سلاح تکتیرانداز PSG1 ستاره نبردهای پلیسی و ضدتروریسم
نویسنده:فرزاد بیرقدار
هنگام بحث در مورد سلاحهای تکتیرانداز در سراسر جهان، چند سلاح وجود دارد که به شکل خاص و ویژه مورد بحث و بررسی قرار میگیرند و در گروه سلاحهای تکتیراندازی خاص قرار جای دارند که یکی از این سلاحها؛ «پیاسجی۱» ساخت کارخانه هوکلر و کخ آلمان میباشد.
اسلحه تکتیرانداز PSG1 با نام کامل آلمانی PräzisionsSchützenGewehr 1 ساخت کارخانه اسلحهسازی هوکلر و کخ آلمان میباشد. این اسلحه از ابتدای مرحله طراحی و سپس ساخت در کارخانه هوکلر و کخ بهعنوان یک سلاح تکتیرانداز پلیسی و مخصوص عملیاتهای ضدترور و گروگانگیری ساخته شد و در میانه دهه هفتاد میلادی به بازار آمد. این سلاح از همان آغاز برای مأموریتهای پلیسی ساخته شد و بسیار سنگینتر از آن است که در کاربردهای نظامی و در ميدان جنگ مورد استفاده قرار بگیرد. ذکر این نکته ضروری است که طراحی پیاسجی۱ برگرفته از سلاح تهاجمی و پرقدرت هکلر و کخ ژ۳ میباشد و از همان کالیبر 7.62 میلیمتری ناتو با طول پوکه 51 میلیمتر بهره میبرد
پیاسجی۱ با گذشت پنج دهه از زمان تولیدش همواره یکی از سلاحهای تکتیرانداز بیهمتا برای نیروهای ویژه و ضدتروریسم در دنیا شناخته میشود و سلاح تکتیراندازی با قیمت فراتر از ده هزار دلار از نظر قیمت یکی از گرانترینها در کلاس خود به شمار میرود.
مکانیسم گلنگدن پیاسجی۱ همانی است که در ژ۳ به کار رفته است و این سلاح نیمهاتوماتیک دقیقاً همان معماری ساخت ژ۳ را دارد. کارکرد پیاسجی۱ همانند بسیاری از سلاحها نیمهاتوماتیک است و برای شلیک کردن باید نیرویی معادل با ۱/۵ کیلوگرم به ماشه آن وارد کرد. تمام پیاسجی۱ها فاقد نشانهگیر آهنی هستند و این سلاح تکتیرانداز به یک دوربین Hensoldt ZF 6×42 مجهز است. بیشینه برد مؤثر این سلاح ۸۰۰ متر میباشد. این دوربین دارای قابلیت تنظیم برد و جبران افت گلوله داخلی است که میتواند از ۱۰۰ تا ۶۰۰ متر تنظیم شود.
خشاب سلاح تکتیرانداز آلمانی PSG-1 یک خشاب جعبهای(Detachable Box Magazine) با ظرفیت استاندارد ۵ یا ۲۰ تیر فشنگ 7.62×51 میلیمتری ناتو است که معمولاً خشاب ۲۰ تیری بیشترین کاربرد را دارد اگرچه بسیاری از واحدها از خشاب 5 فشنگه بهره میبرند . این خشاب از جنس فولاد پرسکاریشده و مقاوم ساخته شده و طراحی آن بهگونهای است که تغذیه روان و بدون گیرکردگی را تضمین کند. مکانیزم قفلشدن مشابه دیگر سلاحهای خانواده G3 است و تعویض سریع را برای تکتیرانداز فراهم میسازد. استفاده از خشاب ۲۰ تیری به PSG-1 این امکان را میدهد که برخلاف بسیاری از تفنگهای تکتیرانداز سنتی با خشابهای کمظرفیت، توان ادامه درگیری طولانیتر را داشته باشد و برای مأموریتهای ضدتروریستی و تیراندازی دقیق در فواصل متوسط طراحی شده است.
پیاسجی۱ به دلیل دقت بالای خود محبوبیت بالایی در بین نیروهای نظامی در تمام دنیا دارد. امروزه این سلاح توسط نیروهای پلیس در مناطقی از اروپا و آمریکا مورد استفاده قرار گرفته است و البته باید اشاره کرد که این سلاح در ابتدا برای یگانهای پلیس آلمان و به منظور درگیری با گروههای تروریستی طراحی، ساخته و تحویل داده شد اما با گذشت زمان و تثبیت برتری نسبی این سلاح در اختیار نیروهای ویژه شناخته شده در تمام دنیا قرار گرفت و به سرعت به عنوان یکی از دقیقترین سلاحهای تکتیرانداز نیمهخودکار در جهان شهرت یافت.
دقت سلاح Heckler & Koch PSG-1 بسیار مشهور است. این تفنگ برای مأموریتهای ضدتروریستی و تکتیراندازی دقیق در فاصلههای متوسط طراحی شده و سازنده تضمین میکند که در شرایط استاندارد با فشنگ 7.62، سلاح قادر است در فاصله ۳۰۰ متری بهطور میانگین گروه تیرهایی با پراکندگی کمتر از 9 سانت به هدف برخورد کند ؛ یعنی قطر گروه تیر کمتر از ۸۰ میلیمتر در آن فاصله. در عمل، با مهمات باکیفیت و شرایط مناسب، PSG-1 حتی میتواند به دقتی در حدود2.5 سانت در 100 متر نیز برسد که برای یک تفنگ نیمهخودکار بسیار عالی به حساب میآید.
تفنگ تکتیرانداز نیمهخودکار Heckler & Koch PSG-1 از فشنگ 7.62ناتو استفاده میکند و سرعت دهانه گلوله آن بسته به نوع مهمات بین ۷۹۰ تا ۸۲۰ متر بر ثانیه است که برای درگیریهای دقیق در فواصل متوسط (تا حدود ۶۰۰ متر بهینه) طراحی شده. این سلاح به دلیل مکانیزم نیمهخودکارش قادر است نرخ آتش نسبتاً بالاتری نسبت به تفنگهای تکتیرانداز گلنگدنی داشته باشد، بهطور میانگین سرعت آتش عملیاتی حدود ۲۰ گلوله در دقیقه در شرایط هدفگیری دقیق گزارش شده و در حالت تئوریک میتواند تا ۶۰ گلوله در دقیقه شلیک کند اما دقت تیراندازی و نیاز به کنترل حرارت معمولاً سرعت آتش را محدود میکند.
با توجه به زمان طراحی و تولید پیاسجی۱ که نیمه ابتدایی دهه ۱۹۷۰ میباشد دقت هدفگیری این سلاح در مقایسه با سلاحهای تکتیرانداز مدرن امروزی در سطح متوسط قرار میگیرد اما همچنان بهعنوان یک سلاح نیمهخودکار در جایگاه خود استثنایی است و زمانی ادعا میشد که یکی از دقیقترین تفنگهای تکتیرانداز نیمهخودکار در جهان است.
پیاسجی۱ دارای یک گیرنده (گیره) تقویت شده با ریلهای جوش داده شده روی کانالهایی است که قنداق جمع شونده در آنها جای حرکت و لغزش دارد و دارای ارتقاهای متعدد دیگری نیز میباشد. دو غلتک قفلکننده کشویی که گلنگدن را در حین شلیک در محفظه خود نگه میدارد مانند سلاحهای ژ۳ استوانهای شکل نیستند بلکه به شکل نیمهاستوانهای هستند تا موقعیتیابی دقیقتر و غیرتصادفیتری را روی سطوح صاف مربوطه در فرورفتگیهای قفل لوله ارائه دهند. پیاسجی۱ همچنین دارای یک وسیله بسته شدن کلندگدن کم صدا میباشد ،شبیه به نسخه تکتیرانداز سلاح ام16
پیاسجی۱ دارای لولهای سنگین-شناور با شیارهای چندضلعی است و قنداقی قابل تنظیم دارد که این قنداق از جنس پلاستیک و به رنگ مشکی مات است و قابلیت تنظیم عمودی دارد. قسمت جلویی آن به یک ریل (T) شکل برای وصل کردن زنجیر یا نصب سهپایه مجهز شده است. در انتهای قنداق یک قطعه لاستیکمانند برای جفت شدن با بدن برای لحظه شلیک وجود دارد که در آن لحظه با لگد ناشی از شلیک شوکی به بدن تکتیرانداز وارد نشود و فرآیند شلیک و برگشت سلاح به حالت اولیه به راحتی انجام شود
بنابر بر اطلاعات سایت Sniper Central قنداق پیاسجی۱ به اندازهای استاندارد و مناسب برای شلیک یک تکتیرانداز در وضعیتهای گوناگون طراحی شده است که بسیاری از کارخانههای اسلحهسازی برای ساخت قنداق سلاحهای ساخت خود از پیاسجی۱ الهام گرفتهاند.
ماشه این اسلحه قابلیت جدا شدن و تنظیم را دارد و میتوان ماشه دیگری روی پیاسجی۱ نصب کرد و مجدداً آن را تنظیم کرد و کشش ماشه قابل تغییر است. باید به این نکته مهم اشاره کرد که کل سیستم دسته تپانچه این سلاح قابلیت تعویض دارد. ضامن حالات آتش و قفل پیاسجی۱ همانند ژ۳ در سمت چپ آن قرار دارد و بزرگ است که به راحتی و حتی با انگشت دست شلیک کننه نیز قابل تنظیم است و حالت تمام اتوماتیک ندارد.
شخصات کلی تفنگ تکتیرانداز PSG-1 بهصورت استاندارد به شکل زیر است:
- کشور سازنده: آلمان (Heckler & Koch)
- نوع: تفنگ تکتیرانداز نیمهخودکار (Semi-Automatic Sniper Rifle)
- کالیبر: 7.62×51
- عملکرد: نیمهخودکار با سیستم گازبرداری و قفل غلتکی (Roller-Delayed Blowback)
- طول کلی: ۱٬۲۰۰ میلیمتر
- طول لوله: ۶۵۰ میلیمتر (۲۵٫۶ اینچ)
- وزن: حدود ۷٫۲ کیلوگرم (بدون خشاب)
- ظرفیت خشاب: ۵ یا ۲۰ تیر
- سرعت دهانه: ۷۹۰–۸۲۰ متر بر ثانیه (بسته به مهمات)
- برد مؤثر: حدود ۶۰۰ متر برای درگیری دقیق
- دقت: تضمین کمتر از ۱ MOA (حدود ۸۰ میلیمتر پراکندگی در ۳۰۰ متر)
- نرخ آتش عملی: حدود ۲۰ گلوله در دقیقه (کنترلشده)
سلاح MSG-90
تفنگ تکتیرانداز Heckler & Koch MSG90 نسخه بهینهشده و ارتقا یافته PSG-1 است که برای مأموریتهای نظامی با قابلیت جابجایی بیشتر و وزن کمتر طراحی شده است. MSG90 همچنان از کالیبر 7.62 ناتو استفاده میکند ولی وزن کلی آن حدود ۵٫۶ کیلوگرم است که نسبت به PSG-1 کاهش قابل توجهی داشته و امکان حمل و نقل و استفاده در میدانهای عملیاتی دشوارتر را آسانتر میکند. طول کلی آن حدود ۱٬۱۴۰ میلیمتر و طول لوله ۶۱۰ میلیمتر است. مکانیزم عملکرد MSG90 همان سیستم گازی نیمهخودکار با قفل غلتکی است ولی طراحی قنداق و بدنه بهینه شده تا ارتعاش و پسزدن کمتر شده و کنترل بهتری در تیراندازی سریع فراهم شود. خشاب استاندارد آن ۵ یا ۱۰ تیر است که نسبت به خشاب ۲۰ تیری PSG-1 جمعوجورتر شده و وزن کمتر سلاح را حفظ میکند. دقت MSG90 کمی کاهش یافته و معمولاً بین ۱–۱٫۵ MOA در فاصله ۳۰۰ متر گزارش میشود اما این تفاوت در شرایط عملیاتی و تحرک بالا قابل قبول است. سرعت دهانه مشابه PSG-1 یعنی حدود ۷۹۰–۸۲۰ متر بر ثانیه است و نرخ آتش عملیاتی نیز مشابه حدود ۲۰ گلوله در دقیقه باقی مانده است. تفاوتهای اصلی MSG90 با PSG-1 عبارتاند از: وزن کمتر و حمل آسانتر، طول کلی و لوله کوتاهتر، خشاب کمظرفیتتر برای جمعوجوری و کاهش وزن، دقت کمی پایینتر ولی مناسب مأموریتهای میدانی، طراحی بدنه و قنداق بهینه برای کاهش ارتعاش و افزایش کنترل تیراندازی در شرایط تحرک.
قنداق این نسخه از قنداق پیاسجی۱ کوچکتر و سبکتر میباشد زیرا از جنس کامپوزیت ساخته شده است و قابلیت تنظیم با شانه تکتیرانداز را دارد. لوله MSG90 از لوله PSG1 سبکتر و کمی کوتاهتر است که حالتی منحنی دارد تا به تثبیت هارمونیک و شلاق یکنواخت گلوله درون لوله کمک کند اما داخل لوله مانند لوله پیاسجی۱ حالتی شناور دارد و این لوله رزوهدار است و دارای قابلیت نصب صداخفهکن نیز میباشد.
در سال ۲۰۰۶ نسخه بهروزشده پیاسجی۱ با عنوان PSG1A1 با دوربین Schmidt & Bender 3-12x50mm Police Marksman II معرفی شد.
صداخفهکن رسمی پیاسجی۱ تولید شرکت سوئیسی B&T (Brügger & Thomet) میباشد.
مشخصات کلی تفنگ تکتیرانداز Heckler & Koch MSG90 به شکل زیر است:
-
کشور سازنده: آلمان (Heckler & Koch)
-
نوع: تفنگ تکتیرانداز نیمهخودکار (Semi-Automatic Sniper Rifle)
-
کالیبر: 7.62×51
-
عملکرد: نیمهخودکار با سیستم گازبرداری و قفل غلتکی (Roller-Delayed Blowback)
-
طول کلی: ۱٬۱۴۰ میلیمتر
-
طول لوله: ۶۱۰ میلیمتر
-
وزن: حدود ۵٫۶ کیلوگرم (بدون خشاب)
-
ظرفیت خشاب: ۵ یا ۱۰ تیر
-
سرعت دهانه: ۷۹۰–۸۲۰ متر بر ثانیه (بسته به مهمات)
-
برد مؤثر: حدود ۶۰۰ متر برای درگیری دقیق
-
دقت: بین ۱–۱٫۵ MOA در فاصله ۳۰۰ متر
-
نرخ آتش عملی: حدود ۲۰ گلوله در دقیقه (کنترلشده)
Heckler & Koch MSG90 – کاربران
- بنگلادش
- بلژیک
- برزیل
- بلغارستان
- کلمبیا
- دانمارک
- فرانسه
- آلمان
- اندونزی
- هند
Heckler & Koch PSG1 – کاربران
- فنلاند – تیم ویژه پلیس هلسینکی (Karhu Team)
- فرانسه – هنگ اول چتربازان پیادهنظام دریایی
- هند – گارد ملی امنیت (NSG)، نیروهای ویژه دریایی (MARCOS)، ارتش هند، نیروهای ضد ترور (OCTOPUS, Greyhounds)
- اندونزی – نیروهای غواص دریایی (Kopaska)، نیروهای ویژه ارتش (Kopassus)
- عراق – نیروهای مسلح عراق (مدل MSG90A1)
- ایرلند – یگان ویژه ارتش (قبلاً استفاده میشده)
- ژاپن – یگان ضد تروریسم (Special Assault Team)
- لیتوانی – نیروهای مسلح لیتوانی (MSG90A1)
- لوکزامبورگ – یگان ویژه پلیس (Unité Spéciale de la Police)
- مالزی – گروه 11 کماندوهای ارتش (GGK; MSG90A1)، یگان ویژه دریایی (PASKAL)، یگان ویژه هوایی (PASKAU; PSG1A1)، یگان ویژه پلیس (Pasukan Gerakan Khas)
- مکزیک – تفنگ تکتیرانداز استاندارد ارتش مکزیک؛ پلیس فدرال (MSG90SDN)
- مونتهنگرو – نیروهای مسلح مونتهنگرو (PSG1 و MSG90)
- هلند – یگان ویژه پلیس (Dienst Speciale Interventies; PSG1)
- نروژ – یگان ویژه ارتش و یگان ویژه نیروی دریایی (MSG90)
- پاکستان – ارتش پاکستان (تحت لیسانس با نام PSR-90)
- فیلیپین – نیروهای ویژه ارتش، گروه امنیت ریاست جمهوری، یگان ویژه پلیس ملی (MSG90, PSG1)
- آفریقای جنوبی – تیپ نیروهای ویژه ارتش (PSG1)
- کره جنوبی – یگان ویژه دریایی (MSG90, PSG1)
- اسپانیا – یگان عملیات ویژه پلیس ملی و یگان ویژه ماسو (موسوس د اسکودرا)
- تایوان – ارتش جمهوری چین (PSG1)
- بریتانیا – افسران مسلح ویژه پلیس (PSG1)
- ایالات متحده – یگان نجات گروگان FBI (MSG90)، دلتا فورس (PSG1)
- ویتنام – پلیس ویژه متحرک (PSR-90)
