نفربر زرهی VN22 محصول شرکت نورینکو چین که بهعنوان یک پلتفرم چرخدار(شش چرخ) ۶×۶ ماژولار برای پاسخگویی به نیازهای جابجایی سریع نیرو و پشتیبانی آتش طراحی شده است، از میانهٔ دههٔ ۲۰۱۰ میلادی وارد فاز طراحی گردید؛ نمونهٔ نمایشی آن در سال ۲۰۲۱ رونمایی شد و تولید اولیه از حدود سال ۲۰۲۲ آغاز شده و از ۲۰۲۳ به تولید انبوه نزدیک شد. هدف از توسعهٔ این خانواده، فراهمسازی یک خودروی چندمنظوره با سطح حفاظت معقول،تحرک بالا،قابلیت پیوند در شبکهٔ فرماندهی و تطبیقپذیری تسلیحاتی برای بازارهای داخلی و صادراتی بوده است.این خودرو به شکل خاص برای صادرات ساخته شده و یکی از چندین خودروی زرهی صادراتی چین است
وی ان 22 دارای یک راننده در جلو سمت چپ خودرو است که از طریق یک دریچه بزرگ برآمده بر روی بالای سر خود وارد خودرو میشود محفظه راننده در کنار محفظه موتور دیزل خودرو قرار دارد راننده در هنگام بسته بودن دریچه بالای سر خود از طریق ۴ پریسکوپ به بیرون دید دارد، محفظهٔ موتور در جلو-راست و محوطهٔ عقب برای نفرات.
پیکربندی خدمه و ظرفیت نفرات در نسخهٔ پایه شامل سه نفر خدمه (راننده، فرمانده و اپراتور سامانهٔ آتش) که فرمانده و توپچی در محفظه خود پشت سر موتور قرار میگیرند و ظرفیت حمل ۸–۹ سرباز پیادهنظام در محفظهٔ عقب را دارد ؛ عدد متداول ۳ خدمه بهعلاوهٔ ۸ نفر پیادهنظام میباشد. دسترسی اصلی به محفظهٔ نفرات از طریق یک درب باز شونده به کنار در عقب حودرو که دارای پله کان نیز میباشد ممکن است ؛ همچنین دریچه های سقفی برای خروج اضطراری و در برخی پیکربندیها درهای جانبی یا اضطراری کوچک در نظر گرفته شدهاند. محل موتور جلویی و آرایش رمپ عقب در طراحی فضای داخلی و توزیع وزن تأثیرگذار است.
سیستم تعلیق مستقل برای هر چرخ در پیکربندی ۶×۶ لحاظ شده و در برخی نسخهها تعلیق هیدروپنوماتیک قابل تنظیم بهکار رفته تا عبور از موانع و پایداری در سرعتهای بالا بهبود یابد. محل قرارگیری موتور در جلو (سمت راست راننده) است و معمولا از یک پیشرانهٔ دیزلی توربو-شارژ آبخنک استفاده میشود؛ نورینگو گزینههای موتور مختلف و حتی واحدهای صادراتی مانند موتورهای استاندارد صنعتی بهعنوان مثال Cummins در برخی سفارشها را ارائه میدهد. نسبت توان به وزن هدفگذاری شده برای نسخههای معمولی نشاندهندهٔ نیاز به پیشرانهای در ردهٔ چند صد اسببخار است تا حرکت روان یک نفربر حدود ۲۵ تُنی را تأمین کند.
سرعت جادهای VN22 بهطور معمول در بازهٔ ۹۰–۱۱۰ کیلومتر بر ساعت گزارش شده و برد عملیاتی استاندارد بسته به پیکربندی سوخت و بار بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ کیلومتر متغیر است؛ نصب زرههای افزایشی یا سامانههای دفاعی میتواند این ارقام را کاهش دهد. وزن رزمی نمونههای معمول در حدود ۲۵ تُن ذکر شده است که با توجه به ماژولار بودن شاسی میتواند بالا یا پایین برود.
وی ان 22 از اسکلت و بدنهٔ فولادی زرهی با صفحات اپلیکِ زرهیِ مدولار قابل افزودن و در برخی نسخهها پوششهای ترکیبی/سرامیکی استفاده میکند؛ طراحی بهگونهای است که امکان نصب بستههای زره افزایشی یا ماژولار برای مشتری وجود دارد.
وقتی خودرو «بهطور کامل تجهیز» شود، سازنده ادعا میکنند که حفاظت بالستیک آن در برابر گلولههای 14.5 میلیمتری از همه جهات مقاومت میکند.خودرو دارای بدنهٔ V-شکل و طراحیهایی برای دفع نیروی انفجار از زیر است و در ادعاهای فنی درجهبندی محافظت در برابر مین های تا شش کیلوگرم مواد انفجاری را دارد
نسخه های ساخته شده دارای چهار تا شش نارنجک انداز دودزا است و برخی نمونهها در نمایشگاهها نشان دادهاند که VN22 میتواند با سامانهٔ دفاع فعال (APS) مانند GL-6 عرضه شود و سلاح های ضد تانک پرتابی به سمت خود را شکار کند و همچنین پرتابکنندههای دود و حسگرهای هشدار لیزری در پیکربندیهای مرسوم حضور دارند؛ این سامانهها برای مقابله با تسلیحات هدایتشونده و افزایش بقای خودرو در میدان نبرد کاربردیاند.
طراحی تسلیحاتی VN22 بر مبنای ماژولار بودن قرار دارد؛ نسخهٔ استاندارد نمایشدادهشده معمولاً با یک ایستگاه تسلیحاتی بیسرنشین (RWS) حاوی توپ ۳۰ میلیمتری از با مهمات ۳۰×۱۶۵ مشتقهای چینی معادل ZPT-99 / مشابه توپ روسی نصب شد روی بی ام پی2 عرضه میشود. مشخصات کلیدی این توپ عبارت است از سرعت دهانه حدود ۸۸۰–۱,۱۰۰ متر بر ثانیه بسته به مهمات ، نرخ آتش قابل تنظیم در بازهٔ ۲۰۰–۸۰۰ گلوله در دقیقه و برد مؤثر سطحی تقریباً ۱,۵۰۰–۲,۵۰۰ متر و برای برخی اهداف تا ۳,۰۰۰ متر. نفوذ برای مهمات AP یا همان مهمات های ضد زره هسته سخت در حدود ۲۰–۴۰ میلیمتر فولاد در ۱,۰۰۰ متر گزارش شده .همچنین مهمات های انفجار قوی ترکش شونده، مهمات اتش زا و مهمات ضد زره انرژی جنبشی نیز توسط این توپ شلیک می شود. میزان مهمات قابل حمل معمولاً ۲۰۰–۳۰۰ گلوله و در برخی پیکربندیها تا ~400 گلوله برآورد میشود.
نسخههای VN22 مجهز به RWS توپ ۳۰ میلیمتری معمولاً دارای بستهٔ اپتیکی و کنترل آتش مدرن شامل دوربین روز با بزرگنمایی چندمرحلهای، تصویرگر فروسرخ (FLIR)، مسافت یاب لیزری، رایانهٔ اتش بالستیک و تثبیت دو محوره هستند که قفل و تعقیب خودکار هدف و شلیک مؤثر در حین حرکت را ممکن میسازد؛ برد شناسایی/شناسایی هدف انسانی که در تبلیغات فنی مطرح میشود معمولاً در محدودهٔ ۱–۳ کیلومتر ذکر شده و برد مؤثر درگیری سطحی برای اهداف متحرک حدود ~۲ کیلومتر است. این بستهٔ دیدی بههمراه سامانههای کمکی مانند پرتابکنندههای دود و امکان نصب سامانههای دفاع فعال (APS) ترکیب میشود تا بقای خودرو افزایش یابد.
علاوه بر توپ ۳۰ میلیمتری، آرایش رایج در کنار برجک بدون سرنشین شامل لانچر موشک ضد تانک با دو موشک است و بدنه نیز فضای حمل ۴–۸ موشک اضافی بهعنوان ذخیره را داراست نوع موشک قابل حمل توسط این نفربر بسته سفارش است که میتواند شامل انواع هدایت سیمی نیمه خودکار تا نسخههای هدایت لیزری با برد ۳ تا ۶ کیلومتر باشد.
در کل این نفر بر را میتوان به سیستم های تسلیحاتی مختلفی با مسلسل 14.5 میلیمتری و یا توپ 30 میلیمتری و موشک های مختلف با برجک و یا بدون برجک تنها با سیستم تسلیحاتی ریموت کنترل و حتی نسخه ای دارای یک مسلسل ساده روی بدنه و یک سپر محافظتی بسته به سفارش تجهیز کرد
نسخهٔ پشتیبانی و تانک سبک خانواده یعنی VN22B با برجک بزرگتر مسلح به توپ ۱۰۵ میلیمتری خان دار طراحی شده است تا بتواند انواع مهمات استاندارد ۱۰۵ میلیمتری ناتو از جمله انرژی جنبشی ضد زره، خرج گود ضد زره و انفجار قوی ترکش شونده را شلیک کند و حتی قابلیت تجهیز به موشک لوله پرتاب ضد تانک هدایت لیزری را دارد .
حمل مهمات داخلی برای توپ ۱۰۵ میلیمتری در مشتقات مشابه معمولاً ۲۵–۳۵ گلوله گزارش میشود که بخشی از آن در قفسههای آمادهٔ شلیک در برجک نگهداری میشود.
نگاهی به مهمات های قابل شلیک از این توپ چینی
مهمات انرژی جنبشی بی تی ای2 با سرعت دهانه 1540 متر بر ثانیه و توان نفوذ در 220 میلیمتر زره در 2000 متر
مهمات انرژی جنبشی دی تی دبلیو 2 با سرعت دهانه 1530 متر بر ثانیه و توان نفوذ در 150 میلیمتر زره در 2000 متر
مهمات خرج گود ضد زره دی تی پی1 ای با توان نفوذ در 400 میلیمتر زره
همچنین این تانک توان شلیک موشک ضد تانک هدایت لیزری جی پی105 با برد 6000 متر و توان نفوذ در 650 میلیمتر زره را دارد
برجک VN22B نیز از یک بستهٔ کنترل اتش مدرن شامل تثبیت دومحوره، مسافت یاب لیزری، ترمال ایمیجر، دوربین روز و رایانهٔ بالستیک برخوردار است و معمولاً یک مسلسل سنگین ۱۲٫۷ میلیمتری و سلاح هممحور ۷٫۶۲ میلیمتری را همراه دارد. نقش تاکتیکی VN22B پشتیبانی آتش مستقیم برای یگانهای چرخدار و تحرکپذیری بالا در عملیاتهای ضربتی است؛ با اینحال به علت محدودیتهای شاسی ۶×۶ توان مقابلهٔ مستقیم با تانکهای مدرن در بردهای طولانی محدود است مگر از مهمات پیشرفته مانند موشک های لوله پرتاب ضد تانک استفاده کند
خانوادهٔ VN22 شامل چند مدل و مشتق است:
نسخهٔ پایه — VN22 (IFV / APC): نسخهٔ استاندارد خانواده یک نفربر/خودروی جنگ پیادهنظام است که معمولاً با یک ایستگاه تسلیحاتی بیسرنشین حاوی توپ خودکار ۳۰ میلیمتری و امکان نصب دو موشک ضدزره یا مسلسل ۱۲.۷ میلیمتری عرضه میشود. این نسخه برای حمل ۸ نفر پیادهنظام بههمراه ۳ خدمه و حفاظت در برابر گلولههای ۱۴.۵ میلیمتری و تهدیدات مین/IED طراحی شده است و ترکیب زرهٔ افزایشی، سامانهٔ دید الکترواپتیک و امکان پیوند در شبکهٔ فرماندهی را ارائه میدهد. این پیکربندی، ستون فقرات عرضهٔ اولیهٔ VN22 به بازار بود
نسخه VN22B گونهای از خانوادهٔ VN22 است که بهعنوان «خودروی پشتیبانی آتش/تانک سبک » با برجکِ بزرگتر طراحی شده و به یک توپ ۱۰۵ میلیمتری با قابلیت استفاده از گلولههای استاندارد ناتو مسلح میشود. این توپ در عمل همان رویکردی را دنبال میکند که در دیگر محصولات نورینکو مانند WMA301/PTL-02 دیده میشود.این نسخه دارای دارای چهار خدمه شامل رانند، و توپچی، فرمانده و گلوله گذار که این سه نفر در برجک قرار میگرند
چین در سال ۲۰۲۴ از یک نسخهٔ جدید توپخانهٔ خودکششی با کالیبر ۱۵۵ میلیمتر رونمایی کرده که بر اساس شاسی ۸×۸ نفربر VN22 توسعه یافته است. این خودرو در نمایشگاه Zhuhai Airshow به نمایش درآمد و بخشی از برنامهٔ چین برای گسترش خانوادهٔ VN22 به پلتفرمهای چندمنظوره بهشمار میرود. نسخهٔ جدید که احتمالاً با نام SH-16A شناخته میشود، از برجک ماژولار ۱۵۵ میلیمتری مشابه مدل SH-16 بهره میبرد و با حفظ تحرک بالای شاسی چرخدار، توان اجرای مأموریتهای توپخانهای دوربرد را به آن میدهد. طراحی برجک به گونهای است که از توازنگر منفرد استفاده کرده و قابلیت نصب روی شاسیهای مختلف را دارد. هدف اصلی از این توسعه، ایجاد سامانهای چرخدار با قدرت آتش بالا و سرعت جابجایی زیاد است که بتواند جایگزینی سبکتر برای توپخانههای شنی محسوب شود. شاسی VN22 که پایهٔ این مدل است، دارای بدنهای V-شکل با حفاظت در سطح STANAG 4569 Level 4 بوده و در برابر گلولههای ۱۴٫۵ میلیمتری و مینهای ضدتانک سطح متوسط مقاومت دارد. همچنین دارای یک مسلسل 12.7 میلیمتری ریموت کنترل بر روی سقف خود است.توسعهٔ نسخهٔ ۱۵۵ میلیمتری مبتنی بر VN22 نشاندهندهٔ راهبرد چین در استفاده از پلتفرمهای ماژولار برای کاهش هزینه، تسهیل لجستیک و جذب بازارهای صادراتی است که به دنبال سامانههای توپخانهای متحرک، با هزینهٔ کمتر و پشتیبانی سادهتر هستند.
مشتریان شناختهشدهٔ
- عراق : تولید تحت لیسانس / مونتاژ محلی: عراق قرارداد تولید/مونتاژ VN22 را با نورینکو آغاز کرده و از سال ۲۰۲۴ تولید محلی این خانواده را شروع کرده است؛ نمونههای عراقی با پیکربندیهای شامل برجک ساده با مسلسل 12.7 میلیمتری دیده شده
- بورکینافاسو :(تحویلهای ۲۰۲۴–۲۰۲۵): گزارشات خبری و تصاویر رسمی حاکی است که در انتهای 2024 و سال 2025 محمولههای VN22 شامل نسخههای VN22 و VN22B به نیروهای مسلح بورکینافاسو تحویل شدهاند (اعداد گزارششده حدودِ ۲۰–۳۰ دستگاه در محمولهها ذکر شده).
- ساحل عاج : ساحل عاج چند دستگاه VN22B را دریافت کرده است (مجموعهای کوچک، برای تقویت قابلیتهای ضربتی کشور)
- :: گزارشهای اخیر از تحویل دستهای یا قرارداد برای فروش VN22 به مالی خبر میدهند؛ این تحویلها بخشی از تعاملات گستردهتر چین برای تقویت توان رزمی زمینی مالی گزارش شده است.
- سنگال: گزارشهایی حاکی از حضور نمونههایی از خانوادهٔ VN22 شامل آمبولانس و نسخههای پشتیبانی/ARV و نیز نمونههای پشتیبانی وی ان22 بی
عبدالحمید تارخ
مقالات مشابه:
