بررسی تجهیزات ارتش جمهوری آذربایجان

بررسی تجهیزات ارتش جمهوری آذربایجان

تاریخ به روز رسانی: مهر 1405

جمهوری اذربایجان   در  شمال  کشور ما  قرار دارد و با دریای خزر نیز مرز ابی دارد.  این کشور از اوت سال 1991 از شوروی استقلال یافته است  و دارای جمعیت   نه میلیون یکصد بیست پنچ هزار نفری است.  این کشور از بعد استقلال  درگیر جنگ قره باغ شد. این نبرد حتی قبل از استقلال  اذربایجان و ارمنستان  نیز درجریان بود ولی بخش بزرگ  این  نبرد  به سال های بعد از استقلال این کشور و ارمنستان بر میگردد  که ریشه  قومی  دارد. در این نبرد اذربایجان از پشتیبانی ترکیه بهره می برد و ارمنستان از پشتیبانی  روسیه و بعدها ایران . در نهایت بعد از چند سال جنگ این جنگ با دیپلوماسی  حل شد اگرچه همچنان کینه ها و دشمنی ها  باقی است. ایران  در مرحله نخست  طرف اذربایجان را گرفت ولی بعد از ان به یکباره تغییر سیاست داد و طرف ارمنستان را گرفت ولی در کل ایران  نقش بسیار بزرگی بر سر حل جنگ قره باغ بازی کرد .

“””””دليل عدم اعلام انزجار و كمك ايران به ارمنستان چيست؟( مگر آنها به خاك مسلمانان تجاوز نكرده بودند.) آيا اين حرف زمان جنگ ايران به ارمنستان كمك نظامي مي كرد، درست است؟

در جریان جنگی که از سال 1992 تا 1994 بین ارمنستان و اذربایجان بر سر منطقه قره باغ واقع در جمهوری اذربایجان رخ داد ومنجر به تسلط ارمنستان بر مناطقی از قره باغ شد ،دولت جمهوری اسلامی ایران ابتدا بی طرفی خود را اعلام کرد وبه عنوان نیروی صلح وارد عمل شد،اما اتخاذ تصمیمات وسیاستهایی ناشايست از طرف دولت اذربایجان باعث شد که ایران در رویه بیطرفی خود تجدید نظر کند وبه ارمنستان متمایل شود .
در همان روزها دولت اذربایجان تحریکات جدایی طلبانه خود را در مورد اذربایجان ایران شروع کرد، حیدر علی اف نقشه تاریخی اذربایجان بزرگ را رو کرد و در ادامه الفبای کشورش را با وجود پیوندهای عمیق ان باعربی وفارسی به لاتین تغییر داد ،مقام مرجعیت را عزل کرد،برنامه های مبتذل تلوزیونی را افزایش داد ،فشار را بر مسلمانان و شیعیان بیشتر کرد ، در سهم ایران از دOppریای خزر دست اندازی کرد واز همه مهمتر عادی سازی روابط این کشور با رژیم اشغالگر قدس وافزایش همکاری های سیاسی نظامی با امریکا و ایجاد پایگاه نظامی ایالات متحده در این کشور مایه کدورت ایران از مقامهای دولت اذربایجان شد واعتراض مسئولان ایرانی را به دنبال داشت.
البته لازم به تذکر است که مردم مسلمان قره باغ وجمهوری اذربایجان نیز از ازسردمداران خود بخاطردر پیش گرفتن سیاستهای ضد دینی ناراضی اند ودر واقع چوب هوسرانی وبی کفایتی سران بی هویت خود رامی خورند. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبري، كد: 14/100118436)

منبع:   http://www.siasi.porsemani.ir/node/1967

قره   باغ  توسط  ارمنی ها اشغال شد و بعد از  ان طی اتش بسی این منطقه خدمختار اعلام شد اگرچه به صورت رسمی ، به رسمیت شناخته نشده  ولی اذربایجان در نبرد شکست سختی خورد.ارمنستان و اذربایجان همچنان بر سر قره باغ با هم مشکل دارند. قره باغ یک بخش مستقل است  و بسیاری معتقدند که اذربایجان خود را اماده یک نبرد دیگر میکند  تا انتقام نبرد قبلی را از ارمنی ها  بگیرد. در نبرد قره باغ ارمنی های بسیار خوب جنگیدند  و در اخر جنگ اگر فشار ایران نبود حتی امکان اشغال باکو نیز وجود داشت

به مرور  به دلایل مختلفی اذربایجان مشکلاتش با ایران زیاد شد. این کشور گهگاه بر روی بخش های از ایران ادعا های   مطرح میکند  و چندن بار بر سر اکتشاف نفت و گاز در دریایی  خزر بین این دو کشور درگیری های پیش   امد.

در نهایت در سال 2020 اذربایجان توانست بخشهای بزرگی از قره باغ را از ارمنستان پس بگیرد  و به پیروزی بزرگی دست یابد

از بحث های سیاست  که بگذریم به ارتش اذربایجان می پردازیم

ارتش اذربایجان با بودجه   حدود 4.5 میلیارد دلار بازمانده از  ارتش شوروی است . مانند اکثر جمهوری های جدا شده از شوروی این کشور نیز تجهیزات نظامی زیادی از شوروی به ارث برد اگرچه این کشور به سرعت بیشتری نسبت به برخی از این جمهوری های تازه استقلال یافته به سراغ نو سازی ارتش قدیمی  خود رفته است که در این راه از روسیه، اسرائیل و ترکیه کمک زیادی می گیرد

نیروی زمینی  اذربایجان

 تسلیحات سبک

ارتش اذربایجان همانند ارتش شوروی از سلاح کمری ماکروف ، استیچکین هر دو ساخت شوروی  با کالبیر  9 م م و پوکه های 18 م م (به کالیبر  19 ماکروف مشهور است ) استفاده می کند

همچنین این ارتش  از مسلسل دستی ، ام پی 5  المانی ، یوزی اسرائیلی و سلاح AK-74U برای نیروی های امنیتی و ویژه استفاده میکنند

سلاح پیاده نظام

بر اساس فهرست تجهیزات نیروی زمینی آذربایجان، زرادخانه تفنگ‌های تهاجمی این کشور ترکیبی از تسلیحات دوران شوروی، تولیدات بومی و خریدهای غربی و اسرائیلی است.

Aztex AR-15: این تفنگ تهاجمی ساخت آذربایجان بر پایه طراحی خانواده AR-15 آمریکایی ساخته شده اما از فشنگ ۷.۶۲×۳۹ میلی‌متری شوروی استفاده می‌کند. برد مؤثر آن ۱۰۰۰ متر گزارش شده و به قنداق تلسکوپی قابل تنظیم و ریل‌های پیکاتینی در سه بخش مجهز است. این سلاح در سال ۲۰۱۸ و در جریان افتتاح یک یگان توپخانه راکتی به رئیس‌جمهور آذربایجان معرفی شد.

AK-74M: این نسخه مدرن‌شده از AK-74 با فشنگ ۵.۴۵×۳۹ میلی‌متری در آذربایجان به‌صورت تحت لیسانس توسط MODIAR از شرکت Kalashnikov Concern تولید می‌شود. این تفنگ در ارتش و تفنگداران دریایی آذربایجان به کار می‌رود و نسخه اصلی آن در سال ۱۹۹۱ برای جایگزینی AK-74 معرفی شد.

IWI Tavor X95: این تفنگ تهاجمی ساخت اسرائیل با فشنگ ۵.۵۶×۴۵ میلی‌متری توسط نیروهای ویژه و تفنگداران دریایی آذربایجان استفاده می‌شود. طراحی آن از نوع Bullpup است و برای نبردهای شهری و نزدیک طراحی شده.

IWI Tavor TAR-21: نسخه اولیه تفنگ Tavor که توسط نیروهای ویژه آذربایجان به کار می‌رود. آذربایجان از نخستین کشورهایی بود که این تفنگ را در منطقه خریداری کرد.

AKM: تفنگ تهاجمی کلاسیک ۷.۶۲×۳۹ میلی‌متری که توسط نیروهای داخلی آذربایجان استفاده می‌شود. این سلاح در دهه ۱۹۵۰ در شوروی توسعه یافت و همچنان در بسیاری از کشورها در خدمت است.

AK-74: نسخه پایه با فشنگ ۵.۴۵×۳۹ میلی‌متری که در ارتش آذربایجان به کار می‌رود.

AKS-74U: نسخه کارابین کوتاه‌شده AK-74 که برای خدمه خودروهای زرهی و نیروهای ویژه طراحی شده و در آذربایجان نیز در خدمت است.

APS (تفنگ زیرآبی): این تفنگ تهاجمی زیرآبی ساخت شوروی برای غواصان جنگی طراحی شده و از فشنگ ۵.۶۶×۳۹ میلی‌متری با نیزه‌های فولادی استفاده می‌کند. برد مؤثر آن در عمق ۵ متری حدود ۳۰ متر است و در عمق ۴۰ متری به ۱۱ متر کاهش می‌یابد. آذربایجان یکی از کشورهای دارنده این سلاح تخصصی است.

Beretta ARX160: تفنگ تهاجمی ساخت ایتالیا که در نسخه ۷.۶۲×۳۹ میلی‌متری آن در میان نیروهای ویژه آذربایجان محبوبیت پیدا کرده و احتمالاً در حال جایگزینی با نسخه‌های AK است. این سلاح به دلیل طراحی ماژولار و قابلیت تطبیق‌پذیری بالا شناخته می‌شود.

PM md. 63: نسخه رومانیایی AKM با کالیبر ۷.۶۲×۳۹ میلی‌متری که در آذربایجان نیز در خدمت است. این تفنگ دارای دسته جلو در قسمت چوبی است که کنترل سلاح را در شلیک تمام‌خودکار بهبود می‌بخشد.

M16 و AR-15: تفنگ‌های ساخت آمریکا با کالیبر ۵.۵۶×۴۵ میلی‌متری که توسط DSX (نیروهای ویژه) و نیروهای حافظ صلح آذربایجان استفاده می‌شوند.

AK-105: کارابین کوتاه‌شده سری AK-100 با کالیبر ۵.۴۵×۳۹ میلی‌متری که توسط DSX (نیروهای ویژه) به کار می‌رود. این سلاح برای عملیات نزدیک و تحرک بالا طراحی شده و به عنوان جایگزین سبک‌تر AKS-74U معرفی شد.

مسلسل

مسلسل اصلی ارتش اذربایجان مسلسل روسی PKM(در ایران گیرنوف نامیده می شود) می باشد  ولی در جوخه های  از مسلسل RPK-74 نسخه لوله بلند با یک دو پاییه سلاح تهاجمی AK-74 نیز استفاده می شود. همچنین این ارتش  از مسلسل سنگین دوشکا و جایگزین ان  یعنی NSV  نیز استفاده میکند

همچنین این ارتش از 9 مدل سلاح تک تیر اندازی  ساخت روسیه، اذربایجان، ترکیه و اسرائیل بهره میبرد

سلاح ضد تانک

ارتش اذربایجان از راکت ضد تانک ار پی جی 7   در کنار راکت بی 300 اسرائیلی بهره می برد .بی 300 یک راکت  ضد زره 82 م م با برد موثر 400 متر و توان نفوذ  در 800 م م زره است (این راکت دو مرحله  ای است)

همچنین نیروی زمینی  اذربایجان  از موشک ضد تانک هدایت نیم خودکار سیمی    9کا111 ( ای تی -4)  و 9 ام113 کونکورس هر دو ساخت شوروی بهره می برد که بازمانده از  شوروی است. در کنار ان بعد از استقلال  این کشور    صد تیره موشک کورنت (ای تی -14) از روسیه و 700تیر موشک اسرائیل اسپایک خریداری  کرده است. 350تیره از اسپایک ها  از نسخه دوربرد NOLS با برد 25 کیلومتر و مابقی  دو مدل LR و LM است

همچنین این کشور تعداد موشک ضد تانک لهد از اسرائیل تحویل گرفته است که از میل 17 پرتاب می شود. لهد یک موشک هدایت لیزری با برد 13000 متر است

خودروی

بر اساس فهرست خودروهای زرهی سبک نیروی زمینی آذربایجان، این کشور از ترکیبی متنوع از خودروهای ساخت آذربایجان، ترکیه، اسرائیل، آمریکا، کانادا و آفریقای جنوبی استفاده می‌کند که نشان‌دهنده راهبرد تنوع منابع تأمین تجهیزات دفاعی است.

 خودروهای ساخت آذربایجان و مشترک

AZCAN Sentry APC: یک نفربر زرهی تولید شرکت AZCAN Defence Solutions، یک شرکت مشترک آذربایجانی-کانادایی. یک فروند از آن در بازدید رئیس‌جمهور آذربایجان از قره‌باغ دیده شده است. برخی منابع از استفاده آن توسط وزارت داخله خبر می‌دهند و برخی دیگر معتقدند تنها چند نمونه اولیه در اختیار دولت است.

AZCAN Huron APC: خودروی زرهی دیگر از همان شرکت مشترک که مشخص نیست در خدمت ارتش آذربایجان قرار دارد یا خیر.

Marauder: خودروی زرهی ساخت آفریقای جنوبی که در آذربایجان با موتورهای ساخت آمریکا تولید می‌شود. آذربایجان ۱۱۰ فروند از این خودرو را در اختیار دارد و به دلیل تولید بومی، پشتیبانی لجستیکی آن آسان‌تر است.

Matador: خودروی زرهی مشابه Marauder که آن نیز در آذربایجان با موتورهای آمریکایی تولید می‌شود و آذربایجان ۱۱۰ فروند از آن را در خدمت دارد.

İTX-6L: خودروی زرهی ساخت آذربایجان که اطلاعات کمی درباره آن منتشر شده و توسط نیروهای ویژه استفاده می‌شود.

Vaşaq: خودروی زرهی ساخت آذربایجان که جزئیات فنی آن منتشر نشده اما در فهرست تجهیزات این کشور ذکر شده است.

 کبرا : خودروی زرهی ۴×۴ ساخت ترکیه که آذربایجان ۳۵۰ فروند از آن را در سال ۲۰۱۰ تحویل گرفته است. این خودرو به دلیل تحرک بالا و حفاظت مناسب در برابر مین و کمین، در مأموریت‌های گشت‌زنی و پشتیبانی پیاده‌نظام استفاده می‌شود.

Otokar Cobra II: نسخه ارتقاءیافته Cobra با حفاظت بهتر و وزن بیشتر که آذربایجان بیش از ۷۰ فروند از آن را در خدمت دارد.

Otokar APV: خودروی زرهی چندمنظوره ساخت ترکیه که آذربایجان ۲۰۰ فروند از آن را در اختیار دارد و برای حمل نفرات و پشتیبانی نزدیک به کار می‌رود.

Otokar Engerek: خودروی زرهی بر پایه Land Rover Defender 110 که از مازاد نیروهای مسلح ترکیه خریداری شده و در نسخه‌های ضدتانک و مسلح به AGS-17 تولید شده است. این خودروها عمدتاً توسط یگان‌های ÇHD استفاده می‌شوند.

AIL Storm: خودروی زرهی ساخت اسرائیل که آذربایجان بین ۹۰ تا ۱۵۰ فروند از آن را در اختیار دارد، هرچند تعداد دقیق فعال آن مشخص نیست.

AIL Abir: خودروی زرهی دیگر ساخت اسرائیل که آذربایجان ۱۱۰ فروند از آن را در خدمت دارد.

Plasan SandCat: خودروی زرهی ساخت اسرائیل که آذربایجان ۲۳۰ فروند از آن را در اختیار دارد. این ناوگان شامل ۱۰ فروند Sandcat SPEAR 120MM، ۱۰ فروند Spike-LR، ۱۰۰ فروند Sandcat پایه (برخی با پرتابگر پهپاد) و نسخه‌های R-010SC فرماندهی و کنترل، MOES-720 ایستگاه الکترواپتیک متحرک، Spike-ER، Mini Samson و Samson MLS می‌شود.

هاموی: خودروی تاکتیکی سبک ساخت آمریکا که آذربایجان بیش از ۱۰۰ فروند از آن را در اختیار دارد و توسط نیروهای حافظ صلح و نیروهای داخلی استفاده می‌شود.

Titan D: خودروی زرهی ساخت کانادا که در خدمت فعال آذربایجان قرار دارد، هرچند تعداد آن مشخص نیست.

Titan S: خودروی زرهی دیگر ساخت کانادا که آن نیز در خدمت فعال آذربایجان است.

کوگارد: خودروی زرهی مقاوم در برابر مین ساخت آمریکا که آذربایجان ۴ فروند از آن را در اختیار دارد و توسط نیروهای حافظ صلح استفاده می‌شود.

  توپ‌های کششی آذربایجان

توپ ۸۵ میلی‌متری D-44: این توپ ساخت شوروی با حدود ۱۰۰ فروند در اختیار آذربایجان است و برد شلیک آن ۱۵.۶ کیلومتر گزارش شده است. D-44 یک توپ دو منظوره است که هم برای مقابله با تانک و هم برای پشتیبانی آتش استفاده می‌شود و در دهه ۱۹۴۰ توسعه یافت. با وجود قدیمی بودن، همچنان در برخی ارتش‌های جهان از جمله آذربایجان در خدمت است و معمولاً برای آموزش و پشتیبانی نزدیک به کار می‌رود.

توپ ۱۲۲ میلی‌متری D-30: آذربایجان حدود ۴۲۳ فروند از این توپ را در اختیار دارد که پرشمارترین توپ کششی این کشور محسوب می‌شود. برد شلیک آن با مهمات استاندارد ۱۵.۴ کیلومتر و با مهمات راکتی ۲۱.۹ کیلومتر است. D-30 یک هویتزر ۱۲۲ میلی‌متری با طراحی سه‌پایه است که در دهه ۱۹۶۰ در شوروی توسعه یافت و به دلیل دقت بالا و قابلیت شلیک در زوایای مختلف، در بیش از ۶۰ کشور جهان در خدمت است.

توپ ۱۳۰ میلی‌متری M-46: آذربایجان ۳۶ فروند از این توپ را در خدمت دارد. برد شلیک آن با مهمات استاندارد ۲۷.۵ کیلومتر و با مهمات راکتی ۳۸ کیلومتر است که آن را به یکی از دوربردترین توپ‌های کششی این کشور تبدیل می‌کند. M-46 یک توپ ۱۳۰ میلی‌متری است که در دهه ۱۹۵۰ در شوروی طراحی شد و به دلیل برد زیاد، در نقش پشتیبانی آتش دوربرد و همچنین ضدباتری استفاده می‌شود.

توپ ۱۵۲ میلی‌متری Giatsint-B: آذربایجان ۴۹ فروند از این توپ را در اختیار دارد. برد شلیک آن با مهمات استاندارد ۱۵.۲ کیلومتر و با مهمات راکتی ۲۱.۹ کیلومتر است. Giatsint-B یک توپ ۱۵۲ میلی‌متری است که در دهه ۱۹۷۰ در شوروی توسعه یافت و برای انهدام استحکامات، تجمع نیرو و تأسیسات دشمن طراحی شده است.

توپ ۱۵۲ میلی‌متری D-20: آذربایجان ۴۳ فروند از این توپ را در خدمت دارد. این توپ ۱۵۲ میلی‌متری نیز مانند Giatsint-B برای پشتیبانی آتش سنگین و انهدام اهداف مستحکم به کار می‌رود. D-20 در دهه ۱۹۵۰ در شوروی طراحی شد و در بسیاری از کشورهای جهان در خدمت است.

خمپاره انداز

حدود 2000 عراده خمپاره  انداز در خدمت ارتش اذربایجان است که  برخی از انها به شکل دست دوم وارد شد. همگی ساخت شوروی هستند ولی سه  خمپاره انداز  خاص در این ارتش قرار دارد . یکی  19  خمپاره انداز 120  م م فرانسوی MO-120 RT-61   و دیگری 18 خمپاره  انداز خودکششی روسی 2S31 وینا. وینا یک خمپاره انداز 120 م م خودکششی با گلوله گذاری خودکار است  که دارای شاسی شنی دار است . البته از زمان شوروی 27 عراده خمپاره  انداز خودکششی  شنی دار نونا باقی مانده بود که ان نیز دارای کالیبر  120 م م  و سرعت اتش 10 گلوله بر دقیقه است

توپ‌های خودکششی آذربایجان

توپ ۱۵۵ میلی‌متری L-45 DİTA (اسلواکی): آذربایجان ۷۲ فروند از این سیستم را سفارش داده است. این توپ خودکششی ۱۵۵ میلی‌متری با حداکثر برد ۵۰ کیلومتر، یکی از مدرن‌ترین سیستم‌های توپخانه‌ای است که آذربایجان در حال دریافت آن است. DİTA بر پایه شاسی چرخ‌دار ۸×۸ ساخته شده و به سیستم کنترل آتش خودکار و بارگذاری خودکار مجهز است که نرخ آتش بالایی را فراهم می‌کند. این خرید نشان‌دهنده تمایل آذربایجان به استفاده از فناوری‌های غربی و اروپای شرقی در کنار سیستم‌های روسی است.

توپ ۱۵۵ میلی‌متری Nora B-52 (صربستان): آذربایجان ۴۸ فروند از این سیستم را سفارش داده است. Nora B-52 یک توپ خودکششی ۱۵۵ میلی‌متری با حداکثر برد ۵۲ کیلومتر است که بر پایه شاسی کامیون ۸×۸ ساخته شده و به سیستم بارگذاری خودکار و کنترل آتش دیجیتال مجهز است. این سیستم به دلیل تحرک بالا و قابلیت شلیک سریع، برای عملیات «شلیک و فرار» مناسب است و نشان‌دهنده تنوع منابع تأمین تسلیحات آذربایجان است.

توپ ۱۵۵ میلی‌متری اتاموس 2000 (اسرائیل): آذربایجان ۶ فروند از این سیستم را در خدمت دارد. ATMOS 2000 یک توپ خودکششی ۱۵۵ میلی‌متری بر پایه شاسی کامیون ۶×۶ است که توسط شرکت البییت سیستمز اسرائیل ساخته شده و به سیستم کنترل آتش پیشرفته و بارگذاری خودکار مجهز است. برد آن حدود ۴۰ کیلومتر است و به دلیل وزن سبک و تحرک بالا، برای عملیات در terrain کوهستانی و بیابانی مناسب است.

توپ ۱۵۲ میلی‌متری SpGH DANA (چکسلواکی): آذربایجان ۳۶ فروند از این توپ خودکششی را در خدمت دارد. DANA یک توپ ۱۵۲ میلی‌متری با برد ۲۰ کیلومتر است که بر پایه شاسی چرخ‌دار ۸×۸ ساخته شده و در دهه ۱۹۷۰ در چکسلواکی توسعه یافت. این سیستم به دلیل طراحی منحصربه‌فرد خود با کابین راننده در جلو و برجک در عقب، در زمان خود پیشرفته محسوب می‌شد و همچنان در برخی کشورها در خدمت است.

توپ ۱۵۲ میلی‌متری 2S19 Msta (روسیه): آذربایجان ۱۸ فروند از این توپ خودکششی را در اختیار دارد. برد شلیک آن با مهمات استاندارد ۲۵ کیلومتر و با مهمات راکتی ۲۸.۹ کیلومتر است. 2S19 Msta یک توپ خودکششی ۱۵۲ میلی‌متری بر پایه شاسی تانک T-80 است که در دهه ۱۹۸۰ در شوروی توسعه یافت و به دلیل تحرک بالا و حفاظت زرهی مناسب، برای پشتیبانی آتش در خط مقدم طراحی شده است.

توپ ۲۰۳ میلی‌متری 2S7 Pion (شوروی): آذربایجان ۱۵ فروند از این توپ خودکششی فوق‌سنگین را در خدمت دارد. برد شلیک آن با مهمات استاندارد ۳۷.۵ کیلومتر و با مهمات راکتی ۵۵.۵ کیلومتر است که آن را به دوربردترین توپ خودکششی این کشور تبدیل می‌کند. 2S7 Pion یک توپ ۲۰۳ میلی‌متری است که در دهه ۱۹۷۰ در شوروی طراحی شد و برای انهدام استحکامات، تأسیسات و اهداف راهبردی در عمق خاک دشمن به کار می‌رود. این توپ به دلیل قدرت تخریب فوق‌العاده، در دسته توپخانه سنگین قرار می‌گیرد

راکت‌اندازهای چندگانه آذربایجان

PULS (اسرائیل): آذربایجان بیش از ۷۵ فروند از سیستم PULS ساخت اسرائیل را در خدمت دارد که در رژه پیروزی ۲۰۲۵ برای نخستین بار به نمایش گذاشته شد. این سیستم‌ها به موشک‌های Accular، Sky Striker Block 4 و Predator Hawk مجهز هستند که به آن‌ها قابلیت ضربات دقیق دوربرد را می‌دهد.

Extra 306mm (اسرائیل): آذربایجان ۳۰ فروند از این راکت‌انداز را در خدمت دارد. برد این سیستم ۱۵۰ کیلومتر و دقت آن (CEP) حدود ۱۰ متر است که آن را به یک سلاح دقیق برای انهدام اهداف باارزش تبدیل می‌کند.

LAR-160 122mm (اسرائیل): آذربایجان ۳۰ فروند از این سیستم را در اختیار دارد که برای پشتیبانی آتش میان‌برد طراحی شده است.

LYNX 160mm (اسرائیل): آذربایجان ۳۰ فروند از این راکت‌انداز را در خدمت دارد که بخشی از سامانه توپخانه‌ای اسرائیل محسوب می‌شود.

TRG-300 Kasirga 302mm (ترکیه): آذربایجان ۳۶ فروند از این سیستم را در اختیار دارد. برد آن ۱۲۰ کیلومتر و دقت آن حدود ۱۰ متر است که برای انهدام اهداف راهبردی در عمق خاک دشمن به کار می‌رود.

T-122 Sakarya 122mm (ترکیه): آذربایجان ۴۴ فروند از این راکت‌انداز را در خدمت دارد. برد آن ۴۰ کیلومتر است و برای پشتیبانی آتش تاکتیکی استفاده می‌شود.

TRLG-230 230mm (ترکیه): آذربایجان بیش از ۲۰ فروند از این سیستم را در اختیار دارد. برد آن ۷۰ کیلومتر و دقت آن فوق‌العاده ۲ متر است که آن را به یکی از دقیق‌ترین راکت‌اندازهای آذربایجان تبدیل می‌کند.

TR-107 Boran 107mm (آذربایجان/ترکیه): آذربایجان بیش از ۱۰۰ فروند از این راکت‌انداز را در خدمت دارد. برد آن ۱۱ کیلومتر است و به دلیل سبک‌وزنی و تحرک بالا، برای پشتیبانی نزدیک پیاده‌نظام مناسب است.

MRLS-107 107mm: نسخه دیگری از راکت‌انداز ۱۰۷ میلی‌متری با برد ۱۱ کیلومتر که در آذربایجان تولید یا مونتاژ می‌شود.

TOS-1A 220mm (روسیه): آذربایجان ۳۶ فروند از این سیستم را در خدمت دارد. TOS-1A یک راکت‌انداز سنگین با سرجنگی ترموباریک است که برد آن ۶ کیلومتر بوده و برای انهدام سنگرها، تجمع نیرو و اهداف مستحکم به کار می‌رود.

BM-30 Smerch 300mm (روسیه): آذربایجان ۵۰ فروند از این راکت‌انداز سنگین را در اختیار دارد که ۲۰ فروند از اوکراین و ۳۰ فروند از روسیه خریداری شده است. برد آن حدود ۹۰ کیلومتر است و برای پشتیبانی آتش دوربرد استفاده می‌شود.

RM-70 122mm (چکسلواکی): آذربایجان ۳۰ فروند از این سیستم را در خدمت دارد. برد آن ۴۰ کیلومتر است و بر پایه شاسی کامیون ساخته شده که تحرک بالایی به آن می‌دهد.

Polonez 301mm (چین/بلاروس): آذربایجان ۱۰ فروند از این سیستم را در اختیار دارد. برد آن ۲۰۰ کیلومتر و دقت آن (CEP) حدود ۳۰ متر است که آن را به دوربردترین راکت‌انداز آذربایجان تبدیل می‌کند.

KRL 122 122mm (پاکستان): آذربایجان ۵۵ فروند از این راکت‌انداز را در خدمت دارد. برد آن ۴۰ کیلومتر است و برای پشتیبانی آتش تاکتیکی استفاده می‌شود.

RAK-12 128mm (کرواسی): آذربایجان ۱۰ فروند از این سیستم را در اختیار دارد. برد آن ۱۳ کیلومتر است و برای پشتیبانی نزدیک به کار می‌رود.

BM-21 Grad 122mm (شوروی): آذربایجان بیش از ۱۴۰ فروند از این راکت‌انداز کلاسیک را در خدمت دارد که شامل نسخه‌های BM-21 و BM-21V می‌شود. برد آن ۴۰ کیلومتر است و پرشمارترین راکت‌انداز آذربایجان محسوب می‌شود.

موشک کروز

SOM-B1 (ترکیه): آذربایجان تعداد نامشخصی از این موشک کروز را در اختیار دارد که توسط جنگنده‌های Su-25ML و پهپادهای Akinci حمل می‌شود. SOM-B1 یک موشک کروز دوربرد با قابلیت حمله به اهداف زمینی و دریایی است.

Sea Breaker (اسرائیل): آذربایجان تعداد نامشخصی از این موشک کروز را در خدمت دارد. برد عملیاتی آن ۳۰۰ کیلومتر است و برای حمله به اهداف دریایی و زمینی طراحی شده است.

موشک‌های بالستیک آذربایجان

Predator Hawk (اسرائیل): آذربایجان تعداد نامشخصی از موشک بالستیک Predator Hawk ساخت اسرائیل را در اختیار دارد. این موشک بخشی از سامانه PULS (سیستم پرتاب راکت چندگانه) است که آذربایجان بیش از ۷۵ فروند از آن را در خدمت دارد. Predator Hawk یک موشک بالستیک تاکتیکی با برد حدود ۳۰۰ کیلومتر است که به دلیل دقت بالا و قابلیت شلیک از پرتابگرهای متحرک، برای انهدام اهداف باارزش در عمق خاک دشمن طراحی شده است. این موشک در رژه پیروزی ۲۰۲۵ آذربایجان در باکو به نمایش گذاشته شد و نشان‌دهنده ورود توان ضربت بالستیک دقیق به زرادخانه این کشور است.

LORA (اسرائیل): آذربایجان ۴ فروند از موشک بالستیک LORA ساخت اسرائیل را در خدمت دارد. LORA (مخفف Long-Range Artillery) یک موشک بالستیک تاکتیکی با برد ۴۳۰ کیلومتر و دقت (CEP) حدود ۱۰ متر است که آن را به یکی از دقیق‌ترین موشک‌های بالستیک تاکتیکی جهان تبدیل می‌کند. این موشک از پرتابگرهای متحرک شلیک می‌شود و قابلیت حمل سرجنگی‌های مختلف از جمله سرجنگی انفجاری قوی و سرجنگی نفوذی را دارد. LORA در واقع یک موشک شبه‌بالستیک است که در فاز پایانی مسیر خود مانور می‌دهد و رهگیری آن برای سیستم‌های پدافندی دشمن بسیار دشوار است. آذربایجان این موشک را در سال‌های اخیر خریداری کرده و به عنوان یک ابزار بازدارندگی راهبردی در برابر تهدیدات منطقه‌ای از آن استفاده می‌کند.

خودروهای رزمی پیاده‌نظام (IFV)

BMP-3 (روسیه): آذربایجان ۱۱۸ فروند از این خودرو را در خدمت دارد که طبق قرارداد ۲۰۱۳، قرار بود ۱۱۹ فروند تحویل داده شود . این خودرو به توپ ۱۰۰ میلی‌متری 2A70، توپ مسلسل ۳۰ میلی‌متری و سه تیربار ۷.۶۲ میلی‌متری مسلح است و توانایی شلیک موشک هدایت‌شونده 9M117 را نیز دارد . موتور دیزلی UTD-29M با ۵۰۰ اسب بخار، حداکثر سرعت ۷۲ کیلومتر بر ساعت در جاده و ۱۰ کیلومتر بر ساعت در آب را فراهم می‌کند .

BMP-2 (شوروی): آذربایجان بیش از ۳۰۰ فروند از این خودرو را در اختیار دارد که بخشی از آن‌ها با همکاری اسرائیل مدرن‌سازی شده‌اند . BMP-2 به توپ ۳۰ میلی‌متری 2A42، مسلسل هم‌محور ۷.۶۲ میلی‌متری و موشک‌های ضدتانک AT-5 مسلح است . در جریان درگیری ۲۰۲۰ قره‌باغ، تعدادی از این خودروها در اثر آتش توپخانه منهدم شدند .

BMP-1 (شوروی): آذربایجان بیش از ۱۶۰ فروند از این خودرو را در خدمت دارد . در ADEX 2026، نمونه ارتقاءیافته BMP-1TA «Turan» با همکاری ترکیه (MKE) و شرکت MIRAS آذربایجان رونمایی شد که به برجک بدون سرنشین Turan با توپ ۳۰ میلی‌متری 2A42 (نسخه بومی AT-30) مسلح شده است . این ارتقاء آتش BMP-1 را به سطح BMP-2 افزایش می‌دهد .

 خودروهای حامل موشک ضدتانک

9M123 Khrizantema-S (روسیه): آذربایجان ۳۷ فروند از این خودروی ضدتانک را در خدمت دارد. در سال ۲۰۱۴، ۱۰ فروند سفارش داده شد و نخستین محموله در ژوئن ۲۰۱۵ تحویل شد. در سال ۲۰۱۷، ۱۲ فروند و در سال ۲۰۱۸، ۱۵ فروند دیگر تحویل داده شد . این خودرو به موشک‌های ضدتانک با برد ۶ کیلومتر و نفوذ زره ۱۲۰۰ میلی‌متر مسلح است و حداکثر سرعت ۷۰ کیلومتر بر ساعت و برد ۶۰۰ کیلومتر دارد .

 نفربرهای زرهی (APC)

BTR-82A (روسیه): آذربایجان ۲۳۰ فروند از این نفربر را در سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ خریداری کرده است . این خودرو در رزمایش‌ها و درگیری‌های ۲۰۱۶ به‌طور موفقیت‌آمیزی استفاده شده و به دلیل موتور قوی‌تر، حفاظت بهتر و تحرک بالاتر، نسبت به نسل‌های قبلی برتری دارد .

BTR-80A (روسیه): آذربایجان ۱۸۷ فروند از این نفربر را در اختیار دارد که ۷۰ فروند در سال‌های ۲۰۰۷-۲۰۰۸ و ۱۱۷ فروند در سال‌های ۲۰۰۸-۲۰۱۰ خریداری شده است . این خودرو به برجک مسلح به توپ ۳۰ میلی‌متری 2A72 مجهز است .

BTR-80 (شوروی): آذربایجان ۲۱۰ فروند از این نفربر را از اوکراین و بلاروس خریداری کرده است .

BTR-70 (شوروی/اوکراین/آذربایجان): آذربایجان ۲۵۹ فروند از این نفربر را در اختیار دارد که بیشتر آن‌ها توسط Elbit Systems اسرائیل مدرن‌سازی شده‌اند. ۱۳۲ فروند در خدمت فعال و مابقی در ذخیره هستند . نسخه ارتقاءیافته Babir-3M با برجک Shimshek، سیستم کنترل آتش و دوربین حرارتی در ADEX 2024 به نمایش گذاشته شد .

MT-LB (شوروی): آذربایجان بیش از ۴۰۰ فروند از این خودروی زرهی چندمنظوره را در خدمت دارد . در رزمایش‌های نخجوان، نمونه‌هایی از MT-LB مسلح به توپ ضدهوایی ۲۰ میلی‌متری «Zastava» که به‌عنوان غنیمت جنگی در قره‌باغ به دست آمده بودند، استفاده شد .

 تانک‌های نیروی زمینی آذربایجان

T-90 (روسیه): آذربایجان ۹۳ فروند تانک اصلی میدان نبرد T-90 را در خدمت دارد که در سال ۲۰۱۱ تحت قراردادی با Rosoboronexport سفارش داده شد. در آن زمان قرار بود ۱۰۰ فروند تحویل داده شود که بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵ به آذربایجان تحویل شد. T-90 نسخه صادراتی T-90S به توپ ۱۲۵ میلی‌متری 2A46M با بارگذار خودکار مسلح است و به سیستم حفاظت فعال Shtora-1 و زره واکنشی Kontakt-5 مجهز شده است. موتور دیزل V-92S2 با توان ۱٬۰۰۰ اسب بخار آن را به حداکثر سرعت ۶۰ کیلومتر بر ساعت می‌رساند و برد عملیاتی آن ۵۵۰ کیلومتر است. این تانک مدرن‌ترین و قدرتمندترین تانک ناوگان آذربایجان محسوب می‌شود و در رژه‌های نظامی باکو به نمایش گذاشته شده است.

T-84 (اوکراین): آذربایجان تعداد نامشخصی تانک T-84 ساخت اوکراین را در اختیار دارد. T-84 در واقع نسخه اوکراینی T-80UD است که به موتور دیزل 6TD-2 با توان ۱٬۲۰۰ اسب بخار مجهز شده و حداکثر سرعت ۷۰ کیلومتر بر ساعت را ارائه می‌دهد. این تانک به زره واکنشی Kontakt-5، سیستم حفاظت فعال Shtora-1 و توپ ۱۲۵ میلی‌متری KBA-3 مسلح است. تعداد دقیق این تانک‌ها در خدمت آذربایجان مشخص نیست اما احتمالاً تعداد محدودی از آن‌ها خریداری شده است.

T-72 (شوروی/روسیه/اسرائیل): آذربایجان ۴۰۵ فروند تانک T-72 در خدمت دارد که ستون فقرات ناوگان زرهی این کشور را تشکیل می‌دهد. این تانک‌ها از منابع مختلفی تأمین شده‌اند: در سال ۲۰۰۱ ۶۰۰ فروند T-72B از روسیه سفارش داده شد، ۳۵۰ فروند T-72A از بلاروس، ۱۵۳ فروند T-72B و ۴۸ فروند T-72M1 از اوکراین خریداری شد، و تعداد نامشخصی نیز از تانک‌های ارمنی در عملیات نظامی به غنیمت گرفته شده است. بخشی از این تانک‌ها توسط Elbit Systems اسرائیل مدرن‌سازی شده‌اند و به سیستم‌های کنترل آتش، دوربین حرارتی و زره واکنشی ارتقاء یافته مجهز شده‌اند. نسخه ارتقاءیافته آذربایجانی این تانک با نام T-72 Aslan شناخته می‌شود که در ADEX 2024 به نمایش گذاشته شد. T-72 به توپ ۱۲۵ میلی‌متری 2A46 با بارگذار خودکار مسلح است و موتور دیزل V-46 با توان ۷۸۰ اسب بخار آن را به سرعت ۶۰ کیلومتر بر ساعت می‌رساند.

نیروی دریایی اذربایجان

 اذربایجان تنها  در دریایی خزر  حضور نظامی دارد(خوب تنها هم با خزر مرز ابی دارد)

زیر دریایی

این کشور  دارای چهار  مینی زیر دریایی کلاس تریتون است که یک زیر دریایی تک نفره برای حمل غواص برای عملیات  بمب گذاری زیر شناورها می باشد

ناوچه

 در حال حاظر نیروی دریایی اذربایجان دارای  یک  ناوچه است و ان نیز ناوچه سبک 950 تنی  پتیا ساخت شوروی. این ناوچه سبک دارای  81 متر طول و موتور توربین گازی است و دارای  دو برجک  هر کدام با دو توپ 76 م م، 4  لانچر راکت انداز ضد زیر دریایی ار بی یو -6000  و اژدر است. این ناوچه فاقد موشک پدافندی ویا موشک ضد کشتی است

قایق موشک انداز و گشتی

 اذربایجان دارای چندین کلاس قایق موشک انداز و گشتی سریع است

• پنج فروند قایق گشت  زنی  کلاس استینکا ساخت شوروی که دارای وزن 172 تن است و از سه موتور دیزل بهره می برد. این قایق دارای 32 خدمه است  و از  دو  برجک توپ   دو لول 23 م م ، AK-230   و چهار لانچر راکت انداز  ضد زیر دریایی است. این نسخه فاقد موشک ضد کشتی و  پدافند هوایی است
• یک فروند قایق موشک انداز  کلاس اوسا  مسلح به چهار موشک ضد کشتی پی 15(برخی منابع سه قایق اوسا)
• دو فروند قایق سریع گشتی 375 تنی   کلاس Svetljak مسلح به یک توپ 76 م م و یک گاتیلینگ  30 م م دفاع هوایی
• دو فروند قایق کشتی سریع  AB25 ساخت ترکیه که دارای  دو توپ 40 م م بوفورس و یک توپ 20 م م است
• یک فروند قایق موشک انداز تند رو کلاس Kılıç Class ساخت ترکیه با وزن 552 تن که دارای  یک توپ 76 م م و  هشت موشک ضد کشتی هارپون  و یک توپ  هدایت شونده 40 م م دفاع هوایی است . این شناور به صورت دست دوم از دارایی ارتش ترکیه  به این کشور داده شده است و پیشرفته ترین شناور این کشور است
• یک فروند قایق گشتی تندروی 69 تنی دارای دو  موتور دیزل  و مسلح  به یک توپ 20 م و پنج مسلسل 12.7 م م است

همچنین  نیروی دریایی اذربایجان دارای  شش کشتی ابی خاکی ، 7 قایق گشتی و مین روب بهره می برد

همچنین  گارد ساحلی اذربایجان دارای شش شناور تندرو موشک انداز گشتی ساعر62  است . این قایق  470 تنی دارای یک توپ 23 م م هدایت از راه دور و یک لانچر هشت تایی پرتاب  موشک ضد تانک  اسپایک NOLS  با برد 32 کیلومتر است. چهار شناور کشتی شالدواگ نیز از دیگر دارایی های گارد ساحلی اذربایجان است

نیروی دریایی اذربایجان نیروی دریایی کوچکی است و در واقع بیشتر یک نیروی دریایی  ساحلی است که البته محوده  عمل ان دریاچه خزر است

نیروی هوایی

 موجودی فعلی نیروی هوایی آذربایجان

جنگنده‌های چندمنظوره

JF-17 Thunder بلوک III (چین/پاکستان): آذربایجان ۹ فروند از این جنگنده را در خدمت دارد و در مجموع ۴۰ فروند سفارش داده است. ارزش کل قرارداد حدود ۴.۶ میلیارد دلار گزارش شده که شامل ۲ میلیارد دلار همکاری صنعتی و سرمایه‌گذاری زیرساختی نیز می‌شود . این جنگنده‌ها به اسکادران ۴۰۸ «جگوار» تازه‌تأسیس در پایگاه هوایی ناسوسنایا اختصاص یافته‌اند و ۳۱ فروند باقی‌مانده با هدف دستیابی به قابلیت عملیاتی کامل تا اواخر ۲۰۲۷ در حال تحویل هستند . JF-17 بلوک III به رادار AESA KLJ-7A، کابین شیشه‌ای پانوراما و موشک‌های PL-15 و PL-10 مجهز است که فناوری آن‌ها از جنگنده نسل پنجم J-20 مشتق شده است .

MiG-29 (شوروی): آذربایجان ۱۱ فروند MiG-29A نسخه ۹.۱۳ در خدمت دارد که ۳ فروند دیگر از نوع MiG-29UB برای آموزش تبدیل استفاده می‌شوند . این جنگنده‌ها در دهه ۲۰۰۰ به‌صورت دست‌دوم از اوکراین خریداری و مدرن‌سازی شدند و تحویل آن‌ها تا سال ۲۰۱۱ تکمیل شد . با ورود JF-17ها، انتظار می‌رود MiG-29ها به‌تدریج از خدمت خارج شوند و در ویدیوی جدید وزارت دفاع آذربایجان نیز این جنگنده‌ها حضور نداشتند .

Su-25 (شوروی): آذربایجان ۲۰ فروند Su-25 در نسخه Su-25ML در خدمت دارد که برای مأموریت‌های پشتیبانی نزدیک از نیروهای زمینی و انهدام اهداف زرهی طراحی شده است . نسخه Su-25UB نیز برای آموزش خلبانان استفاده می‌شود. این هواپیماها در رزمایش‌های بین‌المللی از جمله «عقاب آناتولی-۲۰۲۶» در ترکیه و تمرینات مشترک با ترکیه در قالب رزمایش «قدرت اتحاد-۲۰۲۶» شرکت کرده‌اند .

ترابری

اذربایجان تعداد محدودی هواپیمای ترابری  دارد که شامل  یک فروند ایلیوشین  76 است  که بازمانده از شوروی است. این کشور  در سال 2024 دست به دریافت یک فروند سی27 نیز زد که یک هواپیمای ترابری دو موتوره ساخت ایتالیا با توان حمل 60 سرباز و یا 8 تن بار است .

Mi-35M (روسیه): آذربایجان بیش از ۲۰ فروند از این بالگرد تهاجمی را در خدمت دارد که جدیدترین نسخه تولیدی خانواده Mi-24 محسوب می‌شود و از سیستم پیشرانه و بسیاری از زیرسیستم‌های بالگرد Mi-28N بهره می‌برد . این بالگرد به روتور اصلی جدید و ملخ دم X شکل مجهز شده و کابین آن برای استفاده از عینک دید در شب، سیستم هدف‌گیری الکترواپتیک و ناوبری GLONASS/GPS بهینه‌سازی شده است. تسلیحات آن شامل یک توپ ۲۳ میلی‌متری دولول در برجک دماغه و قابلیت حمل موشک‌های هدایت‌شونده Shturm و Ataka، بمب و راکت‌های غیرهدایت‌شونده زیر بال‌ها است . رئیس‌جمهور آذربایجان در بازدیدی رسمی، این بالگردها را «از مدرن‌ترین بالگردهای جهان» توصیف کرد .

Mi-24G Super Hind (اوکراین/آفریقای جنوبی): آذربایجان ۱۲ فروند از این بالگرد را در اختیار دارد که نسخه ارتقاءیافته Mi-24 با همکاری مشترک اوکراین و آفریقای جنوبی است . ارتقاءها شامل سیستم پیشرانه، ارتباطات، اویونیک و تسلیحات می‌شود و به یک توپ ۲۰ میلی‌متری Vector GI-2 ساخت IST Dynamics و موشک‌های هدایت‌شونده Barier-W مجهز شده است. این نسخه به عنوان «پیشرفته‌ترین ارتقاء انجام‌شده روی Mi-24» توصیف شده است .

Mi-17 (روسیه): آذربایجان حدود ۲۴ تا ۳۳ فروند بالگرد Mi-17-1V در خدمت دارد که ستون فقرات ناوگان ترابری و پشتیبانی این کشور را تشکیل می‌دهد . در آوریل ۲۰۲۶، این بالگردها در رزمایش مشترک TurAz Qartalı-2026 با ترکیه وظایف شناسایی و انهدام اهداف را با موفقیت انجام دادند . در سپتامبر ۲۰۲۶، شرکت ترکیه‌ای CANiK تعداد ۲۰ قبضه مسلسل سنگین M3 FALCON و پایه مسلسل M3 FALCON FLEX را برای نصب روی ۱۰ فروند از این بالگردها تحویل داد که به هر بالگرد دو مسلسل اختصاص یافت .

Mi-8MTV-1 (روسیه): آذربایجان ۸ فروند از این بالگرد ترابری را در خدمت دارد که نسخه ارتقاءیافته Mi-8 با موتور قوی‌تر و قابلیت پرواز در ارتفاعات بالاتر است .

Ka-32S (روسیه): آذربایجان ۳ فروند بالگرد Ka-32S را در اختیار دارد که نسخه چندمنظوره با روتورهای هم‌محور و مناسب برای عملیات در فضاهای محدود و شرایط جوی سخت است .

بالگردهای سبک غربی: ناوگان آذربایجان شامل چند بالگرد سبک غربی نیز می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به ۳ فروند AB-412، ۱ فروند Bell 407 و ۱ فروند MD-530F اشاره کرد .

بالگرد تهاجمی T-129 ATAK

تعداد سفارش و ارزش قرارداد: آذربایجان قصد دارد ۶۰ فروند بالگرد تهاجمی T-129 ATAK را از شرکت Turkish Aerospace Industries (TAI) خریداری کند. ارزش کل این قرارداد حدود ۳ میلیارد دلار گزارش شده است. این سفارش پس از آن انجام شد که T-129 در رقابت با گزینه‌های دیگر از جمله Mi-28 روسی و AH-2 آفریقای جنوبی برنده شد .

وضعیت فعلی و آزمایش‌ها: در ژوئن ۲۰۲۴ گزارش شد که آزمایش‌های T-129 ATAK در نخجوان در حال انجام است و مذاکرات برای خرید و تولید مشترک این بالگرد در جریان است . پیش‌تر در رزمایش مشترک «TurAz» ترکیه و آذربایجان، بالگردهای T-129 ATAK نیروی هوایی ترکیه در نخجوان به نمایش گذاشته شدند .

مشخصات فنی و تسلیحات: T-129 ATAK یک بالگرد تهاجمی دوموتوره با خدمه ۲ نفره است که از نسخه ایتالیایی AgustaWestland A129 Mangusta توسعه یافته و برای شرایط آب‌وهوایی گرم و مرتفع بهینه‌سازی شده است. حداکثر سرعت آن ۲۷۸ تا ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت و برد عملیاتی آن ۵۶۱ کیلومتر است. این بالگرد به یک توپ ۲۰ میلی‌متری با ۵۰۰ گلوله، ۸ موشک ضدتانک UMTAS، ۱۲ موشک Cirit و ۲ موشک هوابه‌هوای Stinger مسلح می‌شود و توانایی حمل حداکثر ۱٬۲۰۰ کیلوگرم سلاح را دارد .

تفاوت تاکتیکی با Mi-24: برخلاف Mi-24 و Mi-35 روسی که بالگردهای سنگین و زره‌پوش برای حضور مستقیم در میدان نبرد هستند، T-129 ATAK یک بالگرد سبک‌تر، سریع‌تر و مانورپذیرتر است که استراتژی آن شلیک از فاصله دور با موشک‌های دقیق و خارج ماندن از برد پدافند دشمن است. این بالگرد به سیستم‌های ناوبری و هدف‌گیری پیشرفته مجهز است که به آن اجازه می‌دهد در شب و روز و در شرایط جوی پیچیده عملیات کند .

نیروی هوایی آذربایجان از ترکیبی از هواپیماهای آموزشی جت و ملخی برای تربیت خلبانان خود استفاده می‌کند که در حال حاضر شامل ۱۴ فروند L-39 و ۱۰ فروند Super Mushshak است و ۱۴ فروند Hürkuş-II نیز در قرارداد خرید قرار دارد.

Aero L-39 Albatros (جمهوری چک): آذربایجان ۱۴ فروند از این جت آموزشی را در خدمت دارد که ستون فقرات آموزش جت‌های نظامی این کشور را تشکیل می‌دهد. L-39 نخستین جت آموزشی نسل دوم جهان محسوب می‌شود و به دلیل هزینه عملیاتی پایین و قابلیت اطمینان بالا، در حدود ۵۰ کشور جهان در خدمت است. این هواپیما برای آموزش پایه و پیشرفته خلبانان و همچنین شبیه‌سازی مأموریت‌های رزمی طراحی شده و قابلیت حمل سلاح تا ۳۰۰ کیلوگرم را برای ایفای نقش تهاجمی سبک نیز دارد. در ژوئیه ۲۰۲۶، L-39ها در کنار جنگنده‌های JF-17C و Su-25ML در پروازهای آموزشی نیروی هوایی آذربایجان شرکت کردند و وظایف پیچیده خلبانی و مانورهای رزمی را در ارتفاعات مختلف تمرین کردند .

PAC MFI-17 Super Mushshak (پاکستان): آذربایجان ۱۰ فروند از این هواپیمای آموزشی ملخی را در اختیار دارد که برای آموزش اولیه خلبانان طراحی شده است. این هواپیما در سال ۲۰۱۷ از پاکستان خریداری شد و خلبانان آذربایجانی در حال حاضر از آن برای تمرینات اولیه پرواز استفاده می‌کنند. Super Mushshak ساخت شرکت پاکستانی PAC (Pakistan Aeronautical Complex) است و به دلیل سادگی، استحکام و هزینه نگهداری پایین، برای آموزش مقدماتی خلبانان مناسب است .

TAI Hürkuş-II (ترکیه): آذربایجان در سپتامبر ۲۰۲۶ در نمایشگاه ADEX-2026 قراردادی برای خرید ۱۴ فروند هواپیمای آموزشی Hürkuş-II ساخت شرکت Turkish Aerospace Industries (TAI) امضا کرد . این هواپیما نسل جدیدی از پرنده‌های آموزشی است که با موتور ۱۶۰۰ اسب بخاری، نمایشگرهای تمام‌لمسی و طراحی مشابه جنگنده‌های نسل پنجم، برای آموزش پایه و پیشرفته طراحی شده است . پس از تحویل، خلبانان آذربایجانی ابتدا با Super Mushshak آموزش اولیه را می‌گذرانند و سپس با Hürkuş-II آموزش پرواز پایه را ادامه می‌دهند، دقیقاً همان مسیری که در نیروی هوایی ترکیه دنبال می‌شود . این هواپیما همچنین قابلیت ایفای نقش تهاجمی سبک را دارد و می‌تواند برای آموزش استفاده از سلاح‌های هوایی به کار رود .

Mil Mi-2 (لهستان): آذربایجان ۷ فروند از این بالگرد سبک آموزشی را در خدمت دارد. Mi-2 ساخت لهستان (تحت لیسانس شوروی) است و به عنوان یک بالگرد چندمنظوره سبک، برای آموزش خلبانان بالگرد و مأموریت‌های پشتیبانی نزدیک استفاده می‌شود. این بالگرد در دهه ۱۹۶۰ توسعه یافت و به دلیل سادگی و هزینه پایین، همچنان در برخی کشورها برای آموزش به کار می‌رود.

پهپاد

  اذربایجان ناوگان  مناسبی از پهپادها در اختیار دارد که همه  انها ساخت اسرائیل هستند

• ده فروند پهپاد اسرائیلی هرمس 450 . این پهپادها بین سالهای 2011 تا 2013 تحویل شد و دارای   یک موتور پیستونی و برد پروازی 300 کیلومتر است
• پنچ فروند پهپاد اسرائیلی هرون. این پهپادها در سال 2011 تحویل شده اند و دارای برد 350 کیلومتر هستند
• پنچ فروند پهپاد اسرائیلی  سرچر.  این پهپاد  در سال  2012 تحویل شده اند و دارای  برد 300 کیلومتر هستند
• 14 فروند پهپاد کوچک اسرائیلی  اوربیتر. این پهپاد کوچک که از روی ریل پرتاب می شود توسط نیروی زمین استفاده می شود و در اذربایجات تولید می شود
• 15 پهپاد هرمس900 که در سال 2018 میلادی رسما وجود ان با نشان دادن تصاویری از ان در یک رژه عمومی ر اذربایجان مشخص شد
• پهپاد اسرائیلی اروستار. یک پهپاد شناسایی ساخت یک شرکت خصوصی اسرائیلی که  در اذربایجان  تولید می شود
• پهپاد انتحاری ضد رادار هاروپ…100 فروند در سال 2015 تحویل شد(برای اشنایی با پهپاد های ساخت اسرائیل اینجا را کلیک کنید)
• پهپاد مسلح بایرکتار تی بی2  که طی جنگ سال2020 قره باغ تحویل این کشور شد.تعداد تحویلی مشخص نیست ولی طی جنگ سال2020 استفاده گسترده ای از ان شد
• پهپاد انتحایر اسرائیلی اسکای استریک که250 فروند ان در خدمت است .یک پهپاد انتحاری ساخت اسرائیل است که بین ۵ تا ۱۰ کیلوگرم کلاهک جنگی حمل کرده و از یک موتور برقی استفاده می‌کند

سامانه‌های موشکی میان‌برد و دوربرد

Barak 8 ساخت اسرائیل (با همکاری هند) است و در منابع دست‌کم ۱۸ سامانه از آن ذکر شده است. باراک ۸ یک موشک پدافندی میان‌برد است که برای مقابله با هواپیما، پهپاد، موشک‌های کروز و حتی موشک‌های ضدکشتی طراحی شده و برد آن بسته به نسخه تا حدود ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتر می‌رسد. این سامانه روی شناورها و سکوهای زمینی نصب می‌شود و از رادار آرایه‌فازی برای رهگیری همزمان چند هدف بهره می‌برد.

اسپایدر نیز ساخت اسرائیل است، اما تعداد آن در جدول «نامشخص» ذکر شده. اسپایدر یک سامانه کوتاه‌برد تا میان‌برد است که موشک‌های پایتون و دربی را شلیک می‌کند و برد آن بین ۱۵ تا ۳۵ کیلومتر است. این سامانه برای درگیری با اهداف در ارتفاع پایین و متوسط، به‌ویژه پهپادها و هواپیماهای تهاجمی، بسیار کارآمد است.

S-300PMU-2 ساخت روسیه و ستون فقرات پدافند دوربرد این کشور محسوب می‌شود. در منابع ، ۲۴ سامانه از آن ثبت شده است. اس‑۳۰۰پی‌ام‌یو‑۲ نسخه‌ای پیشرفته از خانواده اس‑۳۰۰ است که برد آن تا حدود ۱۹۵ کیلومتر می‌رسد و قادر به مقابله با هواپیما، موشک‌های کروز و موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد است. این سامانه با رادارهای قدرتمند و توان درگیری همزمان با چند هدف، یک لایه دفاعی حیاتی در برابر تهدیدات هوایی مدرن ایجاد می‌کند.

HQ-9 ساخت چین است و تعداد آن «نامشخص» ذکر شده. اچ‌کیو‑۹ یک سامانه دوربرد با برد تقریبی ۲۰۰ کیلومتر است که شباهت زیادی به اس‑۳۰۰ دارد و برای مقابله با هواپیما، موشک‌های کروز و بالستیک طراحی شده است. حضور آن در کنار اس‑۳۰۰، نشان‌دهنده تلاش برای متنوع‌سازی منابع تأمین و افزایش عمق پدافندی است.

پانتسیر ساخت روسیه و در منابع ۱۰ سامانه از آن آمده است. پانتسیر یک سامانه ترکیبی توپ و موشک است که برد موشک‌های آن حدود ۲۰ کیلومتر و برد توپ‌های ۳۰ میلی‌متری آن حدود ۴ کیلومتر است. این سامانه برای دفاع نقطه‌ای از تأسیسات، ستون‌های زرهی و سکوهای ثابت در برابر پهپادها، موشک‌های کروز و هواپیماهای کم‌ارتفاع طراحی شده و در شرایط مختلف آب‌وهوایی عمل می‌کند.

Buk-MB ساخت روسیه و در منابع ۱۸ سامانه از آن ثبت شده است. بوک یک سامانه میان‌برد است که برد آن بسته به نسخه تا حدود ۳۵ تا ۵۰ کیلومتر می‌رسد و برای مقابله با هواپیما، هلیکوپتر، موشک‌های کروز و پهپادها به‌کار می‌رود. نسخه‌های جدیدتر بوک قابلیت درگیری با اهداف کوچک و سریع را نیز دارند.

Tor-M2U ساخت روسیه و در منابع ۲۰ سامانه از آن ذکر شده است. تور یک سامانه کوتاه‌برد با برد حدود ۱۲ تا ۱۵ کیلومتر است که برای دفاع از یگان‌های زرهی و مکانیزه در برابر هواپیما، هلیکوپتر، موشک‌های کروز و پهپادها طراحی شده است. این سامانه کاملاً خودکار است و می‌تواند همزمان چند هدف را رهگیری و منهدم کند.

Buk-Mb2k ساخت بلاروس و در منابع ۱۰ سامانه از آن آمده است. این نسخه بلاروسی از خانواده بوک است که با به‌روزرسانی‌های الکترونیکی و موشکی، دقت و برد بهتری نسبت به نسخه‌های قدیمی‌تر دارد و برای مقابله با تهدیدات هوایی در ارتفاع متوسط و پایین استفاده می‌شود.

اوسا تی-1  ساخت شوروی  و آذربایجان و در منابع ۹۰ سامانه از آن ثبت شده است. اوسا یک سامانه کوتاه‌برد با برد حدود ۱۰ کیلومتر است که روی شاسی خودروی شنی‌دار نصب می‌شود و برای دفاع از یگان‌های در حال حرکت در برابر هواپیما و هلیکوپتر طراحی شده است. نسخه‌های به‌روزشده آن قابلیت مقابله با پهپادها را نیز دارند.

S-125  که 54 اتش بار در خدمت از زمان شوروی است  . اس‑۱۲۵ (معروف به سام‑۳) یک سامانه قدیمی اما هنوز کاربردی است که برد آن حدود ۲۵ کیلومتر است و برای مقابله با هواپیماهای کم‌ارتفاع و میان‌ارتفاع به‌کار می‌رود. نسخه‌های به‌روزشده آن با موشک‌های جدیدتر، هنوز در بسیاری از کشورها خدمت می‌کنند.

9K35 Strela ساخت اتحاد جماهیر شوروی و در منابع ۶۰ سامانه از آن ذکر شده است. استرلا‑۱۰ (سام‑۱۳) یک سامانه کوتاه‌برد با برد حدود ۵ کیلومتر است که روی خودروی شنی‌دار نصب می‌شود و برای دفاع از یگان‌های زمینی در برابر هواپیما و هلیکوپترهای کم‌ارتفاع طراحی شده است.

ZSU-23-4 شیلکا ساخت اتحاد جماهیر شوروی و در جدول ۵۰ سامانه از آن آمده است. شیلکا یک توپ ضدهوایی خودکششی با چهار لوله ۲۳ میلی‌متری است که نرخ آتش بسیار بالایی دارد و برای مقابله با هواپیماها و هلیکوپترهای کم‌ارتفاع در برد حدود ۲ تا ۳ کیلومتر استفاده می‌شود. این سامانه در جنگ‌های متعدد به‌عنوان یک سلاح مؤثر پدافند نقطه‌ای شناخته شده است.

MANPADS یا موشک‌های دوش‌پرتاب، لایه آخر دفاع هوایی را تشکیل می‌دهند که در  چهار مدل در خدمت است : 9K32 Strela-2، 9K34 Strela-3، 9K310 Igla-1 و 9K338 Igla-S. این موشک‌ها ساخت شوروی و روسیه هستند و برای انهدام هواپیماها و هلیکوپترهای کم‌ارتفاع در بردهای ۲ تا ۶ کیلومتر به‌کار می‌روند. بر اساس یادداشت جدول، بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳ حدود ۱۰۰۰ موشک و ۲۰۰ پرتابگر از نوع ایگلا‑اس تحویل داده شده است. این سامانه‌ها به‌دلیل سبکی، سادگی استفاده و هزینه پایین، در اختیار یگان‌های پیاده‌نظام و نیروهای ویژه قرار می‌گیرند و تهدیدی جدی برای هواپیماهای کم‌ارتفاع محسوب می‌شوند.

• 

  

  

  

  

  

  

مقالات مشابه

جنگ قره باغ

نیروی هوایی امریکا و روسیه

نیروی زمینی امریکا و روسیه

نیروی هوایی عربستان

نیروی زمینی عربستان

توان موشکی عربستان

نیروی هوایی امارات

نیروی زمینی امارات

نیروی هوایی ترکیه

نیروی زمینی ترکیه

نیروی هوایی پاکستان

نیروی زمینی پاکستان

نیروی هوایی سوریه

نیروی هوایی اسرائیل

نیروی زمینی اسرائیل

ارتش کره جنوبی و کره شمالی

ارتش قطر

ارتش ارمنستان

ارتش اذربایجان

ارتش ترکمنستان

گرداوری:عبدالحمید تارخ