موشک BGM-71 TOW که مخفف Tube-launched, Optically tracked, Wire-guided است (به معنای «پرتابشونده از لوله، ردیابیشونده نوری، هدایتشونده با سیم») و به صورت «تاو» تلفظ میشود، یک موشک ضدتانک آمریکایی است. اولین تولید آن در سال ۱۹۶۸ آغاز شد و امروزه یکی از پرکاربردترین موشکهای هدایتشونده ضدتانک در جهان محسوب میشود. این موشک در انواع مختلف قابل حمل توسط نفر، نصبشونده روی خودرو و همچنین بهطور گسترده روی بالگردها یافت میشود. طراحی اولیه آن توسط شرکت هیوز ایرکرفت در دهه ۱۹۶۰ انجام شد و در حال حاضر توسط شرکت RTX تولید میشود.
TOW برای رفع کاستیهای موشکهای قبلی مانند SS.10 و ENTAC طراحی شد. بهطور خاص، دو خواسته اصلی وجود داشت: بهبود سیستم هدایت برای استفاده آسانتر، و افزایش چشمگیر برد مؤثر. طراحیهای قبلی عموماً از یک جویاستیک کوچک برای کنترل مستقیم پرواز موشک استفاده میکردند و اپراتور باید سعی میکرد آن را با هدف همراستا کند. این مفهوم امروزه MACLOS نامیده میشود. در عمل، کاربران تمایل داشتند بیش از حد اصلاح کنند و موشک را بهصورت رفتوبرگشتی از روی هدف عبور دهند.
ساخت موشک تاو در مرحله اول بین سال های 1963 تا 1968 در کمپانی هیوز ایرکراف انجام شد. ولی در دهه 1990 ریتون این کمپانی را خریداری کرد . هدف از توسعه موشک جدید که ایکس بی جی ام 71 نام داشت جایگزینی موشک ضد تانک هدایت در خط دید کاربر اس اس 11 و سلاح ضد تانک 106 م م بود.سلاح جدید TOW نامید شده که در واقع مخفف Tube-launched, Optically-tracked, Wire-guided (موشک ردیاب نوری لوله پرتاب هدایت سیمی)بود. موشک به صورت یک بسته پلوم در یک استوانه قرار داشت. ان را درون لانچر پرتاب میگذاشتند و بعد از شلیک دو رشته سیم را به دنبال خود میکشید که یک سر به موشک و سر دیگر ان به سایت هدفگیری متصل بود.یک سامانه دید حرارتی با تعقیب شعله انتهای موشک ،موشک را به صورت خودکار در یک راستای مستقیم با هدف قرار میداد. از این رو کاربر باید تنها هدفگیر سایت را روی هدف قرار میداد ما بقی را سیستم انجام میداد.موشک دارای موتور دو مرحله ای است.یک مرحله موشک را از لوله پرتاب خارج میکند و بعد مرحله دوم که خروجی ان در دو طرف بدنه است موشک را به پیش می راند.
موشک در سال 1970 وارد خدمت شد و در ویتنام به کار رفت . اولین حضور عملیاتی این موشک به 24 اوریل 1972 در ویتنام بر میگردد .دست کم سه فروند بالگرد یو اچ 1 بی توسط شرکت هیوز برای حمل تاو تغییر یافته بودند و مجهز به پیرسکوب هدف گیری ایکس ام 26 شده بودند.این بالگردها بر ضد پی تی 76 ارتش ویتنام شمالی(یک تانک سبک ابی خاکی)،و تی 54 در یک حمله ارتش ویتنام شمالی مورد استفاده قرار گرفت که با موفقیت 24 زره پوش دشمن را در هم کوبید.
مدل های مختلف تاو
XBGM-71A / BGM-71A
مدل آزمایشی XBGM-71A و مدل تولیدی BGM-71A؛ موشک TOW ساخت هیوز، پرتابشونده از لوله، با ردیابی نوری و هدایت فرمانی از طریق سیم. طول ۱.۱۶ متر، قطر ۰.۱۵۲ متر، دهانه بال ۰.۴۶ متر، وزن پرتاب ۱۸.۹ کیلوگرم، کلاهک ۳.۹ کیلوگرمی (حاوی ۲.۴ کیلوگرم مواد منفجره) از نوع HEAT، نفوذ در زره حدود ۴۳۰ میلیمتر (تخمینی)، برد ۶۵ تا ۳۷۵۰ متر، سرعت ۱۷۹ متر بر ثانیه.این نسخه پایه و اولیه TOW است که در دهه ۱۹۷۰ وارد خدمت شد. هدایت آن از نوع SACLOS است؛ یعنی تیرانداز فقط نشانه را روی هدف نگه میدارد و سیستم بهطور خودکار فرمانهای اصلاحی را از طریق سیم به موشک میفرستد. کلاهک HEAT آن برای نفوذ در زره تانکها طراحی شده بود. برد ۳۷۵۰ متری در زمان خود یک مزیت بزرگ محسوب میشد.
BGM-71B
گونهای از BGM-71A با برد بهبودیافته. این نسخه تغییرات عمدهای در کلاهک یا هدایت نداشت و بیشتر بر افزایش برد و قابلیت اطمینان تمرکز کرده بود. احتمالاً از سیم بلندتر و پیشرانه بهینهشده استفاده میکرد تا بتواند اهداف دورتر را درگیر کند.
BGM-71C
گونهای از BGM-71B؛ TOW بهبودیافته (ITOW) با کلاهک شکلدهنده بهبودیافته.طول ۱.۴۱ متر (با میله باز شده) و ۱.۱۷ متر (با میله جمعشده)، وزن پرتاب ۱۹.۱ کیلوگرم، نفوذ در زره ۶۳۰ میلیمتر (مقدار دقیق). ITOW مخفف Improved TOW است. مهمترین تغییر این نسخه، افزودن یک میله (پروب) در نوک موشک بود که فاصله انفجار را افزایش میداد و باعث میشد جت فلزی کلاهک HEAT بهتر در زره نفوذ کند. نفوذ ۶۳۰ میلیمتری آن نسبت به مدل A جهش قابل توجهی داشت.
BGM-71D
گونهای از BGM-71C؛ TOW-2 با هدایت، موتور و کلاهک اصلی بزرگتر.طول ۱.۵۱ متر (میله باز) و ۱.۱۷ متر (میله جمع)، وزن پرتاب ۲۱.۵ کیلوگرم، کلاهک ۵.۹ کیلوگرمی (۳.۱ کیلوگرم مواد منفجره) HEAT، نفوذ در زره ۹۰۰ میلیمتر. این نسخه نقطه عطف مهمی در خانواده TOW است. TOW-2 با هدایت بهبودیافته، موتور قویتر و کلاهک بزرگتر معرفی شد. نفوذ ۹۰۰ میلیمتری آن میتوانست تقریباً تمام تانکهای آن دوره را منهدم کند. همچنین امکان استفاده از دوربینهای حرارتی برای شلیک در شب را فراهم کرد.
BGM-71E یا (TOW-2A)
گونهای از BGM-71D؛ TOW-2A بهینهشده برای شکست زره واکنشی با کلاهکهای دو مرحله ای پشت سر هم برای افزایش نفوذ.وزن پرتاب ۲۲.۶ کیلوگرم، نفوذ ۹۰۰ میلیمتر (پس از عبور از یک لایه زره واکنشی انفجاری)، سرعت ۱۸۸ متر بر ثانیه.TOW-2A برای مقابله با تانکهای مجهز به زره واکنشی انفجاری (ERA) طراحی شد. کلاهک آن تاندم است: یک شارژ کوچک پیشرو، زره واکنشی را منفجر میکند و سپس شارژ اصلی از همان مسیر باز شده، به زره پایه نفوذ میکند. این نسخه یکی از موفقترین مدلهای TOW در میدان نبرد است.
BGM-71F یا (TOW-2B)
گونهای از BGM-71D؛ TOW-2B، نسخه حمله از بالا با استفاده از نفوذگرهای شکلدهنده انفجاری (EFP). طول ۱.۱۶۸ متر، کلاهک ۶.۱۴ کیلوگرمی EFP، نفوذ در زره: دادهای موجود نیست، برد ۲۰۰ تا ۴۵۰۰ متر، سرعت ۱۷۹ متر بر ثانیه TOW-2B کاملاً متفاوت از نسخههای قبلی است. این موشک از بالای هدف عبور میکند و با استفاده از دو نفوذگر شکلدهنده انفجاری (EFP)، به سقف تانک شلیک میکند؛ جایی که زره معمولاً نازکتر است. TOW-2B دیگر میله (پروب) ندارد و به جای نفوذ مستقیم، از حمله از بالا استفاده میکند. حداقل برد آن ۲۰۰ متر است، چون باید از بالای هدف عبور کند.
BGM-71G
گونهای از BGM-71F با کلاهک ضدزره متفاوت؛ تولید نشد.این نسخه قرار بود کلاهک ضدزره متفاوتی داشته باشد، اما هرگز به تولید انبوه نرسید. اطلاعات فنی دقیقی از آن در دسترس نیست.
BGM-71H
گونهای از BGM-71E؛ نسخه «سنگشکن» برای استفاده علیه سازههای مستحکم.نفوذ ۲۰۰ میلیمتر بتن مسلح دوجداره، برد ۶۵ تا ۴۲۰۰ متر.BGM-71H برای انهدام بونکرها، پناهگاههای بتنی، ساختمانهای مستحکم و اهداف شهری طراحی شده است. کلاهک آن از نوع نفوذگر با فیوز تأخیری است تا پس از نفوذ به سازه، در داخل آن منفجر شود. این نسخه در جنگهای عراق و افغانستان استفاده شده است.
تاو در ارتش امریکا در دهه 1970 بر روی خودروی ها همچون چیپ مشهور ام 151 و نفربر ام 113 نصب شد و در دهه 1980 بر روی خودروی زرهی مسلح برادلی و حامل های ام 966 و ام 1045 (نسخه های از چیپ هاموی) نصب شد در ارتشهای دیگر بر روی دیگر نمونه خودروهای نیز نصب شد.بر روی بالگرد ها به صورت موقت برخی یو اچ 1 ها ان را در اوائل دهه 1970 حمل کردند ولی در دهه 1970 با ورود به خدمت نسخه کیو بالگرد کبرا (ای اچ 1 کیو )که تاو کبرا نیز شناخته میشد در دماغه مجهز به پیرسکوپ هدفگیری ام 65 ،این موشک بر روی بالگرد نیز نصب شد بعد از کبرا نسخه های از بالگرد کوچک ام دی 500 دیفندر و ای 129 ایتالیا و چند بالگرد دیگر به تاو تجهیز شدند.
گرداوری:عبدالحمید تارخ
مقالات مشابه
