بررسی ارتش بحرین

بروزرسانی:ابان 1405

کشور بحرین در خلیج فارس در جنوبی کشورمان قراردارد این کشور  بسیار کوچک  یک جزیره  کوچک با وسعت 788 کیلومتر مربع دارای 14 شهر کوچک  و بزرگ است که وسعت ان بسیار کم بوده و از کم وسعت ترین کشور های  موجود جهان است که در دهه 1970 میلادی  به شکل رسمی مستقل شد  و کمی بیش از یک میلیون نفر جمعیت دارد و دارای  نظام پادشاهی است که متمایل به عربستان می باشد.

این کشور رسما در سال 1971 مستقل شد و از همان سال نیز نیروی کوچکی که بیشتر حکم  پلیس را داشت  در ان برای حفاظت از این کشور  تشکیل شد و بعد به سرعت واحدهای از نیروی زمین این کشور تشکیل  و نیروی های سه گانه هوایی دریایی و زمینی   تا سال 1975 کار خود را اغاز کردند. تا قبل از انقلاب ایران و تشکیل یک جریان رقابت مذهبی  در منطقه خلیج فارس  و بعد از ان امدن صدام و جنگ اول خلیج فارس1  بحرین عملا هیچ  تحدید نداشت ولی بعد از انقلاب همواره به تحریک عربستان ،  بحرین ،ایران را دشمن خود میدادند .بحرین دارای  بودجه دفاعی 1.4 میلیارد دلار در سال 2018 میلادی بود که حدود 4 درصد از تولید ناخالص  ملی خود را خرج مسائل دفاعی میکند

نیروی زمینی بحرین

نیروی  زمین بحرین همکنون دارای  18000 نفر پرسنل است که در قالب سه تیپ گرد هم امده اند که شامل  یک تیپ  شامل دو گردان زرهی و یک گردان مهندسی زرهی ،یک تیپ پیاده شامل دو گردان پیاده مکانیزه  و یک گردان پیاده و یک تیپ توپخانه است که البته این سه تیپ توسط دو گردان نیروی ویژه پشتیبانی می شود.

سلاح سازمانی ارتش  بحرین سلاح ژ3 بود که از عربستان امده بود ولی حدود دو دهه است بحرین از سلاح امریکایی  ام16 استفاده میکند  اگرچه نیروی های ویژه از سلاح چون ام4  و ام پی5 بهره میبرند. مسلسل استاندارد متوسط این ارتش،  مسلسل بلژیک فن مگ است که کاربرد و شهرت بسیار دارد و مسلسل 12.7 م م برونینگ نیز مسلسل سنگین این ارتش  را تشکیل  میدهد .

موشک ضد تانک تاو به میزان 3000  تیر در انواع مختلف تک و دومرحله ای و حتی نسخه تاپ اتک طی چندین سری از امریکا دریافت  شده که  روی نفربر های ام113  معمول خودروی تاکتیک هاموی نصب می شود.البته دو موشک ضد تانک دیگر هم در بحرین است یکی حدود 180 تیر موشک ضد تانک  جولین که یک موشک ضد تانک شلیک  کن فراموش کن تاپ اتک است و دیگری 256 تیر موشک ضد تانک روس هدایت لیزری کورنت که در سال 2014 میلادی تحویل شده است

در بخش توپخانه 8 قبضه هویتزر 105 م م  هدیه داده شده  از طرف انگلستان در بحرین وجود دارد ولی تنها هویتزر دیگر غیر خود کششی انها حدود 26 عراده  هویتزر 155 م م ام198 امریکای است . دو نوع هویتزر خودکششی نیز وجود دارد ، اولی 69 عراده هویتزر  203 م م ام110 ای2 که پر تعداد ترین هویتزر این کشور  است که به شکل دست دوم از امریکا  در دهه 1980 و 1990 تحویل شد و دیگری حدود25 عراده هویتزر  155 م م ام 109 ای5 است که در سال 2005 خریداری شد

دو راکت انداز در خدمت ارتش بحرین است .یکی راکت انداز  چینی اس ار5 که شامل  یک راکت انداز با قابلیت  حمل دو راکت 122 و 220 م م است  که میتواند تا 40 راکت 122 م م و یا 12 راکت220 م م را حمل کرده و برد  ان تا70 کیلومتر  بسته به راکت است که چهار دستگاه در خدمت بحرین است و دیگری  9 دستگاه راکت اندازامریکایی ام270  که شامل 12 راکت غیر هدایت شوده  یا دو موشک بالستیک MGM-140 است. بحرین به غیر از راکت غیر هدایت شونده تا برد 70 کیلومتر برای این سیستم 60 موشک ام جی ام140 در دو نسخه ای و بی هر یک به میزان سی تیر خریداری کرد که هر دو دارای  کلاهک های جنگی خوشه ای است و بین 128 تا165 کیلومتر برد دارند.در سال 2019 بحرین 110 تیر دیگر از این موشک را از نسخه ATACMS Block-1A با 300 کیلومتر و کلاهک خوشه ای سفارش داد

پرتعداد ترین نفربر زرهی بحرین نفربر امریکایی ام113 است که از چند کشور دست دوم تحویل بحرین شد .بیشترین تعداد شامل 858 عراده از خود امریکا دریافت شد. جالب اینکه تمامی  موارد دریافت از خدمت امریکا خارج شده بود و بعد طی ارتقا تحویل داده  شده که اخرین سری تحویلی  در سال 2018 میلادی تحویل شده.45 دستگاه از بلژیک،  38 دستگاه از هلند نیز تحویل این ارتش  شد. ام113 معمولا مجهز به پرتابگر موشک تاو یا مسلسل برونینگ  ام2 هستند اگرچه روی برخی از انها موشک جولین نیز نصب شده است.همچنان حدود 100 دستگاه نفربر پنهارد ام3 ساخت کشور فرانسه  در خدمت بحرین است این  خودرو در دهه 1970 تحویل شد و نخستین خودروی زرهی بحرینها بود

حدود300 دستگاه خودروی تاکتیکی هاموی باز مجهز به مسلسل برونینگ  و موشک تاو در خدمت بحرین است که پرتعداد ترین خودروی تاکتیکی  انها است ولی انها خریدهای زیادی از ترکیه داشتند  که میتوان از جمله انها به خرید 185 دستگاه خودروی  دو زیست تاکتیکی  کبرا ، حدود 80 دستگاه خودروی ضد مین ارما و 21 دسگاه خودرو اکریپ اشاره کرد

دارایی زرهی ارتش بحرین

بر اساس فهرست تجهیزات زرهی، ارتش بحرین در حال حاضر دو نوع تانک اصلی نبرد را در اختیار دارد یا برای دریافت آنها برنامه‌ریزی کرده است. نخستین مورد ام۱ای۲  ابرامز اس‌ای‌پی‌وی۳ (M1A2 SEPv3) ساخت ایالات متحده آمریکا است که حدود ۵۰ فروند از آن سفارش داده شده، اما هنوز تحویل داده نشده است. این تانک جدیدترین و پیشرفته‌ترین نسخه از خانواده آبرامز محسوب می‌شود که با زره تقویت‌شده، سیستم کنترل آتش دیجیتال، توان الکتریکی بیشتر و قابلیت‌های شبکه‌محور، برای مقابله با تهدیدات میدان نبرد مدرن طراحی شده است. نبود تحویل به این معناست که این تانک‌ها در مرحله تولید یا انتقال قرار دارند و هنوز به یگان‌های عملیاتی بحرین نپیوسته‌اند.

دومین مورد ام۶۰ای۳ (M60A3) است که یک تانک اصلی نبرد قدیمی‌تر اما همچنان فعال محسوب می‌شود. حدود ۱۰۰ فروند از آن در خدمت فعال ارتش بحرین قرار دارد و ۸۰ فروند دیگر نیز در ذخیره نگهداری می‌شود. M60A3 نسخه ارتقاءیافته تانک M60 پاتون است که به توپ ۱۰۵ میلی‌متری، سیستم کنترل آتش بهبودیافته و دوربین حرارتی مجهز شده است. هرچند این تانک در مقایسه با M1A2 SEPv3 قدیمی‌تر است، اما به دلیل سادگی نگهداری، هزینه پایین‌تر و در دسترس بودن قطعات، هنوز در بسیاری از کشورها از جمله بحرین در خدمت یا ذخیره باقی مانده است. بحرین برنامه‌هایی برای ارتقاء این تانک‌ها از جمله نصب توپ ۱۲۰ میلی‌متری و سیستم‌های جدیدتر را بررسی کرده است.

نیروی هوایی

نیروی هوایی بحرین در سال 1977 به شکل رسمی  تاسیس شد و همکنون نیز دارای 1500 نفر پرسنل است. این نیرو در چهار  پایگاه هوایی گرد هم امده که البته دو تایی انها مجهز به جنگنده هستند و دو تایی دیگر نیز در ان جنگندهای امریکای مستقر هستند . نیروی هوایی بحرین دارای  ده اسکادران است

تا سال 1985  که نیروی  هوایی بحرین  دست به خرید جنگنده اف5 از امریکا زد این نیرو فاقد هر گونه جنگنده  بود. در این سال این ارتش  12 فروند اف5 تایگر دو شامل 4 فروند نسخه دو سرنشینه  اف و هشت فروند نسخه تک سرنشینه  E  خریداری  کرد  که برای ان دست  به خرید  250 تیر موشک  سایدواندر نسخه پی نیز برای انها زد و البته تعدادی بمب سقوط ازاد .همکنون تنها 4 فروند اف5 اف نیروی هوایی بحرین در خدمت هستند و نسخه تک سرنشینه دیگر در خدمت نیست

نیروی هوایی سلطنتی بحرین (RBAF) به عنوان یکی از کوچک‌ترین نیروهای هوایی منطقه خلیج فارس، با تکیه بر جنگنده‌های F-16 ساخت آمریکا، توان رزمی متناسبی برای یک کشور کوچک ایجاد کرده است. بحرین نخستین کشور حاشیه خلیج فارس بود که F-16 را خریداری و به خدمت گرفت و امروز نیز به عنوان نخستین اپراتور جهانی جنگنده F-16 Block 70 “Viper” شناخته می‌شود.

ناوگان جنگنده بحرین ترکیبی از مدل‌های قدیمی و جدید است. در حال حاضر حدود ۲۰ فروند F-16C/D Block 40 در خدمت فعال قرار دارد که از دهه ۱۹۹۰ میلادی خریداری شده‌اند. بحرین در سال ۲۰۱۹ سفارش ۱۶ فروند F-16V Block 70 جدید را ثبت کرد که تحویل آنها از مارس ۲۰۲۳ آغاز شده و تا سال ۲۰۲۴ ادامه یافته است. علاوه بر این، قراردادی به ارزش ۱.۰۸ میلیارد دلار برای ارتقاء ۲۰ فروند F-16 Block 40 موجود به استاندارد F-16V امضا شده است. با تکمیل این سفارشات، بحرین در مجموع ۳۶ فروند F-16 Block 70/V در اختیار خواهد داشت که ستون فقرات نیروی هوایی این کشور را تشکیل می‌دهند.

جنگنده‌های F-16 بحرین به ترکیبی از پیشرفته‌ترین موشک‌های هوا‌به‌هوای غربی مجهز شده‌اند. در سال ۲۰۱۹، همراه با سفارش ۱۶ فروند F-16 Block 70، فروش ۳۲ فروند موشک AIM-120C-7 AMRAAM میان‌برد و ۳۲ فروند موشک AIM-9X Sidewinder کوتاه‌برد نیز تأیید شد. موشک AMRAAM با برد بیش از ۱۰۰ کیلومتر برای درگیری فراتر از برد دیداری (BVR) طراحی شده و موشک AIM-9X با جستجوگر فروسرخ تصویرساز، قابلیت هدف‌گیری با زاویه انحراف بالا (HOBS) را فراهم می‌کند. همچنین جنگنده‌های F-16 بحرین به توپ ۲۰ میلی‌متری M61A1 Vulcan با نرخ آتش بالا مجهز هستند.برای مأموریت‌های تهاجمی، بحرین مجموعه گسترده‌ای از مهمات هدایت‌شونده دقیق را خریداری کرده است. ۴۰ فروند بمب سرشی AGM-154 JSOW در سال ۲۰۱۹ به عنوان بخشی از بسته تسلیحاتی F-16 سفارش داده شد. نسخه AGM-154C این بمب به یک کلاهک نفوذگر BROACH به وزن ۲۲۵ کیلوگرم مجهز است که مشابه کلاهک موشک کروز Storm Shadow است و برد آن در ارتفاع بالا تا ۱۳۰ کیلومتر می‌رسد. همچنین ۲۰ فروند موشک ضدکشتی AGM-84 Harpoon Block II برای مقابله با اهداف دریایی خریداری شده است. بمب‌های JDAM (شامل GBU-38 و GBU-54 Laser JDAM) و GBU-24 Paveway III نیز در زرادخانه بحرین حضور دارند.

جنگنده‌های F-16 Block 70 بحرین در آوریل ۲۰۲۶ نخستین پیروزی هوایی خود را ثبت کردند و به نخستین F-16 Block 70 جهان تبدیل شدند که در یک درگیری واقعی، اهدافی را سرنگون می‌کند. در جریان حملات پهپادی ایران به بحرین، یک فروند F-16V با شلیک موشک AIM-120 AMRAAM و موشک AIM-9X Sidewinder، دو پهپاد ایرانی از نوع شاهد را سرنگون کرد. این درگیری نشان‌دهنده توان بالای این جنگنده در مقابله با تهدیدات نامتقارن است، هرچند هزینه هر فروند موشک AMRAAM حدود ۱ میلیون دلار و هر AIM-9X حدود ۴۵۰ هزار دلار است که در مقایسه با پهپادهای ارزان‌قیمت، چالشی اقتصادی محسوب می‌شود.

نیروی هوایی بحرین با ناوگانی از ۳۶ فروند F-16 Block 70/V و مجموعه‌ای از پیشرفته‌ترین تسلیحات هوا‌به‌هوا و هوا‌به‌سطح غربی، یکی از توانمندترین نیروهای هوایی منطقه خلیج فارس را در اختیار دارد. این ناوگان با رادار AESA، لینک داده تاکتیکی، موشک‌های AMRAAM و AIM-9X، و بمب‌های سرشی JSOW، قابلیت اجرای مأموریت‌های متنوعی از برتری هوایی تا حمله دقیق به اهداف زمینی و دریایی را دارد. نخستین پیروزی رزمی F-16 Block 70 در آسمان بحرین، جایگاه این کشور را به عنوان اپراتور پیشرو این جنگنده در جهان تثبیت کرده است.

در کنار اف5اف اموزشی که برای اموزش خلبانان استفاده می شود این کشور دارای  6 جت اموزشی  هاوک ساخت انگلستان است که در سال 2006 میلادی تحویل این کشور  شده است

از دیگر هواگردهای در خدمت بحرین میتوان به دو فروند سوپر هرکولس اشاره کرد که همکنون تنها هواپیمای ترابری  انها است و به شکل دست دوم از انگلستان خریداری شده است .12 فروند بالگرد بل212 البته نسخه تولید در ایتالیا  پرتعداد ترین بالگرد فعلی  نیروی هوایی بحرین است و که در کنار نه فروند بالگرد یو اچ60 ام بلک هاوک بالگردهای ترابری  نیرو را تشکیل  میدهد

ولی پر تعداد ترین بالگرد ارتش بحرین بالگرد تهاجمی کبرا است .این ارتش  به شکل  دست دوم در دو سری یکی در سال 1995 و دیگری  در سال 2005 دست به خرید  کبرا نسخه اف زد که  مسلح به  راکت70 م م و موشک ضد تانک تاو است. این بالگردها همکنون به میزان 36 فروند  در خدمت ارتش بحرین است

این کشور در سال 2018 دست به سفارش 12 فروند بالگرد ویپر(AH-1Z) نسخه مدرن بالگرد کبرا زد .در این قرارداد تعداد چند صد موشک هلفایر نیز سفارش داده شد و  اولین ویپر در سال 2022 تحویل شد..ویپر جایگزین کبرا می شود

همچنین دو بالگرد بل505 به عنوان  بالگرد سبک اموزشی نیز در سال 2023 تحویل شده است

در بخش دفاع هوایی سه سامانه موشکی بیشتر در خدمت ارتش  بحرین بیشتر نیست. یکی سامانه موشکی کورتال ساخت فرانسه  که در  سال 1994 تنها یک اتش  بار(شامل 4 خودرو مجهز به موشک)  ان به   همراه 30 موشک برای ان خریداری شده است و دیگر  سامانه پدافندی  بحرین  سامانه امریکایی هاگ است. این سامانه برای اولین بار شامل یک اتش بار و 40 موشک  به شکل دست دوم از امریکا در  سال 1994 وارد شد .هر دو این سامانها همکنون از پایتخت این کشور  دفاع میکنند  .

این کشور در سال 2019 دست به سفارش 36 موشک پاتریوت2 و 60 موشک ضد بالستیک پاتریوت3 زد که با سه اتش بار تحویل بحرین  شد.

همچنین  این ارتش  دارای 161 موشک دفاع هوایی هدایت لیزری سوئدی  ار بی اس 70  و 70 موشک فروسرخ امریکایی استینگر است

بحرین جدید برای  افزایش توان دفاع هوایی خود مذاکراتی  با امریکا و روسیه داشته . در سال2018 میلادی  برای خرید اس400 از روسیه مذاکره کرد و در میانه سال 2019 میلادی مذاکراتی  برای خرید سامانه پاتریوت از امریکا کرد که در نهایت منجر به خرید ۹۶ موشک پاتریوت ۳ برای دو آتش بار سامانه پاتریوت ۳ که شامل ۹ لانچر پرتاب و دو رادار می‌شوند این قرارداد دو و نیم میلیارد دلار ارزش داشت که دسته نخست موشک‌ها در سال ۲۰۲۴ تحویل شدند به همراه ۹ لانچر پرتاب.بحرین بسیار کوچک است  حتی یک اتش  باراز هر کدام از این سامانه  تمامی خاک بحرین را پوشش میدهد

نیروی دریایی

نیروی دریایی بحرین دارای 2 پایگاه دریایی 1770 نفرپرسنل است.هر دو پایگاه  مورد اشاره با نیروی های  امریکا مستقر در خلیج فارس مشترک استفاده می شوند

بزرگترین شناور جنگی بحرینی ها یکی ناوچه سنگین کلاس اولیور هازارد ساخت امریکا است   که در سال 1977 در امریکا ساخته شد  و در سال 1996 بعد از خروج از خدمت تحویل  نیروی دریایی بحرین شد.این ناوچه 4100 تنی یکی از سنگین ترین شناورهای جنگی است که یک کشور عربی  در خدمت دارد و دارای توپ 76 م م،موشک هارپون ، سامانه پدافندی  استاندارد1، و اشیانه برای نگهداری بالگرد است که نیروی دریایی بحرین  از بالگرد بی کیو105 در ان استفاده می شود

شناور گشتی کلاس  ال مناما  ساخت المان که در اواخر دهه 1980 سفارش داده شد و یک شناور گشتی 650 تنی  مجهز به  موتور دیزل  است که از یک توپ 76 م م در جلو، یک توپ40 م م دفاع هوایی در عقب  و چهار موشک ضد کشتی اگزوسه است

چهار شناور تندرو موشک  انداز  کلاس احمد ال فاتح که در واقع شناور تندرو کلاس تی ان سی45 ساخت المان با وزن 285 تن است که دارای چهار موشک ضد کشتی اگزوسه، یک توپ سینه76 م م و یک توپ دفاع هوایی 40 م م است که طی دو سری  در دهه 1980 تحویل بحرین شد

موارد بالا تنها شناورهای مسلح نیروی دریایی بحرین هستند که انها برای تجهیزاین شناورهای از سال 1984  تا سال 2010  میلادی 67 تیر موشک ضد کشتی اگزوسه،  در سال 1997  هشت موشک ضد شتی هارپون(برای تجهیز ناوچه خریداری شده از امریکا) و 22 تیر موشک  دفاع هوایی استاندارد1 بی باز برای تجهیز  ناوچه امریکای خریداری کرده است

در بخش  هوا دریا این نیرو از تعدادی از بالگرد های بل212 نیروی هوایی استفاده  میکند اگرچه4 بالگرد المانی  بی یو 105 نیز در خدمت دارد

ارتش بحرین نیروی بسیار کوچکی است عملا هیچ قدرت تهاجمی ندارد ولی بدون شک میتواند برای هر نیروی که در ساحل این کشور نیرو پیاده کند دردسر ساز باشد ولی تنها در همین اندازه و نه بیشتر زیرا به راحتی یک کشور با توان تهاجمی مناسب میتواند پایگاه های کم تعداد و بهم چسبیده نیروی هوایی و یا دریایی ان را زیر اتش گرفت و انها را زمینگیر کند و تنها درصورت اماده بودن نیروی زمین و استقرار انها در استحکامات ساحلی بتواند جلوی پیشروی نیروی های دشمن و پیاده شدن انها را در ساحل بگیرد  البته انهم در برای مدت زیادی.

برای اشنایی با دیگر ارتش ها اینجا را کلیک کنید

گرداوری:عبدالحمید تارخ