ناو های هواپیما بر هند

ترجمه و گردآوری : الیاس امراء
هند سالهاست در تلاش برای ساخت یک ارتش قدرتمند است ، از جمله این تلاش ها ، ساخت ساز ها و خرید های بزرگی در نیروی دریایی هند است ، هند قصد دارد نیروی دریایی خود را به یک نیروی دریایی جهانی تبدیل کند و اکنون طبق برخی از برآورد ها در منابع مختلف نیروی دریایی هند در جایگاه 5 جهان قرار گرفته است
هند طی چند دهه گذشته علاقه ای زیادی به ناو های هواپیمابر نشان داده است که از اوج این علاقه میتوان به پروژه ناو هواپیمابر اتمی هند اشاره کرد و در این مقاله شما را با ناو های هواپیمابر تا کنون به خدمت این کشور در آمده اند و ناو هواپیمابر آینده آنها آشنا خواهیم کرد

ای ان اس ویکرانت (آر-11) اولین ناو هواپیمابر نیروی دریایی هند بود ، این ناو در واقع از کلاس ناوهای هواپیمابر متوسط مجستیک نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا بود ،

ناو های هواپیمابر متوسط کلاس مجستیک
در سال 1941 و جنگ جهانی دوم بود که نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا برای ترمیم آسیب های وارده ب نیروی دریایی خود همچنین افزایش توانایی های آن گام برمی دارد .
بریتانیا خود قبل از آغاز جنگ جهانی دوم از توسعه دهندگان ناو هواپیمابر بود و این ناو ها در طول جنگ میدرخشند و کارایی بالای خود را در میادین نبرد اثبات میکنند در این زمان بود که نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا خواهان یک کلاس ناو هواپیمابر جدید بود ، با تصویب طرح تولید ناو هواپیمابر جدید. فرآیند طراحی ناو آغاز میشود و فرایند ساخت کلاس جدید در 1942 آغاز میشود این کلاس با نام کولوسوس شناخته میشود ، بریتانیا دستور ساخت 10 ناو هواپیمابر ار کلاس کولوسوس را صادر میکند در اواخر 1942 کلاس کولوسوس برای حمل جنگنده های سریع تر و سنگینتر مورد باز طراحی قرار میگیرد این کلاس اصلاح شده را کلاس مجستیک نامیدند ، نیروی دریایی دستور ساخت 6 ناو هواپیمابر از کلاس مجستیک را میدهد با این حال فقط سه ناو هواپیمابر کلاس کولوسوس در اواخر جنگ جهانی دوم وارد خدمت میشوند و الباقی بخاطر داشتن سرعت ساخت کمتر به جنگ جهانی دوم نرسیدند ، در پایان دو سازه ابتدایی ناو های هواپیمابر کلاس کولوسوس مورد باز طراحی قرار میگیرد و به دو ناو ناو پشتیبانی لجستیک تبدیل میشوند .
و ساخت ساز الباقی ناو های هواپیمابر لغو میشود ، یکی از آنها نیز از کلاس مجستیک که دارای یک سازه نسبی بود اوراق میشود .
در نهایت بریتانیا دست به فروش و اجاره ناو های هواپیمابر خود میزند که از این میان ، 15 ناو هواپیمابر 9 تا از آنها را یا میفروشت و یا اجاره میدهد ، از جمله خریداران و مستاجر ها میشه به کانادا ، فرانسه ، آرژانتین ، هلند ، استرالیا و هند اشاره کرد .
یکی از این ناو ها اچ ام اس هرکول بود ، که چهارمین ناو هواپیمابر از کلاس مجستیک بود ، ساخت این ناو در اکتبر 1943 آغاز میشود و در سپتامبر 1945 به آب انداخته میشود این ناو پس از آن پروژه تکمیلش لغو میشود و در نهایت در 1947 توسط هند خریداری میشود ناو تا 1961 تکمیل و تحویل نیروی دریایی هند میشود

این ناو پس از به خدمت گیری در هند به نام ای ان اس ویکرانت تغیر نام می‌دهد تا اولین ناو هواپیمابر هند باشد ، این ناو پس از به خدمت گیری در جنگ های هند-پاکستان حضور میابد و در جنگ 1971 در یک نقش حساس وظیفه محاصره دریایی پاکستان را انجام میدهد ، این ناو هواپیمابر در دهه هشتاد میلادی دوبار مورد باز سازی و ارتقا قرار میگیرد ، در بار اول مابین سال های 1979 تا 1981 مورد تعویض دیگ های بخار ، رادار و سیستم های ارتباطی قرار میگیرد و در 1987 تا 1989 عرشه پرواز و فرود این ناو مورد طراحی مجدد قرار گرفت تا با یک سکوی پرش یا رمپ در ابتدای خود از جنگنده های سئی هریر میزبانی کند ، این ناو در نهایت در 1997 از خدمت خارج میشود و مدتی به عنوان یک موزه شناور فعالیت میکند اما در نهایت در سال 2014 اوراق میشود.

ای ان اس ویکرانت قبل از آغاز فرایند اوراق

به طور کلی ناو های هواپیمابر ویکرانت
210 متر طول
39 متر عرض
7.3 متر ارتفاع
و 19 هزار تن وزن داشت و چهار دیگ بخار به دو توربین بخار به دو شفت با حداکثر قدرت 40 هزار اسب بخار نیرو می گرفت
این ناو توانایی میزبانی از 21-23 هواگرد را داشت

دومین ناو هواپیمابر هند ای ان اس ویرات (آر-22) بود ،این ناو هواپیمابر در واقع اچ ام اس هرمس از کلاس سنتئور نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا بود، هرمس چهارمین ناو هواپیمابر از کلاس خود بود و با دیگر ناو های کلاس خود متفاوت بود ،

ناو های هواپیمابر کلاس سنتئور

کلاس سنتئور نیز همانند کلاس مجستیک در زمان جنگ جهانی دوم برای نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا طراحی شدند ، سنتئور یک ناو هواپیمابر سنگین بود و مکمل پروژه مجستیک با این حال این کلاس نیز همانند مجستیک به جنگ جهانی دوم نرسید و با پایان جنگ جهانی دوم پروژه آن تعلیق میشود .
بریتانیا دستور ساخت 8 ناو هواپیمابر از کلاس سنتئور را در نظر می گیرد و ساخت 4 فروند از آن را کلید میزند اما با پایان جنگ جهانی دوم ساخت 4 ناو را لغو و کار بروی ناو را تعلیق میکند و به مدت تغریبا یک دهه همان گونه رها میشود و در نهایت با افزایش تهدیدات مرحوم شوروی بریتانیا مجددا کار بروی این ناو ها را آغاز میکند .
بریتانیا هر چهار ناو را تا پایان دهه پنجاه میلادی عملیاتی میکند . دو ناو ها تا دهه هشتاد در خدمت نیروی باقی میمانند و دو تای دیگر در دهه هفتاد از خدمت خارج میشوند .
همچنین این کلاس ناو هواپیمابر برای اولین بار با اصلاح طراحی به یک رمپ پرواز مجهز میشوند ، روپ خود یک ایده بریتانیایی است ، رمپ ارزانتر و ساده تر از منجنیق است و بریتانیایی ها را راضی میکند ، رمپ پس از بریتانیا در کشور های فراوانی مورد استفاده قرار گرفت ، شیوه عملکرد رمپ این گونه است که مقداری از انرژی جنگنده را در زاویه درست بر بردار عمود وارد میکند و باعث پرواز جنگنده از فاصله کمتر میشود ، اما رمپ یک مشکلی دارد و آن تناسب وزنی به قدرت در هنگام برخواست است ، مثلا جنگنده سنگین سوخو-33 که جنگنده ناو نشین مرحوم شوروی/روسیه توانایی برخاستن با یک لود سنگین را با استفاده از رمپ را ندارد که بخاطر نسبت وزن زیاد در نیروی تولیدی توسط موتور هایش است .

ساخت چهارمین و آخرین ناو ساخته شده از این کلاس که هرکس نام داشت در 1944 آغاز میشود اما در 1945 متوقف میشود و مجددا فرایند ساخت ساز آن در 1952 آغاز میشود و در 1953 به آب انداخته شد و در 1959 به خدمت نیروی دریایی سلطنتی در میآید ، این ناو در در خدمت بریتانیا مورد باز طراحی کلی عرشه قرار میگیرد و به یک سکوی پرش یا رمپ به آن اضافه میشود همچنین جزیره ناو نیز کمی تغیر کرد برای استفاده از رادر های جدید .این ناو تا 1984 در خدمت نیروی دریایی سلطنتی باقی می ماند ، پس از آن به حالت رزرو میرود

در نهایت در 1986 به هند فروخته میشود ، هند نیز پس از به خدمت گیری این ناو آنرا ارتقا میدهد به موشک های پدافند هوایی باراک و سامانه دفاع نزدیک ای کی-230 مجهز میکند ، این ناو تا 2013 گل سر سبد نیروی دریایی هند بود ، در سال 2015 نیروی دریایی هند اعلام میکند در سال 2016 ویرات را از خدمت خارج میکند.اما خوب ویرات رکوردی را از خود به جا گذاشت و به خواب رفت ، این ناو 27 سال برای بریتانیا و 30 سال برای هند فعالیت میکند و با 57 سال خدمت طولانی ترین میزان خدمت یک ناو هواپیمابر و یک ناو جنگی را بر گردن دارد.

این ناو به طور کلی دارای
226 متر طول
48 متر عرض
8.8 متر ارتفاع
دارای 28 هزار تن وزن است و از چهار دیگ بخار به دو توربین بخار به دو شفت با حداکثر قدرت 76 هزار اسب بخار نیرو می گیرد و تا 26 هواگرد را میزبانی میکند و برای دفاع از خود به دو توپ 40 میلیمتری ، دو سامانه دفاع نزدیک ای کی-230 و 16 سیلوی عمودی شلیک موشک های پدافند هوایی کوتاه برد باراک مسلح است.

ای ان اس ویکرام آ دی تیا

ناو هواپیمابر INS Vikramaditya؛ بزرگ‌ترین شناور جنگی در خدمت نیروی دریایی هند

ناو INS Vikramaditya در اصل با نام «دریادار گورشکوف» (Admiral Gorshkov) و به عنوان آخرین فروند از ناوهای هواپیمابر کلاس کی‌یف در شوروی ساخته شد. این ناو در سال ۱۹۷۸ ساخت آن آغاز شد و در سال ۱۹۸۷ با نام «باکو» وارد خدمت نیروی دریایی شوروی شد. پس از فروپاشی شوروی، نام آن به «گورشکوف» تغییر یافت، اما در سال ۱۹۹۵ بازنشسته شد. این ناو در اصل یک ناو هواپیمابر عمودپرواز بود که تنها می‌توانست جنگنده‌های عمودپرواز مانند یاک-۳۸ را به کار گیرد.

هند در سال ۲۰۰۴ با روسیه توافقی امضا کرد که بر اساس آن، این ناو با هزینه‌ای حدود ۸۰۰ میلیون دلار خریداری و سپس در روسیه به یک ناو هواپیمابر STOBAR تبدیل شود. در جریان بازسازی، پرتابگرهای سنگین موشک از جلوی ناو برداشته شد و به جای آن یک عرشه پرشی (Ski-Jump) و کابل‌های مهار نصب گردید تا جنگنده‌های معمولی مانند MiG-29K بتوانند از آن برخاست و فرود کنند. بازسازی در کارخانه سووماش در شمال روسیه انجام شد، اما روند آن با تأخیر و افزایش هزینه همراه بود؛ هزینه نهایی به حدود ۲.۳۳ میلیارد دلار رسید. در آزمایش‌های دریایی سال ۲۰۱۲، هفت دیگ بخار از هشت دیگ دچار نقص شد که به کیفیت ساخت نسبت داده شد. سرانجام ناو در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۳ به نیروی دریایی هند تحویل داده شد.

طول ناو حدود ۲۸۴ متر، عرض حداکثر آن حدود ۶۰ متر و وزن کامل آن حدود ۴۵٬۰۰۰ تن است. ناو دارای ۲۲ عرشه است و ارتفاع آن تقریباً معادل یک ساختمان ۲۰ طبقه است. عرشه پرواز آن از نوع STOBAR است؛ یعنی یک باند برخاست با شیب و سه کابل مهار برای فرود جنگنده‌ها دارد. سامانه پیشرانه آن شامل ۸ دیگ بخار و ۴ توربین بخار با مجموع توان حدود ۱۸۰٬۰۰۰ اسب بخار است که چهار محور را می‌چرخاند. حداکثر سرعت آن بیش از ۳۰ گره (در آزمایش‌ها تا ۳۲ گره) و برد آن حدود ۷٬۰۰۰ مایل دریایی با سرعت ۱۸ گره گزارش شده است. خدمه ناو حدود ۱٬۶۰۰ نفر شامل پرسنل پروازی است.

نیروی ضربتی اصلی این ناو، جنگنده‌های MiG-29K و نسخه دوسرنشین MiG-29KUB هستند. ناو معمولاً ۱۶ تا ۲۴ فروند از این جنگنده‌ها را حمل می‌کند که برای پدافند هوایی ناوگان، حمله به اهداف زمینی و عملیات ضدکشتی به کار می‌روند. علاوه بر جنگنده‌ها، بالگردهای Ka-31 برای هشدار زودهنگام هوایی (AEW)، بالگردهای Ka-28 برای جنگ ضدزیردریایی (ASW) و بالگردهای Sea King و HAL Dhruv برای ترابری، جستجو و نجات و مأموریت‌های عمومی استفاده می‌شوند. در ژانویه ۲۰۲۰، نسخه دریایی جنگنده بومی LCA Tejas نیز برای نخستین بار روی این ناو فرود آمد.

ناو در زمان تحویل، تسلیحات دفاعی کامل نداشت و بعداً تقویت شد. سامانه اصلی پدافندی آن موشک نقطه‌ای «باراک-۱» (Barak-1) است که برای رهگیری نهایی اهداف هوایی به کار می‌رود. هند برنامه داشت باراک-۸ با برد بیشتر را نصب کند، اما در ابتدا به دلیل تکمیل نشدن آزمایش‌های آن روی ناوشکن‌های کلاس کلکته، ناو تنها به باراک-۱ مجهز شد. برای دفاع نزدیک نیز توپ‌های AK-630 کالیبر ۳۰ میلی‌متری نصب شده‌اند که گفته می‌شود در ابتدا از یک ناوچه در حال بازنشستگی قرض گرفته شده بودند.

رادار اصلی ناو، EL/M-2238 ALPHA ساخت اسرائیل در باند S و از نوع آرایه فازی فعال (AESA) است. این رادار برای جستجو و ردیابی اهداف هوایی و سطحی به کار می‌رود. ناو همچنین سامانه‌های جنگ الکترونیک و اخلال دارد. در یکی از آزمایش‌های دریایی گزارش شد که جنگنده‌های Su-33، MiG-29 و حتی هواپیمای هشدار زودهنگام A-50 نتوانستند با رادار خود ناو را قفل کنند، در حالی که ناو توانست هواپیماهای مهاجم را در فاصله ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلومتری شناسایی کند.

ناو در مه ۲۰۱۴ به قابلیت عملیاتی کامل رسید و همراه با ناوگان MiG-29K خود مستقر شد. در سفر تحویل، ناو مسیری حدود ۱۰٬۲۱۲ مایل دریایی را در ۲۶ روز طی کرد تا به بندر کاروار در هند برسد. در همین سفر، ناو با INS Viraat، ناو هواپیمابر قدیمی‌تر هند، ملاقات کرد و برای نخستین بار پس از ۲۰ سال، هند دو ناو هواپیمابر را همزمان در اختیار داشت. این ناو در رزمایش‌های متعددی شرکت کرده است؛ از جمله در رزمایش چندملیتی «میلان» در سال ۲۰۲۴ همراه با ناو بومی ویکرانت و در اکتبر ۲۰۲۴ در یک رزمایش دوجانبه با نیروی دریایی ایتالیا در دریای عرب. ناو همچنین در سال ۲۰۱۶ برای انجام مأموریت دیپلماتیک به کلمبو در سری‌لانکا و ماله در مالدیو سفر کرد که نخستین سفر یک ناو هواپیمابر هند به این کشورها در چند دهه گذشته بود.

ناو هواپیمابر کلاس ویکرانت

ویکرانت چهارمین ناو هواپیمابر تاریخ هند و آینده هند است ، این ناو هواپیمابر اولین ناو هواپیمابر بومی هند نیز هست.
ناو هواپیمابر کلاس ویکرانت (Vikrant-class) نخستین ناو هواپیمابر طراحی و ساخت داخلی نیروی دریایی هند است که با ورود ناو «ویکرانت» (INS Vikrant) به خدمت، هند به ششمین کشوری تبدیل شد که قادر به ساخت ناوهای هواپیمابر میان‌رده است و این کلاس بر پایه عملیات «برخاست کوتاه و فرود مهارشده» (STOBAR) طراحی شده و به عنوان یک پلتفرم کلیدی در انتقال نیروی دریایی هند از «حضور منطقه‌ای» به «کنترل اقیانوس‌های دور» شناخته می‌شود. هند نخستین کشور آسیایی پس از جنگ جهانی دوم بود که ناو هواپیمابر داشت؛ ناو اولیه «ویکرانت» (R11) از بریتانیا خریداری شد و در جنگ ۱۹۷۱ هند و پاکستان نقش کلیدی ایفا کرد و در سال ۱۹۹۷ بازنشسته شد. طراحی نسل جدید ویکرانت در سال ۱۹۹۹ برای جایگزینی ناو فرسوده «ویرات» آغاز شد. ساخت این ناو در ۲۸ فوریه ۲۰۰۹ آغاز شد، در اوت ۲۰۱۳ به آب انداخته شد و پس از چندین بار تعویق، در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۲ تحویل و در ۲ سپتامبر ۲۰۲۲ رسماً وارد خدمت شد. هزینه کل پروژه حدود ۲۰۰ میلیارد روپیه بود و نرخ ساخت داخلی آن به ۷۶ درصد رسید که در آن از حدود ۳۰ هزار تن فولاد ویژه ساخت سازمان فولاد هند استفاده شده و بیش از ۵۵۰ تولیدکننده تجهیزات اصلی و ۱۰۰ شرکت کوچک و متوسط در آن مشارکت داشته‌اند. طول این ناو ۲۶۲ متر، عرض آن ۶۲ متر و وزن کامل آن حدود ۴۵ هزار تن است. ناو دارای ۱۴ عرشه و بیش از ۲۳۰۰ اتاق است.

عرشه پرواز از نوع STOBAR با یک باند برخاست با شیب و یک باند فرود زاویه‌دار مجهز به سه کابل مهار است. ظرفیت پرسنل آن حدود ۱۷۰۰ نفر شامل ۱۹۶ افسر و ۱۴۴۹ سرباز است و منطقه اختصاصی برای افسران زن نیز دارد. آسانسورهای هواپیما در این ناو ابعاد کوچکی دارند که یک محدودیت طراحی کلیدی برای نوع و اندازه هواگردهای قابل حمل محسوب می‌شود. سیستم پیشرانه آن شامل چهار توربین گاز GE LM2500+ با مجموع توان حدود ۸۸ مگاوات است که دو محور را می‌چرخاند. حداکثر سرعت آن ۲۸ گره (برخی منابع ۳۰ گره) و برد عملیاتی آن حدود ۷۵۰۰ تا ۸۰۰۰ مایل دریایی با سرعت ۱۸ گره است. ناو می‌تواند حدود ۳۰ فروند هواگرد را عملیاتی کند. جنگنده‌های اصلی فعلی MiG-29K و بالگردهای هشدار زودهنگام Ka-31، ضدزیردریایی MH-60R و HAL Dhruv هستند. هند ۲۶ فروند جنگنده رافال M را برای جایگزینی تدریجی MiG-29K انتخاب کرده و در اکتبر ۲۰۲۶ نخستین رافال M با موفقیت روی این ناو فرود آمد. سامانه‌های الکترونیکی آن شامل رادار آرایه فازی فعال EL/M-2248 MF-STAR ساخت اسرائیل برای جستجوی هوایی و سطحی، رادار نظارتی دوربرد باند L ساخت لئوناردو و سیستم مدیریت رزمی Tata Power SED است. برخلاف بسیاری از ناوهای هواپیمابر که برای پدافند هوایی به ناوهای اسکورت وابسته‌اند، ویکرانت خود به تسلیحات دفاعی نسبتاً قوی مجهز است. این تسلیحات شامل ۳۲ سلول پرتاب عمودی موشک پدافندی «باراک-۸» با برد حدود ۱۰۰ کیلومتر و ارتفاع ۲۰ کیلومتر، چهار توپ ۷۶ میلی‌متری Oto Melara و سیستم دفاع نزدیک AK-630 است. ورود ویکرانت هند را به دوران دو ناو هواپیمابر بازگرداند. در آوریل ۲۰۲۵ در بحبوحه تنش‌های هند و پاکستان، این ناو در دریای عرب مستقر شد و برد جنگنده‌های MiG-29K آن بندر مهم کراچی پاکستان را تهدید می‌کرد. در مارس ۲۰۲۵ این ناو در ۲۳۰ مایل دریایی غرب گوا یک خدمه مجروح را نجات داد. با ورود تدریجی Rafale M، توان رزمی هوایی این ناو همچنان در حال ارتقاء است.

مثلا هنوز به طور قطع اعلام نشده این ناو از چند هواگرد میزبانی میکند و همچنین هنوز از سیستم های راداری و پدافندی آن نیز اطلاعی نیست ، اما انتظار میرود در بحث هواگرد ها از میگ-29کا استفاده کند ، اما در بخش دیگر هند در حال توسعه نسخه ای از جنگنده بومی خود ، تجاس برای استفاده در ناو هواپیمابر زده است و احتمالا از ترکیبی از این دو جنگنده استفاده خواهد کرد ، خوبی حضور دو جنگنده همچون میگ-29کا در کنار تجاس در کاهش هزینه های عملیاتی ناو است.
همچنین در زمان خرید رافال فرانسوی توسط هند ، شایعاتی منی بر خرید احتمالی رافال-ام (نسخه ناو نشین) برای ویکرانت نیز شد و ابهامی پشت ابهامی دیگر.
در بحث سیستم های دفاعی احتمال استفاده از سیستم های مشابه ویکرام است با تفاوت استفاده از توپ های 76 میلیمتری ایتالیایی
در بحث راداری ، با نظر به جزیره ناو و شباهت سیستم های راداری به ناوشکن کلکته احتمال میرود از رادار ام اف-استار ساخت رژیم صهیونیستی در کنار رادار ران-40ال ایتالیایی استفاده کند .
همچنین در بحث پیشران ناو ، گفته شده ناو به چهار موتور توربین گازی به دو شفت ، این موتور ها درواقع ال ام-2500 ساخت جنرال الکتریک آمریکا است ، هند پیشتر از این موتور برای ناو های محافظ کلاس شوالیک استفاده کرده است ، هرکدام از این موتور ها ما بین 40500 تا 47000 اسب بخار نیرو تولید میکنند ، جالبه بدونین این همون موتور ناو هواپیمابر کاوور ایتالیا است.
به طور کلی ناو هواپیمابر ویکرانت دارای 262 متر طول ، 60 متر عرض و 8.4 متر ارتفاع است و بالای 44 هزارتن وزن خواهد داشت.

مسیر توسعه ناوهای هواپیمابر جدید هند در سال ۲۰۲۶ ویژگی «دو مسیره موازی» مشخصی دارد: از یک سو یک ناو IAC-II عمل‌گرایانه بر پایه ناو موجود «ویکرانت» برای حفظ سریع توان سه ناو، و از سوی دیگر تداوم طراحی «ویشال» (IAC-III) ۶۵٬۰۰۰ تنی با هدف دستیابی به توان رزمی سطح بالا در دهه ۲۰۳۰.

طرح میان‌مدت عمل‌گرایانه: ناو IAC-II «ویکرانت ارتقاءیافته»

نیروی دریایی هند مدت‌ها به دنبال یک ناو بزرگ با پرتاب کاتاپولت بود، اما واقعیت‌های بودجه‌ای دهلی نو را به سمت رویکردی گام‌به‌گام سوق داده است. بر اساس گزارش‌های ژوئیه ۲۰۲۶، طرح ناو ۶۵٬۰۰۰ تنی «ویشال» به‌طور موقت کنار گذاشته شده و یک ناو ۴۵٬۰۰۰ تنی «ویکرانت ارتقاءیافته» به عنوان IAC-II در دستور کار قرار گرفته است. این ناو از ابتدا به عنوان یک پلتفرم «آماده برای پهپاد» طراحی شده تا بتواند پهپادهای رزمی (UCAV)، بال‌های وفادار و پهپادهای انبوه را به کار گیرد. برای کنترل هزینه و سرعت بخشیدن به کار، IAC-II سیستم STOBAR (برخاست با شیب و فرود با ترمز) را حفظ می‌کند تا از تجربه ساخت «ویکرانت» بهره ببرد. هدف راهبردی این است که هند در بحبوحه فرسودگی ناو «ویکرامادیتیا»، همیشه دو ناو عملیاتی در اقیانوس هند داشته باشد.

چشم‌انداز بلندمدت: ناو «ویشال» (IAC-III)

هند رویای ابرناو را رها نکرده و طراحی IAC-III با نام «ویشال» ادامه دارد تا یک پلتفرم بزرگ هم‌تراز با ناوهای بریتانیا یا فرانسه بسازد. وزن کامل آن ۶۵٬۰۰۰ تا ۷۰٬۰۰۰ تن، طول حدود ۳۰۰ متر، سرعت ۳۰ گره و توان حمل بیش از ۵۰ فروند هواگرد (شامل ۳۰ تا ۳۵ فروند بال‌ثابت و حدود ۲۰ بالگرد) پیش‌بینی شده است. برخلاف IAC-II، «ویشال» قصد دارد از CATOBAR استفاده کند تا جنگنده‌های سنگین‌تر، هواپیمای هشدار زودهنگام بال‌ثابت و پهپادهای بزرگ را به کار گیرد. هسته این سامانه پرتابگر الکترومغناطیسی (EMALS) است که هند برای آن با آمریکا مذاکره کرده، اما محدودیت‌های صادراتی و هزینه بالا چالش اصلی آن است. این ناو برای همکاری سرنشین-بدون سرنشین (MUM-T) طراحی شده و قرار است یک اسکادران از پهپادهای رزمی پنهان‌کار داشته باشد. درباره پیشرانه، گزینه هسته‌ای در سال ۲۰۱۷ کنار گذاشته شد و گزینه فعلی پیشرانه الکتریکی یکپارچه (IFEP) با توربین گاز است.

وضعیت فعلی و زمان‌بندی

هیچ‌کدام از این دو پروژه هنوز مجوز رسمی ساخت را دریافت نکرده‌اند. طرح IAC-II در انتظار تأیید نهایی کمیته امنیت کابینه (CCS) است و IAC-III نیز در مرحله طراحی قرار دارد و ورود آن به خدمت احتمالاً در دهه ۲۰۳۰ محقق خواهد شد. در مجموع، طراحی ناوهای جدید هند نتیجه تقابل جاه‌طلبی راهبردی و واقعیت بودجه است؛ IAC-II برای حفظ سریع ناوگان و صنعت، و IAC-III برای رقابت با گسترش سریع نیروی دریایی چین در دریاهای دور.