱۹۹۳ نیروی زمینی لهستان ۲۰ فروند از ان برای ازمونهای زمینی سفارش داد و نام PT-91 و لقب Twardy (سخت) به ان داده شد

پی تی ۹۱ تانکی بر اساس تی ۷۲ است . یک نسخه کاملا مشابه ولی با زره موتور و الکترونیک بهتر

تانک دارای سه خدمه است، راننده که جلو قرار دارد ، فرمانده و توپچی که در برجک نشسته و توپ میان این دو قرار دارد

راننده در جلوی کمی به طرف سمت چپ تانک قرار دارد که مشابه محل قرار گیری راننده تی ۷۲ است . راننده یک پیرسکوپ دید شبانه نسل اول در جلو دارد و از یک سامانه ناوبری و کنترل پیشرفته دیجیتال که نقشه را روی یک نمایشگر به ان نشان می دهد بهره می برد

فرمانده همانند تی ۷۲ در سمت راست و توپچی در سمت چپ قرار دارد. سامانه اتش پی تی ۹۱ Drawa نامیده می شود. این سامانه اتش در لهستان توسعه یافته که شامل  یک سایت ترکیبی روزانه و شبانه   اتش جدید برای توپچی که دارای سامانه دید حرارتی نسل دوم ساخت البیت سیستم اسرائیل است. سامانه Drawa را یک مسافت یاب لیزری تا برد ۱۰۰۰۰ متر، سنسور باد و یک رایانه اتش بالستیک استفاده می کند. برد درگیر در روز برای این تانک ۲۵۰۰ و در شب تا ۱۷۰۰ متر است که این رقم برای تی ۷۲ در روز حدود ۱۳۰۰ و در شب ۸۰۰ متر بود . رایانه اتش بالستیک با در نظر گرفتن مسافت به دست امده از  مسافت یاب لیزری، اطلاعات به دست امده از سنسور باد مانند سرعت باد، فشار هواف دما و رطوبت دست به تنظیم صحیح زاویه لوله توپ برای اتش دقیق به هدف میزند. همچنین تانک دارای یک تثبیت کننده دو محوره ساخت اسلواکی است

فرمانده نیز در بالای سر خود دارای دریچه ای با قابلیت چرخش برای پوشش ۳۶۰ درجه را دارد و از چند پیرسکوپ برای دید رو به بیرون استفاده میکند ولی یک از پیرسکوپ ها توان درشت نمایی را دارد. فرمانده نیز میتواند سایت اتش را به دست گرفت و دست به اتش بدون توپچی بزند.

از نظر زره ، بدنه اصلی تانک دارای زرهی کامپوزیت است ولی از نظر مقاومت، زره اصلی با زرهی تی ۷۲ ام ۱ سرتر نیست و در واقع لهستانی ها با کمک زرهی واکنش دهنده میزان مقاومت را بالا بردند. زره واکنش دهنده Erawa   در داخل لهستان توسعه یافته است. این زره از نظر اندازه به انداز زره کنتاکت ۱ روسها است . ۳۹۴ قطعه زره واکنش دهنده Erawa روی بدنه و برجک نصب شده است. از این میان ۱۰۸ قطعه روری برجک ، ۱۱۸ عدد روی بدنه و ۸۴ عدد در دو طرف بدنه. این زره البته بخش میانه کنار بدنه به عقب و پشت تانک را پوشش نمی دهد . میزان مقاومت زره اصلی بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ م م و میزان مقاومت زره واکنش دهنده حدود ۴۰۰ م م در برابر خرج گود است از این رو میزان مقاومت این تانک دست کم از روبرو در برابر خرج گود بین ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ م م و در برابر مهمات انرژی جنبیش حدود ۶۰۰ تا ۶۵۰ م م است. اگرچه این ارقام از تی ۷۲ بی روسها هم بیشتر است ولی بسیار کمتر از تانک های مدرن است و میتوان گفت در برابر موشک های مدرن ضد تانک ایمنی کمتری دارد. البته یکی از ویژگی های نصب این زره روی پی تی ۹۱ این است که تقریبا پوشش زره واکنش دهنده یک دست بود و تمامی جلو و دو طرف برجک و بدنه پوشش کافی دارند

تانک PT-91

نسخهPT-91A ..در تصویر به خوبی بلوک های بلوک های زره واکنش دهنده روی بدنه و برجک دیده می شود

تانک برای ایجاد پرده دود دارای ۱۲ نارنجک انداز دود زا در هر سمت برجک(در مجموع۲۴ عدد) میباشد

با نصب زرهی جدید وزن تانک به ۴۸٫۵ تن رسیده است که ۷ تن سنگین تر از تی ۷۲ است از این رو موتور پی تی ۹۱ نیز تعویض شد. برخی نسخه های دارای موتور دیزل ۱۲ سیلندر ۸۵۰ اسب بخاری هستند که قدرت بیشتری نسبت به موتور ۷۸۰ اسب باره تی ۷۲ داشت ولی نسخه های اخر از جمله نسخه صادراتی دارای یک موتور دیزل ۱۰۰۰ اسب بخاری ساخت لهستان است که رانش به وزن ۲۰٫۶ اسب بخار بر تن را برای این تانک فراهم میکند که رقم بالاتر از تی ۷۲ است ولی باز قابل قیاس با تانک های پیشرفته نیست. بیشترین سرعت تانک ۶۰ کیلومتر بر ساعت و با دو بشکه سوخت یدکی در پشت تانک دارای برد انتقالی ۷۵۰ کیلومتر است

سیستم تعلیق و شاسی تانک مشابه تی ۷۲ است

سلاح اصلی این تانک همان توپ ۲A46 نسب شده روی تی ۷۲ است. این توپ در لهستان تولید می شود و با نام راپییر ۳ شناخته می شود . این توپ نیز ماننده نسخه روسی دارای سامانه گلوله گذاری خودکار است. سامانه گلوله گذاری خودکار در تمامی تانک های شوروی از تی ۶۴ به بعد نصب شد اگرچه سیستم نصب شده روی ارماتا تفاوت دارد. این سیستم نیاز به فرد گلوله گذار را از بین می برد ولی مشکلات خودش را نیز دارد. از انجایی که مهمات در یک چرخفلک بزرگ زیر برجک ذخیره شده(حکم خشاب را دارد) که توسط یک بارگذاری هیدرولیک گلوله و خرج پرتاب از چرخ فلک برداشته و توپ را پر میکند ، در صورت نفوذ مهمات به درون بدنه از هر سمت ، مهمات دشمن مستقیم به این چرخفلک می خورد. این بزرگترین مشکل تانک های روسی است زیرا چنین برخوردی به معنی انفجار مهمات درون تانک و نابود تانک است . اگرچه تمامی کشور های که تانک های با این توپ تولید میکنند تلاش زیادی کرده اند تا با افزایش زره جلوی نفوذ مهمات گرفته شود ولی هرگز این عیب به صورت کامل برطرف نشده است (در تانک های غربی مهمات پشت برجک قرار دارند و احتمال برخورد مهمات دشمن به پشت برجک بسیار کم است)

1024px-PICT89_-_PT91_Twardy

تانک در خشاب چرخفلکی خود ۲۲ گلوله حمل می کند و ۲۰ گلوله ذخیره نیز در درون مخزن مهمات درون بدنه و برجک حمل می شود. این توپ میتواند تمامی مهمات های موجود برای تی ۷۲ را شلیک کند ولی دست کم خود لهستان چندین مهمات انرژی جنبشی همانند مهمات های ۳WBM3, 3WBM6, 3WBM7, 3WBM8 با هسته تنگستنی   تولید میکند . مهمات ۳WBM8 توان نفوذ در ۵۵۰ م م زره در ۲۰۰۰ متر را دارد . همچنین چندن مهمات انفجاری شدید ترکش شونده و مهمات خرجی گودی با توان نفوذ ۸۵۰ م م زره را نیز حمل میکند. توپ م توان تا ۱۵ در به طرف بالا و ۵ درجه به طرف پایین شلیک کند

به غیر از توپ اصلی این تانک دارای یک مسلسل ۷٫۶۲ م م پی کا ام هماهنگ با برجک اصلی با ۲۰۰۰ گلوله و یک مسلسل سنگین ۱۲٫۷ م م روی برجک  با ۱۲٫۷ گلوله است. عدم توان شلیک مسلسل سنگین از درون تانک یکی از نقاط ضعف این تانک در برخی مدلها است

مدلهای مختلف

PT-91 Twardy: نخستین نمونه تولید برای ارتش لهستان که در واقع ارتقاء بر روی تی ۷۲ ام۱ ارتش لهستان بود. این ارتقا شامل نصب سامانه اتش Drawa ، زره واکنش دهنده Erawa، هشدار دهنده لیزری PCO SSC-1 Obra-1 ، موتور ۸۵۰ اسب بخار. تا سال ۲۰۰۲ میلادی ، ۱۳۵ تی ۷۲ ام۱ به این نمونه ارتقا یافتند و ۷۸ عراده نو ساز نیز تولید شد

PT-91A Twardy: نسخه مجهز به موتور ۱۰۰۰ اسب بخاری

PT-91Z Hardy: این نسخه دارای سامانه اتش و رایانه اتش ساخت ساژم فرانسه است که برخی از انها در تانک لگرک به کار رفته . این نمونه برد اتش و دقت بیشتری دارد . پی تی -۹۱ زد بازاریابی شد ولی تنها یک عراده از ان ساخته شده است

PT-91M Pendekar: مالزی تنها مشتری صادراتی پی تی ۹۱ است که دست کم تاکنون این نمونه را سفارش داده است. پی تی ۹۱ ام نسخه صادراتی به سامانه های الکترونیکی فرانسوی است که دارای سامانه اتش Savan-15 است که شلمل  یک سایت ترکیبی با دو چشمی یکی برای درگیری روزانه و دیگری شبانه، سنسور باد جدید ، یک سامانه دید پانورماتیک با قابلیت دید حرارتی نسل دوم برای فرمانده، سامانه ناوبری حلقه لیزری ساخت ساژم که تنها با دقت چند متر موقعیت تانک را برای فرمانده مشخص میکند، یک نمایشگر چند کاره رنگی برای فرمانده که دارای یک نقشه خان خودکار است، زره واکنش دهنده جدید ERAWA 2 که مقاومت بیشتری دارد و گفته شده میزان مقاومت در برابر خروج گود را به ۱۲۰۰ م م افزایش داده است و در نهایت موتور ۱۰۰۰ ساب بخاری . ۴۸ عراده از این تانک بین ساله های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ به مالزی صادر شد

پی تی -91 ام ارتش مالزی. در تصویر به خوبی سایت پانورماتیک فرمانده در بالای برجک جلوی فرمانده(کنار میله برجک) دیده می شود

پی تی -۹۱ ام ارتش مالزی. در تصویر به خوبی سایت پانورماتیک فرمانده در بالای برجک جلوی فرمانده(کنار میله برجک) دیده می شود

پی تی 91 ام

پی تی ۹۱ ام

PT-91E: نسخه صادراتی دیگر بر اساس پی تی ۹۱ ام

PT-91P: نسخه پیشنهادی به پرو دارای سامانه اتش لهستانی که قیمت تانک را کاهش داده. این مدل نسخه ای از PT-91A است و در سال ۲۰۰۹ به پرو پیشنهاد داده شد

PT-72U / PT-91U / PT-91EU: یک ارتقا روی پی ۹۱ موجود در ارتش لهستان   شامل نصب سایت جدید برای فرمانده با توان هدایت مسلسل ۱۲٫۷ م م از درون تانک توسط فرمانده که میتواند تا ۵۵ درجه به طرف بالا و ۷ درجه به طرف پایین را پوشش دهد که دارای یک دوربین دید حرارتی برای درگیر حتی در شب است . همچنین پوشش زرهی واکنش دهنده نیز بهبود یافته است

ارتش لهستان ۲۳۳ عراده پی تی ۹۱ را طی چند سری تحویل گرفت

مالزی نیز طی قرار دادی ۴۸ عراده پی تی ۹۱ ام و ۱۵ عراده نسخه ریکاوری بدون برجک مجهز به چرثقیل را تحویل گرفت. مبلغ کل قرار داد ۳۷۰ میلیون دلار اعلام شد

هند اگرچه این تانک را به خدمت نگرفت ولی ازاین ارتقاء جهت ارتقاء تانک های تی ۷۲ خود استفاده بسیار کرد .هند طی برنامه ارتقاء تانک های خود دست به نصب سامانه اتش Drawa و موتور ۱۰۰۰ اسب بخاری روی تی ۷۲ خود زد و انها را مجهز به زره واکنش دهنده کنتاکت ۱ کرد. این ارتقا در هند اجیا۲ نامیده شد

گرجستان نیز با کمک برخی از تجهیزات این برنامه تانک های تی ۷۲ خود را به استاندارد T-72SIM-1 زد. این ارتقا شامل سامانه اتش Drawa-T و مسافت یاب لیزری و دوربین دید حرارتی اسرائیلی و یک سامانه مکان یاب لیزری بود.همچنین در این نمونه فرمانده ای به جای چشمی دارای یک نمایشگر رنگی چند کاره است

همکنون نیروی زمینی  لهستان از تی ۷۲، پی تی ۹۱ در کنار لئوپارد۲  استفاده میکند

نسخه ریکاوری پی تی 91

نسخه ریکاوری پی تی ۹۱

1658430_704191332966656_589900582_o

مشخصات پی تی ۹۱

طول:۶٫۹۵ متر

بلندی:۲٫۱۹ متر

وزن کل:۴۵٫۹ تن

موتور:یک موتور دیزل ۸۵۰ اسب بخاری و در برخی مدلها ۱۰۰۰ اسب بخاری است

رانش به وزن بسته به موتور: ۱۸٫۵ اسب بخار بر تن و برای موتور ۱۰۰۰ اسب بخاره ،۲۰٫۶ اسب بخار بر تن

سلاح اصلی: یک توپ ۱۲۵ م م با ۴۲ گلوله

سلاح فرعی: یک مسلسل ۷٫۶۲ م م هماهنگ با توپ اصلی با ۲۰۰۰ گلوله و یکی مسلسل ۱۲٫۷ م م روی برجک با ۳۰۰ گلوله

سرعت:۶۰ کیلومتر بر ساعت

برد انتقالی:۷۰۰ کیلومتر

ترجمه: عبدالحمید تارخ

منابع:

http://www.army-guide.com/eng/product3431.html

http://www.army-technology.com/projects/twardymainbattletank

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.