هنگامی که نیروی هوایی امریکا در سال ۱۹۹۵  هواپیمای ترابری راهبردی سی ۱۷ گلوب مستر۳ ( C-17 Globemaster III) را به خدمت گرفت راه درازی را امده بود تا به این هواپیما رسیده بود .راهی که سه دهه به طول کشیده بود

در واقع اول داستان به سال ۱۹۷۱ بر میگردد زمانی که نیروی هوایی خواهان یک هواپیما ترابری تاکتیکی  با موتور توربوفن بود که جایگزین سی ۱۳۰ هرکولس در خدمت شود.در نیاز نیروی هوایی امده بود که این هواپیمای جدید ترابری باید بتوان در باندها نا اماده پرواز کرده و دارای توان نشست و برخواست  کوتاه باشد(نه عمود)

پنج شرکت به سرعت طرح های را به نیروی هوایی  پیشنهاد دادند که تنها دو طرح از سوی نیروی هوایی مورد پسند قرار گرفت. یکی طرح پیشنهادی بوئینگ که مدل ۹۵۳ نام داشت و نیروی هوایی به ان ناو وای سی ۱۴ را داد و دیگر طرح شرکت مگدانل داگلاس که نیروی هوایی به ان نام وای سی ۱۵ را داد.

اولین وای سی ۱۵ در ۱۶ اگوست سال ۱۹۷۶ و اولین  وای سی ۱۴ در ۹ اگوست همان سال پرواز کرد.

وای سی ۱۴ کمپانی بوئینگ  بسیار شبیه به دیگر جت های ترابری  دوران خود بود  با این تفاوت که دارای دو  موتور  بر روی بالهای خود بود که با سرش خروجی موتور بر روی سطح شیب دار بال باعث ایجاد نیروی بالابرندگی بیشتر و  کاهش باند مورد نیاز شده بود . بال های در بالای بدنه نصب شده بود و دارای دم تی شکل بود و دارای درب بارگیری  در قسمت عقب هواپیما بود.

وای سی 14

وای سی ۱۴

از موتور های توربوفن جنرال الکترونیک سی اف ۶ -۵۰ دی با توان هر یک ۵۱۰۰۰ پاوند بهره می برد  و نصب موتور بر روی بال باعث کاهش رهگیری توسط موشک های پدافند شانه پرتاب میشد زیرا بال خود جلوی دید مستقیم بر روی خروجی موتور را می گرفت

می توانست   ۱۵۰ سرباز و ۳۱ تن بار را حمل کند اگرچه این میزان اسمی بود و به صورت عملی با در نظر گرفتن اندازه  وای سی ۱۴ عدد  ۱۲ تن بار بود. بیشترین سرعت ان ۸۰۰ کیلومتر بر ساعت  می رسد  و دارای برد ۹۰۰ کیلوگرم با ۱۲ تن بار بود

وای سی ۱۵  مگدانل داگلاس  شبیه وای سی ۱۴ بود با این تفاوت  که موتور های ان در زیر بال نصب شده بودند. همچنین دارای چهار موتور توربوفن از نوع پرات اندوویتنی جی تی ۸ دی-۱۷ با قدرت۱۶۰۰۰ پاوند بود. این موتورها بر روی بوئینگ ۷۲۷ و دی سی ۹ نیز نصب شده بودند. وای سی ۱۵ توان حمل ۱۵۰ سرباز  و ۳۵ تن بار را داشت

وای سی 15

وای سی ۱۵

تا سال ۱۹۷۷ نیروی هوایی هر دو طرح را ازمایش کرد . از انجای که طرح درخواستی نیروی هوایی هواپیما ترابری تاکتیکی بود مشکلی به وجود امد. نیروی هوایی در سال ۱۹۷۷ خواهان این شد که هواپیما جدید بتواند نقش  تاکتیک و راهبردی را با هم بازی کند. نقش تاکتیکی همچون نقشی که سی ۱۳۰ بر عهده داشت یک ترابری  با توان نشست و برخواست  از باندهای خاکی با برد کمتر و میان پیکر و نقش راهبردی یعنی نقشی مشابه  سی ۵ ویا سی۱۴۱ هواپیماهای ترابری  بزرگ با برد فراقاره  ای برای جابه جایی بارهای سنگین .ولی در ازمونها مشخص شد که اگرچه وای سی ۱۴ و وای سی ۱۵ هر دو از پس نقش تاکتیکی بر می ایند  ولی محدودیت بار قابل حمل و برد ،مانع  بازی  نقش راهبردی میشود و از این رو هر دو طرح لغو شد(دو فروند نیز هر هر کدام ساخته شده بود).

در سال ۱۹۸۰ نیروی هوایی نیاز جدید را مبنی بر هواپیما ترابری راهبردی با توان نشست و برخواست از باندهای نااماده و کوتاه را اعلام کرد و همچنین خواهان  این شد که این هواپیما بتواند  نقش یک سوخت رسان را نیز بازی کند . سه کمپانی طراح های را پیشنهاد دادند. لاکهید طرحی مشتق شده از هواپیمای مسافربری  لاکهید تری استار ، بوئینگ نسخه ای از وای سی ۱۴ که دارای یک موتور سوم در زیر سکان عمودی بود(مانند موتور سوم دی سی۱۰) و در نهایت مکدانل داگلاس نسخه ای از وای سی۱۵ که بزرگتر و دارای موتور پیشرفته تری بود

باز در سال ۱۹۸۲ نیروی هوایی تصمیم دیگری گرفت. خواهان ارتقا سی ۵ خود در خدمت  شد و دست به دریافت هواپیما کی سی ۱۰ در نقش سوخت رسان شد ولی همچنان  خواهان یک هواپیمای ترابری برای جایگزینی با سی ۱۴۱  خود در دهه اینده بود

در نهایت در سال ۱۹۸۳ نیروی هوایی طرح جدید مکدانل داگلاس بر اساس وای سی ۱۵ را با نام سی ۱۷ گلوب مستر ۳ شناخت  تا هواپیما جدید توسعه یابد. قرار شد هواپیما جدید در سال ۱۹۹۰ پرواز کرده و نیروی هوایی ۲۱۰ فروند از ان خریداری کند ولی در نهایت  اولین پیش نمونه با کد تی ۱ در ۱۵ سپتامبر سال ۱۹۹۱ پرواز کرد

نیروی هوایی سفارشات را به ۱۲۰ فروند کاهش  داد (اگرچه در نهایت به تعداد مورد نظر رسید)و در مرحله نخست نیز تنها ۴۰ فروند سفارش داد شد. اولین دسته  پنج فروند بین سالهای ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۳ تولید شدند و در نهایت  با وجود مشکلاتی در بال و فلاپ که البته نیز برطرف شدند سی ۱۷ در سال ۱۹۹۵ وارد خدمت شد. نکته خنده دار  ماجرا این بود که بوئینگ و مکدانل داگلاس با هم رقابت طولانی بر سر این پروژه داشتند ولی در نهایت در سال ۱۹۹۷ مکدانل داگلاس توسط بوئیگ خریداری شد تا سی ۱۷ تحت نام بوئینگ تولید شود.

یکی از توانایی های ویژه سی 17 به عنوان یک ترابری با موتورهای جت  نشست و برخواست از باندهای نا اماده است

یکی از توانایی های ویژه سی ۱۷ به عنوان یک ترابری با موتورهای جت نشست و برخواست از باندهای نا اماده است

سی ۱۷ هواپیمای بزرگ با بدنه الومینیومی  است اگرچه برخی نقاط نیز از تیتانیوم و کامپوزیت استفاده شده است. سی ۱۷ شبیه سی ۱۵  است دارای درب بارگیری عقب بالی در بالای بدنه و دارای چهار موتور است و  بالهای کوچک عقبی نصب شده بر روی سکان عمودی پسگرایی بیشتری دارد

بر روی نوک بال دارای  بالچه های کوچک با  ۸۲ درجه زاویه رو به بالا داشت که  برای افزایش بهره بری از جریان هوا برای افزایش برد و کاهش باند مورد نیاز مورد استفاده قرار میگیرد  .

سی ۱۷ دارای چهار موتور توربوفن پرات اندویتنی اف۱۱۷-پی۱۰۰ هر کدام با توان ۴۱۷۰۰ پاوند است  که بر روی بوئینگ ۷۵۷ نیز استفاده شده است.در پشت خروجی موتور دارای دو سطح متحرک است که در هنگام فرود پشت خروجی موتور برگشته تا گازهای خروجی را به سمت جلوی هواپیما منتقل کنند  تا باعث کاهش باند مورد نیاز برای فرود شوند(معکوس موتور که در اکثر هواپیماها همین شکل است ). همچنین موتور میتواند از یک دریچه در زیر موتور دست به بیرون دادن بخشی از خروجی خود به طرف جلول بکند تا در هنگام نشست و برخواست  از باندهای خاکی گرد و قبار و اجسام خارجی   وارد ورودی هوا نشود

2612281

هواپیما دارای یک ارابه فرود دو چرخ در جلو و دو ارابه فرود هر کدام با شش چرخ در دو طرف بدنه است و از یک واحد قدرت کمکی برق با توربین بادی   برای مواقع خاص بهره می برد(البته این مورد را بسیاری از هواپیماها دارند)

دارای شش مخزن سوخت داخلی با ۱۰۲۶۱۴ لیتر سوخت است  و دارای یک  دریچه سوختگیری هوایی بر روی سرکابین خدمه است ولی میتوان برای پرواز دوربرد در درون کابین نیز مخازن سوخت حمل کند که مجموع سوخت ان را به ۱۳۴۰۰۰ لیتر می رساند .هواپیما دارای سه خدمه است که شامل  دو خلبان و یک مسئول بارگیری است. دارای یک اتاق  استراحت به همراه توالت و یک اشپزخانه کوچک برای خدمه است

کابین بسیار پیشرفته و دیجیتال  است و دارای چهار  نمایشگر رنگی چند کار در درون کابین و دو  اچ یو دی برای هر دو  خلبان است . همچنین هواپیما دارای استیک هدایت شبیه به جنگنده ها است و فاقد فرمان سنتی در جتهای دیگر ترابری می باشد .کابین با دوربین دید شبانه هماهنگ  است و هواپیما دارای یک رادار اب و هوا در درون دماغه و سامانه فرود دقیق و سامانه ناوبری بر مبنایی جی پی اس است. همچنین هواپیما دارای هشدار دهنده رادار و پرتاب کننده پوشاله و شراره است .

هواپیما دارای یک درب در سمت چپ برای ورود خدمه است و یک درب خروج اضطرارتی کوچک در سمت راست است.همچنین هواپیما خود دارای سامانه مولد اکسیژن است تا خدمه نیازی به کپسول  اکسیژن نداشته باشند.

درب عقب

درب عقب

محفظه بار سی ۱۷ دارای ۲۰ متر طول،۳٫۷ متر ارتفاع،۵٫۴ متر پهنا میباشد.  دارای یک صفحه شیب دار برای بار کردن محموله است و سطح شیب دار دارای غلطک های کوچک برای  بار کردن محموله های بدون چرخ است. همچنین یک کشنده کابلی در جلوی هواپیما وجود دارد که با یک کابل بارها را به درون هواپیما میکشد. سی ۱۷ میتواند  از درب  عقب دست به تخلیه چتر باز بزند.دارای  ۱۰۲ صندلی در دو طرف بدنه و وسط برای حمل  سرباز است ولی توان حمل ۱۳۴ چترباز را نیز دارد و میتواند به صورت فوق العاده تا ۲۵۰ سرباز را نیز در درون خود به صورت فشرده جا دهد  . بیشترین محموله قابل حمل ۷۸۱۰۰ کیلوگرم است اما به صورت معمول تنها ۵۶۰۰۰ کیلورگم بار حمل می شود. سی ۱۷ میتواند یک تانک ام۱ ابرامز  ودو خودروی پشتیبانی و یا دو خودروی برادلی و دو خودروی پشتیبانی ویا چهار بالگرد یو اچ ۶۰ بلک هاوک به صورت فشرده   ویا دو بالگرد ای اچ-۶۴ اپاچی  ویا سه بالگرد دیده بانی او اچ -۵۸ .

بیشترین برد سی ۱۷ بدون بار ۱۰۳۹۰ کیلومتر است و با ۶۰ تن بار برد ان به ۴۸۰۰ کیلومتر میرسد .

1355343

در میانه دهه ۱۹۹۰ با ورود به خدمت سی ۱۷  اولین میدان نبردی که به خود دید پشتیبانی  از عملیات در سال ۱۹۹۹ در یوگسلاوی بود .در سال ۲۰۰۱ و ۲۰۰۳ در عملیات و انتقال برای اشغال افغانستان و عراق نقش بسیار مهمی بازی کرد و تنها در مارس سال ۲۰۰۳ با ۶۲ پرواز یک تیپ کامل ارتش امریکا را به شمال عراق منتقل کرد.

تا سال ۲۰۱۰ میلادی ارتش امریکا در مجموع ۲۲۳ فروند سی ۱۷ را تحویل گرفت  و بین سال ۲۰۰۱ و تا ۲۰۱۳   در مجموع ۲ میلیون  پرواز انجام داد که شش میلیون مسافر و ۴ میلیون تن بار را جابجا کرده است.

به غیر از امریکا سی۱۷ در دیگر کشورها نیز به خدمت گرفته شد. اولین مشتری سی ۱۷ انگلستان بود که در سال ۲۰۰۰ چهار فروند ان را سفارش داد و در سال ۲۰۰۴ این نیرو چهار فروند دیگر را نیز سفارش داد. البته سفارش دوم سی ۱۷ در مرحله اول  به صورت اجاره بود ولی بعدها خریداری شدند. ترس از تاخیر در ورود به خدمت ایرباس اس ۴۰۰ باعث این تصمیم  بود.

در سال ۲۰۰۶ نیز استرالیا  سه فروند سی ۱۷  را سفارش داد . نیروی هوایی استرالیا هواپیمای ترابری راهبردی می خواست که میتواند تانک های ابرامز  ارتش را حمل کند و به سرعت هم تحویل شود و تنها گزینه  در غرب  سی ۱۷ بود . این نیرو دو سال بعد ۳ فروند دیگر را نیز سفارش داد که تمامی شش فروند تا کنون تحویل شده اند. این نیرو در سال ۲۰۱۴  موفق به سفارش ۲ فروند دیگر نیز شد

0982014

در سال ۲۰۰۷  کانادا چهار فروند سی ۱۷ سفارش داد. کانادا از زمانی که نیروی های خود را به افغانستان فرستاد برای پشتیبانی انها نیاز به یک هواپیمای  ترابری استراتژیک  داشت.در سال ۲۰۰۷ اولین سی ۱۷ این نیرو تحویل شد و در امداد  رسانی در سیل جامایکا  به کار رفت.

در سال ۲۰۰۹ نیز قطر چهار فروند  و امارات  شش فروند سفارش دادند.

هند نیز بزرگترین مشتری خارجی سی ۱۷ است که ده فروند از ان را سفارش داده است.هند اولین سری سی ۱۷ خود را شامل ده فروند را در سال ۲۰۱۰ سفارش داد که تا سال ۲۰۱۴ تمامی انها را تحویل گرفت . در سال ۲۰۱۴ هندی ها یک سفارش شش فروندی دیگر را نیز به  بوئینگ دادند که قرار است از سال ۲۰۱۷ تحویل اغاز شود. هند از سی ۱۷ در کنار ایلیوشین ۷۶ بهره میبرد.

مشخصات سی ۱۷

مشخصات  سی ۱۷ گلاب ماستر۳
تولید کننده امریکا، بوئینگ
تعداد خدمه ۳ خدمه
طول و ارتفاع ۵۳٫۰۰ متر و ۱۶٫۰۸ متر
وزن خالی ۱۲۸۱۰۰ کیلوگرم
بیشترین سرعت ۸۳۰ کیلومتر در ساعت
برد برد با ۷۹ تن بار ۴۴۸۲ کیلومتر
سقف پرواز ۱۳۷۱۶ متر
موتور چهار موتور توربوفن پرات اندوویتنی اف۱۱۷ پی دبلیو ۱۰۰ با توان ۴۰۴۴۰ پاوند
رادار ندارد
تسلیحات توان حمل ۱۳۴ سرباز و یا ۷۹٫۵ تن بار
تعداد تولید شده و قیمت ۲۳۲ فروند تا سال ۲۰۱۱ تولید همچنان ادامه دارد،قیمت برای هر فروند ۱۹۱ میلیون دلار به سال ۲۰۱۰

ترجمه:عبدالحمید تارخ

 1402877

 1358219

1384497

47+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar

21 دیدگاه

  • سلام مگر وزن هر سرباز چه گونه حساب می کن یعنی متوسط وزن سرباز و تجهیزات ۶۰۰ کیلو گرم هست ؟؟ مگه چه چیزی حمل می کنن که متوسط این قدر بالا می بره 

  • سلام،آقای تارخ نظرتون درمورد رادار نظیر چیه؟برد این رادارچقدره؟آیاازاین رادارمیتوان بجای رادارباور۳۷۳استفاده کرد

    • نویسنده

      سلام والا طالعای ندارم چیزی نگفتن هنوز .این رادار جستجو است…نظر من بخواهید ما نیاز زیادی به اواکس داریم

  • سلام، با توجه به وزن خیلی زیاد آبرامز، این هواپیما فقط یک آبرامز رو میتونه جابجا کنه، به نظر معقول و اقتصادی میاد که از این هوپیما واسه جابجایی آبرامز استفاده کرد؟ (اسرالیا رو میگم)

      • بعد از اینکه گالکسی بازنشسته شد، این هواپیما تنها هواپیمای آمریکا برای حمل و نقل راهبردی میشه یا کانسپتی معرفی شده که تولید بشه و جایگزین گالکسی بشه؟

        • نویسنده

          سلام فعلا که گالکسی در خدمته بعید است تا بیست سال اینده هم کنار بره ولی احتمالا یکی برای جایگزینیش میسازن

  • سلام، کشوری مثل قطر با آن وسعت خاک ناچیز چه استفاده ای از این پرنده بزرگ می کند؟!!

  • با سلام و تبریک فرا رسیدن سال جدید.امیدوارم  شاد و موفق باشید.با توجه به اصل مهم تولید این هواپیما که فرود و تیک اف در باندهای کوتاه و نااماده است  حوادثی برای ان رخ داده.بطور خاص ایا قابلیت های پروازی  و یا نوع سازه در ان دخیل بودند یا اشتباه و قصور کاربر بوده.متشکر./

    • نویسنده

      سلام.. به شما دوست عزیز هم سال نو را تبریک میگم …والا حادثه ای که شما در موردش صحبت میکنید را نمیدانم ولی با در نظر گرفتم اینکه این ار بارها در تمرینات مختلف تمرین شده باید اشتباه کاربر باشد