در سال ۱۹۹۳ توافقی بین یاک  روسیه و اروماچی ایتالیا بر سر طراحی یک جت اموزشی رزمی جدید امضا شد. این جت اموزش جدید در سال ۱۹۹۱ برنامه طراحیش در اروماچی ایتالیا  اغاز شده بود و قرار بود در خدمت جایگزین جت اموزشی ام بی ۳۳۹  در ایتالیا و در روسیه جایگزین ال ۳۹ شود که از دهه ۱۹۷۰ در خدمت بود.

نتیجه این همکاری در سال ۱۹۹۶ به پرواز در  امد ولی این برنامه مشترک در سال ۲۰۰۰ لغو شد و هر دو کمپانی بر اساس داده های  به دست اورده به دنبال یک نسخه مستقل رفتند. روسها دست به طراحی جت اموزشی یاک۱۳۰ زدند  و ایتالیا دست به توسعه ام ۳۴۶ زد (برای اشنایی با یاک۱۳۰ اینجا را کلیک کنید)

طرحی مشترکی که در سال ۱۹۹۶ به پرواز در امد YAK/AEM-130 خوانده شد که پدر هر دو طرح بعدی شد . یاک/ای ایی ام۱۳۰  یک پرنده اموزشی  با الگوی دو سرنشین در پشت سر هم بود که  از دو دستکاه موتور  توروبجت در زیر بدنه بهره می برد  و دارای دماغه ای نوک تیز  که میتوانست  در زیر بال خود سلاح حمل کند.

طرحYAK/AEM-130 که یک طرح مشترک بین ایتالیا . روسیه بود و طرح ام 346 و یاک130 بر اساس ان ساخته شدند

طرحYAK/AEM-130 که یک طرح مشترک بین ایتالیا . روسیه بود و طرح ام ۳۴۶ و یاک۱۳۰ بر اساس ان ساخته شدند

ایتالیا در سال ۲۰۰۰ با اصلاح روی طرح اصلی نسخه جدید ام ۳۴۶ را ارائه کرد که اولین پرواز خود را در ۱۵ جولای سال ۲۰۰۴ پرواز کرد.

ام۳۴۶ یک جت اموزشی رزمی  است که عمده بدنه ان از جنس کامپوزیت و مواد ترکیبی است  از این رو جنگنده بسیار سبک از اب در امد و دارای رانش به وزن بالای است . جنگنده دارای سامانه  هدایت دیجیتال  با سیم است و گفته  با یک رایانه دیجیتال  برای  کنترل زاویه حمل تا ۴۰ درجه (حرکت دماغه تا ۴۰ درجه ) بدون از دست رفتن  کنترل هواپیما است.

هواپیما دارای بال پهن  با ریشه بالی کشیده شدن به زیر کابین  عقب  بود.  هواپیما همانند برادر روسیش  یعنی یاک۱۳۰ دارای دمی در بالای خروجی موتور است ، که در بالای ان سکان  عمودی قرار گرفته است و بر روی کمر هواپیما جلوی سکان  عمدی ترمز هوایی قرار دارد.

ام۳۴۶ دارای دو موتور امریکایی هانویل اف ۱۲۴  می باشد موتور بر اساس موتور غیر نظامی تی اف ایی ۷۱۳ ساخته شده که بر روی جتهای تجاری کوچک نصب شده بود.  اف۱۲۴ توسط هانویل طی برنامه جنگنده جینگ کو تایوانی مجهز به پس سوز شد تا به عنوان یک موتور نظامی بشود  برای رسیده به سرعت صوت از ان استفاده کرد. نسخه ای از این موتور  با نام اف۱۲۴-جی ای-۲۰۰   فاقد پس سوز  با قدرت ۶۲۵۰ پاوند رانش روی  ام ۳۴۶ نصب شده. این موتور به صورت عملیاتی بر روی جت اموزشی  ال ۱۵۹ نیز نصب شده است. موتورهای همانند طرح مشترک با یاک در کنار  بدنه  نصب شده  و دارای ورودی  هوایی ان در زیر ریشه بال هواپیما بود

ام346 در زیر بدنه مجهز به غلاف توپ30 م م

ام۳۴۶ در زیر بدنه مجهز به غلاف توپ۳۰ م م

هواپیما دارای بیشترین سرعت پرواز ۱٫۲ ماخ است انهم بدون استفاده از پس سوز موتور . در واقع ام۳۴۶ در حال حاضر تنها جت اموزیش رزمی جهان است که توان رسیدن به سرعت صوت را بدون استفاده از پس سوز موتور را دارد (به این توان ابرکروز می گویند).

خلبان  در کابین های برای اموزش و شبیه سازی جنگنده های نسل ۴+ و۵ قرار میگیرند. در هر دو  کابین دارای  سه نمایشگر رنگی چند کاره  و هر دو کابین دارای اچ یو دی هستند. کابینها هماهنگ با دوربین دید شبانه هستند  و خلبانان  بر روی صندلی پرتاب شونده صفر صفر مارتین بیکر مارک ۱۶ بهره میبرند.

هواپیما دارای سامانه ناوبری ژیرسکوپ حلقه لیزری است و  از سامانه ناوبری چی پی اس و نقشه خان خودکار بهره می برد و دارای سامانه شناسایی دوست از  دشمن است. نسخه در خدمت ارتش ایتالیا رادار ندارد اگرچه شبیه ساز کامل رادار  را برای  دانشجو دارد ولی میتوان ان را به رادار گریف ۷ تجهیز کرد  ویا در نسخه صادراتی در صورت سفارش از رادار اسرائیل ایی ال ۳۰۳۲  را روی ان نصب کرد.

کابین جلو

کابین جلو

مربی پرواز در کابین عقب میتواند انواع شرایط مختلف رزمی را روی رادار و نمایشگر  ها شبیه سازی کند و دانشجو بدون اینکه بخواهد سلاح لیزری و یا اپتکی پرتاب کند میتواند بر اساس شبیه سازی های که درون نمایشگر است هدفی را کسب و به طرف انها شلیک کند

ام۳۴۶ اگرچه یک جت اموزشی است ولی قابلیت رزمی کامل در نقش پشتیبانی  هوایی نزدیک و تهاجمی سبک دارد.

ام۳۴۶ دارای نه جایگاه جنگ افزاری است که یکی در نوک هر بال، سه عدد زیر هر بال و یکی در مرکز بدنه. ام ۳۴۶ میتواند ۳ تن سلاح شامل تا هشت بمب مارک ۸۲،چهار بمب مارک ۸۳  ویا چهار موشک ماوریک ویا همین میزان بمب هدایت لیزری جی بی یو ۱۲ و یا بمب هدایت ماهواره ای جی بی یو۳۸  ، شش راکت انداز ۶۸ م م  و یا ۷۰ م م  و یا موشک های  هوا به هوای سایدواندر  ، IRIS-T  و یا انواع نسخه های پاینتون  اسرائیل در نسخه تحویلی  به  اسرائیل. همچنین در صورت سفارش میتوان انواع بمب های هدایت ماهواره ای، موشک های ضد رادار و ضد کشتی و یا حتی موشک های هوا به هوای رادار فعالی چون دربی، امرام و یا میکا را روی ان نصب کرد  . از انجای که ام۳۴۶ فاقد توپ داخلی است میتواند در مرکز زیر بدنه غلاف توپ های ۲۰ و یا ۳۰ م م را حمل کند اگرچه همکنون غلاف ۳۰ م م توپ دفا روی این جنگنده  نصب میشود.

همچننی  در جایگاه مرگزی بدنه  میتواند غلاف شناسایی روزانه و شبانه VICON-601  ویا غلاف نشان  گذاری لبزری و یا غلاف جنگ الکترونیک   ELT-55 را حمل کند.

همچنین ام ۳۴۶ توان حمل تا سه مخزن سوخت خارجی ۶۳۰ لیتری خارجی را دارد که برد انتقالی ان با سه مخزن سوخت و بدون مهمات به ۲۷۲۲ کیلومتر می رسد  و در حالت مسلح با سه تن سلاح به ۶۰۰ کیلومتر خواهد رسید .همچنین ام ۳۴۶ دارای یک لوله سوخت گیری ثابت در سمت راست دماغه خود است

AIR_M-346_T-100_Hard_Bank_Front_lg

اولین سفارش ام ۳۴۶ به نیروی هوایی ایتالیا بر میگردد که ۱۵ فروند از این جنگنده را در سال ۲۰۰۹  سفارش داد  که همگی را تحویل  گرفت

امارات در سال ۲۰۱۰ این  جت اموزشی را برگزید  و مذاکرات را برای دریافت ۲۰ فروند شروع کرد ولی در سال ۲۰۱۳  به دلایل نامعلومی مذاکرات متوقف شد ولی اولین مشتری خارجی این جت  نیروی هوایی سنگاپور بود که در سال ۲۰۱۰ برای جایگزین هواپیمای رزمی و اوزشی  اسکای هاوک دست به سفارش ام ۳۴۶ زد.

نیروی هوایی سنگاپور  ۱۲ فروند  ام ۳۴۶ را سفارش داد که شامل  شبیه ساز اموزی این پرنده نیز می شد که در سال ۲۰۱۲ تحویل انها اغاز شد.

در فوریه سال ۲۰۱۲ نیروی هوایی اسرائیل این پرنده را برای جایگزین جت اموزشی تی ای ۴ که ۴۰ سال وظیفه اموز خلبان نیروی هوایی اسرائیل را بر عهده داشت را انتخاب کرد. این نیرو ۳۰ فروند ام ۳۴۶ را سفارش داد که سری اول در اواخر سال ۲۰۱۴ تحویل این نیرو شد . نسخه اسرائیلی  دارای رادار اسرائیلی ایی ال ۲۰۳۲ و سامانه های الکترونکی  بومی چون نمایشگر، اچ یو دی،هشدار دهنده ، پرتاب کننده شراره   پوشاله  و سامانه شناسایی  دوست از دشمن  اسرائیل است و در این کشور لاوی خوانده میشود . اگرچه احتمالا در اینده توان حمل سلاح های بومی نیز پیدا خواهد کرد ولی این جت در اسرائیل نقش اموزی دارد و نه رزمی

لاوی نسخه تحویلی به اسرائیل

لاوی نسخه تحویلی به اسرائیل

در سال ۲۰۱۳ نیروی هوایی لهستان نیز با سفارش ۸ فروند از این جنگنده برای اموزش خلبانان اف۱۶ خود به جمع مشتریان این هواپیما پیوست  است

همکنون نیروی هوایی امریکا برای جایگزینی  جت اموزشی تی ۳۸ خود به دنبال یک جت اموزشی میگردد . طی این رقابت که تی ایکس نام دارد تمامی شرکت کنندگان  خارجی هستند  که شامل جت اموزشی رزمی تی ۵۰ گلدن ایگل کره جنوبی،هاوک انگلیسی، ام ۳۴۶ ایتالیایی و  اسکورپین است . ام ۳۴۶ شانس بالایی دارد ولی باید دید در اینده چه خواهد شد.

برخی از مشخصات ام ۳۴۶   عبارت اند از طول و ارتفاع ۱۱٫۴۹ و ۴٫۷۶ متر ،وزن خالی ۴۶۱۰ کیلوگرمی ،بیشترین سرعت ۱٫۲  ماخ برابر با ۱۰۹۲  کیلومتر در ساعت  ،برد  با سه  مخزن سوخت کمکی ۲۷۲۲  کیلومتر ،سقف پرواز ۱۴۶۲۰ متر میباشد.

ترجمه:عبدالحمید تارخ

منابع:

https://en.wikipedia.org/wiki/Alenia_Aermacchi_M-346_Master

http://www.airforce-technology.com/projects/yak/

original_04_M_346_g

ام346 در حال سوختگیری از تورنادو

ام۳۴۶ در حال سوختگیری از تورنادو

82+

کاربرانی که این مطلب را پسندیده اند:

  • avatar
  • avatar
  • avatar
دسته بندی شده در:    

19 دیدگاه

  • سلام آقای تارخ این خیلی از یاک بهتره و برای ما عالیه و چون این یک جنگنده آموزشی هست و مثل جنگنده تهاجمی زیاد نمیشه باهاش کاری کرد و حساس نیست آیا اگه ما اینو بخوایم بعد ۴ سال که تحریممون تموم شد به ما میدن؟

  • نه منم منظورم این بود که کلا سری ak 74 جایگزین خوبی برای تسلیحات انفرادی بعد از جنگ میشد اصلا جای این بحث هم اینجا نبود حالا نظرتون در مورد این عکس چی هست ظاهرا yak 131 هست فکر نمیکنم هنوز پرواز کرده باشه احتمالا فتوشاپی هست ولی به نظر جنکنده خوبی میاد تو ویکی پدیا نوشته رادار فازترون و توپ ۳۰میلیمتری داره البته ایران که در حال ساخت کوثر ۸۸ هست ولی اگه در کنارش این خریداری بشه خیلی مناسب ماست برای پشتیبانی نزدیک به نظرم https://farm4.staticflickr.com/3875/18670642740_b24930147d_b.jpg

      • سلام دیدم اینجا حرف از فروش سلاح انفرادی اومد یه چیزی یادم اومد گفتم بپرسم الان این اسلحه تک تیرانداز اتریشی که ایران از اتریش خریده مستقیم از شرکتش خریده یا با واسطه بوده؟تعدادش چقدر هست ۸۰۰ تا؟ یه نمونه جدید هست روسیه هم سفارش داده اون مدل جدید همین اسلحه هست؟برای چه شرکتیه؟تو ایران فک کنم بیشتر به کالیبر ۵۰ معروفه. لطفا مقاله در مورد تسلیحات انفرادی ساخت ایران هم بزارید نظرتون در مورد فجر ۲۲۴ چی هست؟ژ۳ خیلی اشغاله من خودم ارتش خدمت میکردم تو میدون تیر سه تا فشنگ گیر کرد کج شد نشد شلیک کنم ای کاش بعد از جنگ ارتش یا کلا نیروهای مسلح دنبال سری ak 74 بودند ak 74m رو برای یگان پیاده و مکانیزه ak 74 u برای نیروهای ویزه احتمالا.aks هم برای پلیس فک کنم استفاده میشه

  • با سلام و تشکر.شاهکار فارس در واقع بر می گرده به ایران خوندن عراق.ایران و عراق فقط توی حرف آخر اختلاف دارن.خبر اصلی اینه که انگلستان بین چک و عراق واسطه بشه و عراق ال صد و پنجاه و نه بخره.فارس هم شاهکار به خرج داده بازم

  • سلام.یه سوال.تو خبرها اومده بود که احتمال داره ایران از چک ال ۱۵۹ بخره.به نظر شما یاک ۱۳۰ بهتره یا ال ۱۵۹؟راستی چرا هواپیمای شرکت یاک با این همه سابقه طولانی در هواپیما سازی ضعیفتر از هواپیمای اروماچی گمنام( البته از دید من.شاید هم اشتباه کنم) از کار در میاد؟

    • سلام…. این خبر شاهکار خبر گذاری فارس بود هیچ منبعی هم نداشت هر چه بقیه خبر گذاریها گشتند اصلا چنین خبری وجود نداشت…. ال ۱۵۹ یک هواگرد با فناوری امریکایی است اصلا اجازه فروش را باید این کشور بدهد…در مورد ایروماچی شاید محصولات مشهور یاک را نداشته ولی بدون شک در تولید جت اموزش تجربه بسیار بیشتری دارد

    • سلام استادکوثر۸۸ قراره امسال رونمایی بشهموتور توربوجت هم که ساختیمچه نیازی داریم هوایپما آموزشی بخریم؟تولیدنش مباید کار سختی باشه

      • سلام والا اگر ایران جت جنگی جدید بخره باید جت اموزشی نوینی به خدمت بگیره.. باید دید این کوثر اصلا به جای میرسد ویا نه و از همه مهمتر کی عملیاتی می شود

  • به نظر بنده کمتر کشوری در جهان وجود داره که حداقل در نیروی هوایی به اندازه اسراییل در انتخاب هواگردهاش وسواس داشته باشه.وقتی اونا این هواپیمارو انتخاب میکنن حتما چیزی توش دیدن