نگاهی به سه موشک بالستیک تاکتیکی شوروی و روسیه

توچکا

موشک بالستیک تاکتیکی  او تی ار ۲۱ توچکا که ناتو ان را اس اس ۲۱ اسکارب نامید  جهت جایگزین راکت فراگ با برد ۴۵ کیلومتر ساخته شد. توجکا موشک بالستیک  سوخت جامد تک مرحله ای   کوچکی است که دارای  دقت  بالای  بوده و میتواند با ان اهداف مختلفی مانند انبارهای سوخت ، ساختمان های  مهم، اشیانه  ها و …. را هدف قرار داد.موشک دارای طول ۶٫۴ متر بود و یک کلاهک ۵۰۰ کیلوگرمی انفجار شدید ترکش شونده بود  ولی می توانست کلاهک شیمیایی و اتمی را حمل کند.می شد تنها با باز کردن شش پیچ  کلاهک موشک را تعویض کرد.موشک دارای  چهار بالچه بزرگ میانی جمع شونده در هنگام حمل و نقل و و چهار بالچه برای حفط تعادل  ایرودینامیک  به صورت شبکه ای و چهار نازل  تیتانیومی برای تغییر رانش برای  تغییر مسیر موشک.موشک داری ژیروسکوپ جهت هدایت و یک واحد پردازش  انالوگ که  روش پرواز و زاویه پرواز را برای  برخورد به هدف پردازش میکرد . واحد کنترل و پردازش نازل های تیتانیومی را برای کنترل خروجی گاز موشک  تحت نظر دارد . موشک بر روی یک شاسی متحرک چرخ دار ۶*۶ به صورت تکی نصب می شد . خودرو  یک خودروی ابی خاکی است و از این رو تحرک بسیار بالای دارد .دارای سرعت ۶۰ کیلومتر در ساعت است و در برابر  الودگی های شیمیایی  و رادیو اکتیو مقاوم  بود موشک دارای سامانه هدایت اینرسی  در کنار سامانه هدایت گلنوس   است (البته نه  در نسخه نخست).موشک را می شود  تا ده سال ذخیره کرد  بدون هیچ سرویس ولی بعد از این مدت باید برای  سرویس میان عمر به مرکز تعمیراتی  برگردد. در سه مدل مختلف توسعه یافت که شامل

او تی ار ۲۱ A(اسکارب A): اولین نسخه  تولید در سال ۱۹۷۶ عملیاتی شد  دارای برد ۷۰ کیلومتر و دارای خطای ۱۵۰ متر بود اگرچه   میزان واقعی  زیر ۵۰ متر بود . می شد بر روی کلاهک به غیر از کلاهک انفجاری ترکش شونده با شعاع تاثیر گذاری ۲۰۰ متری  شامل  ۱۴۵۰۰ تکه فلز از پیش بریده شده برای  ترکش   میتواند در ۲۰ متری بالای هدف برای بیشتری اسیب رساندن  به هدف منفجر شود  و یا کلاهکی  شامل  ریز  مهمات ضد تانک  مغناطیسی  را شامل  ۵۰ مین  و یا ضد نفر شامل  ۵۰۰  ریز مهمات  نیز نصب کرد.کلاهک اتمی قال حمل توان انفجار  ۱۰۰ کیلوتنی را دارد .وزن کامل این مدل ۲۰۰۰ کیلوگرم است.

Tochka-U_rep_parad_Yekat

او تی ار ۲۱ بی توجکا یو  (اسکارب بی): شبیه به نسخه  قبلی با برد ۱۲۰ کیلومتر  بود و دارای یک سر جنگنده ضد رادار بود که شامل  یک کلاهک با رادار پیسو بود.توان  انجام مانور گریز را در برابر موشک های ضد بالستیک  را داشت  و دارای هدایت گلنوس،اپتیک  و گفته شده احتمالا میلی موجی در مرحله اخر بود (نسخه اولیه تنها سامانه اینرسی داشت ).دایره   خطای  ان ۹۵ متر ذکر شده است اگرچه دایره  خطای  متوسط  ان ۵۰ متر بود.این نمونه در سال ۱۹۸۸ وارد خدمت شد و دارای وزن ۲۰۱۰ کیلوگرم بود.

او تی ار ۲۱ سی (اسکارب سی): نسخه دوربرتر و سنگینتر  با برد ۱۸۵ کیلومتر و دایره خطای ۷۰ متر که در سال ۱۹۹۰ وارد خدمت شد. این نسخه در سال ۱۹۹۰ توسعه یافت ولی ورود ویا عدم ورود به خدمت ان هرگز تائید نشد.

توچکا  از سال ۱۹۷۶ وارد خدمت شد و در سال ۱۹۹۱ در کم ۱۳۰۰ موشک  توچکا و احتمالا ۷۰۰ لانچر پرتاب  در خدمت ارتش سرخ بود. این موشک اولین  بار در نبرد سال ۱۹۹۹ در چچن به کار رفت و بین ۶۰ تا ۱۰۰ توچکا شلیک شد بعد  از ان در نبرد علیه گرجستان  دست کم ۱۵ توجکا شلیک شد . همکنون حدود ۲۲۰ پرتابگر و احتمالا ۳۰۰ تا ۳۳۰ توجکا در روسیه عملیاتی  می باشد که احتملا تمامی انها از نوع بی هستند.اکرائین نیز ۵۰۰ توجکا از شوروی به ارث برد که انها را به کشورهای یمن(۸۰ تیره اگرچه تحویل ده تیره تائید شده است ) ،  سوریه (۴۰ تیره)و ارمنستان صادر کرد ولی هنوز ۹۰ موشک باید در اکراین عملیات باشد .سوریه از این موشک  چندین بار بر علیه مخالفین  در سال۲۰۱۲  استفاده کرد  که فیلم ان نیز منتشر شد، یمنی ها  نیز در سال ۲۰۱۵ بر اساس فیلمی که منتشر کردند یک بار از موشک توچکا علیه عربستان استفاده کردند.به غیر از این سه کشور ،اذربایجان،قزاقستان،بلاروس نیز این موشک  را در اختیار  دارند و جمهوری چک لهستان ، المان شرقی و مجارستان نیز دارای  نسخه  A بودند که از خدمت خارج کرده اند. گفته شده کره  شمالی بر اساس توچکا موشکی با نام کا ان ۰۲ توسعه داده که هنوز وضعیت ان مشخص نیست.

گفته شده  حدود ۲۸۰۰ تا ۳۰۰۰ توچکا ساخته شده است

9m79-1-missile

اوکا

موشک بالستیک  تک مرحله سوخت جامد او تی ار ۲۳ اوتکا با نام ناتو اس اس ۲۳ اسپیدر  در سال ۱۹۸۰ وارد خدمت شد. اوکا یکی از بهترین موشک های  زمان خودش بود(شاید بهترین) که به دلیل سرعت بالا و سرعت امده سازی و شلیک  ان که تنها ۵ دقیقه بود هر گونه واکنش را از ناتو می گرفت. از جمله اینکه دقت  بسیار  بالای داشت  و در زمان ان موشکیدر جهان با چنین دقتی عملیاتی نبود و از این رو این اجازه را به شوروی می داد   تا هر هدف راهبردی در خاک اروپای غربی را به راحتی هدف قرار دهد.این موشک جایگزین   اسکاد بی  شد و  دارای ۷٫۵۳ متر طول و ۴۳۶۰ کیلوگرم وزن داشت. بردش بین ۳۰۰ تا  ۵۰۰ کیلومتر بسته به مدل بود   دارای  ترکیب هدایت اینرسی و رادار میلی موجی در مرحله اخر بود. موشک در برد ۴۰۰ کیلومتر تا ارتفاع ۱۲۰ کیلومتر بالا می رفت و دارای بالچه شبکه ای شکل جمع شونده در انتهای بدنه بود  .موشک توان حمل کلاهک متعارف ترکش شونده در کنار کلاهک اتمی و یا شیمیایی را داشت  و سه مدل از این موشک بین سال های  ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۷  ساخته شد که شامل ۹ ام ۷۱۴ بی با کلاهک اتمی ۱۰۰ کیلوتنی   با برد ۵۰۰ کیلومتر و میزان خطای ۱۳۰ متر، ۹ام ۷۱۴ اف با کلاهک  متعارف انفجار قوی ۴۵۰ کیلوگرمی که البته توان نصب کلاهک اتمی را نیز داشت و دارای  برد ۴۵۰ کیلومتر و میزان خطای ۵۰ متر  و نسخه ۹ام ۷۱۴ کا  مجهز به کلاهکی با ریز  مهمات ضد تانک مغناطیسی و یا ضد نفر  با برد ۳۰۰ کیلومتر و دایره   خطای ۳۰ تا ۵۰ متر.موشک دارای یک شاسی متحرک ۴*۴  ،باز ۶۹۴۴ بود که دارای مقاومت در برابر الودگی های  رادیو اکتیو  و شیمیایی بود . موشک همانند توجکا توسط یک کمپرسور از حالت افقی در کف حمل کننده  به حالت عمودی برای شلیک   در می امد که قدرت کمپرسور توسط موتور خودرو تامین می شد. ۲۰ ثانیه  طول  می کشد تا موشک  به حالت عمود در بیاید. سه خدمه برای پرتابش کافی بود و انها بلافاصله مختصات فعلی  لانچر توسط سامانه گلنوس به دست  می اورند  و مختصات  هدف به موشک  داده میشد(که نسبت  به مختصات  موشک بود)و بعد پرتاب میشد . تنها یک موشک در پشت خودرو سوار می شد

Oka_rf

شوروی برد اوکا را ۴۰۰ کیلومتر ذکر کرد ولی غرب معتقد بود که برد این موشک  ۵۰۰ کیلومتر است و امروزه شواهدی از ازمایش ان در برد ۵۰۰ کیلومتری در شوروی وجود دارد . ولی برد مشکل نبود سرعت نهایی ۹ ماخ مشکل بود مشکل این بود که بسیار دقیق بود و سرعت امده سازی ان بالا بودو این به معنی حمله با دقت و سرعت و در هر شرایط  اب و هوایی به پایگاه های  هوایی ناتو.ولی این خطر تنها یک دهه ناتو را تهدبد کرد زیرا در سال ۱۹۸۷ بین شوروی امریکا پیمان INF بسته شد که هر دو قدرت را از داشتن  موشکی بالستیک  با برد ۵۰۰ تا ۵۵۰۰ کیلومتر منع کرد.اگرچه اوکا بر طبق گفته روسها ۴۰۰ کیلومتر برد داشت  ولی خود گورباچوف پیشنهاد خروج از خدمت ان را به غرب داد و انها هم خوشحال زیرا هیچ سلاحی برای  مقابله با نداشتند.شوروی در  سال ۱۹۸۹ ، ۲۳۹ فروند اوکا را نابود کرد . دو کشور  چک اسلاواکی و المان شرقی این موشک را خریده بودند از قرار معلوم انها بردشان کمتر از ۴۰۰ کیلومتر و فاقد  توان اتمی بودند ولی غرب متوجه شد اگرچه کلاهک اتمی نداشت  ولی تجهیزات  نصب چنین کلاهکی روی انها نصب است. امریکا به شوروی اعتراض کرد ولی خوب این مسئله که این دو کشور چنین موشکی  دارند منع پیمان INF نبود.در نهایت با فروپاشی شوروی این دو کشور اوکا های خود را از خدمت خارج کردند.همچنین  دست کم ۱۲۰ موشک شوروی تا سال ۱۹۹۰ در اروپای شرقی عملیاتی بودن امریکا باز هم اعتراض کردند ولی اینهم منع پیمان INF نبود زیرا این موشک  اصلا  زیر ۵۰۰ کیلومتر برد داشت. در نهایت  این موشک  از خدمت خارج شد و در سال ۱۹۹۱ دیگر اوکای در خدمت نبود.

00000001

اسکندر

برای اشنایی با موشک اسکندر اینجا را کلیک کنید

گرداوری:عبدالحمید تارخ

نام بردKM وزن کلاهکKG وزنKG طول متر دقت(متر) نوع کلاهک
توچکا بی ۱۲۰ ۴۸۹ ۲۰۱۰ ۶٫۴ ۵۰ تا ۹۵ اتمی،انفجار شدید ،خوشه ای و شیمیایی
اوکا اف ۴۵۰ ۴۵۰ ۴۳۶۰ ۷٫۵۳ ۵۰ اتمی،انفجار شدید ،خوشه ای و شیمیایی
اسکندر ام ۴۰۰ ۴۸۰ تا ۷۰۰ ۳۸۰۰ ۷٫۳ ۵ تا ۵۰ متر انفجار شدید خوشه ای

 ubjqk_414826399.1680x0

58+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:    

50 دیدگاه

  • سلام اسکارب B چند ماخ سرعت داشت ؟ آیا تاد یا نسخه های جدید پاتریوت توانایی مقابله با اسکارپ B یا C یا اسکندر را دارند ؟ و پیمان inf الآن لغو شده که روس ها اسکندر را تولید میکنند؟

    • نویسنده

      در مورد سرعت به مقاله اسکاد در سایت رجوع کنید
      هر دو توان مقابله با اسکاد نسخه بی و سی در صورت وجود در منطقه و هشدار به موقع دارند در جنگ خلیج هم تعدادی اسکاد توسط پک ۲ شکار شد
      اسکندر تا ۵۰۰ کیلومتر برد دارد که تا ۴۰۰ کیلومتری هم رسما تست شد

      • آقای تارخ این اسکارپ چیه؟! نکنه همون اسکاد هستش!! درضمن اگه منظور همون اسکاد A,B,Cهستش!! خب شبیه جکه که تاد را برای مقلابله با اسکاد بدونیم تاد برای موشک های قوی تر آماده گی داره از موسادن و توپودونگ، هوسانگ و ندونگ کره  و… تاد سامانه ای قوی هستش و اینکه بگیم تاد برای زدن موشکهای اسکاد هستش توهین به تاد هستش!! اگر گفته بودن پک ۲ لااقل منطقی تر بود!!!

  • سلام استاد.سوال اول:بنظرتون ناتو با چه سامانه ای میتونه تهدید موشکهای اسکندر روسیه رو صد در صد از بین ببره؟(منظورم زمانیه که این موشکها به یکی از کشورهای عضو ناتو شلیک شن.)سوال دوم:کدوم موشک روسی توانایی زدن آمریکا(در صورت پرتاب از خود روسیه)رو داره؟کشور چین هم چنین موشکی داره؟سوال سوم:پدافند یا سامانه های دفاعی آمریکا توانایی انهدام صد در صدی چنین موشکایی رو داره؟ 

    • نویسنده

      سلام اسکندر امروزه سلاحی نیست که واقعها ناتو نتونه اونو سرکوب کنه کلا موشک های بالستیک تاکتیکی سرعت انچنانی ندارن که مقابله با انها سخت باشه
      تمامی موشک های قاره پیما روسیه و چین البته در نقش اتمی و نه متعارف میتونه امریکارو هدف قرار بده
      در سلاح های دفاعی ساخت هر کشوری ۱۰۰درصد وجود نداره

  • سلام استاد عزیز.از قرار حجم کلاهک موشک ذوالفقار کم شده آیا ایران میتونه برای واردکردن تخریب بیشتر ۴ ویا پنج موشک را پشت سر هم به یک هدف بزنه؟

      • ولی شما تصاویر انهدام هدف توسط موشک هرمز و ذوالفقار رو که میبینید متوجه میشید که چندان تفاوتی بین این دو نیست …. یعنی در تصویر موشک هرمز زمانی که به هدف برخورد میکند انفجار ۵۰۰ کیلو سرجنگی رو شاهد هستیم …. خب در تصویر انهدام ان چادر سبز رنگ توسط موشک ذوالفقار هم ما همون شدت انفجار رو شاهدیم (بلکه بیشتر) پس به نظرم سرجنگی موشک ذوالفقار هم تقریبا ۴۵۰-۵۰۰ کیلوگرم هست مشابه موشک فاتح ۱۱۰ ، خلیج فارس ، هرمز و … فقط به نظر میرسه که از موتور قویتر و یا سوخت پیشرفته تری در موشک ذوالفقار استفاده شده

        • نویسنده

          والا شما اگر قدرت انفجار ۵۰۰ کیلوگرم مواد منفجره دیده باشید میفهیمد که اون انکس سبز را با ۵۰۰ کیلو نزدن

      • میشه یه لینک یا تصویر در کانال قرار بدین که شدت مواد منفجره رو نشون بده ؟

      • خب من فیلم های تو کانال رو دیدم و ممنون از شما و اقای رضائی … و یک سوال با توجه به فیلم ها الان اون کانکسی که توسط موشک هرمز منهدم میشه حدودا چه قدر مواد منفجره داره ؟ و کلاهک ۶۵۰ کیلویی موشک قدر چه قدر شعاع تخریب داره ؟

          • البته که طبیعیه – برای تست دقت موشک معمولا از کلاهک رقیق شده و یا حتی سر جنگی بدون مواد منفجره استفاده میکنن تا جزئیات و نقطه اصابت و دقت اصابت موشک به هدف به صورت دقیق تعیین بشه (اگر میخواید قدرت واقعی سر جنگی این موشک هارو ببینید به فیلم رزمایش ها رجوع کنید نه فیلم تست آزمایشی موشک-مثلا موشک خلیج فارس با سرجنگی اصلی در رزمایش پیامبر اعظم ۹ استفاده شد)

  • سلام. گفتید که موشک اسکاندر “در فاز های نهایی نیز می تواند از خود هدف های جعلی برای سیستم دفاعی دشمن تولید کند.” یعنی چطوری؟

    • جالبه. یه سوال دیگه. کلا موشکهایی مثل اسکاندر یا پی-۸۰۰ که دارای الگوریتم حرکت تصادفی هستند رو چطور میشه هدف قرار داد؟

      • درسته ولی بهرحال از دید یک سیستم پدافند غربی حرکت مارپیچ داره و یعنی از دید اونها چون الگوش رو نمیدونه تصادفی هست. بنظر شما میشه این موشکها رو زد؟

        • نویسنده

          سلام حرکت مارپیچ موشک آن چیزی نیست که شما فکر میکنید ..یک مقاله ای است در مورد موشک های بالستیک آمریکا…یک عکسی دارد در مورد حرکت موشک پرشینگ نگاهش کنید

    • نویسنده

      سلام من قیمتشو ندارم ولی بعد است ایران با داشتن موشک های مشابه دست کم از نظر برد نیازی به این موشک داشته باشد

  • سلام آقای تارخ . موشکهای سری فاتح ، خلیج فارس یا هرمز قابل مقایسه با این نیستن ؟ گویا خلیج فارسم به دقت زیر ۱۵ متر دست پیدا کرده. و اینکه موشکای ایرانی هم قابلیت مانور در مرحله نهایی رو دارن ؟

    • نویسنده

      سلام…موشک های کوتاه برد ایرانی زیر ۳۰۰ کیلومتر دارای دقت خوبی حدود زیر ۳۰ متر هستند و حتی کمتر و موشک های ایرانی توان مانور نهایی ندارن

  • سلام دوتا سوال داشتم اول اینکه گفتید یک سرباز هم میتواند در میدان نبرد موشک اسکندر را به کار بگیرد چه گونه است و دوم اینکه شما گفتید تصاویری از انهدام گردان تانک گرجستان دیدید من هرچی گشتم ندیدم میشه ادرسشو بزارید

  •  امارات هیماریس رو خریداری کرده دیگه بعیده اسکندرو سفارش بده و اینکه ما که تا ۵ سال تحریم نظامی هستیم پس این هم حرف و حدیث برای سوخو ۳۰ چیه دیگه.

  • با سلام و تشکر فراوان بابت وقتی که می گذاریدخواستم ازتون خواهش کنم اگر فرصت کردید در رابطه با جنگ یمن هم یک مقاله تو سایت قرار بدینمنظورم بیشتر از نظر ابعاد نظامی عملیاته و اینکه عربستان چطور با اون نیروی بسیار پیشرفته و قدرتمند هوایی و زرهی که داره تو یمن زمین گیر شده و پس ازین همه زمان نتونسته صنعا رو پس بگیره

    • نویسنده

      سلام… یکی از دلیلش این است که اعراب همیشه نبرد با اسرائیل را دیدند.. دیدند قدرت برتر هوایی و زرهی چه میکند برای همین اعراب همیشه دنبال هواپیما و تانک بودند زیرا در قالب یک نبرد کلاسیک تانک می امد با تانک میزدند هواپیما می امد با هواپیما میزدند ولی در یمن با یک نبرد چریکی روبرو هستند .. البته میتواند از تمامی تسلیحات کلاسیک در نبرد چریکی استفاده کرد ولی نیاز به اموزیش دارد اموزش و تاکتیکی که شوروی با ان همه قدرتش در افغانستان نداشت ویا امریکا در ویتنام… از طرفی جنگیدن با ملتی که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند سخت است …البته بدون شکا اعراب نیز در این نبرد تجربه کسب خواهند کرد

  • خاصترین و زیباترین موشک دنیا ست این اسکندر. البته به نظر من.خیلی‌ها دوست دارن داشته باشنش   اما فکر نکنم تا بیست ساله دیگه هم بفروشنش

    • اتفاقا اسکندر برخلاف بزرگنمایی هایی که بر روی آن میشود ، حضور موفقی در بازار های بین المللی نداشته و کمتر کشوری واقعا تمایل داشته که آنرا به خدمت بگیرد.

      • دلیل اینکه کمتر کشوری حاظر به خرید این موشک نیست به نظر من اینه که روسیه نسخه اصلیه این موشک رو قرار نیست به کسی بده و قراره نسخه صادراتی با برد ۲۸۰ کیلومتر و خطای ۳۰-۷۰ متر رو صادر کنه … به همین دلیله که هیچ کشوری نمیخاد یه موشک با این برد و این دقت رو به خدمت بگیره

      • اقای تارخ ۸:۳۲ کلا این موشک ها رو کسی راغب به فروشش نیست حداقل با این دقت و توانایی ها چون ممکنه که در اینده برای کشور سازنده مشکل ایجاد کنه مثل امریکا که به هیچ کشوری موشک با برد ۳۰۰ نداد

        • نویسنده

          سلام این چنین نیست کما اینکه چین به عربستان موشکی با برد ۲۰۰۰ کیلومتر داده است. برخی کشور ها جز پیمان صادرات برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر هستند ولی چین نیست..چین موشک بالستیک به چند کشور همچون پلکستان و ترکیه صادر کرده ولی همه دنبال نسخه دوربرد کروز هواپرتاب هستند نمونش لهستان و یا کره جنوبی و یا ترکیه و خیلی از کشور های دیگه زیرا نسخه هوا پرتاب میشه با افزایش برد جنگنده بردش افزایش داد….
          اسرائیل به لهستان پیشنهاد موشک لرا را داد ولی لهستان ای جی ام ۱۵۸ خرید…زیرا حتی در برد همان ۳۰۰ کیلومتر اکثر کشورها با کروز هواپرتاب راضی هستند که دلایل بسیاری دارد از جمله عدم نیاز به برد بیشتر ، دقت بالاتر و از طرفی افزایش برد اشت با افزایش برد جنگنده..موشک بالستیک بردش محدودیت دارد ولی نسخه های هواپرتاب خیر ..جحالا بماند قیمت انها بسیار کمتر است

  • کلا مطالب سایت خیلی جالب و مفید هستند. اما غلط های املایی و نگارشی بیشمار در همه مقاله ها از جمله این مقاله واقعا باعث اعصاب خردی می شود.