آخرین بروزرسانی: 2026/07/11

بالگرد تهاجمی AH-64E آپاچی گاردین

بالگرد تهاجمی AH-64E آپاچی گاردین

آپاچی از زمان ورود به خدمت در میانه دهه ۱۹۸۰ تاکنون، به‌عنوان موفق‌ترین و پرافتخارترین بالگرد تهاجمی جهان شناخته می‌شود؛ بالگردی که کارنامه عملیاتی آن در بیش از چهار دهه خدمت، جایگاهش را به‌عنوان معیار سنجش سایر بالگردهای تهاجمی تثبیت کرده است. این بالگرد نخستین بار توانایی‌های خود را در عملیات نظامی آمریکا در پاناما به نمایش گذاشت و سپس در جنگ خلیج فارس با نابودی صدها خودروی زرهی، سامانه‌های پدافندی و اهداف راهبردی، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت عملیات ائتلاف ایفا کرد. در سال‌های بعد نیز در جنگ‌های افغانستان و عراق، عملیات علیه گروه‌های تروریستی و ده‌ها مأموریت رزمی دیگر، آپاچی به ستون فقرات یگان‌های هوانیروز آمریکا تبدیل شد و میلیون‌ها ساعت پرواز عملیاتی را با موفقیت پشت سر گذاشت.

راز موفقیت آپاچی تنها به قدرت آتش آن محدود نمی‌شود، بلکه ترکیب بی‌نظیر سامانه‌های پیشرفته کشف و هدف‌گیری، قابلیت نبرد شبانه، بقاپذیری بالا در برابر آتش دشمن، توان حمل طیف گسترده‌ای از تسلیحات هدایت‌شونده و غیرهدایت‌شونده و قابلیت پشتیبانی نزدیک از نیروهای زمینی، آن را به یکی از مرگبارترین بالگردهای تاریخ تبدیل کرده است. این بالگرد در طول خدمت خود بارها توانسته در شرایطی که سایر پرنده‌ها با محدودیت روبه‌رو بودند، مأموریت‌های پیچیده را با موفقیت به پایان برساند و به همین دلیل، نه‌تنها ارتش آمریکا همچنان نسخه‌های جدید آن را به خدمت می‌گیرد، بلکه کشورهای متعددی نیز آپاچی را به‌عنوان اصلی‌ترین بالگرد تهاجمی خود انتخاب کرده‌اند. مجموعه این سوابق عملیاتی و موفقیت‌های رزمی باعث شده است که آپاچی همچنان پس از گذشت بیش از ۴۰ سال از آغاز خدمت، به‌عنوان استاندارد طلایی بالگردهای تهاجمی جهان شناخته شود.

نسخه AH-64A که از سال ۱۹۸۶ وارد خدمت شد، نخستین بالگرد تهاجمی جهان بود که از ابتدا برای نبرد شبانه و انهدام گسترده زره‌پوش‌ها طراحی شده بود. این بالگرد به سامانه دید و هدف‌گیری TADS/PNVS مجهز بود که امکان کشف و درگیری با اهداف را در شب و شرایط نامساعد جوی فراهم می‌کرد. همچنین نمایشگر نصب‌شده روی کلاه خلبان (IHADSS) به خلبان اجازه می‌داد تنها با حرکت سر، توپ زنجیری ۳۰ میلی‌متری M230 را به سمت هدف هدایت کند. ترکیب این سامانه‌ها با موشک‌های ضدتانک AGM-114 Hellfire و راکت‌های ۷۰ میلی‌متری، AH-64A را به یکی از مرگبارترین شکارچیان تانک در دوران جنگ سرد تبدیل کرده بود.

با این حال، تجربه عملیات‌های رزمی به‌ویژه در جنگ خلیج فارس نشان داد که با پیشرفت سامانه‌های پدافند هوایی و افزایش پیچیدگی میدان نبرد، آپاچی به سامانه‌های الکترونیکی پیشرفته‌تر، آگاهی محیطی بیشتر و توانایی درگیری سریع‌تر با اهداف متعدد نیاز دارد. به همین دلیل، برنامه ارتقای گسترده‌ای آغاز شد که نتیجه آن معرفی نسخه AH-64D  لانگ بو اپاچی  در دهه ۱۹۹۰ بود. مهم‌ترین ویژگی این نسخه، رادار کنترل آتش AN/APG-78 Longbow بود که روی دکل اصلی ملخ نصب می‌شد و می‌توانست ده‌ها هدف را به‌طور همزمان شناسایی، طبقه‌بندی و اولویت‌بندی کند، بدون آنکه بدنه بالگرد برای مدت طولانی در معرض دید دشمن قرار گیرد. علاوه بر آن، AH-64D به رایانه‌های مأموریتی قدرتمندتر، کابین دیجیتال، سامانه‌های ارتباط داده، ناوبری و جنگ الکترونیک پیشرفته‌تر و نسخه جدید موشک‌های لانگ بو هلفایر مجهز شد که قابلیت «شلیک کن و فراموش کن» را فراهم می‌کرد.

آزمایش‌های ارتش آمریکا نیز نشان دادند که AH-64D نسبت به AH-64A حدود ۷ برابر بقاپذیری بیشتر و ۴ برابر قدرت رزمی بالاتر دارد؛ موضوعی که باعث شد این نسخه به ستون فقرات یگان‌های آپاچی ارتش آمریکا و بسیاری از کاربران خارجی تبدیل شود و تا سال‌ها استاندارد جدید بالگردهای تهاجمی جهان باشد.

چرا ارتش آمریکا آپاچی AH-64E گاردین را جایگزین AH-64D لانگ بو کرد؟

در نگاه اول، AH-64E گاردین تفاوت ظاهری چندانی با AH-64D Longbow ندارد، اما در واقع این بالگرد برای پاسخ به نیازهای جدید میدان نبرد توسعه یافت؛ نیازهایی که نسخه لانگ‌بو دیگر به‌طور کامل پاسخگوی آن‌ها نبود.
مهم‌ترین دلیل، افزایش وزن و کاهش کارایی AH-64D پس از سال‌ها نصب تجهیزات جدید بود. ارتش آمریکا به بالگردی نیاز داشت که با وجود حمل مهمات بیشتر، در ارتفاعات و هوای گرم نیز عملکرد مناسبی داشته باشد. به همین دلیل AH-64E به موتورهای قدرتمندتر، گیربکس جدید و ملخ‌های کامپوزیتی مجهز شد که موجب افزایش سرعت، برد، قدرت مانور و ظرفیت حمل مهمات شد.
اما مهم‌ترین تحول، جنگ شبکه‌محور بود. AH-64E می‌تواند با پهپادها به‌صورت مستقیم ارتباط برقرار کند، تصاویر زنده آن‌ها را دریافت کرده، مسیر پروازشان را کنترل کند و حتی بر اساس اطلاعات پهپادها اهداف را مورد حمله قرار دهد. این قابلیت، آپاچی را از یک بالگرد تهاجمی سنتی به بخشی از شبکه اطلاعاتی و رزمی میدان نبرد تبدیل کرده است.
علاوه بر این، سامانه‌های دیجیتال، ارتباطات، ناوبری و پردازش اطلاعات در نسخه گاردین  به‌طور کامل نوسازی شده تا امکان حضور مؤثر در نبردهای چنددامنه‌ای (Multi-Domain Operations) را فراهم کند. در عین حال، این نسخه همچنان از رادار Longbow و تمامی تسلیحات نسخه D استفاده می‌کند و قابلیت به‌کارگیری تسلیحات آینده را نیز دارد.
به بیان ساده، اگر AH-64D Longbow برای نبردهای دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ طراحی شده بود، AH-64E Guardian برای جنگ‌های شبکه‌محور قرن بیست‌ویکم ساخته شده است؛ جایی که سرعت تبادل اطلاعات، همکاری با پهپادها و تحرک بالا به اندازه قدرت آتش اهمیت دارد.

بالگرد AH-64E آپاچی گاردین، که به عنوان پیشرفته‌ترین نسخه از خانواده آپاچی شناخته می‌شود، یک بالگرد تهاجمی دو سرنشینه ، دو موتوره است که برای انجام عملیات‌های رزمی پرفشار در میدان‌های نبرد متعارف و نامتقارن طراحی شده است. این بالگرد که حاصل برنامه مدرن‌سازی ارتش آمریکا در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی بود، با هدف رفع کاستی‌های نسخه قبلی (AH-64D) در زمینه قدرت موتور، توانایی بالابری و قابلیت هم‌کنش‌پذیری دیجیتال توسعه یافت و از سال ۲۰۱۱ به طور رسمی وارد خدمت عملیاتی شد. از آن زمان تاکنون، به‌روزرسانی‌های مستمری بر روی این سکوی هوایی انجام شده تا ارتباط آن با تهدیدات در حال تکامل حفظ شود.

مقاله ای در مورد نسخه های قبلی AH-64A آپاچی و AH-64D لانگ بو آپاچی اینجا را کلیک کنید

تکامل و ارتقاء؛ از Block III تا V6

AH-64E که در ابتدا با نام Block III شناخته می‌شد، در مقایسه با نسخه لانگ بو دستخوش تغییرات اساسی شده است. این تغییرات شامل به‌کارگیری یک سامانه پیشرانه قوی‌تر، گیربکس بهبودیافته و تیغه‌های روتور کامپوزیتی است که به طور هم‌زمان توان بالابری، مانورپذیری و استقامت پروازی را افزایش داده‌اند. به همان اندازه مهم، تغییر به معماری سیستم‌های الکترونیکی باز (open-systems architecture) است که امکان یکپارچه‌سازی سریع حسگرها، سلاح‌ها و سیستم‌های ارتباطی جدید را فراهم می‌آورد. یکی از ویژگی‌های شاخص AH-64E، قابلیت MUM-T یا هم‌تیمیِ سرنشین‌دار-بی‌سرنشین (Manned-Unmanned Teaming) است که به خدمه اجازه می‌دهد از سامانه‌های هوایی بدون سرنشین (UAV) داده دریافت کرده و حتی آنها را کنترل کنند. این قابلیت، دامنه شناسایی، هدف‌گیری و درگیری را تا فراتر از برد دید مستقیم گسترش می‌دهد.

نسخه‌های مختلفی از AH-64E با ارتقاءهای تدریجی توسعه یافته‌اند که هر کدام قابلیت‌های جدیدی را به این سکو افزوده‌اند . نسخه V3 قابلیت اتصال به شبکه Link 16 و یکپارچگی پیشرفته‌تر در جنگ شبکه‌محور را فراهم می‌کند که میتواند تصاویر سامانهای مختلف از رادار و اپتیک را متعلق به واحدهای مختلف دریافت کند. نسخه V4 توانایی هدف‌گیری دریایی و کارایی رادار را بهبود می‌بخشد. نسخه V5 بر افزایش هم‌افزایی حسگرها، سیستم‌های بقاپذیری و ابزارهای پشتیبانی تصمیم‌گیری خدمه تمرکز دارد. نسخه V6 دامنه کنترل MUM-T را گسترش می‌دهد، سیستم‌های هدف‌گیری را ارتقاء می‌بخشد و سلاح‌های جدیدی مانند موشک جاگم را با این نسخه یکپارچه می‌سازد. فرایند مدرن‌سازی مداوم، که با عنوان V6.x از آن یاد می‌شود، شامل به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری مستمر، ارتقاء قابلیت ضدپهپاد و بهبود یکپارچگی در حوزه‌های چندگانه (Multi-Domain) است.

طراحی و ساختار

بدنه AH-64E حول یک کابین دوسرنشینه با صندلی‌های پشت‌سرهم طراحی شده است. در این چیدمان، کمک‌خلبان/توپچی (CPG) در کابین جلو و خلبان در کابین عقب و بالاتر قرار می‌گیرد که ضمن حفظ نمای باریک از جلو، دید عالی و آگاهی میدانی را برای هر دو خدمه فراهم می‌آورد. هر دو جایگاه خدمه به طور کامل به کنترل‌های پرواز و سلاح مجهز هستند تا افزونگی را در سناریوهای رزمی تضمین کنند. کابین‌ها توسط زره کامپوزیتی چندلایه (شامل کولار و کاربید بور) محافظت شده و با دیواره‌های سازه‌ای از هم جدا شده‌اند تا در صورت اصابت، احتمال بقا افزایش یابد. صندلی‌های جاذب‌انرژی و مقاوم در برابر سقوط نیز ایمنی خدمه را در هنگام فرودهای سخت یا برخورد بهبود می‌بخشند.

بخش جلویی بدنه، سامانه مشاهده و تعیین هدف (TADS) که همان سامانه دید حرارتی و نشانگذاری چرخان در دماغه است و سامانه دید در شب خلبان (PNVS) را در یک مجموعه گردان زیر چانه جای داده است که امکان هدف‌گیری با دید مستقل از جهت حرکت بالگرد را فراهم می‌کند. بالای دکل روتور، نسخه‌های مجهز به رادار، گنبد رادار کنترل آتش AN/APG-78 Longbow را حمل می‌کنند که امکان شناسایی اهداف را حتی در حالی که بالگرد در پشت موانع طبیعی مخفی شده است، میسر می‌سازد.

بدنه مرکزی محل قرارگیری محفظه‌های الکترونیک، سلول‌های سوخت و برجک تفنگ زنجیری M230 است و همچنین به عنوان نقطه اتصال بالچه‌های کوتاه (stub wings) عمل می‌کند. هر بالچه دارای دو جایگاه (هاردپوینت) برای حمل طیف وسیعی از مهمات، شامل موشک‌های هدایت‌شونده، پادهای راکت و مخازن سوخت خارجی است. این بالچه‌ها همچنین در هنگام پرواز افقی به تولید نیروی بالابر کمک کرده و بار وارد بر روتور را کاهش می‌دهند. بخش عقب بدنه نیز محل نصب دو موتور در ناسل‌های جداگانه است تا آسیب‌پذیری در برابر یک اصابت فاجعه‌بار کاهش یابد. موتورها به یک سیستم انتقال نیروی تقویت‌شده متصل هستند که یک روتور اصلی چهارتیغه با نوک‌های عقب‌گرد را به حرکت درمی‌آورد، طراحی که برای افزایش بالابری و کاهش لرزش بهینه شده است. دکل عقب نیز روتور دم را با کابل‌های حفاظت‌شده و افزونه پشتیبانی می‌کند.

تسلیحات

سیستم تسلیحاتی اصلی AH-64E، تفنگ زنجیری M230 با کالیبر ۳۰ میلی‌متر است که بر روی یک برجک گردان زیر چانه نصب شده و دامنه حرکتی وسیعی در زاویه‌های مختلف دارد. این تفنگ به سیستم نشانه‌روی نصب‌شده بر کلاهخود (IHADSS) خدمه متصل است و امکان درگیری سریع با اهداف را صرفاً با حرکت سر فراهم می‌کند.

بر اساس اطلاعات موجود، برجک M230 از محدوده حرکتی مشخصی در دو محور عمودی و افقی برخوردار است:

زاویه ارتفاع (عمودی): این توپ توان حرکت تا 86 درجه به چپ و راست (86 درجه به هر سمت درمجموع پوشش 172درجه) 60 درجه به سمت پایین و 11 درجه به سمت بالا است  . این محدودیت باعث می‌شود که توانایی این توپ در درگیری با اهداف هوایی (نبرد هوا-به-هوا) در مقایسه با برخی بالگردهای دیگر مانند تایگر فرانسوی (با زاویه بالاتر) کمتر باشد .  برجک از طریق سامانه هیدرولیک ثانویه حرکت می‌کند و در صورت از دست دادن فشار هیدرولیک، توسط یک فنر به حالت مرکزی بازمی‌گردد و لوله توپ حدوداً ۱۱ درجه به سمت بالا قرار می‌گیرد تا در هنگام فرودهای سخت، با کابین برخورد نکند و خطری برای خدمه ایجاد نشود . این برجک به سامانه نشانه‌روی TADS (سامانه تشخیص و تعیین هدف) و کلاهخود IHADSS متصل است؛ به طوری که خلبان یا توپچی می‌تواند با حرکت سر خود، توپ را به سمت هدف نشانه‌رود (Slave to Helmet) . البته این توپ قابلیت قفل شدن در حالت شلیک رو به جلو را نیز دارد .

توپ M230 از مهمات ۳۰×۱۱۳ میلی‌متری که مختص همین سلاح است استفاده می‌کند و نرخ تیراندازی آن حدود ۶۲۵ گلوله در دقیقه (با نرخ عملیاتی حدود ۳۰۰ گلوله در دقیقه) است . ظرفیت حمل مهمات در حالت استاندارد ۱۲۰۰ گلوله است که در یک محفظه به نام 12-PAK نگهداری می‌شود. البته در صورت نصب مخزن سوخت کمکی (Robertson IAFS) در داخل بدنه، این ظرفیت به ۳۰۰ گلوله کاهش می‌یابد . مهمات اصلی این توپ شامل انواع زیر است:

M789 HEDP (High Explosive Dual Purpose): مهمات اصلی و تاکتیکی آپاچی است که برای انهدام اهداف زرهی و همچنین ایجاد ترکش مؤثر در برابر نیروهای پیاده طراحی شده است . این مهمات دارای کلاهک شکل‌دار بوده و می‌تواند بیش از ۲ اینچ (۵۰ میلی‌متر) از زره یکنواخت فولادی (RHA) را در برد ۵۰۰ متر نفوذ کند .

M788 TP (Target Practice): مهمات تمرینی با یک نوار آبی رنگ که برای شلیک‌های آموزشی و صرفه‌جویی در مهمات رزمی استفاده می‌شود .

M799 HEI (High Explosive Incendiary): مهمات انفجاری و آتش‌زا که به دلیل خطر انفجار در داخل لوله، توسط ارتش آمریکا استفاده نمی‌شود .

سایر مهمات قابل حمل بر روی بالچه‌ها

در کنار توپ ۳۰ میلی‌متری، آپاچی از چهار جایگاه (هاردپوینت) بر روی بالچه‌های کوتاه خود برای حمل طیف گسترده‌ای از سلاح‌های دیگر استفاده می‌کند . حداکثر ظرفیت حمل مهمات برای آپاچی ای (AH-64E) شامل موارد زیر است که بسته به مأموریت ترکیب می‌شوند:

موشک AGM-179 JAGM (مخفف Joint Air-to-Ground Missile) نسل جدید و جایگزین مستقیم موشک‌های هلفایر و ماوریک در نیروهای مسلح آمریکاست .این موشک با وزن حدود ۵۰ کیلوگرم، از یک سامانه هدایت دوحالته شامل هدایت لیزری نیمه‌فعال (SAL) و رادار موج‌میلی‌متری (MMW) بهره می‌برد که به آن قابلیت «شلیک و فراموش‌کن» را در شرایط نامساعد جوی می‌دهد . برد پایه این موشک حدود ۸ کیلومتر است، اما نسخه توسعه‌یافته آن با نام JAGM-MR (برد اصلاح‌شده) موفق شده است به برد ۱۶ کیلومتر دست یابد . JAGM-MR علاوه بر برد بیشتر، به یک حسگر فروسرخ نزدیک (NIR) نیز مجهز شده است که آن را به یک موشک سه‌حالته تبدیل می‌کند. برد این موشک با استفاده از موتور جدید و سیستم کنترل الکترومکانیکی (EMCAS) دو برابر شده است .

خانواده موشک‌های AGM-114 Hellfire، سلاح اصلی ضدزره و چندمنظوره آپاچی برای سال‌های متمادی بوده است. جدیدترین نسخه آن، AGM-114R Hellfire II است که به‌عنوان یک موشک با کلاهک چندمنظوره و هدایت لیزری نیمه‌فعال عمل می‌کند .این موشک با وزن حدود ۴۸ کیلوگرم، از یک سیستم هدایت لیزری نیمه‌فعال استفاده می‌کند و برای انهدام اهداف زرهی، تأسیسات و اهداف نرم طراحی شده است . خانواده هلفایر شامل نسخه‌های مختلفی با سیستم‌های هدایت متفاوت است. نسخه‌های لیزری (مانند AGM-114R) نیاز به نشانه‌روی هدف توسط یک منبع لیزری خارجی دارند، در حالی که نسخه‌های راداری (مانند AGM-114L) قابلیت شلیک و فراموش‌کن را دارند . قیمت هر موشک هلفایر (نسخه AGM-114R) حدود ۷۶,۰۰۰ دلار برآورد شده است که به‌مراتب ارزان‌تر از موشک JAGM است .

اپاچی توان حمل تا 16 موشک جاگم و یا هلفیار و یا ترکیبی از این دو را دارد

راکت‌های هایدرا 70 (با کالیبر ۷۰ میلی‌متر / ۲.۷۵ اینچ) یک خانواده بسیار گسترده و پرکاربرد از راکت‌های هواپایه هستند که در دو نسخه اصلی تولید می‌شوند .

نسخه غیرهدایت‌شونده (Hydra 70)

این راکت‌ها به‌عنوان سلاحی ارزان و مؤثر برای پوشش منطقه‌ای، سرکوب اهداف نرم و ایجاد روشنایی یا دود به کار می‌روند.برای انهدام اهداف منطقه‌ای، نفرات و خودروهای بدون زره، ایجاد دود و روشنایی . دارای انواع کلاهک‌های مختلف شامل انفجاری، ترکشی، فسفر قرمز و فلش (تیرک‌های کوچک) هستند .برد آن‌ها بین ۳۰۰ تا ۸,۰۰۰ متر متغیر است .غلاف قابل حمل توسط این بالگرد19 تایی است

اپاچی معمولا هشت جاگم ویا هلفایر به همراه دو غلاف 19 تایی در مجموع  38 راکت را حمل میکند

نسخه هدایت‌شونده (APKWS)

سیستم APKWS (Advanced Precision Kill Weapon System) یک کیت ارتقاء است که راکت‌های غیرهدایت‌شونده هیدرا ۷۰ را به مهمات دقیق‌زن تبدیل می‌کند . با نصب یک بخش هدایت لیزری بین موتور و کلاهک راکت، این سلاح به یک راکت با دقت بالا و هزینه کم تبدیل می‌شود . این کیت، راکت را به یک سلاح با دقت کمتر از ۱.۵ متر (CEP) و برد ۱.۵ تا ۵ کیلومتر (و تا ۱۴ کیلومتر در پرتاب هوایی) تبدیل می‌کند . سیستم هدایت آن از فناوری DASALS (حسگرهای لیزر نیمه‌فعال توزیع‌شده) استفاده می‌کند که حسگرهای آن بر روی بالک‌های جلو تعبیه شده است. این طراحی، هزینه و پیچیدگی را کاهش داده و به موشک امکان دید ۳۶۰ درجه برای قفل شدن روی هدف را می‌دهد .این راکت‌ها در اوکراین به‌عنوان یک سلاح ضدپهپاد مؤثر شناخته شده‌اند . همچنین نسخه‌های جدید آن با فیوز مجاورتی (جهت انهدام پهپادها) و سامانه‌های هدایت فروسرخ (جهت قابلیت شلیک و فراموش‌کن) در حال توسعه هستند .غلاف این نسخه در انواع 4 تا7 تایی است

AH-64E دارای یک مجموعه الکترونیکی کاملاً یکپارچه است که برای هم‌افزایی حسگرها، اشتراک‌گذاری داده‌های لحظه‌ای و بقاپذیری در محیط‌های پرچالش طراحی شده است. رادار AN/APG-78 Longbow قابلیت تشخیص، طبقه‌بندی و اولویت‌بندی اهداف را در هر شرایط آب‌وهوایی فراهم می‌کند، در حالی که سامانه مدرن‌شده TADS/PNVS تصاویر حرارتی با وضوح بالا، اپتیک روز و نشانه‌گذاری لیزری را ارائه می‌دهد.

کابین خلبان به سامانه نمایشگر نصب‌شده بر کلاهخود IHADSS-21 مجهز است که داده‌های پرواز و هدف‌گیری را مستقیماً روی شیشه کلاهخود خدمه نمایش می‌دهد و امکان عملیات بدون نیاز به نگاه به پایین (heads-up) را در تمام شرایط دید فراهم می‌کند. این بالگرد با شبکه Link 16 و لینک‌های داده تاکتیکی پیشرفته یکپارچه شده است که امکان برقراری ارتباط بدون درز با نیروهای زمینی، سایر هواگردها و سامانه‌های بدون سرنشین را می‌دهد. رابط MUM-T نیز امکان کنترل و بهره‌گیری از حسگرهای پهپادها را فراهم کرده و آگاهی موقعیتی و برد درگیری را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

سیستم‌های بقاپذیری عمیقاً در معماری الکترونیکی بالگرد تعبیه شده‌اند و شامل سامانه هشدار موشک AN/AAR-57 (CMWS) برای تشخیص تهدیدات مادون‌قرمز، گیرنده هشدار راداری AN/APR-48 برای شناسایی انتشارات راداری و سامانه مقابله‌کننده مادون‌قرمز AN/ALQ-144 برای مختل کردن هدایت موشک‌ها هستند. سکو همچنین می‌تواند سامانه‌های مقابله‌کننده مادون‌قرمز جهت‌دار (DIRCM) و دیگر سیستم‌های جنگ الکترونیک را یکپارچه کند و دفاع لایه‌ای را در برابر تهدیدات پدافند هوایی مدرن فراهم آورد. قابلیت‌های دیگری مانند پرتابگرهای فریب (چاف و فلر)، کاهش ردپای مادون‌قرمز و سیستم‌های مقاوم در برابر گلوله، بقاپذیری میدانی را بیشتر افزایش می‌دهند.

نیروی محرکه AH-64E توسط دو موتور توربوشفت جنرال الکتریک T700-GE-701D تأمین می‌شود که هر یک تقریباً ۲۰۰۰ اسب‌بخار قدرت تولید می‌کنند و عملکرد بهبودیافته‌ای را تحت شرایط بار بالا و محیط‌های شدید فراهم می‌آورند. این موتورها با یک سیستم انتقال نیروی ارتقاءیافته جفت شده‌اند که قابلیت تحمل گشتاور بالاتر را دارد و این امر مستقیماً به افزایش توان بالابری و مانورپذیری منجر می‌شود.

این بالگرد به حداکثر سرعت حدود ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت و شعاع عملیاتی حدود ۴۷۶ کیلومتر دست می‌یابد که با مخازن سوخت خارجی قابل افزایش است. عملکرد قوی در محیط‌های گرم و مرتفع (hot-and-high) با سقف شناوری و نرخ صعود بهبودیافته نسبت به نسخه‌های قبلی از دیگر نقاط قوت آن محسوب می‌شود.

در نبرد، AH-64E در پرواز هم‌سطح با زمین (NOE) و با استفاده از پوشش‌های طبیعی برای مخفی‌سازی و حفظ پوشش حسگری و هدف‌گیری، مهارت ویژه‌ای دارد. سیستم‌های کنترل پرواز پیشرفته و سکوهای حسگر تثبیت‌شده، به کارگیری دقیق سلاح را حتی در حین مانورهای تهاجمی ممکن می‌سازند. با ترکیب قابلیت یکپارچگی شبکه و MUM-T، AH-64E به عنوان یک سکوی ضربتی بسیار سازگار و با قابلیت بقای بالا در عملیات‌های چندحوزه مدرن عمل می‌کند

AH-64E آپاچی گاردین در طیف گسترده‌ای از نقش‌های عملیاتی، از جمله جنگ ضدزره، پشتیبانی نزدیک هوایی، مأموریت‌های نفوذ عمیق، شناسایی مسلح، عملیات اسکورت و حتی حمله دریایی در محیط‌های ساحلی، تخصص دارد. در سال‌های اخیر، این بالگرد به یک سکوی مؤثر برای مقابله با سامانه‌های هوایی بدون سرنشین (C-UAS) نیز تبدیل شده است و با ترکیب موشک‌های هدایت‌شونده راداری، راکت‌های هدایت‌شونده لیزری و هم‌افزایی حسگرهای پیشرفته، قادر به شناسایی و درگیری با پهپادهاست. تحرک بالا و توانایی پرواز در ارتفاع پایین، آن را به جایگزینی منعطف برای سامانه‌های پدافند هوایی ثابت، به ویژه در زمین‌های پیچیده و محیط‌های تهدید پویا، تبدیل کرده است .

کاربران جهانی بالگرد AH-64E آپاچی (نسخه گاردین)

بالگرد تهاجمی AH-64E آپاچی گاردین به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین سکوهای رزمی هوایی، توسط بسیاری از کشورها به عنوان ستون فقرات نیروهای تهاجمی خود انتخاب شده است. در ادامه، لیست کامل کشورهای استفاده‌کننده از این نسخه به همراه آخرین وضعیت ناوگان آنها ارائه شده است.

فهرست کاربران AH-64E

استرالیا .نیروی زمینی استرالیا . ۲۹ فروند در سفارش (۶ فروند تحویل‌داده‌شده تا سپتامبر ۲۰۲۵) .دو فروند اول در سپتامبر ۲۰۲۵ تحویل داده شد.

هند.  نیروی هوایی هند  ۲۲ فروند (تا ژوئیه ۲۰۲۰)

نیروی زمینی هند۶ فروند (تا دسامبر ۲۰۲۵)

ندونزی نیروی زمینی اندونزی ۸ فروند

اسرائیل نیروی هوایی اسرائیل  ۳۰ فروند در سفارش در کنار ۴۸ فروند AH-64A/D موجود.

مراکش  نیروی هوایی سلطنتی مراکش  ۳۶ فروند در سفارش (۱۲ فروند تحویل‌داده‌شده تا آوریل ۲۰۲۶)

هلند  نیروی هوایی و فضایی سلطنتی هلند  ۲۸ فروند

لهستان نیروی زمینی لهستان  ۹۶ فروند در سفارش  همچنین ۸ فروند AH-64D به صورت اجاره‌ای در اختیار دارد.

قطر  نیروی هوایی امیری قطر ۲۴ فروند

عربستان نیروی زمینی سلطنتی عربستان  ۴۷ فروند (ترکیبی از A/D/E)

گارد ملی عربستان  ۱۲ فروند

سنگاپور نیروی هوایی سنگاپور ۱۹ فروند (نسخه D)

کره جنوبی  نیروی زمینی کره جنوبی  ۳۶ فروند  یک قرارداد ۳.۵ میلیارد دلاری برای ۳۶ فروند دیگر تأیید شده است.

تایوان (جزیره)  نیروی زمینی تایوان  ۲۹ فروند

امارات  نیروی هوایی امارات  ۲۸ فروند (ترکیبی از D/E)

بریتانیا  نیروی زمینی بریتانیا ۵۰ فروند

ایالات متحده  نیروی زمینی ایالات متحده  ~۵۹۰ فروند (تا ژانویه ۲۰۲۵)  مجموع ناوگان آپاچی شامل ۷۵۰ فروند (شامل ۱۶۰ فروند AH-64D و ۵۹۰ فروند AH-64E).

بزرگترین کاربر: ایالات متحده با حدود ۵۹۰ فروند نسخه E.

– بزرگترین سفارشات در اروپا: لهستان با ۹۶ فروند در سفارش.

– کاربران جدید: استرالیا و مراکش از جدیدترین کشورهایی هستند که تحویل نسخه E را آغاز کرده‌اند.

عبدالحمید تارخ

 

مقالات مشابه

بالگرد میل28 

بالگرد کاموف52

بالگرد ویپر

بالگرد سوپر کبرا 

بالگرد تی129

بالگرد رویوالک