آخرین بروزرسانی: 2026/07/11

بررسی تجهیزات ارتش کره شمالی و جنوبی

بررسی تجهیزات ارتش کره شمالی و جنوبی

بروز رسانی:فروردین 1405

در این نوشتار به بررسی تجهیزات ارتش کره شمالی و جنوبی  دو کشور بردار از نظر فرهنگی و نژادی و دشمن از دید سیاسی یعنی کره شمالی و جنوبی میپردازیم.. این یک بررسی از دید تجهیزاتی است و نه ساختار رزمی

در بخش تجهیزات اینکه واقعا کره شمالی چه میزان سلاح دارد گفتنش واقعا دشوار است تنها منابع  امنیتی غربی میتوانند حدث بزنند و البته لیست خریدهای خارجی این کشور که ان مشخص است  .شاید در مورد تجهیزات کوچک نتوان  صحبت کرد ولی در مورد تجهیزات سنگین بدون شک امارها نباید با انواع واقعی فرق بکنند. بیشتر منابع غربی، افراد  و نظامی های هستند که از کره شمالی فرار میکنند ولی اطلاعات بسیار دقیقتری از کره جنوبی  در دست است زیرا خریدهای نظامی و ساخت سلاح های بومی  ان مشخص است

بررسی تجهیزات ارتش کره شمالی و جنوبی

سلاح های  کمری

کره شمالی

 این کشور از تپانچه  های قدیمی  ساخت شوروی  استفاده میکند که نسخه های  تولید داخل ان است. از جمله  این تپانچه های  میتواند با تپانچه تایپ 64 (نسخه از تپانچه برونینگ  ام 1903 ) متعلق به سال 1903 ، تپانچه تایپ 68 نسخه ای بومی تپانچه تاکروف تی تی  نخستین  تپانچه ارتش سرخ به سال 1933، تپانچه  تایپ 66 نسخه تپانچه  ماکاروف روسی. برخی نیروی های  امنیتی از تپانچه سی  زد 75 و 85 ساخت چک نیز استفاده میکنند. همچنین این ارتش از مسلسل های دستی جنگ جهانی دوم یعنی پی پی اس 41 و 43 به عنوان سلاح سازمانی بهره میبرد

بررسی تجهیزات ارتش کره شمالی و جنوبی
مسلسل جنگ جهانی دوم پی پی اس 41
تپانچه ماکاروف ساخت کره شمالی
تپانچه ماکاروف ساخت کره شمالی

کره جنوبی

ارتش کره جنوبی از تپانچه مشهور  برتا 92 به عنوان سلاح سازمانی استفاده میکند ولی در این ارتش  از تپانچه کا 5 ساخت خود کره به عنوان سلاح کمری استفاده  می شود. مسلسل دستی این ارتش مسلسل بومی کا 7 با کالیبر 9 م م است

مسلسل کا 7
مسلسل کا 7
تپانچه کا5
تپانچه کا5

 سلاح تهاجمی

کره شمالی

سلاح تهاجمی ارتش کره شمالی  ای کی 47 کلاشینکوف  است اگرچه در حال جایگزینی با ای کی 74  در برخی از واحدها است  ولی همچنان سلاح اصلی همان ای کی 47 است . این ارتش  از انواع چینی و بومی  این سلاح استفاده میکند و سلاح نیروی های  ویژه نیز سلاح ای کی 74 است. برخی نیروی های ویژه از سلاح  چینی سی کیو 5.56 نسخه چینی سلاح امریکایی ام16 ای 1 نیز استفاده میکنند

سلاح تک تیز اندازی این ارتش  نیز سلاح های  برگرفته از سلاح دراگانوف است

emx8vpc

bflzfa

کره جنوبی

در  ارتش کره جنوبی از سلاح ام16 تولید شده در داخل به عنوان سلاح سازمانی بخشی از نیروها استفاده می شود ولی سلاح اصلی این ارتش سلاح کا 2 با کالیبر  5.56 م م است که از میانه دهه 1980 وارد این ارتش شده است و داریا سرعت اتش 700 گلوله بر دقیق و برد موثر 400 متر است . نیروی های ویژه  از سلاح های چون ام4، اچ کا 416 و همچنین سلاح جدید بومی کا 11 استفاده میکنند که  یک سلاح پیشرفته با کالیبر  5.56 م م در کنار یک نارنجک انداز 20 م م است(تپانچه ها ، مسلسل ها و سلاح های تهاجمی ارتش کره جنوبی ساخت شرکت دوو است که خودرو ان نیز در ایران است. این شرکت توپ ، خودروی زرهی و ناو جنگی هم میسازد)

سلاح پیشرفته کا11
سلاح پیشرفته کا11
سلاح کا2
سلاح کا2

مسلسل ها

کره شمالی

این ارتش از مسلسل ار پی کا (نسخه مسلسل پیاده نظامی ای کی 47)، مسلسل متوسط پی کا ام(در ایران گیرنوف خوانده می شود)  و مسلسل روسی Degtyaryov  متعلق به جنگ جهانی  دوم بهره می برد. ولی پر تعداد ترین مسلسل کره شمالی مسلسل 7.62 م م تایپ 73 است که از یک خشاب 30 فشنگه بهره میبرد.همچنین مسلسل سنگین اصلی این ارتش  دوشکا است ولی مسلسل 14.5 م م کا پی وی نیز در این ارتش وجود دارد.تمام مسلسل های گفته شده از جمله پی کا ام ، ار پی کا و دوشکا در کره تولید می شود

مسلسل تایپ 73
مسلسل تایپ 73

کره جنوبی

مسلسل سنگین این ارتش برونینگ ام2 است که در کره تولید شد . مسلسل متوسط  ام60 امریکایی تولید در داخل و  نسخه بومی شده ان کا 12 در کنار مسلسل 5.56  م م پیاده نظام کا3 از دیگر مسلسل های این ارتش هستند.. سلاح تک  تیر اندازی  بومی کا14 نیز با کالیبر  7.62 ناتو سلاح استاندارد این ارتش است

مسلسل کا3
مسلسل کا3

راکت اندازها

کره شمالی

 ارتش کره شمالی همچنان از ار پی جی 2 بهره می برد و مهمات ان را تولید میکند ولی سلاح راکت اصلی ان ار چی جی 7 است . همچنین سلاح بدون لگد  راکتی اس پی جی 9   و سلاح راکتی 107 م م بی 10 نیز در این ارتش خدمت میکند

ار پی جی 7
ار پی جی 7

کره جنوبی

کره جنوبی از راکت امریکا لاو برای نیروی های پیاده ، توپ 106 م م و راکت المانی  Panzerfaust 3 استفاده میکند.لاو بیشتر بر ضد اهداف بک مانند خودروهای سبک و نفرات پیاده موثر است ولی راکت المانی توان ضد تانک بالای دارد

موشک های  ضد تانک

کره شمالی

کره شمالی بر اساس اطلاعات موجود  20000 موشک مالیوتکا   از شوروی  بین سال های  1976 تا 1991 ،  4000 موشک ای تی 4 در دهه 1980 را تحویل گرفته است. این کشور تعدادی موشک کونکورس را نیز از  شوروی تحویل گرفته است ولی دست به تولید نسخه  بومی ان زد که از تعداد ان اطلاعی  در دست نیست.در مراسم رژه هفتادمین سالگرد تاسیس کره شمالی یک خودروی زره کوب مسلح به هشت موشک ضد تانک بر روی شاسی نفربر بی تی ار به نمایش در امد. این موشک ضد تانک مشابه موشک ضد تانک  اسرائیلی اسپایک نولس میباشد که با فیبر نوری و سیستم تصویر بردار اپتیکی و یا اپتیک حرارتی هدایت می شود .این سیستم با نام بولس4 شناخته می شود و موشک های با برد 10 تا25 کیلومتر شلیک میکند

ای تی 4
کونکوس
سامانه بولس4

کره جنوبی

کره جنوبی   2700 تیره موشک لیزری ای تی 13 ساخت روسیه که در ازای  بدهی های روسیه به کره جنوبی در دهه 1990 تحویل گرفت که دارای برد 2500 متر است  و بعد از 12000 تیره ان را در داخل تولید کرد ، 4800 تیره موشک تاو از نسخه های مختلف و 126 تیره موشک اسرائیلی  اسپایک نولس نسخه دوربرد با برد بیش از 20 کیلومتر مجهز است.کره جنوبی دارای دو موشک پیشرفته بومی نیز است.یکی موشک AT1 ریبولت که یک موشک تصویر ساز حرارتی با برد 3000 متر و توان نفوذ در 900 میلیمتر زره است و دیگری موشک تاپ اتک TAipers با برد 8 تا 10 کیلومتر با سیستم هدایت تصویر ساز حرارتی. هر دو موشک یاد شده تاپ اتک و شلیک کن و فراموش کن هستند

اسپایک
اسپایک
AT1

توپخانه

خمپاره انداز

کره شمالی  به گفته برخی  منابع بین 2000 تا 7000 خمپاره انداز دارد . اینکه این تعداد  چه نوعی است مشخص نیست زیرا واقعا اطلاع از این میزان غیر ممکن است ولی چیزی که مشخص است از تولیدات داخلی این کشور است

کره جنوبی دارای خمپاره اندازهای 60،81 و 107  و 120 م م است. این ارتش حدود 600 تا 7500 خمپاره انداز از کالیبر های مختلف دارد

توپخانه

کره شمالی

کره شمالی بیشتر روی راکت اندازها تمرکز دارد تا روی توپخانه و تمامی توپ های  ان در واقع ساخت شوروی ویا چین هستند

 این کشور در دهه 1970 رقم  200 عراده توپ 152 م م کششی دی 20 ، 500 عراده توپ ام30  با کالیبر  122 م م  دارد .این کشور یک نسخه از توپ دی30 را با نام دی74 تولید میکند. این توپ در شوروی ساخته شد ولی تعداد به شکل مستقیم وارد این ارتش شد و در نهایت کره دست به تولید این نسخه  داخلی ان زد . به شکل کلی کالیبر 122 میلیمتری جایگاه ویژه ای در میان توپخانه کره شمالی دارد.  160 عراده توپ 130 م م ام 46 در دهه 1960 ،  500 عراده توپ 100  م م بی اس 3 در دهه 1950 ، 100 عراده توپ کششی 152 م م ام ال 20 در دهه 1950  به شکل دست دوم  بازمانده از جنگ جهانی  دوم،  500 توپ 122 م م  از انواع دی 30 و دی  74 در دهه 1960  ،  100 عراده توپ خودکششی اس یو 100 در دهه 1960 به شکل دست دوم تحویل گرفته است . تمامی  موارد یاد شده از شوروی  تحویل شده است. همچنین  این ارتش  50 توپ 130 م م تایپ 59  در دهه  1980  تحویل گرفته است. برخی از توپ های کششی طی برنامه ای با نامChuch’e-Po  روی شاسی شنی دار نصب شده اند. همچنین به این لیست  باید حدود 50 تا80  توپ خودکششی شنی دار 170 م م کوکسان نیز اضافه کرد

A military parade is held at Kim Il Sung Square in Pyongyang

کره جنوبی

در زمینه  توپخانه کششی این ارتش طی 12 سال 2000 عراده توپ  105 م م ام 101 را از امریکا تحویل گرفت  یک نسخه بومی از ا نیز تولید شد   که حدود 1000 قبضه ان نیز در خدمت است. 1500 عراده توپ  155 م م  ام114 در خدمت دارد و دارای 1400 عراده توپ بومی 155 م م  KH179 می باشد.این تپ با مهمات معمولی تا 24 کیلومتر و با مهمات راکتی تا30 کیلومتر برد دارد . در زمینه  توپخانه  خود کششی  این ارتش طی سه دهه 1042 عراده توپ 155 م م  ام 109  را از امریکا خریداری کرد که بخشی در سامسونگ تولید شد ، 99 توپ 203 م م ام 110 را از امریکا تحویل گرفته که بزرگترین و قدرتمند ترین توپ انها است  و خود نیز دست به تولید 1200 توپ خودکششی 155 م کا9  زد. این هویتزر خودکششی ساخت سامسونگ است . همچنین  این ارتش دارای  500 خمپاره انداز 107 م م متحرک نیز است

ام 109
توپ کا9
توپ ام 101
توپ ام 101

توپخانه راکتی

کره شمالی

این کشور دارای  4000 راکت انداز 107 م م مینی  کاتیوشا است که همگی تا تحت لیسانس چین طی چهار دهه تولید ساخته  است. احتمال بخشی از انها صادر شده است.همچنین این کشور تعداد نامشخصی راکت انداز 122 م م گراد(نسخه های داخلی)، 240 م م 12 لول را در خدمت دارد. این کشور  دست کم 200 لانچر پرتاب  راکت 240 م م از شوروی در دهه 1950،  200 لانچر راکت 200 م م در دهه 1950 از شوروی، 150  لانچر راکت 140 م م در دهه 1960 از شوروی، 500  لانچر راکت 122 م م گراد از شوروی در دهه 1960 و 1970 و 500 لانچر راکت 132 م م (نسخه ای از کاتیوشا )از شوروی در دهه 1950 تحویل گرفته اشت . بر اساس براوردها کره شمالی دارای حدود 2000 تا 3500 راکت انداز در کالیبر  های مختلف است

این کشور راکت 300 م م ان کا 09 را با سامانه هدایت وارد خدمت کرده  که شباهت بسیار به راکت جدید فجر 5 هدایت شونده دارد  و دارای  برد 200 کیلومتر است و دارای راکت انداز 600 م م کا ان25 است که حدود400 کیلومتر برد دارد و مهمات هدایت شونده حمل میکند

this-is-the-military-equipment-that-the-north-korean-militarys-packing artillery-nk 1449642205066

کا ان-25

کره جنوبی

 این ارتش  دارای  58 اتش بار 227 م م ام 270 امریکایی است و 156 راکت انداز 131م م  کا 136(یک نسخه کره جنوبی راکت روسی گراد ولی با کالیبر  بزرگتر) و 362 راکت انداز 239 م م کی 239 که در داخل توسعه یافته است.این راکت انداز میتواند انواع راکت های 130،227 و 239 میلیمتری و موشک های بالستیک تا برد 300 کیلومتر را شلیک کند

کا 136
کا 136
یییی
کی239

خودرو های  زرهی

کره شمالی

 این ارتش در دهه 1950 و 1960 موفق به دریافت 400 بی تی ار 152 شد که با وجود سن بالا همچنان در خدمت است ،  250 عراده بی تی ار 40 که باز انها نیز در خدمت هستند ، 50 بی تی ار 50، 250 عراده بی تی ار 60 در دهه 1970  و 32 بی تی ار 80 از جمله خرید های خودرو های چرخدار  زرهی  از شوروی و روسیه بوده است.

در زمینه خودرو های زرهی و نفربر های شنی دار این ارتش داری  222 عراده بی ام پی 1 است که در دهه 1970 و 1980 از شوروی تحویل گرفته است  ولی بیشترین تعداد نفربر های این ارتش  500 عراده تایپ 63  چینی است  که در واقع بر اساس در داخل  تولید شده است  . این خودرو فاقد برجک است و تنها مجهز به یک دوشکا است. کره شمالی یک نفربر بومی دیگر با نام VTT-323  را توسعه داد که بر اساس نفربر  چینی تایپ 85 یا نسخه چینی بی ام پی 1 ولی بدون برجک توپ 73 م م است ولی از کم کیف ان خبری  در دست نیست

بی تی ار 80
بی تی ار 80
نفربر بومی
نفربر بومی VTT-323

کره جنوبی

این کشور دارای  400 عراده خودروی زرهی  فیات 6614 است که در در  تولید شده است، 2000 خودرو کی ام1 ساخت کیا موتور که چیپی شبیه هاموی امریکایی است. این ارتش  همینک در حال برنامه ریزی  برای به خدمت گیری 600عراده نفربر زرهی ابی خاکی چرخدار KW1 Scorpion ساخت هایوندا است. در بخش شنی دار ها  دارای   1700  نفربر زرهی بومی کا200  ساخت دوو، 500 عراده نفربر زرهی بومی کا21 مجهز به برجک  با توپ 30 م م  و سامانه های دید حرارتی و اتش رایانه  ساخت دوسان که همکنون در خط  تولید است و تعداد نهایی ان 900 عراده خواهد  بود،و حدود 400 عراده نفربر  امریکای ام113 است. همچنین  کره جنوبی 65 عراده بی ام پی3 دارد که ان نیز در دهه 1990 به دلیل بده ای شوروی به این کشور  داده شده است

کا21
کا21
ییسسس
کا200
اسکورپین
اسکورپین

تانک ها

کره شمالی  در دهه 1960 طی دو سری سفارش  2000 عراده تانک تی 54 و تی55 را از شوروی تحویل گرفت. این تانک بدون هیچ ارتقاء خاصی همچنان  در خدمت هستند. همچنین اگرچه گفته می شود کره شمالی هزار  عراده تایپ 59 یا نسخه چینی تی 55 را نیز به خدمت گرفت ولی  خود مقامات چینی  اعلام کردند این کشور در دهه 1970 تنها 175 عراده تایپ 59 را به شکل تانک تحویل این کشور  دادند اگرچه چند صد شاسی برای کارهای دیگر به این کشور فروخته شد . در ادمه این کشور دست به خرید 970 عراده تی 62 از شوروی طی دهه 1970 تا 1980 که البته تعدادی در داخل تولید شد .  نسخه  منتاژ  داخل را چونیما هو نیز می گیوند.از قرار این کشور 1000 عراده چونیماهو (نسخه کپی شده) را نیز در این کشور تولید کرده است  . همچنین  این کشور 500 عراده تانک پوکپنگ هو را نیز در خدمت دارد که یک محصول بومی است.جدید ترین تانک کره شمالی تانک چونیما2 است که در سال 2020 رو نمایی شد.طرحی که از نظر بدنه شبیه ابرامز و ارماتا است و از یک توپ 125 میلیمتری روسی ، موشک های ضد تانک هدایت لیزری و زره واکنشی و سیستم دفاع فعال  است.تا میانه سال 2026 بر اساس براوردها کمتر از 50 دستگاه تولید شد

همچنین در مورد تانک های  سبک ابی خاکی این کشور  100 عراده پی  تی 76 از شوروی   در سال 1965 تحویل گرفت و اگرچه وجود 500 عراده از این تانک در کره شمالی گذارش   شده است ولی تنها تحویل همین صد فروند تائید  شده است. در کنار ان  50 عراده تانک سبک شناسایی تایپ 69 چینی  و تعداد نامشخصی تانک سبک ابی خاکی پی تی 85 نیز در خدمت  است. پی تی 85 نسخه  از پی تی 76 ساخته کره  شمالی با توپ 85 م م تی 34 و توان پرتاب موشک مالیوتکا است

تی 54
تی 54
پوکپونگ هو
پوکپونگ هو
پی تی 85
پی تی 85
تی 62
تی 62
چونیما2

کره جنوبی

پر تعداد ترین تانک کره جنوبی تانک کا 1 ای 1  است که پیش از 1020 عراده ان تولید شد.، 484 عراده تانک کا 2 ای1  نیز در خدمت است  که دارای  توپ 120 م م است ، 35 عراده تانک تی 80 یو که باز به دلیل بدهی شوروی در دهه 1990 تحویل این کشور شد که این نسخه مجهز به موتور دیزل است(نسخه اصلی شوروی موتور توربین گازی داشت) و در نهایت 300 عراده بلک پانتر به عنوان پیشرفته  ترین تانک کره  جنوبی که البته در نهایت 500 عراده تولید خواهد شد(برخی منابع 800 عراده). هر دو تانک تولید در این کشور ساخت هایدندا هستند

کا2

tibryad
کا2
کا1
کا1

قیاس نیروی زمینی

کاملا مشخص است. کره  شمالی هیچ برتیر فناوری ندارد . برای نمونه لیست سلاح های انفرادی مدرن کره جنوبی، توپ های پیشرفته با سامانه اتش رایانه ای در برابر توپ های بعضا متعلق به جنگ جهانی  دوم کره شمالی و تانک های با سامانه های اتش  پیشرفته در کنار تانک های  تی 55 و تی 62.. کره شمالی حتی برتری  عدد نیز ندارد برای نمونه کره جنوبی به تنهای  توپ های خود کشش  به اندازه تمامی توپ های کششی و خود کششی شمالی ها است . جالب ابنکه  در کرخ جنوبی چندین برابر توپ خود  کششی بیشتری وجود دارد  .برتری  دیگر کره جنوبی بر کره شمالی در زمینه خودرو های زرهی و نفربر ها است .تنها برتری به چشم امده وجود تعداد زیادی راکت انداز در کره شمالی در قیاس با راکت انداز های  کره جنوبی است  و یا برتری عددی تانک های که اصلا قابل قبول  نیست زیرا به تنهایی  تانک های کا1  تمامی نیروی های زرهی  شمالی ها را حریف است

نکته جالب بعدی  مدلهای زیاد از هر سلاح در کره شمالی است برای نمونه  در بخش توپخانه و یا خودروی زرهی در حالی که کره جنوبی تعداد مدل ها کمتر ولی تعداد در خدمت بیشتر است

کره شمالی دارای 950000 نفر نیروی فعال و کره جنوبی 500000 نفر نیروی فعال دارد

نیروی دریایی

واحدهای سطحی

کره شمالی

ناوگان نیروی دریایی کره شمالی علی‌رغم شمار قابل‌توجه شناورها، عمدتاً از ناوسازان گشت‌ساحلی با توانایی محدود تشکیل شده است. با این حال، در سال‌های اخیر، پروژه‌هایی برای ساخت ناوسازان بزرگ‌تر با قابلیت‌های تهاجمی‌تر در دست اجرا بوده است .

ناوشکن‌های کلاس چوئه هیون: جهش کره شمالی به سوی نیروی دریایی آب‌آبی

ناوشکن‌های کلاس چوئه هیون (Choe Hyon-class) که به عنوان نخستین ناوشکن‌های تاریخ کره شمالی شناخته می‌شوند، نقطه عطفی در برنامه مدرن‌سازی نیروی دریایی این کشور محسوب می‌شوند. این شناورها نشان‌دهنده تغییر راهبردی پیونگ‌یانگ از استراتژی صرفاً دفاع ساحلی به سمت ایجاد یک نیروی دریایی با قابلیت عملیات در آب‌های دورتر هستند.

ناوشکن‌های کلاس چوئه هیون با جابجایی حدود ۵٬۰۰۰ تن، بزرگ‌ترین شناورهای جنگی سطحی ساخته‌شده در کره شمالی تا به امروز هستند. تاکنون دو فروند از این کلاس به آب انداخته شده‌اند:

1. ناوشکن چوئه هیون (Choe Hyon):** نخستین شناور این کلاس در تاریخ **۲۵ آوریل ۲۰۲۵** در کارخانه کشتی‌سازی نامپو (Nampo) با حضور کیم جونگ‌اون به آب انداخته شد.
2. ناوشکن کانگ کون (Kang Kon):** دومین شناور این کلاس پس از یک تلاش ناموفق در مه ۲۰۲۵، نهایتاً در تاریخ **۱۲ ژوئن ۲۰۲۵** در کارخانه کشتی‌سازی ناجین (Najin) با موفقیت به آب انداخته شد.

بر اساس اعلام کیم جونگ‌اون، دو فروند دیگر از این کلاس نیز برای ساخت تأیید شده‌اند و برنامه این است که سالانه دو ناوشکن از این کلاس یا کلاس بزرگ‌تر طی برنامه پنج‌ساله جدید (۲۰۲۶-۲۰۳۰) ساخته شود.

 تسلیحات و قابلیت‌ها

ناوشکن‌های کلاس چوئه هیون به سامانه‌های تسلیحاتی پیشرفته‌ای مجهز شده‌اند که آن‌ها را به سکویی چندمنظوره برای مأموریت‌های مختلف تبدیل می‌کند:

– **سیستم پرتاب عمودی (VLS):** مهم‌ترین ویژگی این ناوشکن‌ها، برخورداری از سلول‌های پرتاب عمودی است. بر اساس تصاویر منتشرشده، پیکربندی اولیه شامل ۷۴ سلول VLS بود که در به‌روزرسانی‌های بعدی به **۶۸ سلول** تغییر یافت.
– **موشک‌های کروز و بالستیک:** این شناورها قابلیت حمل و پرتاب موشک‌های کروز راهبردی مافوق‌صوت و موشک‌های بالستیک تاکتیکی را دارند و به عنوان سکویی برای پرتاب هسته‌ای عمل می‌کنند.
– **تسلیحات ضدهوایی و ضدسطح:** این ناوشکن‌ها به سامانه‌های ضدهوایی کوتاه‌برد (CIWS) از نوع AK-630 و نمونه‌های به‌روز شده مشابه تایپ ۷۳۰ چین، توپ ۱۲۷ میلی‌متری اصلی، اژدراندازها و سیستم‌های جنگ الکترونیک مجهز هستند.

بر اساس تحلیل موسسه مطالعات جنگ (ISW)، به نظر می‌رسد کاربرد اصلی این ناوشکن‌ها به عنوان **سکوی پرتاب موشک‌های هسته‌ای دوربرد** طراحی شده‌اند تا به عنوان یک نیروی ضربتی راهبردی در دریا عمل کنند، هرچند قابلیت‌های ضدهوایی و ضدسطح نیز در آن‌ها دیده می‌شود.

 ناوچه‌های سبک کلاس ناجین (Najin-class)

ناوچه‌های کلاس ناجین که در دهه ۱۹۷۰ ساخته شده‌اند، بزرگ‌ترین ناوسازان جنگی کره شمالی تا پیش از ظهور نسل جدید ناوچه‌ها بوده‌اند . این شناورها با جابجایی حدود ۱٬۶۰۰ تن و طول ۱۰۰ متر، قدیمی‌ترین ناوسازان بزرگ کره شمالی به حساب می‌آیند . تخمین زده می‌شود که از ۴ فروند ساخته‌شده، دست‌کم ۲ فروند از آنها همچنان در خدمت فعال هستند . حداقل یکی از این شناورها در سال ۲۰۱۴ با تسلیحات مدرن‌تری از جمله موشک‌های ضدکشتی Kh-35 و توپ‌های خودکار ۳۰ میلی‌متری به‌روزرسانی شده است .

 ناوچه‌های کلاس امنوک (Amnok-class)

کلاس امنوک نشان‌دهنده جهشی در طراحی ناوسازان کره شمالی با الهام از بدنه کلاس کریواک (Krivak) است . با جابجایی حدود ۱٬۵۰۰ تن و طول ۸۰ متر، دو فروند از این ناوچه‌ها در خدمت هستند و به عنوان قدرتمندترین ناوسازان فعلی نیروی دریایی این کشور توصیف شده‌اند . این شناورها از تسلیحات مدرنی شامل ۸ فروند موشک ضدکشتی کوم‌سونگ-۳ (KN-19)، ۶ فروند موشک سطحبههوای FN-6، یک توپ ۷۶ میلی‌متری، ۲ توپ ضدهوایی AK-230، ۴ اژدر ۵۳۳ میلی‌متری و ۴ پرتابگر راکت ضدزیردریایی RBU-1200 بهره می‌برند . همچنین فضایی برای نشست و برخاست یک بالگرد نیز روی عرشه این شناورها تعبیه شده است .

 ناوچه‌های کلاس نامپو (Nampo-class)

ناوچه‌های کلاس نامپو (که با نام کلاس تومان نیز شناخته می‌شوند) نسل جدیدتری از ناوسازان کره شمالی هستند که در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ شناسایی شدند . این شناورها با جابجایی حدود ۱٬۳۰۰ تا ۱٬۵۰۰ تن، طول ۷۶ متر و عرض ۱۱ متر، دارای یک سکوی نشست و برخاست بالگرد در عقب هستند . تسلیحات آنها شامل موشک‌های ضدکشتی کوم‌سونگ-۳، توپ ۷۶ میلی‌متری، توپ‌های ۳۰ میلی‌متری AK-230 و پرتابگرهای راکت ضدزیردریایی RBU-1200 است . دو فروند از این کلاس (یک فروند در دریای ژاپن و یک فروند در دریای زرد) در خدمت هستند و گمان می‌رود که یک فروند دیگر نیز در حال ساخت باشد .

ناوچه‌های کلاس ساریوون (Sariwon-class)

کلاس ساریوون یک طرح قدیمی‌تر از ناوچه‌هاست که بر اساس مین‌روب کلاس فوگاس (Fugas) شوروی از دهه ۱۹۳۰ طراحی شده و در دهه ۱۹۶۰ در کره شمالی ساخته شده است . این شناورها با جابجایی ۶۵۰ تن و طول ۶۱٫۵ متر، تجهیزات و تسلیحات نسبتاً قدیمی‌تری دارند که شامل توپ‌های ۵۷ و ۳۷ میلی‌متری، مسلسل‌های سنگین ۱۴٫۵ میلی‌متری و ریل‌های پرتاب بمب عمقی می‌شود . تخمین زده می‌شود که هر ۵ فروند ساخته‌شده از این کلاس (با شماره بدنه ۶۱۱، ۶۱۲، ۶۱۳، ۶۱۴ و ۶۷۱) هنوز در خدمت فعال هستند و عمدتاً در سواحل شرقی این کشور مستقر می‌باشند .

 یک مین‌روب قدیمی

یک فروند مین‌روب کلاس فوگاس که در سال ۱۹۵۳ از اتحاد جماهیر شوروی دریافت شده است، به دلیل قدمت بالا احتمالاً در وضعیت ذخیره به سر می‌برد .

 چشم‌اندازهای آینده: ناوسازان بزرگ‌تر

گزارش‌های جدید حاکی از آن است که کره شمالی در حال ساخت یک شناور سطحی بزرگ‌تر در کارخانه کشتی‌سازی نامپو است. این شناور که با عرض حدود ۱۵ متر و طول احتمالی بیش از ۱۰۰ متر، از کلاس‌های ناجین، امنوک و نامپو پهن‌تر است، احتمالاً یک ناوچه موشک‌انداز یا سکوی پرتاب موشک‌های کروز خواهد بود . همچنین گزارش‌هایی از ساخت یک ناوشکن ۵٬۰۰۰ تنی در کارخانه کشتی‌سازی راجین (Rajin) منتشر شده است، هرچند که این پروژه با شکست در پرتاب مواجه شده است .

najin-class
najin-class
ناوچه‌های کلاس امنوک

کره جنوبی

واحدهای سطحی کره جنوبی به شرح زیر هستند

چهار ناوشکن 10600تنی  کلاس Sejong  ساخت هیوندا . این ناوشکن ها  دارای  رادار ارایه  فازی،توپ 127 م م،هشت  موشک ضد کشتی SSM-700K  با برد 160 کیلومتر ، هشتاد  موشک استاندارد 2، 32 موشک کروز تا برد 1500 کیلومتر،16 موشک ضد زیر دریایی و سامانه کلکیپر و اژدر است

شش ناوشکن کلاس  Chungmugong  با وزن 5200 تن ساخت دوو و هیوندا  با توپ سینه 127 م م،32 موشک استاندارد  2،هشت موشک ضد زیر دریایی، هشت موشک ضد کشتی بومی SSM-700K  با برد 160 کیلومتر  و هشت موشک کروز با برد 1500 کیلومتر و 21 موشک ضد موشک سی رم و اژدر

سه ناوچه 3200 تنی کلاس  Gwanggaeto  ساخت دوو مجهز به توپ127 م م،16 موشک سی اسپارو،دو سامانه کلکیپر،هشت موشک هارپون و اژدر

کلاس چونگنام (Chungnam class) که با نام FFX Batch-III یا FFG-III نیز شناخته می‌شود، پیشرفته‌ترین نسل از برنامه ناوچه‌های آینده (FFX) نیروی دریایی کره جنوبی است. این ناوچه‌ها که بر پایه کلاس موفق دئگو (Daegu class) طراحی شده‌اند، با فناوری‌های بومی و قابلیت‌های جنگی بهبودیافته، گامی بلند در جهت نوسازی ناوگان این کشور محسوب می‌شوند.ناوچه‌های کلاس چونگنام با جابجایی حدود ۳,۶۰۰ تن در حالت استاندارد و ۴,۳۰۰ تن در حالت بار کامل، طولی برابر با ۱۲۹ متر و عرضی معادل ۱۴.۸ متر دارند. این شناورها با خدمه‌ای حدود ۱۲۰ نفره، حداکثر سرعت ۳۰ گره و برد عملیاتی ۴,۵۰۰ مایل دریایی را ارائه می‌دهند.این ناوچه دارای 16 سیلوی پرتاب عمود، توپ 127 میلیمتری ،8 موشک ضد کشتی و یک سامانه فلانکس است

کلاس دئگو (Daegu class) که با نام FFX Batch II یا FFG-II نیز شناخته می‌شود، نسل دوم از برنامه ناوچه‌های آینده (FFX) نیروی دریایی کره جنوبی است. این ناوچه‌ها نسخه‌ای بهبودیافته از کلاس اینچئون (Incheon class) محسوب می‌شوند و برای جایگزینی ناوچه‌های قدیمی‌تر کلاس اولسان (Ulsan) و ناوچه‌های کلاس پوهانگ (Pohang) طراحی شده‌اند.ناوچه‌های کلاس دئگو با جابجایی حدود ۳٬۱۰۰ تا ۳٬۶۵۰ تن، طول ۱۲۲ متر و عرض ۱۴ متر، دارای بدنه‌ای بزرگ‌تر و پیشرفته‌تر نسبت به نسل قبلی هستند. حداکثر سرعت این شناورها به ۳۰ گره دریایی می‌رسد و با برد عملیاتی ۴٬۵۰۰ مایل دریایی، قابلیت عملیات در آب‌های دوردست را دارا هستند.این ناوچه دارای 16 سیلوی پرتاب عمود، توپ 127 میلیمتری ،8 موشک ضد کشتی و یک سامانه فلانکس است

شش ناوچه 2800 تنی کلاس Incheon ساخت هایوندا مجهز به توپ 127 م م،یک سامانه فلانکس،هشت موشک ضد کشتی  بومی SSM-700K و 21 موشک ضد کشتی  سی رم و اژدر.

دو فروند ناوچه 1700 تین کلاس Ulsan ساخت هایندا و دوو. مجهز به توپ 76 م م، هشت هارپون،یک توپ 57 م م و دو گلکیپر و اژدر

18 ناوچه سبک کلاس Pohang با وزن 1200 تن با دو توپ 76 م م،چهار هارپون ،دو توپ بوفورس و اژدر

2 ناوچه سبک کلاس Gumdoksuri  ساخت هانجینگ با وزن 560 تن مجهز به یک توپ 76 م م، هشت موشک هارپون و یک توپ 40 م م

63 فروند قایق تندروی  توپدار  کلاس  Chamsuri مجهز به یک توپ 40 م م در جلو  و دو فلانکس در عقب (برای مقابله با قایق  های اژدر افکن کره شمالی)

کره جنوبی ده ها ناو ترابری و لجستیکی  نیز دارد  ولی شناخته ترین انها دو ناو بالگرد بر ابی خاکی 14300 تنی Dokdo ساخت هانجینگ است.این شناور ابی خاکی و بالگرد بر 14300 تنی دارای توان حمل 200 خودرو و 700 تفنگدار است و میتواند بر عرشه و زیر عرشه خود تا 15 بالگرد حمل کند. از جمله برنامه های کره جنوبی تبدیل این ناو به ناوهواپیمابر با خرید هواپیماهای اف35 بی است .کره جنوبی دو ناو ابی خاکی از این کلاس دارد و قرار است یکی دیگر نیز تحویل بگیرد  و  با در خدمت گرفت اف35 بی میتوان از انها به عنوان ناو هواپیمابر استفاده بکند (اف35 بی نسخه عمود پرواز اف35 است که کره ان را برای تجهیز این ناوها سفارش داده است)

524432370

chungmugong
chungmugong
chamsuri
chamsuri
incheon
incheon
pohang
pohang
بررسی تجهیزات ارتش کره شمالی و جنوبی
sejong
dokdo
dokdo

قایقا های تندرو و اژدر افکن

کلاس نونگو: یک قایق تندرو  موشک انداز 200 تنی دارای  گاتلینگ 30 م م ای کی 630، یک توپ سینه 76 م م و نسخه کره موشک خا 35. شش فروند بر اساس تصاویر ماهواره ای در خدمت است

کلاس اوسا: همکنون هشت قایق موشک انداز کلاس  اوسا در خدمت نیروی دریایی کره شمالی است. 14 فروند از شوروی تحویل شد

قایق موشک انداز کلاس  تایپ 021: همینک چهار قایق  موشک انداز چینی تایپ  21 در خدمت ارتش  کره شمالی است

کلاس کمار: یک قایق موشک انداز ساخت شوروی در دهه 1950 مجهز به یک توپ دو لول 23 م م و دو پرتاب گر موشک پی 15 ، 6  فروند  در خدمت است. ده فروند از شوروی در دهه 1960 تحویل شد

کلاس شرشن: قایق موشک اژدر افکن   ساخت شوروی در دهه 1950مجهز به یک توپ دو لول 30 م م و چهار لوله پرتاب  اژدر 533 م م . چهار فروند تحویل شد که دو فروند در خدمت است .

قایق اژدر افکن پی4: یک قایق اژدر افکن ساخت چین دارای  دو اژدر افکن 459 م م و مسلسل های  12.7 م م.. 30 فروند در دهه 1970 تحویل کره شمالی شد

شیهونگ کلاس:یک اژدر افکن  سبک ساخت چین که دارای  دو مسلسل 14.5 م م و دو اژدر افکن 533 م م است. 149 فروند ان تولید  شد

کوسونگ کلاس: یک اژدر افکن با یک مسلسل 14.5 م م و چهار لوله پرتاب اژدر که 60 فروند ان به خدمت گرفته شد

shershen
shershen
sinhung-class
sinhung-class
kusong-class
kusong-class
nampo-class
nampo-class

زیر دریایی ها

 ناوگان زیردریایی کره شمالی: تنوع در تعداد، چالش در فناوری

ناوگان زیردریایی کره شمالی با داشتن حدود ۶۴ تا ۸۶ فروند شناور، یکی از بزرگترین ناوگان‌های جهان از نظر تعداد به شمار می‌رود. با این حال، این ناوگان عمدتاً متشکل از زیردریایی‌های کوچک و قدیمی است که بیشتر برای مأموریت‌های ساحلی، نفوذ و جاسوسی طراحی شده‌اند تا جنگ‌افزاری مدرن در آب‌های آزاد.

 زیردریایی‌های کلاس سینپو (Sinpo-class / Gorae)

کلاس سینپو که با نام گورائه (نهنگ) نیز شناخته می‌شود، بزرگ‌ترین زیردریایی طراحی و ساخته شده در کره شمالی است. این شناور که در ابتدا به عنوان یک سکوی آزمایشی برای پرتاب موشک‌های بالستیک از زیردریایی (SLBM) ساخته شد، یک گام بلند در برنامه تسلیحات دریایی این کشور محسوب می‌شود.

– **تعداد در خدمت:** حداقل **۲ فروند**.
– **شناورهای شناسایی‌شده:**
1. **۸.۲۴ یونگونگ (8.24 Yongung):** اولین شناور این کلاس که در مارس ۲۰۱۴ به آب انداخته شد. این زیردریایی با جابجایی حدود ۱,۶۵۰ تا ۲,۰۰۰ تن و طولی حدود ۶۸ متر، به عنوان یک سکوی آزمایشی برای موشک‌های بالستیک عمل می‌کند و یک لوله پرتاب دارد.
2. **هیرو کیم کون اوک (Hero Kim Kun Ok):** دومین شناور از این کلاس که در سپتامبر ۲۰۲۳ با حضور کیم جونگ‌اون رونمایی شد. این زیردریایی که بر اساس بدنه کلاس رومئو (Type-033) ساخته شده، دارای ۱۰ لوله پرتاب عمودی (VLS) است و به عنوان یک زیردریایی موشک‌انداز عملیاتی معرفی شده است.

#### زیردریایی‌های ساحلی کلاس سانگ-او (Sang-O-class)

کلاس سانگ-او (کوسه) یکی از اصلی‌ترین زیردریایی‌های ساحلی کره شمالی است که در دو نسخه اصلی ساخته شده است.

– **تعداد در خدمت:** حدود **۴۰ فروند** (شامل هر دو نسخه).
– **سانگ-او I (Sang-O I):** نسخه استاندارد با طول ۳۴ متر، جابجایی ۲۷۵ تا ۳۷۰ تن و خدمه ۱۵ نفره. مجهز به ۴ لوله اژدر ۵۳۳ میلی‌متری و قابلیت مین‌ریزی.
– **سانگ-او II (Sang-O II):** نسخه بزرگ‌تر و بهبودیافته با طول حدود ۳۹ تا ۴۰ متر، جابجایی ۳۰۰ تا ۳۴۰ تن و برد و ظرفیت حمل نیروهای ویژه بیشتر.
– **نکته ویژه:** یک فروند از این کلاس در سال ۱۹۹۶ توسط کره جنوبی به غنیمت گرفته شد.

#### زیردریایی‌های مینیاتوری کلاس یونو (Yono-class)

این زیردریایی‌های کوچک با طول حدود ۲۹ متر و جابجایی ۹۵ تا ۱۳۰ تن، برای مأموریت‌های نفوذ و استقرار نیروهای ویژه طراحی شده‌اند. کره شمالی حدود **۳۶ فروند** از این کلاس را در اختیار دارد. جالب اینجاست که ایران نسخه‌ای از این کلاس را با نام **کلاس قادر (Ghadir)** تولید کرده است.

#### زیردریایی‌های کلاس تایپ-۰۳۳ (Type-033)

این زیردریایی‌های دیزلی-الکتریکی که بر اساس طرح شوروی (کلاس رومئو) ساخته شده‌اند، بزرگ‌ترین زیردریایی‌های عملیاتی کره شمالی با جابجایی ۱,۸۳۰ تن و طول ۷۶ متر هستند.

– **تعداد در خدمت:** حدود **۲۰ فروند**.
– **منشأ:** این شناورها به صورت کیت از چین وارد و در کره شمالی مونتاژ شده‌اند.
– **کاربرد:** با توجه به برد و اندازه بزرگ‌تر، این کلاس برای عملیات در آب‌های دورتر مناسب‌تر است. حداقل یک فروند از این کلاس برای پرتاب موشک‌های بالستیک اصلاح شده است.

sinposide940_tubes

kusong-class
kusong-class

کره جنوبی

### ناوگان زیردریایی‌های کره جنوبی: از بومی‌سازی تا موشک‌انداز بالستیک

ناوگان زیردریایی کره جنوبی در طول سه دهه، با برنامه‌ای سه مرحله‌ای (KSS-I، II و III) از مونتاژ تحت لیسانس به طراحی و ساخت کاملاً بومی رسیده است. این ناوگان هم‌اکنون شامل ۲۰ فروند زیردریایی فعال است و نه فروند دیگر در حال ساخت یا برنامه‌ریزی شده‌اند که برخی از آن‌ها جزو پیشرفته‌ترین زیردریایی‌های دیزلی-الکتریکی جهان محسوب می‌شوند.

#### کلاس جانگ بوگو (Jang Bogo) – KSS-I

جانگ بوگو (KSS-I) اولین گام کره جنوبی در مسیر زیردریایی‌سازی بود. این زیردریایی‌ها بر اساس طرح آلمانی **تایپ ۲۰۹** ساخته شده‌اند و با جابجایی حدود ۱,۲۹۰ تن در حالت غوطه‌ور، از سال ۱۹۹۳ به خدمت نیروی دریایی کره جنوبی درآمده‌اند. هشت فروند از این کلاس در حال خدمت هستند و برنامه‌هایی برای ارتقاء سیستم‌های آن‌ها از جمله نصب سامانه‌های جدید و افزایش توان رزمی وجود دارد.

 کلاس سون وون‌ایل (Sohn Wonyil) – KSS-II

گام دوم، کلاس سون وون‌ایل (KSS-II) است که بر اساس طرح آلمانی **تایپ ۲۱۴** ساخته شده و از سال ۲۰۰۷ به ناوگان پیوسته است. این زیردریایی‌ها با جابجایی ۱,۸۶۰ تن در حالت غوطه‌ور، دارای سیستم پیشرانه مستقل از هوا (AIP) هستند که به آن‌ها امکان غوطه‌وری طولانی‌تر (حدود دو هفته) را می‌دهد. هر ۹ فروند از این کلاس در حال خدمت فعال هستند و قابلیت پرتاب موشک‌های کروز را نیز دارند .

 کلاس دوسان آن چانگ‌هو (Dosan Ahn Changho) – KSS-III (بچ ۱)

کلاس دوسان آن چانگ‌هو، نقطه عطف برنامه زیردریایی‌سازی کره جنوبی محسوب می‌شود. این زیردریایی‌ها با جابجایی **۳,۷۵۰ تن** در حالت غوطه‌ور و طول ۸۳٫۵ متر، بزرگ‌ترین زیردریایی‌های ساخته شده در کره جنوبی هستند و بیش از ۷۶ درصد تجهیزات آن‌ها بومی است . این کلاس از سیستم پیشرانه مستقل از هوا (AIP) با پیل‌های سوختی بهره می‌برد و به عنوان **نخستین زیردریایی دیزلی-الکتریکی جهان** شناخته می‌شود که قادر به پرتاب موشک‌های بالستیک است .

– **تعداد در خدمت:** **۳ فروند** (همگی فعال)
– ROKS Dosan Ahn Chang-ho (SS-083) – تحویل ۲۰۲۱
– ROKS Ahn Mu (SS-085) – تحویل ۲۰۲۳
– ROKS Shin Chae-ho (SS-086) – تحویل ۲۰۲۴
– **تسلیحات:** شش لوله اژدر ۵۳۳ میلی‌متری + **۶ سلول پرتاب عمودی (VLS)** برای موشک‌های بالستیک Hyunmoo 4-4 و موشک‌های کروز
– **نکته ویژه:** این کلاس برای نخستین بار در نوامبر ۲۰۲۵ با ناوگان آمریکا در منطقه گوام مانور مشترک ضدزیردریایی انجام داد .

 کلاس جانگ یونگ‌سیل (Jang Yeong-sil) – KSS-III (بچ ۲)

پیشرفته‌ترین نسل زیردریایی‌های کره جنوبی، کلاس جانگ یونگ‌سیل (KSS-III Batch-II) است که با جابجایی **۴,۰۰۰ تن** در حالت غوطه‌ور و طول ۸۹٫۴ متر، بزرگ‌ترین و مدرن‌ترین زیردریایی بومی این کشور محسوب می‌شود . از مهم‌ترین تفاوت‌های این کلاس با بچ قبلی، استفاده از **باتری‌های لیتیوم-یون** است که به جای پیل‌های سوختی، چگالی انرژی بیشتری داشته و امکان غوطه‌وری طولانی‌تر و سرعت بالاتر را فراهم می‌آورد .

– **تعداد در خدمت:** **یک فروند** (آب‌اندازی شده، در حال آزمایش)
– **آب‌اندازی:** ROKS Jang Yeong-sil (SS-087) در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۵ به آب انداخته شد و قرار است تا پایان ۲۰۲۷ به نیروی دریایی تحویل داده شود .
– **تسلیحات:** **۱۰ سلول پرتاب عمودی (VLS)** (افزایش از ۶ سلول در بچ ۱)
– **در دست ساخت:** دو فروند دیگر از این کلاس در حال ساخت هستند که به ترتیب در سال‌های ۲۰۲۸ و ۲۰۳۱ تحویل خواهند شد .

1280px-s-120_papanikolis_1 1024px-changbogossk061typ209uboat

موشک های ضد کشتی

اصلیترین موشک  ضد کشتی کره شمالی موشک پی 15 است که یکی از نخستین  موشک های  ضد کشتی  شوروی است . این موشک  از ناوچه ها  و سکوهای ساحلی پرتاب می  شوند . این کشور دست  کم 300 تیره از این موشک  راطی سه دو  در دهه 1960 و 1970 از شوروی   و 300 تیره ان را از نسخه  چینی یا همان کرم ابریشم را از چین دریافت کرده است. این موشکها بزرگ و سنگین هستند و دیگر دوران انها تمام شده است

 این کشور   تعدادی موشک  سی 802 را نیز در دهه 1990 از چین تحویل گرفته است  ولی تعداد ان مشخص نیست(البته هیچ منبعی مستقلی و حتی خود چین ان را تائید نکرده است). همچین این کشور در اوج تحریم های  در سال 2006  توانست ده تیره موشک  خا 35 را از  روسیه تحویل بگیرد  و در سال 2017 نسخه بومی ان با نام کا ان19 تولید رد که از شناورهای جنگی و لانچر پرالب ساحلی قابل شلیک است

کره جنوبی از موشک ضد کشتی هارپون بهره  می برد که طی سه سری حدود 200 تیره ان را خریداری  کرده است ولی امروزه اصلیترین  موشک ضد کشتی  این کشور موشک ضد کشتی بومی …. با برد 160 کیلومتر است

 هوادریا

کره جنوبی

نیروی دریایی کره جنوبی سفارش خرید ۶ فروند هواپیمای گشت دریایی بوئینگ P-8A Poseidon را در سال ۲۰۱۸ به ارزش حدود ۱٫۶ میلیارد دلار نهایی کرد. این هواپیماها که برای جایگزینی ناوگان قدیمی P-3 Orion خریداری شده‌اند، هم‌اکنون به طور کامل در خدمت هستند. آخرین محموله از این ۶ فروند در ژوئن ۲۰۲۴ به کره جنوبی تحویل داده شد و پس از یک سال تمرین و ارزیابی، سرانجام در ۳ ژوئیه ۲۰۲۵ به طور رسمی عملیاتی شدند.

این ارتش  همکنون  دارای  16 فروند هواپیمای گشت  دریایی و ضد زیر دریایی  پی 3 اوریون ،23 بالگرد ضد زیر دریایی لنیکس ،هشت بالگرد یو اچ 60، 14 بالگرد یو اچ 1، چهار بالگرد گشت دریایی و ضد زیر دریایی ولد کت،5 بالگرد الوئت 3 است

کره شمالی

5 فروند  بالگرد میل 14 نسخه ضد زیر دریایی این بالگرد میل 8 نیز در خدمت است که البته در اختیار نیروی دریایی قرار دارد

لنیکس
لنیکس
پی3 کره جنوبی
پی3 کره جنوبی

نتیجه گیری در مورد نیروی های دریایی

نیروی دریایی کره  جنوبی  شناورهای سنگینی حتی  ناوشکن دارد و تاکتیک ان استفاده  از شناورهای سبک و سنگین در کنار هم است در حالی  که نیروی دریایی کره شمالی واقعا تنها روی کاغذ  بسیار بزرگ است. برای نمونه 142 قایق اژدر افکن که برای پرتاب اژدر باید به نزدیکی  ناو های سنگین  کره جنوبی بروند. خوب البته این نکته باقی می ماند  که حمله ده ها فروند انها به یک ناوگروه کره جنوبی میتواند مشکل ساز بشود ولی چند نکته است  اول اینکه  این شناورها نمی توان  چندان از ساحل  دور شوند  و عملیات  انها به ساحل کره شمالی  محدود است، دوم اینکه شناورهای کره شمالی اصلا پوشش هوایی دارد انها  بدون شک مورد حمله  نیروی هایی و یا هوا دریایی کره جنوبی قرار خواهند  گرفت و کمک دریافت نمی کنند

تعداد زیر دریایهای این کشور (کره شمالی ) نیز بسیار چشم گیری است ولی سطح فناوری ان عملا متعلق به دهه 1950 است… کره شمالی یک نیروی دریایی کاملا ساحلی است و حتی هواپیمای گشت ضد زیر دریایی نیز ندارد . ولی مسئله سر این است که نبرد بین این دو کره روی زمین  و در اسمان تایین کننده است و نه روی دریا

نیروی هوایی

کره شمالی حدود 208 فروند میگ21 در طی چهار دهه تحویل گرفت ولی مشخص نیست چقدر انها همکنون عملیاتی است و برخی منابع عدد 26 و برخی 90 فروند  را  ذکر کرده اند  ولی بر اساس تصاویر ماهواره ای  از پایگاه های هوایی  کره شمالی که حتی با گوگل ارث نیز در دسترس است تعداد زیادی  از این تعداد در کنار پایگاها کنار هم رها شده اند (کره شمالی به ندرت از اشیانه استفاده میکند)

همچنین این کشور  60 فروند میگ23 در سال 1987 تحویل گرفته که از نسخه ام ال بوده است . گفته شده همچنان بین 50 تا 55 فروند ان همچنان عملیات است. میگ های کره شمای مسلح  به موشک ار 23 و ار 60 هستند

این کشور دست کم 30 فروند اف7 یا نسخه  چینی میگ21 را از چین در دهه 1980 تحویل گرفته است ولی در منابع امده این کشور  120 فروند اف7 در خدمت دارد مشخص  نیست اختلاف این دو عدد از کجا امده است

همچنین  هنوز حدود 200 فروند میگ15 و 17 که شامل انواع چینی انها نیز می شود  به عنوان جنگ جنگی نسل اول در خدمت  کره شمالی است  که بیشتر نقش اموزشی  و پشتیبانی هوایی نزدیک را دارد

این کشور بین سال 1988 تا 1990 موفق به دریافت  36 فروند سوخو25 از شوروی شد که همچنان در خدمت دارد و احتمالا همین مقدار جت تهاجمی سوخو7 به عنوان تنها کاربر ان در جهان همچنان در خدمت است

پیشرفته  ترین جنگنده کره شمالی میگ29 است.این کشور طی دو سری  17 فروند میگ 29 مدل A را دریافت کرد.این دو  سری شامل 14  فروند  و 3 فروند بودند . میگ 29 این کشور مسلح به موشک ار 27 و ار 60 هستند. اگرچه در برخی منابع امده این کشور  35 میگ29 دارد ولی فروش همین 17 فروند رسما ثبت شده است.

در اردیبهشت ۱۴۰۴ (مه ۲۰۲۵)، کره شمالی در جریان رزمایش‌های هوایی، تصاویری از پرتاب یک موشک جدید از روی جنگنده MiG-29 منتشر کرد که شباهت زیادی به موشک‌های پیشرفته AIM-120 AMRAAM (آمریکایی) یا PL-12 (چینی) دارد . این نشان می‌دهد که کره شمالی در حال توسعه موشک‌های هوابه‌هوای میان‌برد با هدایت راداری فعال است که نسبت به موشک‌های قدیمی با هدایت نیمه‌فعال یا فروسرخ، برتری چشمگیری دارد .

علاوه بر این، تصاویر دیگری وجود دارد که به نظر می‌رسد پرتاب موشک دیگری را نشان می‌دهد که به موشک نیمه‌فعال AIM-7 Sparrow (آمریکایی) یا PL-11 (چینی) شباهت بیشتری دارد . کارشناسان نظامی معتقدند 

میگ21
میگ21
سوخو25 و میگ29
سوخو25 و میگ29

کره جنوبی

لیست جنگندهای نیروی هوایی کره جنوبی  عبارتند از

پر تعداد ترین جنگنده نیروی هوایی کره جنوبی اف5 است . این کشور  با دریافت 349 فروند اف5 بزرگترین  مشتری این جنگنده بعد از تایوان بود که تعدادی را نیز در داخل  تولید کرد. همکنون حدود 61  فروند اف5 از نوع ایی و اف که با دریافت  هشدار دهنده رادری و اچ یو دی ارتقا یافتند ، در خدمت هستند

در جایگاه بعدی اف16 قرار دارد . این کشور در مجموع 169 فروند اف16 در خدمت دارد که به  غیر 40 فروند مابقی در کره تولید شده است .این کشور180 اف16 در مجموع دریافت کرد است که از 169 فروند موجود 51 فروند نسخه اموزشی  رزمی دی هستند. همکنون کره در حال ارتقا این جنگنده با رادار اریه فازی ای پی جی 83 می باشد

اف4 فانتوم دیگر جنگنده در خدمت نیروی هوایی کره جنوبی بود.این جنگنده در سال 2025 از خدمت خارج شد. این  کشور 181 فروند اف4 از انواع دی ، ایی و ار اف 4سی را نو و دست دوم از امریکا تحویل گرفت . اف4 های  کره جنوبی مجهز به راداری ای پی  جی 66 جنگنده اف16 و موشک امرام شده اند

60 فروند اف15 کا استریک ایگل پیشرفته ترین جنگنده نیروی هوایی کره جنوبی است که دو سوم انها در داخل  تولید شده است. اف15 مجهز  به موشک اسلم با برد 250 و موشک تاروس با برد 500 کیلومتر در نقش تهاجم زمینی  هستند

این کشور 40 فروند اف35 نیز سفارش داده است و در سال 2025 دست به سفارش 20 فروند دیگر هم زد.. این کشور به دنبال سفارش تعداد بیشتری از نسخه A است و احتمالا سفارش نهایی حدود 120 خواهد بود

126فروند جت بومی تی 50 گلدن ایگل از دیگر جنگنده های عملیاتی این نیرو هستند

جنگنده کااف-۲۱ بورامائه که با نام پروژه KF-X نیز شناخته می‌شود، حاصل تلاش بیش از یک دهه کره جنوبی برای دستیابی به فناوری طراحی و تولید یک جنگنده بومی پیشرفته است. این جنگنده که توسط صنایع هوافضای کره (KAI) ساخته شده، در آوریل ۲۰۲۱ اولین نمونه اولیه خود را معرفی کرد .20 فروند سفارش داده شده است

نیروی هوایی کره جنوبی از موشک های  امرام، سایدواندر، ماوریک، هارم، اسلم، تاروس،بمب های هدایت لیزری و ماهواره ای و موشک های  ضد کشتی  بومی و هارپون بهره می برد

این نیرو توسط  40 جت اموزشی  تی 50 و اف5 اف  بهره می برد  و دارای   چهار اواکس 737  می باشد و در سال 2024 چهار اواکس با رادار اسرائیلی بر روی هواپیمایی جت قاره پیمای تجاری گلوبال 650 سفارش داده است

نمایش
نمایش قدرت اف16 کره جنوبی روی باند. این تصویر فتوشاپ نیست ..به این کار که توسط برخی کشورها انجام می شود نمایش قدرت نامیده می شود
اف15 کا
اف15 کا

southkorea_f5b-1024x682

اواکس 737
اواکس 737
تی 50
تی 50

هواپیما های ترابری

کره شمالی

این کشور دارای تنها  یک فروند هواپیمای ترابری از نوع انتنوف 24 است ولی در مواقع لوزم از حدود 5 فروند ایلیوشین 76 در خدمت خط هوایی دولتی این کشور نیز میتوان استفاده کرد

کره جنوبی

ناوگان ترابری  کره جنوبی شامل 12 فروند سی 130 اچ و 4 فروند سی 130 جی سوپر هرکولس ، 18 فروند هواپیمای سی 235 ،  یک فروند بوئینگ 737 و 747 و به زودی با دریافت چهار فروند نسخه ترابری و سوخت رسان ایرباس ای 330 تکمیل نیز می شود

 بالگرد

کره شمالی

این کشور  همکنون دارای  40 تا 50 فروند بالگرد میل8 است. کره شمالی  در دهه 1980 و 1990 موفق به دریافت هفتاد فروند از این بالگرد  از شوروی و روسیه شد

 میل 2 دیگر بالگرد این کشور است. تعداد  108 بالگرد میل 2 در دهه 1960 و 1970 تحویل این کشور شد ولی همکنون کمتر از 50 فروند ان در خدمت است.

 بالگرد امریکای ام دی 500  تنها  سلاح غربی کره شمالی است . این بالگرد  که 84 فروند ان در خدمت کره شمالی است و از ان نیز بسیار راضی هستند داستان جالبی دارد  .  داستان این بالگرد این است که بدنه ان در کره جنوبی ساخته شد و در امریکا منتاژ شد،یک شرکت المانی انها را  دریافت و به شکل غیر قانونی تحویل کره شمالی داد. این اتفاق در دهه 1980 پیش امد. اگرچه این بالگرد غیر نظامی  است ولی میتوان بر روی  ان سلاح نیز بست . امریکا بعد از این داستان قوانین  صادراتی خود را  اصلاح کرد که حتی تجهیزاتی که کاربرد دو منظوره غیر نظامی و نظامی داشته باشند(مانند یک بالگرد ویا یک هواپیمای مسافربری) نیز به کشورهای دشمن صادر نشود. کره شمالی هرگز بالگردی طراحی نکرده ولی از قرار معلوم بر اساس این بالگرد یک بالگرد بومی طراحی کرده است.

چهار فروند بالگرد میل 26 به عنوان بزرگترین بالگرد رزمی جهان در دهه 1990 به کره شمالی رسید

 تنها بالگرد مسلح این کشور بالگرد میل 25 نسخه صادراتی میل 24  است که 47 فروند ان در دهه 1980 به کره شمالی تحویل داده شد و احتمالا  همچنان نیم از انها در خدمت است

ام دی 500 مسلح به موشک مالیوتکا
ام دی 500 مسلح به موشک مالیوتکا

2283722

کره جنوبی

169بالگرد بلک هاوک که 29 فروند ان در خدمت نیروی هوایی و 140 فروند در خدمت نیروی زمین است

286  فروند بالگرد سبک ام دی 500 که 257 فروند در خدمت نیروی زمینی  است که 50 فروند  مسلح به موشک تاو است و 29 فروند نیز در خدمت نیروی هوایی

37  فروند  بالگرد شینوک که غیر 5 فروند که در خدمت نیروی هوایی است مابقی در خدمت نیروی زمینی  است

129 فروند بالگرد یو اچ 1

218 فروند بالگرد KAI KUH-1 Surion. این بالگرد  در کره توسعه یافته است و دارای  حمل 16 سرباز  را دارد. قرار است  بیش از 245فروند ان تولید شود و جایگزین یو اچ 1ها شود

12 فروند بالگرد المانی بی او 105

3 فروند بالگرد بل 412 برای نیروی هوایی

3 فروند بالگرد تشریفاتی اس 92 برای نیروی هوایی

7 فروند بالگرد کاموف 27  روسی برای نیروی هوایی در  مقابل  بدهی شوروی به کره جنوبی تحویل داده شده است

90 فروند بالگرد تهاجمی کبرا  از انواع اف و اس

72فروند بالگرد بالگرد ah-64e گاردین اپاچی  که همکنون در حال تحویل است

85731481 1124_us_military_web boeings-ah-64-apache-guardian-helicopters-headed-for-south-korea

 پدافند هوایی

 

شبکه‌ی پدافند هوایی جمهوری دمکراتیک خلق کره (کره شمالی) دقیقاً نقطه‌ی مقابل همتای جنوبی خود است. در حالی که کره جنوبی بر سامانه‌های فوق‌مدرن، دیجیتال و تعداد بهینه تمرکز دارد، استراتژی کره شمالی بر سه اصل کلیدی استوار است: **«حجم انبوه، تراکم فوق‌العاده بالا و پنهان‌کاری در پناهگاه‌های زیرزمینی»**. این کشور یکی از متراکم‌ترین شبکه‌های پدافندی جهان را در اختیار دارد، اما بخش عمده‌ی آن شامل سامانه‌های ارتقاءیافته‌ی دوران جنگ سرد (شوروی سابق) است. با این حال، طی سال‌های اخیر و با معرفی سامانه‌های بومی نسل جدید سری «پونگه» (به معنای باران صاعقه)، کره شمالی جهش تکنولوژیک بزرگی را در لایه‌های بلندبرد پدافند هوایی خود تجربه کرده است.

در رأس این هرم دفاعی و به عنوان مدرن‌ترین سامانه‌ی پدافندی کره شمالی، سامانه‌ی **Pyoljji-1-2 / Pongae-6** قرار دارد که اولین بار در سال ۲۰۲۰ رونمایی و در سال ۲۰۲۱ تست نهایی خود را پشت سر گذاشت. این سامانه که هم‌اکنون در حال تولید و استقرار تدریجی است، یک موشک دو مرحله‌ای با سوخت جامد محسوب می‌شود و برد تخمینی آن بین **۴۰۰ تا ۶۰۰ کیلومتر** برآورد شده است. تحلیل‌گران غربی این سامانه را تلاش کره شمالی برای دستیابی به توانایی‌هایی مشابه S-400 روسیه یا THAAD آمریکا می‌دانند و آن را نشانه‌ای از بلوغ صنعت موشکی این کشور قلمداد می‌کنند.اگر این سیستم فعلا عملیاتی نیست

 

لایه‌ی اصلی دفاع استراتژیک کره شمالی، سامانه‌ی **Pongae-5 / KN-06** است که در سال ۲۰۱۷ عملیاتی شد و به “S-300 کره شمالی” معروف است. این سامانه با حدود ۱۵۶ خودروی پرتابگر (TEL) در خدمت ارتش این کشور قرار دارد. Pongae-5 با برد **۱۵۰ کیلومتری** خود، مجهز به رادار آرایه‌ی فازی فعال (Phased Array) شبیه به رادارهای سری Flap Lid روسی است و از فناوری هدایت فرمان راداری و کلاهک شدیدالانفجار بهره می‌برد. این سامانه طراحی شده تا اهداف هوایی را در ارتفاع بالا شکار کند و ستون فقرات پدافند بلندبرد پیونگ‌یانگ را تشکیل می‌دهد.

در کنار این سامانه‌های بومی جدید، کره شمالی همچنان از میراث‌های دوران شوروی بهره می‌برد. سامانه‌ی **S-200 / SA-5 Gammon** که بین ۴۰ تا ۷۵ پرتابگر استاتیک از آن در اختیار دارد، اگرچه قدیمی محسوب می‌شود . برد غول‌پیکر این موشک‌ها به **۳۰۰ کیلومتر** می‌رسد و هدف اصلی آن، دور نگه داشتن هواپیماهای سوخت‌رسان، آواکس‌ها و بمب‌افکن‌های استراتژیک آمریکا و کره جنوبی از حریم هوایی شمال است. این سامانه‌ها معمولاً در خطوط مرزی و نقاط راهبردی مستقر می‌شوند تا یک منطقه‌ی ممنوعه‌ی هوایی برای پروازهای بلندبرد دشمن ایجاد کنند.اگر تا کنون بر اساس شواهد تاریخی صدها تیر از این موشک شلیک شده و تنها یک پیروزی در تاریخ برایش ثبت شده

برای پوشش ارتفاع متوسط، کره شمالی از سامانه‌ی **S-125 Pechora / SA-3** استفاده می‌کند که با وجود تعلق به دهه‌ی ۶۰ میلادی و عملا بعید است به کار بیای. کره شمالی رادارهای این سامانه را دیجیتالی کرده و موشک‌های آن را بهینه‌سازی نموده است. با حدود ۱۳۰ تا ۳۰۰ پرتابگر فعال، این سامانه با برد **۲۵ تا ۳۵ کیلومتری**

اما استخوان‌بندی قدیمی‌ترین بخش پدافند هوایی کره شمالی، سامانه‌ی **S-75 Dvina / SA-2** با برد **۴۵ کیلومتر** است. اگرچه این سامانه در برابر جنگ الکترونیک مدرن آسیب‌پذیر محسوب می‌شود، اما کره شمالی با استقرار آن‌ها در سیلوهای زیرزمینی متحرک (که به صورت آسانسوری از دل کوه‌ها بالا می‌آیند و شلیک می‌کنند) بقای آن‌ها را در حملات پیشگیرانه افزایش داده است. تخمین زده می‌شود که کره شمالی بین ۱,۵۰۰ تا ۲,۰۰۰ موشک از این نوع را در اختیار داشته باشد که بخش اعظم زرادخانه‌ی پدافندی این کشور را تشکیل می‌دهد.

در سطح تاکتیکی و برای پدافند بسیار کوتاه‌برد، کره شمالی یکی از بزرگترین زرادخانه‌های موشک‌های دوش‌پرتاب (MANPADS) جهان را در اختیار دارد. بیش از **۲۰,۰۰۰ قبضه** از سامانه‌های سری Hwasing (نسخه‌های بومی ایگلا و استرلای روسی) در یگان‌های پیاده‌نظام این کشور پراکنده شده است. این موشک‌های حرارتی کوتاه‌برد با برد ۴ تا ۷ کیلومتر، نه تنها در اختیار نیروهای پیاده قرار دارند، بلکه بر روی زره‌پوش‌ها، تانک‌های ارتش و حتی قایق‌های تندروی نیروی دریایی نیز نصب شده‌اند تا درگیری نزدیک با بالگردهای آپاچی آمریکا و جنگنده‌های تهاجمی را ممکن سازند.

با این حال، متراکم‌ترین بخش پدافند هوایی کره شمالی را باید در توپخانه‌های ضدهوایی (AAA) جستجو کرد. بین **۸,۰۰۰ تا ۱۱,۰۰۰ آتشبار** توپخانه‌ای از انواع مختلف در سراسر این کشور پراکنده شده‌اند. این آرایش عظیم شامل توپ‌های ۲۳ میلی‌متری (ZSU-23-4 Shilka)، توپ‌های ۳۰ میلی‌متری خودکششی بومی (M1992) و توپ‌های سنگین ۵۷ و ۱۰۰ میلی‌متری می‌شود. هدف اصلی این لایه‌ی سنگین، ایجاد یک **«دیوار آتش موضعی غلیظ»** در ارتفاع پایین است تا هرگونه پهپاد، موشک کروز یا جنگنده‌ی کم‌ارتفاع را با حجم بی‌امان گلوله نابود کند. این استراتژی حجم آتش، اگرچه از دقت بالایی برخوردار نیست، اما در حملات اشباع‌کننده می‌تواند بسیار مؤثر واقع شود.

DD
کا ان 06
s-75-sam-kctv
سام2
رادار اریه فازی سامانه NK06
رادار اریه فازی سامانه کا ان 06

کره جنوبی

 

جمهوری کره (کره جنوبی) در همسایگی کشوری قرار گرفته که تهدیدات موشکی و راکتی آن، بخش جدایی‌ناپذیر از معادلات امنیتی منطقه شده است. این تهدید مداوم، سئول را ناچار به طراحی و پیاده‌سازی یکی از پیشرفته‌ترین، متراکم‌ترین و چندلایه‌ترین شبکه‌های پدافند هوایی جهان کرده است. این شبکه که در قالب دکترین دفاعی **KAMD (پدافند هوایی و موشکی کره)** سازماندهی شده، ترکیبی هوشمندانه از سامانه‌های بومی پیشرفته و سامانه‌های مدرن آمریکایی به شمار می‌رود و توانایی مقابله با تهدیدات را از ارتفاع بسیار پایین تا لایه‌های بالای جو دارد.

در رأس این هرم دفاعی، سامانه‌ی بومی **L-SAM** قرار دارد که به تازگی وارد فاز تولید انبوه شده و قرار است بین سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۸ به صورت عملیاتی در بیاید. این سامانه که به “THAAD کره‌ای” معروف است، وظیفه‌ی پدافند موشکی بلندبرد و ارتفاع بالا را بر عهده دارد. L-SAM با برد ۱۵۰ کیلومتری و سقف پرواز ۶۰ کیلومتری خود، مجهز به رادار پیشرفته‌ی AESA باند S و فناوری برخورد مستقیم (Hit-to-Kill) است که به آن اجازه می‌دهد موشک‌های بالستیک دشمن را در فاز نهایی پروازشان شکار کند.

لایه‌ی میانی این شبکه، متشکل از دو سامانه‌ی قدرتمند است. نخست، سامانه‌ی آمریکایی **MIM-104 Patriot** که کره جنوبی هشت آتشبار از آن را در اختیار دارد. این سامانه که ترکیبی از نسخه‌های PAC-2 و PAC-3 است، با برد حدود ۴۰ کیلومتر و سقف ۲۰ کیلومتری، توانایی بالایی در رهگیری موشک‌های بالستیک ارتقاءیافته دارد و با موشک‌های بومی کره‌ای نیز همگام‌سازی شده است.

در کنار پاتریوت، سامانه‌ی بومی **KM-SAM / Cheongung** (به دو نسخه‌ی Block I و Block II) قرار دارد. کره جنوبی در حال حاضر ۱۸ آتشبار از نسخه‌ی Block I را در خدمت دارد که مخصوص مقابله با هواگردها با برد ۴۰ کیلومتر طراحی شده است. نسخه‌ی جدیدتر Block II نیز مجهز به فناوری برخورد مستقیم است و با برد ۵۰ کیلومتر و ارتفاع ۲۰ کیلومتر، قابلیت شکار موشک‌های بالستیک را پیدا کرده است. جالب اینجاست که این سامانه‌ی بومی اخیراً در نبردهای خاورمیانه (امارات) موفقیت خیره‌کننده‌ی ۹۶ درصدی را به ثبت رسانده که نشان از کیفیت بالای طراحی آن دارد.

برای پوشش ارتفاع‌های پایین‌تر، ارتش کره جنوبی از سامانه‌ی **K-SAM Pegasus** یا **Chunma** استفاده می‌کند که حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ عراده از آن در خدمت است. این سامانه که بر روی شاسی زرهی زنجیردار سوار شده، با برد ۵ تا ۶ کیلومتر و سقف ۵ کیلومتری، مأموریت مقابله با جنگنده‌های در حال پرواز در ارتفاع پایین و بالگردهای دشمن را بر عهده دارد. مجهز بودن به رادار جستجو و ردگیری اختصاصی، این سامانه را به گزینه‌ای ایده‌آل برای پدافند نقطه‌ای تبدیل کرده است. این نسخه در واقع نسخه تولید شده بومی سامانه فرانسوی کورتال است

در سطح تاکتیکی و برای پدافند بسیار کوتاه‌برد، سامانه‌ی دوش‌پرتاب **KP-SAM Shingung** (که با نام Chiron نیز شناخته می‌شود) با بیش از ۲,۰۰۰ فروند لانچر در اختیار نیروهای کره‌ی جنوبی قرار دارد. این موشک حرارتی با برد ۷ کیلومتر و سرعت بیش از ۲ ماخ، دارای جستجوگر دوتایی (مادون قرمز و فرابنفش) است که آن را در برابر جنگ الکترونیک و شراره‌های حرارتی (Flares) مقاوم می‌سازد و قابلیت درگیری با اهداف هوایی متخاصم را در نزدیک‌ترین فاصله ممکن فراهم می‌آورد.

برای تکمیل این لایه‌های دفاعی، سامانه‌ی توپخانه‌ای **M167 VADS / KM167A3** با حدود ۲۰۰ قبضه فعال، به عنوان خط آخر دفاعی در برابر پهپادهای انتحاری کوچک و هواگردهای بسیار کم‌ارتفاع عمل می‌کند. این توپ ۲۰ میلی‌متری ۶ لول که نسخه‌ی ارتقاءیافته‌ی سیستم معروف ولکان است، با نرخ آتش بسیار بالا، پایگاه‌ها و تأسیسات حساس را در فاز نهایی تهاجم پوشش می‌دهد.

جدیدترین عضو این خانواده، سامانه‌ی بومی **LAMD** است که در مرحله‌ی توسعه و تست نهایی قرار دارد. این سامانه که به “گنبد آهنین کره‌ای” معروف شده، اختصاصاً برای مقابله با تهدید حجم انبوه راکت‌ها و توپخانه‌های دوربرد کره شمالی در اطراف سئول طراحی گردیده و به زودی وارد فاز استقرار عملیاتی می‌شود تا خلأ دفاعی در برابر حملات اشباع‌کننده را پر کند.

در کنار این زرادخانه‌ی بومی، باید به سامانه‌ی آمریکایی **THAAD (تاد)** اشاره کرد که در خاک کره جنوبی (منطقه سونگجو) مستقر است. البته این سامانه تحت نظارت و مالکیت مستقیم «نیروهای آمریکایی مستقر در کره (USFK)» عملیاتی می‌شود و جزو دارایی‌های رسمی ارتش کره جنوبی به شمار نمی‌رود. با این حال، داده‌های ردگیری و راداری آن با شبکه‌ی KAMD تبادل می‌شود تا هماهنگی راهبردی در مقابله با تهدیدات بالستیک افزایش یابد.

کره‌ی جنوبی با تکیه بر این هفت لایه‌ی دفاعی – از موشک‌های دوش‌پرتاب و توپ‌های ضد هوایی گرفته تا سامانه‌های بلندبرد بومی همچون L-SAM – موفق شده یک چتر امنیتی تمام‌ارتفاع ایجاد کند که به طور هم‌زمان قادر است با طیف گسترده‌ای از تهدیدات از جمله پهپادهای ریز، جنگنده‌های متخاصم و موشک‌های بالستیک پیشرفته در ارتفاع‌های مختلف مقابله نماید. این رویکرد چندلایه، ضمن کاهش آسیب‌پذیری در برابر حملات اشباع‌کننده، نشان‌دهنده‌ی بلوغ صنعت دفاعی کره جنوبی و اراده‌ی این کشور برای تامین امنیت پایدار در سایه‌ی تهدیدات همیشگی همسایه‌ی شمالی است.

پاتریوت
پاتریوت
K-SAM
K-SAMدارد
مسلسل چهار لول 14.5 م م و موشک شانه پرتاب
مسلسل چهار لول 14.5 م م و موشک شانه پرتاب

کره جنوبی:200 اتش بار K263A1 شامل یک توپ 20 م م 6 لول ام61 روی نفربر بومی کا 200 که اگرچه رادار هشدار دهنده دارد ولی هدایت اتش چشمی است و  176 توپ هدایت  راداری کا 30 شامل دو توپ 35 م م هدایت رادار روی شاسی شنی دار. همچنین 1000 عراده  توپ ام 163 از امریکا تحویل گرفته و دارای 35 سیستم اسکای گارد است

ام163
ام163
K263A1
K263A1
K30
K30

نتیجه گیری در مورد نیروی هوایی

خوب به نظر میرسد نیازی  به نتیجه گیری نیست… نیروی هوایی کره شمالی همچون یک جک در مقابل نیروی هوایی کره جنوبی است و حتی در زمینه پدافند نیز این وضعیت به خوبی دیده می شود چه از نظر کمیت و چه کیفیت

 موشک های بالستیک    و کروز

 

مقاله ای در مورد موشک های بالستیک ساخت کره شمالی را اینجا بخوانید

مقاله ای در مورد موشک های بالستیک ساخت کره جنوبی را اینجا بخوانید

تعداد موشک های بالستیک  کره شمالی مشخص نیست ولی  لیست انها عبارتند از

 کره شمالی: زرادخانه موشکی بالستیک و کروز

### موشک‌های بالستیک

**هواسونگ-۵ (Hwasong-5):** نسخه‌ی بومی اسکاد بی با سوخت مایع، برد ۳۰۰ تا ۳۲۰ کیلومتر و محموله‌ی ۱۰۰۰ کیلوگرم. از دهه‌ی ۱۹۸۰ عملیاتی شده و هسته‌ی اولیه‌ی زرادخانه‌ی کوتاه‌برد کره شمالی را تشکیل می‌دهد.

**هواسونگ-۶ (Hwasong-6):** نسخه‌ی ارتقاءیافته‌ی اسکاد سی با سوخت مایع، برد ۵۰۰ کیلومتر و محموله‌ی ۷۰۰ کیلوگرم. از اواخر دهه‌ی ۱۹۸۰ عملیاتی شده و جانشین هواسونگ-۵ محسوب می‌شود.

**هواسونگ-۷ (Hwasong-7 / Nodong):** موشک میان‌برد با سوخت مایع، برد ۷۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتر و محموله‌ی ۴۰۰ تا ۷۵۰ کیلوگرم. از اواخر دهه‌ی ۱۹۹۰ عملیاتی شده و اولین موشک کره شمالی با قابلیت رسیدن به ژاپن محسوب می‌شود.

**هواسونگ-۱۰ (Hwasong-10 / Musudan):** موشک دوربرد با سوخت مایع، برد ۳۲۰۰ تا ۴۰۰۰ کیلومتر و محموله‌ی ۱۲۰۰ کیلوگرم. مشتق‌شده از موشک شوروی SS-N-6 و در دهه‌ی ۲۰۰۰ رونمایی شده است.

**هواسونگ-۱۲ (Hwasong-12):** موشک دوربرد با سوخت مایع، برد حدود ۴۵۰۰ کیلومتر. در سال ۲۰۱۷ رونمایی شد و به عنوان موشک تهدیدکننده‌ی پایگاه‌های آمریکا در گوام شناخته می‌شود.

**هواسونگ-۱۴ (Hwasong-14 / KN-20):** نخستین موشک قاره‌پیمای کره شمالی با سوخت مایع و برد حدود ۱۰۰۰۰ کیلومتر. در ژوئیه‌ی ۲۰۱۷ آزمایش شد و ورود کره شمالی به باشگاه دارندگان موشک‌های قاره‌پیما را رقم زد.

**هواسونگ-۱۵ (Hwasong-15 / KN-22):** موشک قاره‌پیما با سوخت مایع و برد تخمینی ۱۳۰۰۰ کیلومتر. با بدنه‌ای بزرگ‌تر و قدرتمندتر از هواسونگ-۱۴، قابلیت رسیدن به تمام نقاط خاک آمریکا را دارد.

**هواسونگ-۱۷ (Hwasong-17):** بزرگ‌ترین موشک قاره‌پیمای کره شمالی با سوخت مایع و برد تخمینی ۱۵۰۰۰ کیلومتر. وزن حدود ۱۰۰ تن و در سال ۲۰۲۲ با موفقیت آزمایش شد.

**هواسونگ-۱۸ (Hwasong-18):** موشک قاره‌پیما با سوخت جامد و برد حدود ۱۲۰۰۰ کیلومتر. از سال ۲۰۲۳ به‌صورت محدود عملیاتی شده و زمان آماده‌سازی بسیار کوتاه‌تری نسبت به موشک‌های سوخت مایع دارد.

**هواسونگ-۱۹ (Hwasong-19):** جدیدترین موشک قاره‌پیما با سوخت جامد که در سال ۲۰۲۴ رونمایی شد. پیش‌بینی می‌شود برد آن از ۱۰۰۰۰ کیلومتر فراتر رود.

**هواسونگ-۲۰ (Hwasong-20):** پیشرفته‌ترین موشک قاره‌پیمای کره شمالی با سوخت جامد، سه مرحله‌ای و قابلیت حمل کلاهک‌های چندگانه (MIRV). برد تخمینی بیش از ۱۵۰۰۰ کیلومتر و روی خودروی ۱۱ محور نصب می‌شود. هنوز آزمایش پروازی انجام نداده است.

**هواسونگ-۱۱ / KN-23:** موشک کوتاه‌برد با سوخت جامد و شباهت به اسکندر-ام روسی. برد ۴۵۰ تا ۶۰۰ کیلومتر و قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای. نسخه‌های مختلف آن از سکوهای زمینی، ریلی و دریایی قابل پرتاب هستند.

**KN-24:** موشک کوتاه‌برد با سوخت جامد، برد حدود ۴۰۰ کیلومتر و شباهت مفهومی به ATACMS آمریکایی. فناوری پیشرفته‌تر و دقت بالاتری نسبت به نسل‌های قدیمی اسکاد دارد.

**KN-25:** موشک‌انداز ۶۰۰ میلی‌متری با هدایت‌پذیری، برد حدود ۴۰۰ کیلومتر و قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای. در نقش توپخانه‌ی راکتی دوربرد با دقت بالا عمل می‌کند.

**پوکگوکسونگ-۲ (Pukguksong-2 / KN-15):** موشک میان‌برد با سوخت جامد، برد ۱۵۰۰ کیلومتر. در اصل برای زیردریایی طراحی شده بود اما به نسخه‌ی زمین‌پرتاب تبدیل شد.

**هواسونگ-۱۶بی (Hwasong-16B):** موشک میان‌برد با سوخت جامد و کلاهک سرشی فراصوت (Hypersonic Glide Vehicle). برد تا ۵۰۰۰ کیلومتر و قابلیت مانور در لبه‌ی جو، چالشی جدی برای سامانه‌های پدافندی ایجاد می‌کند.

**هواسونگ-۱۱ما (Hwasong-11Ma):** جدیدترین موشک میان‌برد با دو کلاهک سرشی فراصوت، برد حداقل ۱۰۰۰ کیلومتر. هنوز آزمایش پروازی انجام نداده و انتظار می‌رود به‌زودی وارد خدمت شود.

**تپودونگ-۲ (Taepodong-2 / Unha-2):** موشک قاره‌پیما/فضابر با سوخت مایع، برد ۶۰۰۰ تا ۹۰۰۰ کیلومتر. به عنوان موشک ماهواره‌بر نیز استفاده شده است.

**اونها-۳ (Unha-3):** نسخه‌ی ارتقاءیافته‌ی تپودونگ-۲ با برد بیش از ۱۰۰۰۰ کیلومتر، عمدتاً برای پرتاب ماهواره استفاده شده است.

### موشک‌های کروز

**هواسال-۱ (Hwasal-1):** موشک کروز دوربرد با سوخت جت، برد حدود ۱۵۰۰ کیلومتر. در سال ۲۰۲۱ رونمایی شد و قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای دارد.

**هواسال-۲ (Hwasal-2):** موشک کروز راهبردی با برد ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر. مجهز به کلاهک هسته‌ای تاکتیکی هواسان-۳۱ با قدرت ۴ تا ۱۰ کیلوتن. در سال ۲۰۲۳ رونمایی و از ناوشکن کلاس چوئه هیون آزمایش شده است.

**پول‌هواسال-۳-۳۱ (Pulhwasal-3-31):** موشک کروز دوربرد با برد حدود ۲۰۰۰ کیلومتر. در سال ۲۰۲۳ رونمایی شده است.

**KN-01:** موشک کروز ضدکشتی/زمینی با برد ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلومتر. مشتق‌شده از موشک چینی HY-2 و از دهه‌ی ۱۹۹۰ عملیاتی است.

**پاداسوری-۶ (Padasuri-6):** موشک کروز ضدکشتی با برد ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلومتر و دقت بالا. مجهز به سامانه‌ی ناوبری ارتقاءیافته و از ناوشکن کلاس چوئه هیون آزمایش شده است.

**کومسونگ-۳ (Kumsong-3):** موشک کروز ضدکشتی پیشرفته‌تر که در سال ۲۰۲۰ آزمایش شد.

## 🇰🇷 کره جنوبی: زرادخانه موشکی بالستیک و کروز

### موشک‌های بالستیک

**هیونمو-۲آ (Hyunmoo-2A):** موشک بالستیک کوتاه‌برد با سوخت جامد و برد ۳۰۰ کیلومتر. هسته‌ی اولیه‌ی استراتژی «زنجیر قتل» (Kill Chain) برای حمله‌ی پیشگیرانه به اهداف کره شمالی محسوب می‌شود.

**هیونمو-۲بی (Hyunmoo-2B):** موشک بالستیک کوتاه‌برد با سوخت جامد و برد استاندارد ۵۰۰ کیلومتر (با کاهش محموله تا ۸۰۰ کیلومتر). از سال ۲۰۰۹ عملیاتی شده و تمام اهداف در کره شمالی را پوشش می‌دهد.

**هیونمو-۴ (Hyunmoo-4):** موشک بالستیک با کلاهک ۲ تنی که در سال ۲۰۲۳ رونمایی شد. برای انهدام تأسیسات زیرزمینی عمیق کره شمالی طراحی شده است.

**هیونمو-۵ (Hyunmoo-5):** «موشک هیولا» با کلاهک ۸ تنی (سنگین‌ترین کلاهک جهان در کلاس خود). توانایی نفوذ به تأسیسات زیرزمینی تا عمق بیش از ۱۰۰ متر را دارد و هسته‌ی اصلی طرح «تنبیه و تلافی گسترده» (KMPR) محسوب می‌شود. برد حدود ۳۰۰۰ کیلومتر و از روش پرتاب سرد استفاده می‌کند.

**هیونمو-۴-۴ (Hyunmoo-4-4):** موشک بالستیک زیردریایی‌پرتاب (SLBM) در دست توسعه که قابلیت پرتاب از زیردریایی‌های کلاس دوسان آن چانگ‌هو را خواهد داشت.

### موشک‌های کروز

**هیونمو-۳آ (Hyunmoo-3A):** موشک کروز زمین‌پرتاب با برد حدود ۵۰۰ کیلومتر. از سکوهای زمینی و دریایی قابل پرتاب است.

**هیونمو-۳بی (Hyunmoo-3B):** موشک کروز با برد حدود ۱۰۰۰ کیلومتر. نسخه‌ی بهبودیافته با دقت بالاتر.

**هیونمو-۳سی (Hyunmoo-3C):** موشک کروز دوربرد با برد حدود ۱۵۰۰ کیلومتر، مشابه تاماهاک آمریکایی. دقت بسیار بالا برای ضربه به تأسیسات فرماندهی و زیرساخت‌های حیاتی.

**هیونمو-۳دی (Hyunmoo-3D):** نسخه‌ی جدیدتر در حال توسعه با برد و قابلیت‌های بیشتر.

**هه‌سونگ-۱ (Haeseong I / Sea Star I):** موشک کروز زیرصوت ضدکشتی با برد ۱۵۰ کیلومتر (سطح‌پرتاب) تا ۲۵۰ کیلومتر (هواپرتاب). از سال ۲۰۰۵ عملیاتی شده است.

**هه‌سونگ-۲ (Haeseong II):** موشک کروز فراصوت ضدکشتی/زمینی با برد حدود ۵۰۰ کیلومتر. اولین موشک فراصوت کره جنوبی.

**هه‌سونگ-۳ (Haeseong III):** موشک کروز فراصوت زیردریایی‌پرتاب با برد حدود ۱۵۰۰ کیلومتر. از سال ۲۰۱۳ عملیاتی شده و قابلیت حمله به اهداف زمینی را دارد.

**چونریونگ (Cheonryong / KALCM):** موشک کروز دوربرد هواپرتاب با طراحی پنهان‌کار. برای استفاده از جنگنده‌های KF-21 و FA-50 در حال توسعه است.

**ال-ام‌سی‌ام (L-MCM):** موشک کروز چندمنظوره‌ی جدید با وزن ۴۵۴ کیلوگرم، مجهز به جستجوگر ترکیبی IR/CMOS و کلاهک نفوذی. برای نقش‌های زمینی و ضدکشتی طراحی شده و تا سال ۲۰۲۹ در حال تست است.

**ال-ام‌اس‌ام (L-MSM):** موشک هوشمند چندمنظوره با وزن ۱۱۳ کیلوگرم و برد ۳۰۰ تا ۵۰۰ کیلومتر. قابلیت تعویض بخش دماغه برای مأموریت‌های مختلف و عملیات به صورت «گله‌ای» (Swarm) را دارد.

**اس‌ای‌اس‌ام (SASM):** موشک فراصوت هواپایه با قابلیت ضدکشتی و زمینی. جدیدترین پروژه‌ی کره جنوبی در کلاس موشک‌های فراصوت است.

 

نتیجه گیری

چیزی که از کره شمالی ، کره شمالی ساخته توان بالستیک  و اتمی ان است و نه چیز دیگری. کره شمالی همیشه این اختلاف فناوری را داشته  حتی در زمان شوروی زیرا فقیر بود  و با پول شوروی سر پا بود. حتی نیروی هوایی ان و یا نیروی دریایی ان در زمان جنگ سرد هم قابل قیاس  با کره جنوبی نبود و وضعیت فعلی اگرچه نتیجه فروپاشی شوروی محرومیت این کشور از کمک حدودی میلیارد  دلاری شوروی درسال به این کشور است  ولی به بسیاری  از سیاست های داخلی این کشور نیز بر میگردد. کره شمالی از دهه 1970 میدانست که دریک نبرد متعارف  بدون پشتیبانی چین ویا شوروی از پس   جنوبی ها  بر نمی اید  زیرا  نه زیر ساخت اقتصادی  و نه زیر ساخت علمی لازم را داشت  از این رو به طرف  موشک بالستیک  رفت تا با توسعه انها  و تحدید به موشک  باران شهرها بازدارندگی  را به دست  اورد. البته رسیدن به سلاح اتمی  نه در راستای  بازدارندگی با کره جنوبی بلکه امریکا بود زیرا بدون شک امریکا از قدرت بالستیک کره شمالی بیمی نداشت . البته توان اتمی  کره شمالی هم تنها بازدارنده است  و در واقع  یک توان اتمی دفاعی و نه تهاجمی. کره شمالی  هرگز نمی تواند  بر ضد  همسایه  جنوبی خود ویا ژاپن از سلاح اتمی استفاده کند زیرا هیچ کشوری حتی چین  و روسیه  این را نمی پزیرند و  احتمالا مورد حملات  اتمی تلافی  جویانه امریکا قرار خواهد گرفت ولی دست کم کره شمالی مانند بسیاری  از کشور های  دارنده سلاح اتمی مانند اسرائیل  در مقابل  همسایگانش  ویا پاکستان  در مقابل هند می تواند این مسئله  را به  دشمنان خود دیکته  کند  که اگر روزی قرار باشد کره شمالی  اشغال شوند و حکومتش سرنگون شود و به تاریخ بپیوندد  دشمنان خود را نیز با خود یا به همراه خود  خواهند برد و یا با نابود برخی شهرهای انها یک نشان داغ تا قیامت  روی انها خواهند گذاشت(حتی  ممکن است برخی  در این حکومت هم در صورت قیام مردمی  که کره جنوبی و ژاپن هم در ان نقشی نداشته باشند این کار را بکنند زیرا پیش خود میگویند ما که داریم می ریم تو هم بیا بریم  )

کره شمالی در یک نبرد متعارف شاید ازسلاح اتمی در برابر  کره جنوبی استفاده  نکند زیرا خود به خوبی عواقبش را میداند ولی نمی توان تضمین  کرد که اگر زمانی کره جنوبی و احتمالا متحدین ان در چند کیلومتری پیونگ یانگ قرار گرفتند کره شمالی و رهبران  دیکتاتورش  با نگاهی به سرنوشت خود که محکوم به نابود هستند از سلاح اتمی استفاده نکنند

 مورد دیگر از سلاح ، اموزش بگذریم انگیزه  و فرمانده ای نیز است  .. بدون شک فرمانده ای موثری در کره شمالی وجود ندارد .. نیازی به تحقیق نیست کاملا مشخص است . در کشوری که وزیر دفاع ویا مقامات نظامی و سیاسی را تنها به جرم های کوچک مثل جرت زدن، نخدیدند  ویا این چنین کارها با توپ ضد هوایی میزنند ویا  یک تصمیم اشتباه انها با تصفیه  خونین روبرو می شود….. فرماندهانش جرعت تصمیم گیری در میدان نبرد را ندارد زیرا باید در تمامی موارد به توپ ضد هوایی فکر کنند . در این سیستم  دستور از بالا به پایین  می رسد و فرماندهان جز توان تصمیم گیری مستقل ندارند ویا جرعت ان را ندارند.

اینکه توان موشکی کره شمالی چقدر در یک نبرد میتواند بر ضد هماسیه جنوبیش موثر باشد بسیار بحث بر انگیز است زیرا این دو کشور به هم چسبیده اند.. خیلی دو از ذهن است که کره شمالی بتواند با پرتاب موشک بالستیک نیروی هوایی کره جنوبی را زمینگیر کند از جمله با در نظر گرفتن بخش از پایگاه هوایی کره جنوبی در جنوب این کشور  قرار دارد ول بدون شک  کره شمالی میتواند از غیر نظامیان کره جنوبی تلفات بالای بگیرد. ولی چندین نکته را باید مد نظر گرفت. به فرض کره  شمالی با پرتاب موشک نیروی هوایی پر زرق برق کره جنوبی را روی زمینی از بین برد که البته نه موشکهای انقدر دقت دارند و نه چنین توانی  دارد ولی به فرض اگر چنین شد باز در قدم بعدی باید روی زمین با حرکت نیروی های زمینی کره جنوبی مقابله کند جای که دست کن  از نظر فناوری و حتی کمیتی برتری که ندارد ، ضعف هم دارد…حالا بماند که اگر کره جنوبی بتوان محل سکوهای اتش موشک های بالستیک شمالی  را پیدا کند هم توان موشکی لازم و  هم توان  هوایی لازم برای از بین برد انها را دارد

مورد بعد توان اقتصادی  کره شمالی است. کره شمالی کشور بسیار فقیری  است سالانه  با کمک های غذای چین بخشی از مردمش را تغذیه میکند. چنین اقتصادی  توان درازمدت نبرد را ندارد.  سیستم  کمونیستی کره شمالی توان صنعتی شوروی را ندارد  در عوض کره جنوبی نتنها کشوری با ثروت  و توان اقتصادی بالا است بلکه کمک زیادی نیز دریافت میکند

کره جنوبی به دلیل زیر ساخت غیر نظامی پیشرفته در مسائل نظامی نیز پیشرفته کرده و نمونه ان مشارکت ، شرکت های چون دوو، هیاندا، سامسونگ  و…. در برنامه های تسلیحاتی کره جنوبی است در حالی که کره شمالی چنین زیر ساختی ندارد و تنها بر تکیه بر خرج پول های زیاد و سر هم کردن  هر انچه دارد  سلاح می سازد

شاید بسیاری  اشاره کنند ایا روزی  روسیه و چین اجازه خواهند داد  این کشور از هم بپاشد.. باید گفت تحریم های  سنگین فعلی هم توسط  این دو کشور تائید شده و در شورای  امنیت به ان رای داده اند در واقع  حتی این کشور از بسیاری از جاه طلبی های کره شمالی خسته شده اند و علاقه  ای ندارند سر یک رهبر جوان با همه دنیا  در بیفتند.حالا بماند که چین و روسیه نمی توانند جلوی یک فروپاشی سیاسی این کشور را بگیرند انهم در کشوری که متحدینش هم نمیدانند در ان چه خبر است

در نهایت  اشغال کره شمالی ممکن نیست  زیرا  یک کشور اتمی است و در واقع هیچ کشور اتمی  را نمیتوان اشغال کرد و تنها باید امید داشت که این کشور  همانند شوروی از هم  بپاشد که ان نیز با اگر و اما زیادی روبرو است

مقالات مشابه

نیروی هوایی امریکا و روسیه

نیروی زمینی امریکا و روسیه

نیروی هوایی عربستان

نیروی زمینی عربستان

توان موشکی عربستان

نیروی هوایی امارات

نیروی هوایی ترکیه

نیروی زمینی ترکیه

نیروی هوایی پاکستان

نیروی زمینی پاکستان

نیروی هوایی سوریه

نیروی هوایی اسرائیل

نیروی زمینی اسرائیل

ارتش کره جنوبی و کره شمالی

ارتش قطر

ارتش ارمنستان

ارتش اذربایجان

ارتش ترکمنستان

گرداوری: عبدالحمید تارخ